2 RIB - motie Biemond.pdf

Raadsinformatiebrief Tussentijdse beantwoording

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 26 oktober 2021 Digitale stad en Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering Touria Meliani en Marjolein Moorman WPI, bestuurszakenwpi@amsterdam.nl Tussentijdse beantwoording motie 204.21 van het lid Biemond (PvdA), Bakker (SP) en IJmker (GL) inzake integraal beeld en aanpak lage digitale vaardigheden en laaggeletterdheid

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 31 maart 2021 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 32 ‘Kennisnemen van de tussenrapportage Agenda Digitale Stad 2019-2020’ de motie 204.21 van raadsleden Biemond (PvdA), Bakker (SP) en IJmker (GL) aangenomen waarin het college gevraagd wordt om: 1. Onderzoek te doen naar de mogelijkheden om laaggeletterdheid en digitale vaardigheden in gezamenlijkheid aan te pakken en beter in kaart te brengen. 2. Daar bijvoorbeeld de Digimeter van Stichting Lezen en Schrijven bij te gebruiken. In deze tussentijdse beantwoording geven we aan wat we doen aan integrale aanpak, maar onderschrijven we ook de urgentie van deze problematiek en de kansen en mogelijkheden voor versterking en samenwerking met Digitale stad, zoals een gezamenlijk voorstel (Volwasseneneducatie en Digitale Stad) voor een versterking van de aanpak voor digitale inclusie waaraan momenteel wordt gewerkt. Dit voorstel wordt in Q1 van 2022 bij de definitieve beantwoording van de motie met u gedeeld. Ad 1. Onderzoek te doen naar de mogelijkheden om laaggeletterdheid en digitale vaardigheden in gezamenlijkheid aan te pakken en beter in kaart te brengen. Het college waardeert de aandacht van de indieners voor digitale vaardigheden en laaggeletterdheid en onderschrijft het belang van een integrale aanpak.

Digitale vaardigheden zijn onmisbaar om in de huidige maatschappij mee te kunnen doen: er is eigenlijk geen leefdomein meer waar digitale vaardigheden geen rol spelen. Denk aan zaken rond gezondheid, financiën, werk zoeken en behouden, ouderbetrokkenheid: overal zijn digitale vaardigheden nodig. Volwasseneneducatie gaat over de basisvaardigheden om te participeren; taal-, digitale en financiële vaardigheden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 2 van 4

Stichting Lezen en Schrijven heeft in een factsheet de verbinding tussen lage digitale vaardigheden en laaggeletterdheid verder in beeld gebracht (zie bijlage 1). In Nederland heeft 22% van de bevolking van 12 jaar en ouder geen of weinig basis ICT-vaardigheden1. 2,5 miljoen volwassenen (18% van de bevolking van 16 jaar en ouder) heeft moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Dit noemt men laaggeletterdheid. Vaak hebben zij ook moeite met digitale vaardigheden2. Tussen 2019 en 2021 zijn er op dit thema verschillende onderzoeken uitgevoerd door onder meer de Vrije Universiteit, de Universiteit Amsterdam en de Rijksoverheid. Deze onderzoeken richten zich op digitale inclusie, de relatie tussen digitale vaardigheden en geletterdheid en de ondersteuningsbehoefte van laaggeletterden. Nieuwe onderzoeken volgen we nauwgezet, bovendien zijn we met het Expertisepunt Basisvaardigheden in gesprek over een mogelijk vervolg op de factsheet van stichting Lezen en Schrijven. Het is lastig om te onderzoeken hoeveel van de circa 100.000 Amsterdamse laaggeletterden ook moeite hebben met digitale vaardigheden. De omvang en kosten van een dergelijk onderzoek wegen niet op tegen de verwachtte baten. Met de onderzoeken die er liggen en in ontwikkeling zijn, adviseren we nu niet te investeren in extra onderzoek.

Wat doen we integraal? Digitale vaardigheden maken nu al integraal onderdeel uit van de aanpak laaggeletterdheid in Amsterdam. Zowel binnen het uitvoeringsplan Taaloffensief 2019-2022 als in het regionaal programma Laaggeletterdheid 2020-2024 (regio Groot-Amsterdam). Cursusaanbod Digitale vaardigheden komen terug in alle cursussen van het Amsterdamse taalaanbod binnen het Taaloffensief. Daarnaast is er in het najaar van 2020 een cursus opgezet waarbij deelnemers digitaal vaardig worden gemaakt om online les te kunnen volgen. Zij krijgen van de taalaanbieder een laptop in bruikleen om thuis te oefenen en om daarna de taalcursus online te volgen. Tot nu toe hebben 183 cursisten deelgenomen. Er wordt ook gewerkt met digitale leermiddelen om taalvaardigheden te oefenen en aan competenties te werken. Voorbeelden van competenties zijn: het opnieuw aanvragen van een wachtwoord, informatie zoeken op internet, internetbankieren, en via Magister de vorderingen van mijn kinderen volgen. Zo bezien werken jaarlijks circa 4000 Amsterdammers aan zowel hun taal- als digitale vaardigheden. De beheersing van digitale vaardigheden gaat echter om veel meer dan dit soort ‘knoppenkennis’. Het gaat ook om digitale weerbaarheid: mediawijsheid, het kunnen inschatten van de betrouwbaarheid van online informatie en interactie met de digitale overheid en allerlei instanties.

In het Taaloffensief bieden we naast de taalcursus, modulen digitale vaardigheden aan. In het afgelopen jaar hebben 85 cursisten aan de modulen deelgenomen. Ook onder de ouders die deelnemen aan Taal en Ouderbetrokkenheid zijn deelnemers die behoefte hebben aan meer digitale vaardigheden. Jaarlijks is er budget voor 10 groepen digitale vaardigheden op de basisschool, circa 100 ouders. Daarnaast kunnen ouders altijd een vervolgcursus krijgen van het Taaloffensief. 1 CBS 2016 2 Algemene Rekenkamer 2016

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 3 van 4

Digitale verbondenheid Alleen het inzetten op het verbeteren van digitale vaardigheden is echter niet voldoende; het beschikken over een device met begeleiding en internet zijn minstens zo belangrijk . Het college heeft vorig jaar middels de laptopregeling ‘Iedereen verbonden’ op korte termijn 3500 Amsterdammers van een laptop kunnen voorzien. Ook hebben 2364 mensen een internetabonnement in de vorm van een dongel ontvangen. In het najaar van 2021 wordt het project eenmalig voortgezet met de distributie van 1250 laptops. Individuele ondersteuning Met het aanbod Digimaatje helpen vrijwilligers, veelal oudere Amsterdammers bij het verbeteren van de digitale vaardigheden. Door de coronamaatregelen is het beoogde aantal koppels (90 tot 100) niet gehaald. Netwerk en deskundigheid Om organisaties die zich inzetten voor digitale inclusie samen te brengen, organiseren we jaarlijks de Digi Challenge. Doel van de bijeenkomst is om ze onderling te verbinden, ze te informeren, te inspireren en om het thema onder de aandacht te houden. Het programma Leef en Leer! (OBA) ondersteunt vrijwilligers en taal- en digitale netwerken. Zij verzorgen onder andere de training digitale vaardigheden en de training taal, armoede en schuldhulpverlening voor taalvrijwilligers. Daarnaast verzorgt Leef en Leer! voor professionals in het sociale domein de training Omgaan met Laaggeletterden.

Op de site www.leefenleer.nl zijn alle informele activiteiten rond taal- en digitale vaardigheden te vinden. Het is niet bekend hoeveel Amsterdammers er jaarlijks gebruik maken van het informele aanbod digitale vaardigheden dat door veel informele aanbieders in de buurt wordt aangeboden. Bij de informele aanbieder Cybersoek bijvoorbeeld, komen wekelijks 450 geïnteresseerden langs op de locaties in stadsdelen Zuid en Oost. Wat gaan we doen? We zien kansen om het gezamenlijk aanpakken van laaggeletterdheid en digitale vaardigheden verder uit te breiden. Het college werkt vanuit de afdeling Volwasseneneducatie i.s.m. het programma Digitale Stad aan een gezamenlijk voorstel voor een versterking van de aanpak voor digitale inclusie. De aanbevelingen uit bovengenoemde onderzoeken nemen we hier in mee. Dit voorstel wordt in het eerste kwartaal van 2022 gedeeld in de commissies Werk, Inkomen en Onderwijs en Kunst, Diversiteit en Democratisering. Ad 2. Daar bijvoorbeeld de Digimeter van Stichting Lezen en Schrijven bij te gebruiken. Met de Digimeter kunnen professionals snel in kaart brengen of een kandidaat moeite heeft met digitale vaardigheden. Het online instrument biedt een indicatie van iemands digitale vaardigheden. De Digimeter wordt meegenomen in de training Omgaan met laaggeletterden voor professionals. Tevens wordt onderzocht hoe we de Digimeter breder in kunnen zetten.

Wij informeren u hier over in het eerste kwartaal van 2022 samen met het voorstel voor de gezamenlijke aanpak van Volwasseneneducatie en Digitale Stad.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 26 oktober 2021 Pagina 4 van 4

Het college gaat ervan uit u middels deze brief voldoende te hebben geïnformeerd en zal u in het eerste kwartaal van 2022 het voorstel voor de gezamenlijke aanpak van laaggeletterdheid en digitale vaardigheden (i.s.m. programma Digitale Stad) doen toekomen ten einde de motie af te doen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder Digitale stad

Marjolein Moorman Wethouder Volwasseneneducatie, laaggeletterdheid en inburgering

Bijlage Factsheet ‘Digitale vaardigheden en laaggeletterdheid’ van Stichting Lezen en Schrijven

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl