2. Toeristische-draagkracht-van-wijken-2023.pdf

Toeristische draagkracht van wijken in Amsterdam in 2023 Onderzoek en Statistiek

-

1

In opdracht van: Aanpak Binnenstad Projectnummer: 230538 Auteurs: Bart Sleutjes, Rogier van der Groep, Idske de Jong E-mailadres: b.sleutjes@amsterdam.nl Bezoekadres: President Kennedylaan 923 Telefoon: 020 251 0333 Postbus 658, 1000 AR Amsterdam onderzoek.amsterdam.nl Amsterdam, mei 2024 Foto voorzijde: Damrak, toeristen op de rode loper, fotograaf Edwin van Eis (2019)

2

Inhoud

Samenvatting en conclusies

4

Inleiding

10

1 Uitleg toeristische draagkracht

12

1.1 Wat is toeristische draagkracht van wijken? 1.2 Indicatoren toeristische draagkracht van wijken 1.2.1 Toeristische druk 1.2.2 Bezoekers gerelateerde leefbaarheid 1.3 Model toeristische draagkracht van wijken 1.3.1 Grafische weergave draagkrachtmodel: kwadranten toeristische draagkracht 1.4 Interpretatie toeristische draagkracht 2023

2 Resultaten toeristische draagkracht van wijken 2.1 Wijkscores per indicator voor toeristische druk en leefbaarheid 2.2 Waar staat de toeristische draagkracht onder druk? 2.3 Wijken met hoge tot zeer hoge druk en matige leefbaarheid 2.4 Hoge tot zeer hoge druk en gunstige leefbaarheid 2.5 Geografische spreiding wijken naar toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid

12 13 13 14 14 15 16

17 17 27 29 31 33

Bijlage 1 Absolute scores wijken per indicator

37

Bijlage 2 Ontwikkeling wijken met hoge druk 2019-2023

45

Bijlage 3 Methodeverantwoording

54

Literatuur

62

3

Samenvatting en conclusies

Dit rapport presenteert de resultaten van de derde meting van de toeristische draagkracht in wijken in 2023. Er wordt gekeken naar de wijken waarin de toeristische draagkracht in 2023 onder druk staat en naar de verbeteringen en/of verslechteringen ten opzichte van de vorige meting in 2021 en de eerste meting in 2019. Met dit onderzoek wil de gemeente de volgende vraag beantwoorden: In welke wijken is de toeristische draagkracht in het geding en welke wijken kunnen een hoge toeristische druk vooralsnog goed dragen?

Toeristische draagkracht in het gemeentelijke beleid In 2021 werd het onderzoek naar de toeristische draagkracht van wijken opgenomen in de Verordening op het toerisme in balans (artikel 5 en 6) (Gemeente Amsterdam, 2021). Dat is ook bij deze meting van toepassing. Twee jaar eerder werd de eerste draagkrachtmeting uitgevoerd in opdracht van het Programma Stad in Balans (in 2020 samengevoegd met Aanpak Binnenstad) naar aanleiding van het coalitieakkoord uit 2018.

Model toeristische draagkracht Dit onderzoek hanteert de volgende definitie van toeristische draagkracht: de toeristische druk die een wijk kan dragen zonder dat het (significant) ten koste gaat van de leefbaarheid. Toeristische draagkracht wordt gemeten met twee parameters: ‘toeristische druk’ en ‘bezoekers gerelateerde leefbaarheid’. Beide parameters zijn samengesteld uit meerdere indicatoren (zie schema hieronder). De 110 Amsterdamse wijken worden op basis van hun scores op elke indicator in kwartielen ingedeeld. Op basis van de optelsommen van de kwartielen bevinden de wijken die hoog scoren op ‘toeristische druk’ en laag scoren op ‘bezoekers gerelateerde leefbaarheid’ zich in het draagkrachtmodel rechtsonder (4e kwadrant). In deze wijken is de toeristische druk relatief hoog en is de bezoekers gerelateerde leefbaarheid relatief ongunstig.

4

Indicatoren en model toeristische draagkracht van wijken

toeristische draagkracht wijken bezoekers gerelateerde leefbaarheid

toeristische druk 1 aantal attracties; 2 capaciteit logiesaccommodaties; 3 aantal Airbnb listings per 1.000 inwoners; 4 overig toeristisch aanbod per km2 ; 5 aantal coffeeshops per 1.000 inwoners; 6 aandeel stoepen met weinig loopruimte (doelgroep bezoekers); 7 aantal pintransacties buitenlands

rustige woonwijken

gunstig

andere oorzaken achterblijvende leefbaarheid

bezoekers gerelateerde leefbaarheid

3 lage druk, ongunstige leefbaarheid

toeristische druk en leefbaarheid in balans

2 hoge druk, gunstige leefbaarheid

1 lage druk, gunstige leefbaarheid

laag

1 onveiligheidsbelevingindex; 2 sociale cohesie; 3 overlast toeristenverhuur van woningen directe woonomgeving; 4 overlast door vervuiling; 5 overlast door dronken mensen; 6 overlast door andere mensen in de buurt; 7 oordeel winkelaanbod voor dagelijkse boodschappen

hoog

toeristische druk

ongunstig

4 hoge druk, ongunstige leefbaarheid

toeristische draagkracht onder druk

positie van wijken waar toeristische draagkracht onder druk staat

5

Resultaten toeristische draagkracht in 2023, 2021 en 2019 De focus van dit onderzoek ligt op de wijken met een hoge toeristische druk en een ongunstige bezoekers gerelateerde leefbaarheid. Daarnaast zijn de wijken met hoge toeristische druk en een matige of gunstige leefbaarheid interessant om in de gaten te houden. De wijken met lage toeristische druk vallen buiten de scope van dit onderzoek. De tabellen hieronder laten alle wijken met een hoge toeristische druk in 2023, 2021 en 2019 zien. De resultaten voor 2021 en 2019 zijn opnieuw berekend, waarbij gewijzigde indicatoren en waar mogelijk de wijken in Weesp met terugwerkende kracht zijn meegenomen. In 2023 staan 5 wijken onder druk. Dit is een toename ten opzichte van 2021. Net als in 2021 zijn dit Burgwallen-Oude Zijde, Burgwallen-Nieuwe Zijde en de Oosterparkbuurt. Daar zijn de Grachtengordel Zuid en de Nieuwmarkt/Lastage bij gekomen.

Conclusies De eerste meting in 2019 vond plaats in een jaar waarin er qua toerisme topdrukte was. De vervolgmeting in 2021 vond plaats in een jaar waarin er door lockdowns en reisbeperkingen weinig toeristen waren. Dat viel samen met een verbetering van de leefbaarheid in wijken waarin de toeristische druk traditioneel hoog is. Mogelijk kwam dit doordat bewoners in deze wijken tijdens de coronacrisis hebben ervaren hoe de wijk is als het er rustiger is. In 2023 zien we dat met het verdwijnen van de coronamaatregelen en de terugkeer van de toeristen naar de stad, ook de leefbaarheid in veel van deze wijken is verslechterd. Dat heeft tot gevolg dat in twee wijken die in 2021 nog kwetsbaar waren nu de toeristische draagkracht onder druk staat. Dat zijn Grachtengordel-Zuid en Nieuwmarkt/Lastage. In Burgwallen-Oude Zijde en Burgwallen-Nieuwe Zijde heeft bij iedere meting de draagkracht onder druk gestaan. In Burgwallen-Oude Zijde en Burgwallen-Nieuwe Zijde valt een zeer hoge score op toeristische druk samen met ongunstige leefbaarheidsscores. Daarbij is er sprake van een stapeling van factoren: deze wijken behoren voor alle drukte indicatoren tot de drukste wijken en scoren daarnaast ongunstig op meerdere leefbaarheidsaspecten. Deze wijken behalen voor de meeste leefbaarheidsindicatoren de minimale score.

Beide wijken kennen daarnaast ook relatief lage scores op de tevredenheid van inwoners met hun buurt en de door hen verwachte buurtontwikkeling. Ook Grachtengordel-Zuid en Nieuwmarkt/Lastage kennen een bijna maximale score op toeristische druk en een ongunstige score op de meeste leefbaarheidsindicatoren. De Oosterparkbuurt kent vergeleken met de vier andere aandachtswijken een iets minder hoge toeristische druk, maar kent wel ongunstige scores op de meeste leefbaarheidsindicatoren. Bij een aantal andere wijken valt een relatief hoge score op toeristische druk samen met een matige score op leefbaarheid. Het gaat in 2023 om minder wijken dan in 2021 en 2019, vooral doordat in West de toeristische draagkracht verbeterd lijkt. Ook deze wijken zijn beleidsmatig interessant, omdat deze in een aantal opzichten lijken op de wijken met de meest ongunstige score, maar op enkele aspecten beter scoren. Van belang is hier om de goede aspecten te consolideren en te voorkomen dat de wijk de verkeerde richting op gaat. Een relatief hoge toeristische druk ten opzichte van de andere wijken valt overigens niet altijd samen met ongunstige leefbaarheidsscores, zoals de voorbeelden van Museumkwartier, Stadionbuurt en Bellamybuurt laten zien.

Dat er in tegenstelling tot de vorige twee metingen geen enkele wijk meer maximaal scoort op toeristische druk komt vooral doordat het Airbnb-aanbod sinds 2021 in de hele stad is afgenomen als gevolg van een registratieplicht. Het aantal wijken met een lage toeristische druk en een 6

gunstige leefbaarheid is ook toegenomen sinds 2021. Deze wijken vallen echter buiten de scope van dit onderzoek. Toeristische draagkracht in wijken op basis van toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid 2023, 2021 en 2019

2023 toeristische druk

bezoekers gerelateerde leefbaarheid

toeristische draagkracht

wijken

stadsdeel

Burgwallen-Oude Zijde

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Burgwallen-Nieuwe Zijde

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Grachtengordel-Zuid

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Nieuwmarkt/Lastage

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Oosterparkbuurt

Oost

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Haarlemmerbuurt

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Jordaan

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Grachtengordel-West

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

De Weteringschans

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Weesperbuurt/Plantage

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Oude Pijp

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Nieuwe Pijp

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Dapperbuurt

Oost

hoog/ zeer hoog

matig

Vondelbuurt*

West

hoog/ zeer hoog

matig

Museumkwartier

Zuid

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Stadionbuurt

Zuid

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Bellamybuurt

West

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zijn.

7

2021 toeristische druk

bezoekers gerelateerde leefbaarheid

toeristische draagkracht

wijken

stadsdeel

Burgwallen-Oude Zijde

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Burgwallen-Nieuwe Zijde

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Oosterparkbuurt

Oost

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Grachtengordel-Zuid

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Grachtengordel-West

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Jordaan

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Nieuwmarkt/Lastage

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Weesperbuurt/Plantage

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Oude Pijp

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Nieuwe Pijp

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Museumkwartier

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Spaarndammer- en Zeeheldenbuurt West

hoog/ zeer hoog

matig

Hoofdweg e.o.

West

hoog/ zeer hoog

matig

Chassébuurt

West

hoog/ zeer hoog

matig

Bellamybuurt

West

hoog/ zeer hoog

matig

Da Costabuurt

West

hoog/ zeer hoog

matig

Dapperbuurt

Oost

hoog/ zeer hoog

matig

Haarlemmerbuurt

Centrum

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

De Weteringschans

Centrum

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Vondelbuurt

West

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn.

8

2019 toeristische druk

bezoekers gerelateerde leefbaarheid

toeristische draagkracht

wijken

stadsdeel

Burgwallen-Oude Zijde

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Burgwallen-Nieuwe Zijde

Centrum

zeer hoog

ongunstig

onder druk

Haarlemmerbuurt

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Jordaan

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Grachtengordel-West

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Grachtengordel-Zuid

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Nieuwmarkt/Lastage

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

De Weteringschans

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Weesperbuurt/Plantage

Centrum

hoog/ zeer hoog

matig

Oude Pijp

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Nieuwe Pijp

Zuid

hoog/ zeer hoog

matig

Chassébuurt

West

hoog/ zeer hoog

matig

Bellamybuurt

West

hoog/ zeer hoog

matig

Van Lennepbuurt

West

hoog/ zeer hoog

matig

Oosterparkbuurt

Oost

hoog/ zeer hoog

matig

Museumkwartier

Zuid

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Noordelijke IJ-oevers West

Noord

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Spaarndammerbuurt/ Zeeheldenbuurt West

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Helmersbuurt

West

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Vondelbuurt*

West

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

Dapperbuurt

Oost

hoog/ zeer hoog

gunstig

voldoende

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zijn.

9

Inleiding

In augustus 2021 heeft de Gemeenteraad de verordening op toerisme in balans vastgesteld (Gemeente Amsterdam, 2021). Deze verordening is aangenomen naar aanleiding van het volksinitiatief “Amsterdam heeft een keuze.” Belangrijk onderdeel van de verordening is dat het college de Raad tweejaarlijks informeert over de toeristische draagkracht van wijken (artikel 5). O&S heeft in het voorjaar van 2024 de toeristische draagkracht van de Amsterdamse wijken in opdracht van het Programma Aanpak Binnenstad (stadsdeel Centrum) gemeten. Dit onderzoek beschrijft de situatie in 2023 en is een vervolg op de eerdere O&S-onderzoeken naar de toeristische draagkracht uit 2019 en 2021. Met dit onderzoek kan de volgende vraag worden beantwoord: In welke wijken staat de toeristische draagkracht onder druk en welke wijken kunnen een hoge toeristische druk vooralsnog goed dragen? Eerdere metingen toeristische draagkracht in Amsterdam In 2019 heeft OIS de eerste draagkrachtmeting van de Amsterdamse wijken uitgevoerd in opdracht van het Programma Stad in Balans (OIS, 2020). De definitie van de toeristische draagkracht en de onderzoeksmethode zijn tot stand gekomen in samenwerking met Stad in Balans en zijn gericht op de samenhang tussen de leefbaarheid en de toeristische druk in woonwijken.

Uit dit onderzoek is gebleken dat de toeristische draagkracht in 2019 in twee (van de 99) wijken onder druk stond, namelijk in Burgwallen-Oude Zijde en Burgwallen-Nieuwe Zijde. Daarnaast werden er nog dertien wijken aangewezen als beleidsmatig interessant om de overschrijding van de draagkracht te voorkomen. In 2021 is dit onderzoek herhaald en waren er drie wijken waar de toeristische draagkracht onder druk stond: naast Burgwallen-Oude Zijde en Burgwallen-Nieuwe Zijde betrof dit de Oosterparkbuurt. Daarnaast waren er vijftien wijken beleidsmatig interessant om de overschrijding van de draagkracht te voorkomen. Bureau Buiten heeft in 2021 de totale toeristische draagkracht van Amsterdam op gemeenteniveau gemeten in relatie tot de andere gebieden van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) (Bureau Buiten en Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd (2022). Uit dit onderzoek blijkt dat de draagkracht in Amsterdam onder het gemiddelde van de MRA ligt. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het bestuurlijk overleg Economie van de MRA en heeft een overlap met het onderzoek van O&S, maar ook verschillen qua methode, schaal en dimensies waarmee de draagkracht wordt gemeten.

Derde meting toeristische draagkracht van Amsterdamse woonwijken: resultaten 2023 Deze rapportage presenteert de resultaten van de derde draagkrachtmeting op wijkniveau in Amsterdam en laat zien in welke Amsterdamse woonwijken de toeristische draagkracht in 2023 onder druk stond. De situatie in deze wijken wordt nader toegelicht. Daarnaast laat dit onderzoek zien waar in Amsterdam de draagkracht is verbeterd of verslechterd ten opzichte van 2021 en 2019. Hierbij wordt hetzelfde draagkrachtmodel gebruikt als in 2019 met enkele kleine aanpassingen in verband met de beschikbaarheid van de databronnen. Het eindresultaat van het draagkrachtmodel wordt schematisch gepresenteerd in de vorm van een assenstelsel waarin de wijken met een hoge toeristische druk en een ongunstige leefbaarheid zich bevinden in het kwadrant rechtsonder. Vrijwel alle indicatoren uit 2021 komen terug in het model in 2023. Enkel voor de indicator zwakke stoepen wordt nu gekeken naar het aandeel zwakke stoepen in plaats van het absolute aantal, waarbij in 2023 sprake is van een andere meetmethode 10

dan in de voorgaande jaren. Tussen 2019 en 2021 waren al de indicatoren coffeeshops, overig toeristisch aanbod, onveiligheidsbeleving, sociale cohesie en overlast dronken mensen aangepast vanwege de beschikbaarheid van databronnen of veranderingen in meetmethode. De resultaten over 2019 en 2021 zijn met terugwerkende kracht herberekend met Weesp erbij en met de aangepaste indicatoren. Doordat de kwartielgrenzen veranderen door de toevoeging van Weesp wijken de resultaten voor 2019 en 2021 die in dit rapport worden beschreven soms af van de eerdere rapportages. Leeswijzer In hoofdstuk 1 wordt uitgelegd hoe het begrip toeristische draagkracht van wijken is afgebakend en hoe de toeristische draagkracht in dit onderzoek wordt bepaald. De interpretatie van de onderzoeksresultaten komt hier ook aan bod, onder andere de toeristische draagkracht tijdens de coronapandemie. Hoofdstuk 2 geeft een overzicht van de onderzoeksresultaten in 2023 weer en zoomt vervolgens in op de wijken waar de toeristische draagkracht onder druk staat. De situatie in deze wijken en de ontwikkelingen ten opzichte van 2021 en 2019 worden toegelicht. Het draagkrachtonderzoek wordt afgesloten met conclusies over de concentratie van hoge toeristische druk in combinatie met een matige of ongunstige leefbaarheid in de stad. Bijlage 1 geeft de absolute scores per draagkrachtindicator weer.

Bijlage 2 geeft in tabelvorm de ontwikkelingen van wijkscores per indicator weer tussen 2019 en 2023 voor alle wijken met een hoge tot zeer hoge toeristische druk. Bijlage 3 beschrijft het tot stand komen van het draagkrachtmodel en de databronnen.

11

1 Uitleg toeristische draagkracht

In dit hoofdstuk wordt uitgelegd hoe het begrip toeristische draagkracht van wijken in Amsterdam is afgebakend, welke indicatoren er in het O&S draagkrachtmodel zijn meegenomen en hoe op basis van deze indicatoren de toeristische draagkracht van een wijk wordt bepaald.

1.1 Wat is toeristische draagkracht van wijken? Methodologisch gezien zijn er internationale en Nederlandse richtlijnen om het begrip ‘toeristische draagkracht’ af te bakenen, maar geen harde meetcriteria (zie meer informatie over de methode in bijlage). De richtlijnen van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli, 2019) en The United Nations World Tourism Organization (UNWTO, 2018) laten veel ruimte voor maatwerk zodat bestemmingen eigen (beschikbare) indicatoren kunnen gebruiken voor de draagkrachtmetingen. Amsterdam zal vanwege zijn grootstedelijke functie een andere onderzoeksaanpak nodig hebben dan bijvoorbeeld natuurgebieden. Amsterdam sluit zich waar mogelijk aan op de richtlijnen van de Rli en meet de toeristische draagkracht vanuit het perspectief van de leefomgeving in woonwijken. Afbakening toeristische draagkracht van wijken in Amsterdam De in dit onderzoek gebruikte definitie van toeristische draagkracht luidt als volgt: De toeristische druk die een wijk kan dragen zonder dat het (significant) ten koste gaat van de leefbaarheid. Een belangrijk verschil tussen de draagkrachtmetingen van de Amsterdamse wijken en andere draagkrachtonderzoeken is dat er in dit onderzoek geen uitspraken worden gedaan over Amsterdam als één toeristenbestemming.

De toeristische draagkracht in deze studie wordt in iedere wijk apart gemeten met twee parameters: ‘toeristische druk’ en ‘bezoekers gerelateerde leefbaarheid’. Beide parameters zijn samengesteld uit meerdere indicatoren (zie paragraaf 1.2). Dit maakt het voor de gemeente mogelijk om beleidsmatig en/of operationeel in te grijpen met de gerichte maatregelen waar dat nodig is. Toeristische draagkracht van wijken in het gemeentelijke beleid De toeristische draagkrachtmetingen in Amsterdam werden voor het eerst aangekondigd in de paragraaf Balans in de Stad in het coalitieakkoord uit 2018. De gemeente streefde naar een nieuw evenwicht tussen bezoekers enerzijds, en bewoners anderzijds, ofwel een evenwicht tussen leefbaarheid en gastvrijheid. Vanuit het Programma Stad in Balans (in 2020 samengevoegd met Aanpak Binnenstad) is de eerste draagkrachtmeting in 2019 tot stand gekomen. O&S heeft toen in overleg met gemeentelijke partijen en in samenwerking met Stad in Balans een draagkrachtmodel voor Amsterdam ontwikkeld. Met dit model werd de samenhang tussen de omvang van het toerisme (toeristische druk) en de aan de bezoekers gerelateerde leefbaarheid per wijk gemeten (OIS, 2020). In 2021 werd het onderzoek naar de toeristische draagkracht van wijken opgenomen in de Verordening op het toerisme in balans (Gemeente Amsterdam, 2021). Artikel 5 van de 12

verordening beschrijft hoe de toeristische draagkracht van iedere wijk tweejaarlijks wordt gemonitord. Artikel 6 bepaalt dat het college de raad tweejaarlijks informeert over iedere wijk waarin de toeristische draagkracht onder druk staat. Het huidige onderzoek sluit zich aan op de eerdere draagkrachtmetingen (2019 en 2021) en op de bepalingen in de Verordening op het toerisme in balans (2021).

1.2 Indicatoren toeristische draagkracht van wijken De toeristische draagkracht laat de samenhang zien tussen twee parameters: 1 ‘toeristische druk’ en 2 ‘bezoekers gerelateerde leefbaarheid’. Beide parameters zijn samengesteld uit 7 indicatoren, deze staan beschreven in figuur 1.1. De volledige methodeverantwoording met bronnen en definities staat in Bijlage 3. Figuur 1.1 Indicatoren toeristische draagkracht van wijken

toeristische draagkracht wijken toeristische druk 1 aantal attracties; 2 capaciteit logiesaccommodaties; 3 aantal Airbnb listings per 1.000 inwoners; 4 overig toeristisch aanbod per km2 ; 5 aantal coffeeshops per 1.000 inwoners; 6 aandeel stoepen met weinig loopruimte (doelgroep bezoekers); 7 aantal pintransacties buitenlands

bezoekers gerelateerde leefbaarheid 1 onveiligheidsbelevingindex; 2 sociale cohesie; 3 overlast toeristenverhuur van woningen directe woonomgeving; 4 overlast door vervuiling; 5 overlast door dronken mensen; 6 overlast door andere mensen in de buurt; 7 oordeel winkelaanbod voor dagelijkse boodschappen

1.2.1 Toeristische druk Het kernbegrip ‘toeristische druk’ omvat objectieve waarnemingen van het aanbod en gebruik van voorzieningen die (in sterke mate) gericht zijn op toeristische bezoekers, waaronder logiesaccommodaties, attracties en souvenirwinkels. Een uitdaging in dit onderzoek is om een onderscheid te maken tussen toeristische bezoekers en alle andere gebruikers van de stad (bewoners, forensen, studenten). Voor het meten van ‘toeristische druk’ is met behulp van experts en literatuurstudie een lijst opgesteld met alle mogelijke indicatoren die vervolgens door O&S zijn getoetst op relevantie en bruikbaarheid. De volgende indicatoren zijn in het toeristische draagkracht-model meegenomen: 7 ‘Toeristische druk’ indicatoren 1. aantal attracties; 2. capaciteit logies accommodaties; 3. aantal Airbnb listings per 1.000 inwoners; 4. aantal coffeeshops per 1.000 inwoners; 13

5. overig toeristisch aanbod per km²; 6. aandeel stoepen met weinig loopruimte (lage 'walkability’, met als doelgroep bezoekers); 7. pintransacties van buitenlandse betaalkaarthouders. Eén van de selectiecriteria voor deze indicatoren is de periodieke beschikbaarheid en stabiliteit van data. Enkele aanpassingen zijn echter onvermijdelijk vanwege veranderingen in databronnen. Ten opzichte van de eerste meting wordt een deel van de informatie in de indicator ‘overig toeristisch aanbod’ niet meer geleverd (ATM-data). Om dit te compenseren heeft O&S in 2021 een nieuwe indicator aan de lijst toegevoegd: pintransacties van buitenlandse betaalkaarthouders. Deze indicator geeft daarnaast een beeld van de toeristische vraag, terwijl andere indicatoren vooral het toeristische aanbod beschrijven. Ook is de bron voor coffeeshops die in 2019 werd gebruikt niet meer beschikbaar voor de metingen van 2021 en 2023. Daarom is er vanaf 2021 een nieuwe bron gebruikt (Locatus). De indicator ‘aandeel stoepen met weinig loopruimte (doelgroep bezoekers)’ is vanaf 2023 op een andere manier gemeten en is nu ook beschikbaar voor de wijken buiten de ring, behalve Weesp. Ook wordt hierbij nu gekeken naar het aandeel in plaats van het absolute aantal zwakke stoepen. Voor deze indicator worden de kwartielscores voor 2023 bepaald op basis van de scores in 2023.

De jaren 2021 en 2019 zijn wel vergelijkbaar, en hier worden de scores van 2019 als basis genomen. De resultaten voor 2019 en 2021 zijn in dit onderzoek met terugwerkende kracht herberekend (zie methodeverantwoording in bijlage 2)

1.2.2 Bezoekers gerelateerde leefbaarheid Het begrip ‘leefbaarheid’ bevat verschillende aspecten die te maken hebben met de beleving van bewoners als het gaat om schoon, heel, veilig en prettig samenleven. Sommige leefbaarheidsindicatoren hebben direct te maken met de aanwezigheid van bezoekers in woonwijken, zoals ervaren overlast door vakantieverhuur in de eigen woonomgeving. Andere leefbaarheidsindicatoren hebben een mogelijk verband (bijvoorbeeld personenoverlast) of geen verband (bijvoorbeeld tevredenheid speelvoorzieningen) met bezoekers. Om de ‘bezoekers gerelateerde leefbaarheid’ af te kunnen bakenen, heeft O&S in 2019 gemeentelijke en landelijke expertise ingeschakeld. In de expertsessies werden mogelijke thema’s, indicatoren en databronnen aangewezen die vervolgens door O&S zijn getoetst op relevantie en bruikbaarheid. De volgende indicatoren zijn in het toeristische draagkracht-model meegenomen: 7 ‘Bezoekers gerelateerde leefbaarheid’ indicatoren 1. onveiligheidsbelevingsindex; 2. overlast door vervuiling; 3. overlast door toeristenverhuur van woningen in directe woonomgeving; 4. overlast door andere mensen in de buurt; 5. overlast door dronken mensen op straat; 6. oordeel aanbod winkels voor dagelijkse boodschappen; 7. sociale cohesie.

1.3 Model toeristische draagkracht van wijken De toeristische draagkracht van wijken wordt bepaald door de combinatie van de totaalscore op toeristische druk en de totaalscore op bezoekers gerelateerde leefbaarheid. De totaalscores worden berekend op basis van kwartielscores per indicator.

14

1.3.1 Grafische weergave draagkrachtmodel: kwadranten toeristische draagkracht Kwartielscores en assenstelsel Omdat iedere indicator een andere meeteenheid heeft, is het niet zinvol om absolute scores bij elkaar op te tellen. Om tot een totaalscore te kunnen komen worden voor iedere indicator de 108 wijken op basis van hun score in kwartielen ingedeeld, waarbij kwartiel 1 staat voor de 25% laagste scores en kwartiel 4 voor de 25% hoogste scores. Wanneer een score ontbreekt voor een indicator, wordt de wijk bij deze indicator in kwartiel 2,5 geplaatst, als proxy voor een gemiddelde score. De totaalscores voor de twee parameters ‘toeristische druk’ en ‘bezoekers gerelateerde leefbaarheid’ worden vervolgens voor iedere wijk bepaald door de kwartielscores voor alle geselecteerde indicatoren bij elkaar op te tellen. Op basis van de twee totaalscores (totaal toeristische druk en totaal bezoekers gerelateerde leefbaarheid) wordt elke wijk vervolgens ingedeeld in één van de kwadranten in Figuur 1.2. Bij deze grafische weergave vormt toeristische druk de horizontale as en bezoekers gerelateerde leefbaarheid wordt op de verticale as weergegeven. Figuur 1.2 Grafische weergave toeristische draagkracht van wijken rustige woonwijken

gunstig

2 hoge druk, gunstige leefbaarheid

3 lage druk, ongunstige leefbaarheid

andere oorzaken achterblijvende leefbaarheid

bezoekers gerelateerde leefbaarheid

1 lage druk, gunstige leefbaarheid

laag

toeristische druk en leefbaarheid in balans

hoog

toeristische druk

ongunstig

4 hoge druk, ongunstige leefbaarheid

toeristische draagkracht onder druk

positie van wijken waar toeristische draagkracht onder druk staat

15

Kwadrant 4: Toeristische draagkracht onder druk Op het moment dat de toeristische druk in een wijk hoog is en de leefbaarheid ongunstig, staat de toeristische draagkracht van de wijk onder druk (4e kwadrant). Binnen dit kwadrant zal vervolgens een verdere nuancering plaatsvinden op basis van de combinatie van totaalscores. Een wijk die binnen kwadrant 4 rechts onderin eindigt heeft een andere toeristische draagkracht dan een wijk die binnen kwadrant 4 links bovenin is gepositioneerd. Beleidsmatig zijn de wijken die helemaal rechts onderin het vierde kwadrant staan het meest interessant. Overige kwadranten Ook de wijken in kwadrant 2 zijn vanuit beleid gezien interessant. In deze wijken is de toeristische druk hoog, maar is geen sprake van een ongunstige leefbaarheid. Deze wijken lijken de toeristische druk (vooralsnog) te kunnen dragen. Het is van belang om te weten hoe het kan dat de toeristische druk in deze wijken niet ten koste gaat van de leefbaarheid. Door het onderzoek periodiek te herhalen kan worden gemonitord of de leefbaarheid in deze wijken niet verslechtert. Aan de linkerkant van het kwadrant is de toeristische druk relatief laag. Hier vinden we wijken met een gunstige leefbaarheid, die als rustige woonwijken kunnen worden getypeerd (kwadrant 1). In kwadrant 3 staan wijken waarin ondanks een lage toeristische druk toch sprake is van een ongunstige leefbaarheid.

Hier lijken andere factoren dan de aanwezigheid en het gedrag van bezoekers te zorgen voor een achterblijvende leefbaarheid. De wijken in de kwadranten 1 en 3 zijn in de context van dit onderzoek beleidsmatig minder interessant.

1.4 Interpretatie toeristische draagkracht 2023 Dezelfde criteria in 2019, 2021 en 2023 De kwartielscores dienen in dit onderzoek als proxy voor de criteria ‘hoge’/ ‘lage’ toeristische druk en ‘gunstige’/ ‘ongunstige’ leefbaarheid. Het gebruik van een proxy is noodzakelijk omdat er (nog) geen meetbare wetenschappelijke criteria bestaan voor ‘te hoge druk’. De kwartielgrenzen van de indicatoren in 2019 zijn vastgezet als basis voor de vervolgmetingen. Dit wil zeggen dat het draagkrachtmodel in 2019, 2021 en 2023 volgens dezelfde criteria is berekend. Er wordt in 2023 gekeken welke wijken er volgens deze maatstaven plaats nemen in het vierde kwadrant (rechts onder) en of dit dezelfde wijken zijn als in 2019. Vanwege enkele veranderingen in databronnen en de fusie met Weesp zijn het oorspronkelijke draagkrachtmodel uit 2019 en de vervolgmeting in 2021 herberekend, met als doel de resultaten in 2019, 2021 en 2023 op dezelfde manier te vergelijken. De wijzigingen in databronnen staan beschreven in Bijlage 3. Doordat de kwartielgrenzen enigszins veranderen door de toevoeging van de wijken in Weesp en doordat enkele indicatoren zijn gewijzigd, wijken de resultaten in deze rapportage iets af van de rapportages in 2019 en 2021.

Positie van de wijken ten opzichte van elkaar en daadwerkelijke cijfers De kwartielscores en hiermee de positie van wijken in kwadranten tonen de positie van wijken ten opzichte van elkaar en geven dus geen beeld van de daadwerkelijke drukte en leefbaarheid. Doordat de grenswaarden van 2019 als uitgangspunt worden genomen kan wel worden aangetoond of de drukte of leefbaarheid in een wijk zijn verbeterd of verslechterd. Om ook de daadwerkelijke situatie te kunnen monitoren is in Bijlage 1 een tabel opgenomen die voor iedere wijk ook de absolute scores per indicator weergeeft.

16

2 Resultaten toeristische draagkracht van wijken

In dit hoofdstuk worden de scores van alle 110 wijken op iedere indicator, en de plaatsing van deze wijken in het kwadrant van toeristische draagkracht getoond.

2.1 Wijkscores per indicator voor toeristische druk en leefbaarheid Tabel 2.1 laat voor alle wijken de kwartielscores per indicator zien. De wijken zijn gesorteerd op basis van eerst de totaalscore voor toeristische druk (van hoog naar laag) en dan de totaalscore voor leefbaarheid (van laag naar hoog). In de tweede kolom staat vermeld in welk van de vier kwadranten de wijk zich bevindt. Kolommen 3 en 4 laten de scores per wijk zien op de twee kernindicatoren waaraan alle gebruikte draagkrachtindicatoren getoetst zijn: buurttevredenheid en buurtontwikkeling. Dit betreft rapportcijfers van 1 (ongunstig) tot 10 (gunstig). Kolommen 5 tot en met 11 tonen de kwartielscores per wijk op alle indicatoren voor toeristische druk. Dit betreft een score van 1 (lage druk) tot 4 (hoge druk). In kolom 12 staat de totaalscore voor toeristische druk. Kolommen 13 tot en met 19 tonen de kwartielscores per wijk op alle indicatoren voor bezoekers gerelateerde leefbaarheid. Dit betreft een score van 1 (ongunstige leefbaarheid) tot 4 (gunstige leefbaarheid). In kolom 20 staat de totaalscore voor bezoekers gerelateerde leefbaarheid. Figuur 2.2 toont vervolgens in een assenstelsel de plaatsing van alle 110 wijken binnen het kwadrant, met toeristische druk op de horizontale as en bezoekers gerelateerde leefbaarheid op de verticale as.

Wijken zijn hierin geplot op basis van de totaalscores op toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid.

17

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

Burgwallen-Oude Zijde

4

6,1

5,2

4

4

3

4

4

4

4

27

1

1

1

1

1

1

1

7

Grachtengordel-Zuid

4

8,0

6,7

4

4

3

4

4

4

4

27

1

2

1

3

1

2

2

12

Grachtengordel-West

4

7,8

6,2

4

4

3

4

4

4

4

27

1

1

1

4

1

3

2

13

De Weteringschans

4

8,0

6,8

4

4

3

4

4

4

4

27

1

1

1

4

2

4

2

15

Burgwallen-Nieuwe Zijde

4

6,8

6,0

4

4

3

3

4

4

4

26

1

1

1

3

1

1

1

9

Nieuwmarkt/Lastage

4

7,6

6,4

4

4

2

4

4

4

4

26

1

1

1

2

1

2

4

12

Jordaan

4

7,9

6,6

4

4

2

4

4

4

4

26

1

1

1

4

1

3

4

15

Haarlemmerbuurt

4

8,0

6,9

4

4

2

4

4

4

4

26

1

3

1

3

2

3

4

17

Museumkwartier

2

8,4

7,6

4

4

2

4

4

4

4

26

3

4

2

3

3

4

2

21

Oude Pijp

4

7,7

6,8

3

3

3

4

4

4

4

25

1

1

1

4

1

3

2

13

Nieuwe Pijp

4

7,9

6,9

3

4

2

4

4

4

4

25

1

1

1

4

3

3

1

14

Oosterparkbuurt

4

7,5

7,1

4

4

2

4

3

3

4

24

1

1

1

4

1

2

1

11

Weesperbuurt/Plantage

4

8,3

7,1

4

4

2

4

3

3

4

24

1

3

2

2

2

3

4

17

Bellamybuurt

2

8,0

7,4

4

3

2

4

3

4

4

24

2

2

4

4

1

4

4

21

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

6

Onveiligheids-beleving

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

4

1

Overlast dronken mensen op straat

3

Wijken

rapportcijfer Buurttevredenheid

2

kwadrant

Totaalscore toeristische druk

druk

Aantal pintransacties (buitenlands)

druk

Overig toeristisch aanbod per km2

druk

Coffeeshops per 1000 inwoners

druk

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk buurt buurt

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (begin)

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

18

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

Overig toeristisch aanbod per km2

Aantal pintransacties (buitenlands)

Totaalscore toeristische druk

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

Dapperbuurt

4

7,8

7,2

3

3

2

4

4

3

4

23

1

1

3

4

1

2

3

15

Vondelparkbuurt*

4

4

4

2

4

1

4

4

23

2

8,0

7,2

4

4

2

3

3

3

4

23

2,5 4

2,5 4

2,5 3

2,5 3

2,5 4

2,5 2

17,5

Stadionbuurt

2,5 2

Hoofdweg e.o.

4

7,3

7,0

3

2

2

3

4

4

4

22

1

1

4

4

1

1

1

13

Da Costabuurt

4

7,9

7,0

1

2

3

4

4

4

4

22

2

1

1

4

1

3

2

14

Volewijck

4

7,2

6,8

3

4

2

2

4

3

4

22

1

1

4

2

2

1

3

14

Helmersbuurt

2

8,1

7,2

2

3

2

4

3

4

4

22

1

3

2

4

3

3

4

20

Overtoomse Sluis

2

8,2

7,3

2

3

2

4

3

4

4

22

4

3

3

4

3

4

4

25

Landlust

4

7,3

7,3

2

4

2

3

3

3

4

21

3

1

3

3

1

2

2

15

Oostelijke Eilanden/Kadijken

2

7,9

7,6

4

4

1

2

3

3

4

21

2

3

3

2

3

2

3

18

Indische Buurt-West

2

7,8

7,7

2

3

2

4

3

4

3

21

3

2

4

4

1

3

2

19

Noordelijke IJ-oevers-West

2

7,3

7,8

4

4

2

1

3

3

4

21

3

4

4

1

3

3

2

20

Amsterdamse Poort e.o.

4

6,6

7,0

4

3

1

2

3

3

4

20

1

1

3

3

1

1

1

11

Spaarndammerbuurt/Zeeheldenbuurt

4

7,8

7,3

4

3

2

2

4

1

4

20

1

3

3

1

2

3

3

16

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

rapportcijfer Buurttevredenheid

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

Coffeeshops per 1000 inwoners

6

Onveiligheids-beleving

Walkability toerisme zwak

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

Airbnb listings per 1000 inwoners

4

1

Overlast dronken mensen op straat

Aantal hotelbedden

3

wijken

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

2

kwadrant

Aantal attracties

oordeel oordeel leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaardruk druk druk druk druk druk druk druk buurt buurt heid heid heid heid heid heid heid heid

22

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

19

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

Scheldebuurt

2

8,4

7,1

3

3

2

3

1

4

4

20

4

4

3

4

3

4

4

26

IJplein/Vogelbuurt

4

7,3

6,7

3

2

2

3

3

3

3

19

1

2

1

3

1

2

3

13

Van Lennepbuurt

4

7,8

7,1

2

2

2

4

4

1

4

19

1

1

2

4

1

3

2

14

Noordelijke IJ-oevers-Oost*

4

3

4

3

3

1

1

4

19

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

17,5

Chassébuurt

2

7,5

7,2

3

3

2

4

4

1

2

19

3

3

2

3

1

3

3

18

Frederik Hendrikbuurt

2

8,0

7,4

1

2

2

4

4

3

3

19

2

3

3

4

2

4

4

22

Transvaalbuurt

4

7,6

7,3

1

1

2

3

4

4

3

18

1

2

4

4

1

1

2

15

Weesperzijde

4

7,7

7,3

1

3

2

4

3

1

4

18

1

1

4

3

1

2

3

15

Hoofddorppleinbuurt

2

8,1

7,4

1

3

2

2

3

3

4

18

1

2

4

4

3

3

4

21

Zuidas

2

7,7

7,6

3

4

1

3

1

2

4

18

3

4

2

2

4

4

2

21

Buitenveldert-West

2

8,1

7,3

2

4

1

1

3

3

4

18

4

4

4

3

4

3

1

23

IJselbuurt

2

7,9

7,3

1

2

2

3

3

4

3

18

3

3

4

4

3

3

3

23

Apollobuurt

2

8,4

7,4

3

4

1

1

1

4

4

18

3

4

4

3

4

3

4

25

Oostelijk Havengebied

2

8,3

7,7

4

4

1

2

1

2

4

18

3

4

4

3

4

4

4

26

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

6

Onveiligheids-beleving

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

4

1

Overlast dronken mensen op straat

3

wijken

rapportcijfer Buurttevredenheid

2

kwadrant

Totaalscore toeristische druk

druk

Aantal pintransacties (buitenlands)

druk

Overig toeristisch aanbod per km2

druk

Coffeeshops per 1000 inwoners

druk

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk buurt buurt

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

20

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

Weesp Binnenstad/Zuid

2

8,5

7,3

4

3

2,5

2,5

1

3

2

18

4

4

4

4

4

4

4

28

Osdorp-Oost

3

6,4

6,2

3

3

1

2

3

1

4

17

3

1

2

3

1

1

1

12

Staatsliedenbuurt

3

8,0

7,4

3

1

2

3

4

1

3

17

1

3

2

2

2

3

3

16

Omval/Overamstel

1

7,4

8,1

3

4

2

2

1

1

4

17

3

3

4

1

3

3

2

19

Buitenveldert-Oost

1

7,8

6,9

4

4

1

1

1

3

3

17

3

4

4

3

4

3

2

23

Schinkelbuurt

1

8,1

7,1

3

1

2

3

1

4

3

17

2

3

4

4

3

4

3

23

Westlandgracht

3

6,6

6,9

2

4

1

3

1

1

4

16

1

1

3

2

1

1

1

10

De Kolenkit

3

6,8

7,2

3

4

1

3

1

1

3

16

3

1

3

2

1

1

2

13

Slotervaart-Zuid

3

6,8

6,5

3

3

1

3

1

1

4

16

3

1

3

2

1

1

2

13

Van Galenbuurt

3

7,3

7,2

1

1

2

4

4

1

3

16

3

2

3

4

1

2

2

17

Indische Buurt-Oost

1

7,4

7,1

3

1

1

3

4

1

3

16

4

2

3

3

1

2

3

18

Zuid Pijp

1

7,7

6,8

2

3

2

3

3

1

2

16

2

2

2

4

3

2

3

18

Willemspark

1

8,5

7,6

1

3

2

2

4

1

3

16

3

4

4

3

3

3

3

23

Rijnbuurt

1

8,0

7,1

2

1

2

1

4

3

3

16

4

3

4

4

3

4

2

24

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

6

Onveiligheids-beleving

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

4

1

Overlast dronken mensen op straat

3

wijken

rapportcijfer Buurttevredenheid

2

kwadrant

Totaalscore toeristische druk

druk

Aantal pintransacties (buitenlands)

druk

Overig toeristisch aanbod per km2

druk

Coffeeshops per 1000 inwoners

druk

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk buurt buurt

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

21

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

Middenmeer

1

8,3

7,5

4

2

1

1

1

3

4

16

3

4

3

3

4

4

4

25

Geuzenveld

3

6,4

6,0

4

3

1

2

1

1

3

15

3

1

1

1

1

1

1

9

Slotermeer-West

3

6,3

6,4

2

3

1

2

3

1

3

15

1

1

4

2

1

1

2

12

Overtoomse Veld

3

6,7

7,2

2

4

1

2

1

1

4

15

3

1

4

2

1

1

1

13

Buikslotermeer

3

7,1

6,7

4

2

1

2

1

1

4

15

3

1

3

4

1

1

1

14

Frankendael

1

7,8

7,0

2

4

1

2

1

1

4

15

2

3

4

1

4

2

4

20

Sloten/Nieuw-Sloten

1

7,7

6,8

3

4

1

1

1

2

3

15

3

4

4

3

3

3

4

24

Westindische Buurt

1

7,9

7,5

1

1

2

3

4

1

3

15

3

2

4

4

4

4

4

25

Osdorp-Midden

3

6,0

5,8

2

3

1

1

1

3

3

14

2

1

1

3

1

1

1

10

Slotermeer-Noordoost

3

6,5

6,4

2

1

1

3

1

3

3

14

2

1

2

3

1

1

2

12

Erasmuspark

3

7,4

7,5

3

2

2

3

1

1

2

14

3

1

4

3

1

3

2

17

Geuzenbuurt

1

7,8

7,3

1

1

2

4

1

1

4

14

2

3

4

4

2

2

1

18

Slotermeer-Zuidoost

3

6,6

6,5

3

3

1

2

1

1

2

13

3

1

3

1

1

1

1

11

Banne Buiksloot

3

7,0

6,4

3

1

1

1

3

2

2

13

3

2

4

2

1

1

1

14

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

6

Onveiligheids-beleving

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

4

1

Overlast dronken mensen op straat

3

wijken

rapportcijfer Buurttevredenheid

2

kwadrant

Totaalscore toeristische druk

druk

Aantal pintransacties (buitenlands)

druk

Overig toeristisch aanbod per km2

druk

Coffeeshops per 1000 inwoners

druk

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk buurt buurt

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

22

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

Reigersbos

3

7,5

6,9

2

1

1

3

1

3

2

13

1

3

3

3

2

1

1

14

Waterlandpleinbuurt

3

6,9

6,6

1

1

1

1

3

3

3

13

3

3

4

3

1

1

2

17

IJburg-West

1

7,6

7,2

2

3

1

2

1

1

3

13

3

3

3

2

3

2

4

20

Houthavens

1

8,2

8,2

3

3

2

1

1

1

2

13

2,5

4

4

1

4

2,5

4

22

Waterland*

1

4

2

2

1

1

1

2

13

4

2,5

2,5

2,5

2,5

4

4

22

Aetsveld/Oostelijke Vechtoever

1

8,0

7,1

3

2

2,5

2,5

1

1

1

13

4

4

3

1

4

4

4

24

Elzenhagen

3

7,3

7,4

1

3

1

3

1

1

2

12

2

2

3

3

1

2

3

16

Oostzanerwerf

1

7,4

6,8

2

2

1

1

1

2

3

12

4

3

4

2

2

1

3

19

Weesp-Noordwest

1

7,2

6,3

2

1

2,5

2,5

1

1

2

12

4

3

4

3

3

2

3

22

Prinses Irenebuurt e.o.

1

8,3

7,3

1

3

1

3

1

1

2

12

4

4

4

3

4

4

4

27

Ganzenhoef e.o.

3

7,1

7,0

2

1

1

2

1

1

3

11

1

1

3

1

1

2

4

13

De Aker

3

6,9

5,9

1

1

1

1

1

3

3

11

4

2

3

2

2

1

2

16

Holendrecht

3

6,9

6,3

2

1

1

3

1

1

2

11

2

2

4

2

2

1

3

16

Zeeburgereiland/Bovendiep

1

7,4

7,7

1

2

1

2

1

1

3

11

3

4

4

1

2

3

2

19

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

6

Onveiligheids-beleving

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

4

1

Overlast dronken mensen op straat

3

wijken

rapportcijfer Buurttevredenheid

2

kwadrant

Totaalscore toeristische druk

druk

Aantal pintransacties (buitenlands)

druk

Overig toeristisch aanbod per km2

druk

Coffeeshops per 1000 inwoners

druk

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk buurt buurt

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

23

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

IJburg-Zuid

1

7,8

7,3

2

1

1

1

1

3

2

11

4

2

4

1

3

2

4

20

Centrale Markt

1

8,1

7,4

1

2

2

2

1

1

2

11

4

3

3

3

1

7,4

6,9

3

1

1

1

1

3

1

11

3

4

1

3

2,5 3

2,5 4

20,5

Tuindorp Oostzaan

2,5 3

Nellestein

1

8,0

7,1

3

3

1

1

1

1

1

11

4

4

4

1

4

3

2

22

Bijlmermuseum

3

6,6

6,6

1

1

1

2

1

1

3

10

1

1

3

2

1

1

2

11

Bloemendalerpolder

1

8,1

8,2

1

1

2,5

2,5

1

1

1

10

4

4

4

1

4

4

4

25

H-buurt

3

6,8

6,8

1

2

1

2

1

1

1

9

1

1

2

2

1

1

1

9

De Punt

3

5,9

5,6

2

1

1

1

1

1

2

9

1

1

2

3

1

1

1

10

Slotervaart-Noord

3

7,3

6,9

2

1

1

2

1

1

1

9

3

3

4

1

1

1

3

16

Kadoelen*

3

2

1

2

1

1

1

1

9

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

17,5

Geerdinkhof/Kantershof

1

2

1

1

2

1

1

1

9

3

3

4

1

4

1

3

19

Driemond*

1

1

3

1

1

1

1

1

9

4

2,5

2,5

2,5

2,5

4

4

22

Venserpolder

3

6,6

6,7

1

1

1

2

1

1

1

8

2

1

1

1

1

1

1

8

K-buurt

3

6,8

6,5

1

1

1

2

1

1

1

8

1

1

2

2

1

1

3

11

7,5

7,3

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

6

Onveiligheids-beleving

5

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

4

1

Overlast dronken mensen op straat

3

wijken

rapportcijfer Buurttevredenheid

2

kwadrant

Totaalscore toeristische druk

druk

Aantal pintransacties (buitenlands)

druk

Overig toeristisch aanbod per km2

druk

Coffeeshops per 1000 inwoners

druk

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk buurt buurt

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

21

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

24

Tabel 2.1 Kwartielscores per indicator toeristische druk en bezoekers gerelateerde leefbaarheid, en scores buurttevredenheid en buurtontwikkeling, 110 wijken 2023 (vervolg)

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

3

1

1

2

1

1

1

1

8

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

2,5

17,5

Tuindorp Buiksloot*

3

1

1

2

1

1

1

1

8

1

7,6

7,0

1

1

1

1

1

1

2

8

2,5 3

2,5 3

2,5 2

2,5 4

2,5 1

2,5 3

17,5

Gein

2,5 3

Betondorp

1

7,8

7,2

2

1

1

1

1

1

1

8

2

4

4

1

3

3

4

21

Tuindorp Nieuwendam

1

7,8

6,5

1

1

1

1

1

1

1

7

3

3

3

1

3

2

4

19

Nieuwendammerdijk/Buiksloterdijk*

4

Sociale cohesie

Overlast vervuiling

Overlast vakantieverhuur

Overlast andere mensen

rapportcijfer Buurttevredenheid

Totaalscore bezoekers gerelateerde leefbaarheid

Totaalscore toeristische druk

9

3

Onveiligheids-beleving

Aantal pintransacties (buitenlands)

8

2

Oordeel winkels dagelijkse boodschappen

Overig toeristisch aanbod per km2

7

1

Overlast dronken mensen op straat

Coffeeshops per 1000 inwoners

6

wijken

rapportcijfer Buurt-ontwikkeling

5

kwadrant

Walkability toerisme zwak

leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaar- leefbaarheid heid heid heid heid heid heid heid

Airbnb listings per 1000 inwoners

druk

Aantal hotelbedden

druk

Aantal attracties

oordeel oordeel druk druk druk druk druk druk buurt buurt

19

* minder dan 50 respondenten in WIA, waardoor resultaten voor deze wijken mogelijk minder betrouwbaar zi jn. Toeristische druk hoog hoogste kwartiel

Bezoekers gerelateerde leefbaarheid laag laagste kwartiel

ongunstig laagste kwartiel

gunstig hoogste kwartiel

25

Figuur 2.2 Plaatsing wijken binnen kwadranten voor toeristische draagkracht, 2023

toeristische draagkracht 28

Weesp Binnenstad/Zuid

Prinses Irenebuurt e.o.

27 Bloemendalerpolder

Westindische Buurt

25

bezoekers gerelateerde leefbaarheid

22 21

Middenmeer

Apollobuurt

Overtoomse Sluis

Sloten/Nieuw-Sloten Rijnbuurt

24 23

Scheldebuurt

Oostelijk Havengebied

26

Willemspark

IJselbuurt Schinkelbuurt Buitenveldert-West

Houthavens

Buitenveldert-Oost

Aetsveld/Oostelijke Vechtoever Driemond

Nellestein

Betondorp Centrale Markt

Weesp-Noordwest

Tuindorp Oostzaan

Waterland

Frederik Hendrikbuurt

Zuidas

Bellamybuurt Museumkwartier

Noordelijke IJ-oevers-West Helmersbuurt Omval/Overamstel Indische Buurt-West Gein Geerdinkhof/Kantershof Oostzanerwerf Chassébuurt 19 Geuzenbuurt Oostelijke Eilanden/Kadijken Indische Buurt-Oost Tuindorp Buiksloot Zeeburgereiland/Bovendiep Noordelijke IJ-oevers-Oost 18 Kadoelen Erasmuspark Vondelparkbuurt Zuid Pijp 17 Haarlemmerbuurt Van Galenbuurt Nieuwendammerdijk/Buiksloterdijk Elzenhagen Spaarndammerbuurt/Zeeheldenbuurt Weesperbuurt/Plantage De Aker 16 Waterlandpleinbuurt Transvaalbuurt Landlust Dapperbuurt Jordaan Holendrecht Staatsliedenbuurt Slotervaart-Noord Reigersbos 15 Buikslotermeer Weesperzijde Van Lennepbuurt Da Costabuurt Nieuwe Pijp De Weteringschans Banne Buiksloot 14 Ganzenhoef e.o. De Kolenkit IJplein/Vogelbuurt Oude Pijp Grachtengordel-West Overtoomse Veld Volewijck 13 Slotermeer-Noordoost Slotervaart-Zuid Hoofdweg e.o. 12 Nieuwmarkt/Lastage K-buurt Bijlmermuseum Slotermeer-Zuidoost Slotermeer-West Osdorp-Oost Grachtengordel-Zuid 11 De Punt Osdorp-Midden Westlandgracht Oosterparkbuurt Amsterdamse Poort e.o. 10 H-buurt Geuzenveld Burgwallen-Nieuwe Zijde 9 Venserpolder 8 Burgwallen-Oude Zijde 7 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 20

Tuindorp Nieuwendam

Frankendael

Stadionbuurt

IJburg-Zuid

Hoofddorppleinbuurt

IJburg-West

toeristische druk

Centrum

West

Nieuw-West

Zuid

Oost

Noord

Zuidoost

Weesp

26

2.2 Waar staat de toeristische draagkracht onder druk? Vijf wijken kennen in 2023 een zeer hoge score op toeristische druk en daarnaast een ongunstige leefbaarheidsscore (figuur 2.3). Hier staat de toeristische draagkracht onder druk. Het gaat om de volgende wijken: 1. Burgwallen-Oude Zijde; 2. Burgwallen-Nieuwe Zijde; 3. Grachtengordel-Zuid; 4. Nieuwmarkt/Lastage; 5. Oosterparkbuurt. Figuur 2.3 Wijken waar toeristische draagkracht onder druk staat, 2023

In 2021 ging het nog om drie van deze wijken: Burgwallen-Oude Zijde, Burgwallen-Nieuwe Zijde en de Oosterparkbuurt. Ten opzichte van 2021 is in veel wijken in en rond het Centrum de leefbaarheid verslechterd, nadat deze tussen 2019 en 2021 juist verbeterd was. Daardoor staat in Grachtengordel-Zuid en Nieuwmarkt/Lastage nu ook de toeristische draagkracht onder druk. Hieronder worden de ontwikkelingen in de vijf wijken beschreven. In Bijlage 2 staan tabellen met de ontwikkelingen tussen 2019 en 2023. Burgwallen-Oude Zijde Burgwallen-Oude Zijde scoort 27 uit 28 op toeristische druk: deze wijk behoort bij zes van de zeven indicatoren voor toeristische druk tot het vierde en hoogste kwartiel. In 2021 en 2019 had de wijk nog de maximale score voor toeristische druk (28). Alleen de indicator ‘Airbnb listings per 1000 inwoners’ laat ten opzichte van 2021 een verbetering zien: van kwartiel 4 naar kwartiel 3. 27

Dat kan worden verklaard doordat het Airbnb aanbod sterk is afgenomen als gevolg van de registratieplicht die in 2022 werd ingevoerd. Qua leefbaarheid heeft de wijk met een score van 7 de minimale score behaald: bij alle indicatoren behoort de wijk tot het eerste en laagste kwartiel. Dat betekent een achteruitgang van 2 punten ten opzichte van 2021 (9). Toen werd enkel het aanbod winkels voor dagelijkse boodschappen flink hoger gewaardeerd (kwartiel 3). Ook in 2019 kende de wijk een nipt hogere score voor leefbaarheid (8). De rapportcijfers voor buurttevredenheid (van 7,3 naar 6,1) en verwachte buurtontwikkeling (van 6,6 naar 5,2) laten een sterke afname zien. Tussen 2019 en 2021 was er juist sprake van een sterke verbetering, die verklaard kan worden doordat de binnenstad tijdens de coronaperiode rustiger was. De buurttevredenheid zit inmiddels weer onder het niveau van 2019, terwijl de verwachte buurtontwikkeling wat gunstiger is ten opzichte van 2019. Burgwallen-Nieuwe Zijde Burgwallen-Nieuwe Zijde scoort 26 uit 28 punten voor toeristische druk. Ook deze wijk had in 2019 en 2021 nog de maximale score (28). De wijk kent een verbetering op de indicatoren ‘aanbod Airbnb per 1000 inwoners’ (van 4 naar 3) en ‘aandeel stoepen met weinig loopruimte’ (van 4 naar 3).

Bij ‘aandeel stoepen met weinig loopruimte’ dient wel de kanttekening te worden geplaatst dat de data voor 2023 niet volledig vergelijkbaar zijn met die van 2019 en 2021 vanwege een andere manier van meten. De wijk scoort 9 op leefbaarheid, dat is iets lager dan in 2021 (10) maar gelijk aan 2019 (9). Burgwallen-Nieuwe Zijde heeft voor alle indicatoren de minimale score (kwartiel 1), behalve het oordeel winkels voor dagelijkse boodschappen (kwartiel 3). Ten opzichte van 2021 scoort de wijk lager op onveiligheidsbeleving: van kwartiel 2 naar kwartiel 1. De buurttevredenheid (van 7,2 naar 6,8) en de verwachte buurtontwikkeling (van 6,6 naar 6,0) kennen een negatieve ontwikkeling. De buurttevredenheid is weer terug op het niveau van 2019, de buurtontwikkeling is ten opzichte van 2019 wat gunstiger. Grachtengordel-Zuid De wijk scoort 27 op toeristische druk, waar in 2019 en 2021 nog de maximale score werd behaald. Alleen de indicator Airbnb aanbod per 1000 inwoners laat een verbetering zien (van kwartiel 4 naar 3). Op alle overige indicatoren voor toeristische druk scoort de wijk in het vierde en hoogste kwartiel. De score voor bezoekers gerelateerde leefbaarheid is veel lager (12) dan in 2021 (16) en ligt ook lager dan de score in 2019 (13).

De wijk behoort tot het eerste en laagste kwartiel voor de indicatoren ‘overlast dronken mensen’, ‘overlast vakantieverhuur’ en ‘overlast vervuiling’, en tot het tweede kwartiel voor de indicatoren ‘overlast andere mensen’, ‘onveiligheidsbeleving’ en ‘sociale cohesie’. De wijk kent een relatief gunstige score voor oordeel dagelijkse boodschappen (derde kwartiel). Ten opzichte van 2021 is er een achteruitgang op het gebied van sociale cohesie (van het vierde naar het tweede kwartiel), onveiligheidsbeleving (van het derde naar het tweede kwartiel) en oordeel winkels dagelijkse boodschappen (van het vierde naar het derde kwartiel). Zowel de rapportcijfers voor buurttevredenheid (van 8,4 naar 8,0) als voor buurtontwikkeling (van 7,5 naar 6,7) zijn afgenomen. Qua buurttevredenheid scoort de wijk wel nog altijd relatief gunstig. 28

Nieuwmarkt/Lastage Nieuwmarkt/Lastage behaalt een score van 26 uit 28 voor toeristische druk. In 2019 was de toeristische druk nog maximaal, en in 2021 bedroeg de score 27. De wijk scoort op vrijwel alle indicatoren in het vierde en hoogste kwartiel. Alleen bij de indicator ‘Airbnb aanbod per 1000 inwoners’ behoort de wijk tot het tweede kwartiel. Op deze indicator scoort de wijk ook gunstiger dan in 2021 (derde kwartiel) en in 2019 (vierde kwartiel). De wijk kent een minder gunstige leefbaarheidsscore (12) dan in 2021 (15) en 2019 (13). De wijk behoort tot het eerste en laagste kwartiel voor de indicatoren ‘overlast dronken mensen’, ‘overlast andere mensen’, ‘overlast vakantieverhuur’ en ‘overlast vervuiling’. Daarnaast behoort de wijk tot het tweede kwartiel voor de indicatoren ‘oordeel winkels dagelijkse boodschappen’ en ‘onveiligheidsbeleving’. De wijk scoort gunstig op de indicator ‘sociale cohesie (vierde en hoogste kwartiel). Ten opzichte van 2021 is er een achteruitgang op de indicatoren ‘overlast andere mensen’ (van tweede naar eerste kwartiel), ‘oordeel winkels dagelijkse boodschappen’ (van derde naar tweede kwartiel) en ‘onveiligheidsbeleving’ (van derde naar tweede kwartiel). Oosterparkbuurt De Oosterparkbuurt heeft een totaalscore van 24 uit 28 voor toeristische druk. Dat is gelijk aan 2021 en 2019.

De wijk behoort tot het vierde kwartiel voor de indicatoren ‘aantal attracties’, ‘aantal hotelbedden’, ‘aandeel stoepen met weinig loopruimte’ en ‘aantal pintransacties buitenlands’. Daarnaast behoort de wijk tot het derde kwartiel voor de indicatoren ‘coffeeshops per 1000 inwoners’ en ‘overig toeristisch aanbod per km’. De wijk scoort relatief gunstig op Airbnb listings per 1000 inwoners (tweede kwartiel). Deze indicator laat ten opzichte van 2021 ook een verbetering zien (van het derde naar het tweede kwartiel). De wijk kent een achteruitgang op de indicator ‘aantal pintransacties buitenlands’ (van kwartiel drie naar vier). De bezoekers gerelateerde leefbaarheid is voor de tweede meting op rij verslechterd: in 2019 bedroeg de totale score nog 14, in 2021 was dit gedaald naar 12 en in 2023 is de totale score 11. De wijk behoort voor vijf indicatoren tot het eerste en laagste kwartiel: ‘overlast dronken mensen’, ‘overlast andere mensen’, ‘overlast vakantieverhuur’, ‘overlast vervuiling’ en ‘sociale cohesie’. Ook op het gebied van ‘onveiligheidsbeleving’ scoort de wijk relatief ongunstig (tweede kwartiel). De wijk kent een gunstige score op het aanbod winkels voor dagelijkse boodschappen (vierde kwartiel). Ten opzichte van 2021 is er een achteruitgang op het gebied van ‘overlast door andere mensen’ (van het tweede naar het eerste kwartiel).

De ongunstige leefbaarheidsscores vallen samen met hoge scores voor toeristische druk, maar kunnen ook worden verklaard doordat er in deze wijk veel overlast is van zwervers en drugsgebruikers in en rond het Oosterpark. De scores voor buurttevredenheid (van 7,7 naar 7,5) en verwachte buurtontwikkeling (van 7,5 naar 7,1) zijn gedaald tussen 2021 en 2023.

2.3 Wijken met hoge tot zeer hoge druk en matige leefbaarheid Acht wijken kennen een hoge tot zeer hoge toeristische druk (drie hoogst mogelijke scores) en daarnaast een matige score op leefbaarheid (figuur 2.4). Hier staat de toeristische draagkracht nog niet direct onder druk, maar een negatieve ontwikkeling van de leefbaarheid kan ertoe leiden dat de toeristische draagkracht hier wel onder druk komt te staan. Dit zijn: 1. Grachtengordel-West; 29

2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

De Weteringschans; Jordaan; Oude Pijp; Nieuwe Pijp; Haarlemmerbuurt; Weesperbuurt/Plantage; Dapperbuurt.

Grachtengordel-West en Oude Pijp staan dichtbij de wijken waar de draagkracht onder druk staat, maar de leefbaarheid is hier nog net gunstig genoeg. Ook de Vondelparkbuurt staat in het vierde kwadrant, maar voor deze wijk zijn weinig leefbaarheidscijfers bekend omdat er in het WIA-onderzoek te weinig respondenten zijn, waardoor de resultaten voor deze wijk als minder betrouwbaar worden beschouwd. Figuur 2.4 Wijken met hoge toeristische druk en matige leefbaarheid, 2023

Hieronder worden de twee wijken beschreven waar een opvallende ontwikkeling heeft plaatsgevonden. De Weteringschans De Weteringschans heeft een totaalscore van 27 voor toeristische druk. Dat is minder dan in 2021 en 2019, toen de maximale score werd behaald (28). Ten opzichte van 2021 is alleen de indicator ‘Airbnb listings per 1000 inwoners’ verbeterd (van vierde naar derde kwartiel). Voor alle overige indicatoren van toeristische druk behoort de wijk tot het vierde kwartiel. De bezoekers gerelateerde leefbaarheid is achteruitgegaan: een totaalscore van 15 in 2023, tegenover 18 in 2021 en 16 in 2019. Daarmee eindigt de wijk deze meting in het vierde kwadrant. Vergeleken met 2021 scoort de wijk lager op ‘overlast dronken mensen’, ‘overlast andere mensen’ (beide van tweede naar eerste kwartiel) en sociale cohesie (van derde naar tweede kwartiel). De wijk scoort verder ongunstig op ‘overlast vakantieverhuur’ (eerste kwartiel) 30

en ‘overlast vervuiling’ (tweede kwartiel), en kent positieve scores voor ‘oordeel winkels dagelijkse boodschappen’ en ‘onveiligheidsbeleving’ (beiden vierde kwartiel). De rapportcijfers voor buurttevredenheid (van 8,3 naar 8,0) en verwachte buurtontwikkeling (van 7,4 naar 6,8) zijn beiden gedaald. Wel ligt de buurttevredenheid nog altijd relatief hoog. Haarlemmerbuurt De Haarlemmerbuurt heeft een score van 26 op toeristische druk. Dat is minder dan in 2021 (27) en gelijk aan 2019. De wijk heeft een verbetering doorgemaakt op de indicator ‘Airbnb listings per 1000 inwoners’ (van derde naar tweede kwartiel). Voor alle overige indicatoren van toeristische druk behoort de Haarlemmerbuurt tot het vierde en hoogste kwartiel. De bezoekers gerelateerde leefbaarheid is gedaald van 19 in 2021 tot 17 in 2023, waardoor de wijk deze meting in het vierde kwadrant eindigt. De vorige meting was dit nog het tweede kwadrant. Ten opzichte van 2021 kent de wijk een verbetering op het gebied van sociale cohesie: van het derde naar het vierde kwadrant. Daar staat een achteruitgang tegenover voor de indicatoren ‘oordeel winkels dagelijkse boodschappen’ (van vierde naar derde kwartiel), ‘overlast vervuiling’ (van derde naar tweede kwartiel) en ‘onveiligheidsbeleving’ (van vierde naar derde kwartiel).

Verder scoort de wijk ongunstig op de indicatoren ‘overlast dronken mensen’ en ‘overlast vakantieverhuur’ (beide eerste kwartiel) en is er een relatief gunstige score op ‘overlast door andere mensen’ (derde kwartiel). De rapportcijfers voor buurttevredenheid (van 8,2 naar 8,0) en verwachte buurtontwikkeling (van 7,2 naar 6,9) zijn beiden licht gedaald. De score voor buurttevredenheid is relatief hoog.

2.4 Hoge tot zeer hoge druk en gunstige leefbaarheid In 2023 zijn er drie wijken waar een hoge tot zeer hoge toeristische druk samengaat met een relatief gunstige score op bezoekers gerelateerde leefbaarheid (figuur 2.5). Deze wijken lijken de mate van toeristische druk in 2023 goed te kunnen dragen. Dit betreft: 1. Museumkwartier; 2. Bellamybuurt; 3. Stadionbuurt.

31

Figuur 2.5 Wijken met hoge toeristische druk en gunstige leefbaarheid, 2023

Museumkwartier Het Museumkwartier stond in 2021 in het vierde kwadrant, maar staat in 2023, net als bij de eerste meting, in het tweede kwadrant. De toeristische druk is gelijk gebleven sinds 2021, met een totaalscore van 26, maar is hoger dan de eerste meting in 2019 (25). De wijk kent een verbetering op de indicator ‘Airbnb listings per 1000 inwoners’ (van derde naar tweede kwartiel), maar een achteruitgang op de indicator ‘aantal coffeeshops per 1.000 inwoners’ (van derde naar vierde kwartiel). De wijk scoort op alle andere indicatoren van toeristische druk in het vierde kwartiel. De bezoekers gerelateerde leefbaarheid is sterk verbeterd ten opzichte van 2021: van 16 naar 21. Dat is ook hoger dan de eerste meting (20). De wijk kent vooral een sterke vooruitgang op de indicator ‘overlast vervuiling’ (van eerste naar derde kwartiel), maar kende ook een verbetering van ‘overlast andere mensen’, onveiligheidsbeleving (beide van derde naar vierde kwartiel) en sociale cohesie (van eerste naar tweede kwartiel). Verder scoort de wijk relatief ongunstig op ‘overlast vakantieverhuur’ (tweede kwartiel) en relatief gunstig op ‘overlast dronken mensen op straat’ en ‘aanbod winkels voor dagelijkse boodschappen’ (kwartiel drie). De wijk kende in 2021 tegen de stedelijke trend in een afname van de leefbaarheid, die nu dus weer is omgebogen in een toename.