2. RaadsinformatiebriefPlanRigoureusVergroenenDEF

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 9 december 2025 Openbare Ruimte en groen Melanie van der Horst R&D en V&OR

Onderwerp

Plan Rigoureus Vergroenen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Groen is van groot belang voor Amsterdam, omdat het bijdraagt aan een gezonde, leefbare en klimaatbestendige stad. Het zorgt voor schaduw en verkoeling tijdens warme dagen, verbetert de luchtkwaliteit en biedt ruimte voor biodiversiteit. Daarnaast creëert groen plekken waar Amsterdammers kunnen ontspannen, sporten en elkaar ontmoeten, wat het sociale welzijn versterkt. Door rigoureus te vergroenen kan de stad zich beter voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering, zoals extreme hitte en wateroverlast, en tegelijkertijd de leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties verbeteren. Een leefbare complete stad heeft daarom meer nodig dan alleen woningen. Een groeiende stad, met 150.000 extra woningen in 2050, vraagt ook om groen van goede kwaliteit. In de Omgevingsvisie Amsterdam is Rigoureus Vergroenen opgenomen als een van de strategische keuzes. Met deze brief informeert het college u over Plan Rigoureus Vergroenen (bijlage 1), over wat aan vergroening nodig is tot 2050 voor een leefbare groeiende stad, welke risico’s en kansen dit met zich meebrengt, wat we al doen in Amsterdam en wat er gebeurt als we niets extra’s doen. In de commissie MOW van 13 februari 2025 is een uitvoeringsagenda/strategie voor rigoureus vergroenen toegezegd voor maart 2026 (TA2025-000274).

In de commissie MOW van 4 september 2025 is de raadsinformatiebrief stand van zaken groen besproken waarin is toegezegd met een strategie Rigoureus Vergroenen te komen. Wat is er nodig tot 2050 Amsterdam heeft al veel straten en buurten met groene kwaliteit, ook veel parken en andere groengebieden. Het is nodig dat dat groen behouden blijft en waar nodig nog meer kwaliteit krijgt. Rigoureus Vergroenen betekent dat er meer groen komt in nieuwe buurten en in buurten waar nu nog weinig groen is. Maar vooral betekent het een verandering voor bestaand groen. Dat krijgt meer kwaliteit doordat het meer functies gaat vervullen. Voorbeelden hiervan zijn het verbeteren van de groeiplaats van bomen om een groter boomkroonvolume te realiseren of het omvormen van een groenstrook zodat deze ecologisch beheerd kan worden. Op deze manier kan groen uitstekend bijdragen aan andere opgaven voor een complete stad, zoals klimaatadaptatie en biodiversiteit.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 december 2025 Pagina 2 van 4

Met de kennis en ervaring die we nu hebben, en de uitdagingen op het gebied van leefbaarheid, gezondheid en veiligheid die we verwachten, hebben we bekeken wat er minimaal nodig is aan vergroening tot 2050. Elke 4 jaar passen we deze informatie aan op basis van nieuwe inzichten. De belangrijkste dingen die tot 2050 nodig zijn, zijn: Meer en grotere bomen: 25.000 nieuwe toekomstbestendige bomen en verbeterde groeiplaatsen voor 70.000 bestaande bomen. Dit draagt bij aan 30% schaduw op langzame voetganger- en fietsroutes. 2. Nieuwe en verbeterde stadsparken: aanleg van zes nieuwe stadsparken, om te voorzien in de groeiende behoefte aan ruimte voor ontspanning en verkoeling. Ook zorgen we voor het behoud en de bescherming van het groen en een verbetering van de kwaliteit van bestaande parken en groengebieden. 3. Meer ecologie: 158 km extra groenblauwe verbindingen, 30 km natuurvriendelijke oevers, een verbeterde vliegroute voor bijen en vlinders (de Vlindersnelweg) en ecologisch beheer in 90% van het gemeentelijk groen. Meer natuurinclusieve inrichting van private en publieke ruimtes in en om de stad. 4. Vergroening van buurten: ontwikkelen van 300 koele plekken van 200m2, bijvoorbeeld door het omvormen van bestaande buurtparken. Meer groen voor kinderen, zoals op de route naar school en mogelijkheden om te spelen in het groen.

Meer groen voor jongeren en ouderen door vergroenen van buurten met 200.000 m2 aan buurtinitiatieven. 5. Vergroening van gebouwen en tuinen: minimaal 50% van de tuinen en bedrijventerreinen moet onthard worden, en zoveel mogelijk aanleg van geveltuinen met klimplanten en aanleg van groenblauwe daken. 1.

In het Plan Rigoureus Vergroenen (bijlage 1) wordt toegelicht wat de vergroening meer in detail betekent voor alle schaalniveaus in Amsterdam: gebouwen, buurten, verbindingen, parken, landschap om de stad. Voor deze analyse is gebruik gemaakt van het Amsterdams beleid zoals Amsterdam maakt ruimte, de Nota gezondheidsbeleid en de Groenvisie 2020-2050. Daarnaast zijn onderzoeken naar klimaatadaptatie en gezondheid, de Handreiking Groen In en Om de Stad (GIOS) van het Rijk en de Europese Natuurherstelverordening geraadpleegd. Wat doen we al? Met het vergroenen van Amsterdam wordt al bijgedragen aan de beleidsdoelen klimaatadaptatie (veiligheid), gezondheid, sociaal welzijn en biodiversiteit (leefbaarheid). We hebben de afgelopen jaren mooie resultaten geboekt. De groene wandelboulevard langs de Nassaukade is opgeleverd, we beheren vaker ecologisch, verschillende pleinen en stoepen zijn groener geworden en in het straatbeeld verschijnen steeds meer geveltuintjes en klimplanten. Ook zijn er meer dan 200 groenprojecten in voorbereiding of uitvoering. Op dit moment worden bijvoorbeeld het schoolplein van het 4e gymnasium in West en het Mercuriusplein in Noord vergroend. Ook wordt nu gewerkt aan de verbetering van de kwaliteit van bestaande groengebieden zoals het Noorderpark, de Oeverlanden en het Nelson Mandelapark.

Hier gaan we in 2026 mee verder, met de focus op de uitvoering van de geplande werkzaamheden binnen het bomenprogramma, groot onderhoud, herinrichting en gebiedsontwikkeling. Burgerberaad Groene Stad Nieuw zijn de 16 adviezen van het Burgerberaad Groene Stad die op 27 september 2025 zijn gepubliceerd. In het Burgerberaad Groene Stad is door een grote groep Amsterdammers in de periode mei tot en met september 2025 in verschillende sessies gewerkt aan het antwoord op de vraag “Hoe maken we samen een groeiend Amsterdam groener?”. Wat nodig is voor Rigoureus

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 december 2025 Pagina 3 van 4

Vergroenen sluit op onderdelen aan bij de adviezen van het Burgerberaad (zie bijlage 1). De inzet om een complete stad te zijn betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden. Groen vormt een belangrijk onderdeel van deze complexe afweging. Het is aan een nieuwe coalitie om focus aan te brengen in de komende periode. Met als vertrekpunt de bestaande inzet, de adviezen van het Burgerberaad Groene Stad, keuzes in prioritering en beschikbare financiële middelen kan een uitvoeringsagenda worden opgesteld. Ruimte, geld en capaciteit Vergroenen is niet eenvoudig en kent nu al diverse uitdagingen. De middelen voor aanleg en beheer van groen tussen nu en 2050 zijn onvoldoende. De beschikbare fysieke ruimte is schaars en moet worden gedeeld met andere functies, zoals de energietransitie, kabels en leidingen, maatschappelijke voorzieningen en mobiliteit. Bijna alle gemeentelijke ambities vragen om ruimte. Een integrale afweging is hierbij van groot belang, want ondanks slimme integrale oplossingen zullen er ook keuzes moeten worden gemaakt die ten koste gaan van bepaalde ambities. Het is niet realistisch om alles tegelijk te doen. Daarnaast moet de sociale en fysieke veiligheid gewaarborgd blijven. Binnen de gemeentelijke organisatie is ook de beperkte capaciteit voor nieuwe aanleg, onderhoud en beheer een factor om rekening mee te houden.

Kansen door het combineren van functies en meer samenwerking. Ook met weinig ruimte, geld en mensen zijn er kansen. Bijvoorbeeld door functies te combineren. Een groene speelplek kan bijvoorbeeld zorgen voor schaduw én kinderen laten bewegen. Samenwerken met de stad is daarbij belangrijk. We kunnen meer vergroenen als Amsterdammers de kans krijgen om mee te helpen. Samenwerken met maatschappelijke vastgoedeigenaren kan helpen om kwetsbare groepen te bereiken en hun omgeving groener te maken. Als bewoners en groencoöperaties meehelpen met het beheer van groen, voelen zij zich meer betrokken bij hun buurt en verbetert het sociale welzijn. Toch blijven er moeilijke keuzes nodig. Wat levert het de stad Amsterdam op? Als Amsterdam extra investeert in sterk en functioneel groen, blijft de stad in de toekomst beter beschermd tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dit zorgt voor een gezondere leefomgeving, vooral voor kwetsbare groepen, en voor prettige buitenruimtes waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Het beschermen van biodiversiteit helpt ook bij waterzuivering en het bestrijden van plagen. Op de lange termijn zorgen deze investeringen in groen voor lagere kosten op het gebied van zorg, veiligheid en leefbaarheid. Samengevat: •

•

•

NU (2025-2026): zijn we de stad al aan het vergroenen en brengen we met Plan Rigoureus Vergroenen in beeld wat er nog nodig is tot 2050 om de beleidsdoelen op klimaatadaptatie, gezondheid, sociaal welzijn en biodiversiteit met groen te behalen. STRAKS (2026-2030): vertalen we de gemaakte keuzes van een nieuwe coalitie met de beschikbare middelen naar een uitvoeringsagenda waar ook de adviezen van het Burgerberaad Groene Stad in landen. We werken integraal samen aan de complete stad, we combineren functies en houden rekening met de schaarste op ruimte, middelen en capaciteit. LATER (2030-2050): actualiseren we iedere coalitieperiode wat nodig is aan vergroening met het Plan Rigoureus Vergroenen. Op basis van dan gemaakte keuzes maken we iedere 4 jaar ook een uitvoeringsagenda. De stip op de horizon blijft de groeiende stad die leefbaar, gezond en veilig is.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 9 december 2025 Pagina 4 van 4

Ieder jaar wordt de Raad geïnformeerd over groen met de Bomenbrief en de Groenbrief met een uitvoeringsrapportage. Die rapportage bevat vanaf volgend jaar ook de monitor van adviezen van het Burgerberaad Groene Stad, van de resultaten buiten en de uitvoeringsprojecten en van de lange termijn benodigdheden voor Rigoureus Vergroenen tot aan 2050. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam

Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen

Bijlage Plan Rigoureus Vergroenen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl