2 Raadsinformatiebrief_Uitvoeringsagenda_Uitstootvrije_Mobiliteit_2023-2026.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 juni 2023 Verkeer, vervoer en Luchtkwaliteit Wethouder van der Horst Ruimte & Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit 2023-2026

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad, Vanaf 2025 gelden voor taxi´s, bestelbussen en vrachtauto´s (binnen de Ring A10), brom- en snorfietsen (binnen de bebouwde kom) en pleziervaart (in het centrumgebied) uitstootvrije zones. Dat betekent dat voertuigen die per 2025 nieuw op kenteken worden gezet (en pleziervaartuigen die nieuw zijn aangeschaft) die de zone willen betreden, uitstootvrij moeten zijn. Voor bestaande voer- en vaartuigen gelden overgangsregelingen om de transitie te kunnen maken. Deze zones zijn belangrijk voor de leefbaarheid van onze stad en vormen een belangrijk instrument om te zorgen voor schone lucht. Met de voorgestelde maatregelen is het gebied binnen de Ring A10 uiterlijk in 2030 vrij van vervuilende taxi´s, bestelauto´s en vrachtwagens. Voor brom- en snorfietsen geldt dat voor de gehele bebouwde kom. De milieuzone personenauto´s wordt per 2025 aangescherpt naar vanaf emissieklasse 5 (diesel). Het totale maatregelpakket vindt u in de bijgevoegde Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026. In de Uitvoeringsagenda wordt de wijze van uitvoering van de maatregelen uit het Actieplan Schone Lucht (2019) beschreven. De maatregelen hebben als doel verkeer en vervoer te verschonen in Amsterdam, zowel ter verbetering van de luchtkwaliteit als de reductie van CO2-uitstoot.

Duidelijkheid voor voer -en vaartuigeigenaren Ik vind het belangrijk om duidelijkheid en handelingsperspectief te bieden aan eigenaren van voeren vaartuigen. Per vervoersmiddel wordt de huidige milieuzone stapsgewijs aangescherpt naar een uitstootvrije zone. Een zo breed mogelijk draagvlak voor de maatregelpakketten draagt bij aan de versnelling van de transitie naar uitstootvrije mobiliteit. De plannen zijn daarom zoveel mogelijk in overleg met de branchepartijen ontwikkeld en volgen de landelijke regelingen. Daarnaast worden flankerende maatregelen beschreven die nodig zijn om de doelgroepen te ondersteunen om deze stap te kunnen maken. Voor de transitie naar uitstootvrije mobiliteit moeten we voor voldoende oplaadinfrastructuur zorgen, zowel op particulier terrein als in de openbare ruimte. In het strategisch plan laadinfrastructuur 2020-2030 Laad Me (2020) staat beschreven hoe de gemeente veilige, betrouwbare, toegankelijke en betaalbare laadinfrastructuur wil ontwikkelen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 06 juni 2023 Pagina 2 van 6

Schone lucht en verminderen CO2-uitstoot Het totale pakket aan Amsterdamse maatregelen is zo opgebouwd dat alle modaliteiten bijdragen aan de totale beoogde verbetering van de luchtkwaliteit en CO2-reductie. De problemen op het gebied van luchtkwaliteit en klimaat worden veroorzaakt door menselijk handelen. Iedereen is – in meer of mindere mate- medeverantwoordelijk voor het ontstaan van deze problemen. Er wordt steeds meer bekend over de schadelijke gevolgen van luchtverontreinigende stoffen en daarom heeft de World Health Organization (WHO) haar advieswaarden voor luchtkwaliteit in 2021 stevig aangescherpt. Luchtverontreiniging heeft een direct negatief effect op de gezondheid van de Amsterdammer. De gemiddelde Amsterdammer leeft ongeveer 11 maanden korter en rookt gemiddeld 4,4 sigaretten per dag mee door de vieze lucht in de stad (GGD). Door de transitie van fossiele naar uitstootvrije voer- en vaartuigen leveren de maatregelen ook een bijdrage aan de vermindering van de CO2-uitstoot in de gemeente. Daarmee vormen de maatregelen een belangrijke stap om Amsterdam klimaatneutraal te maken. Het gemotoriseerd verkeer (met varen en mobiele werktuigen) zorgt voor ongeveer 11 procent van de totale CO 2uitstoot van Amsterdam. Landelijke kaders voor personenauto, taxi, stadslogistiek en autobus We kunnen niet zomaar een uitstootvrije zone invoeren.

Gemeenten zijn gebonden aan landelijke kaders voor de invoering van milieuzones en uitstootvrije zones. Om weggebruikers duidelijkheid te bieden en om een lappendeken van milieuzones tegen te gaan, is per 1 januari 2020 de regelgeving over milieuzones geharmoniseerd. De toegangsregimes en bijbehorende verkeersborden zijn geüniformeerd en opgenomen in het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV 1990). De uitstootvrije zone voor stadslogistiek en de mogelijkheid tot aanscherping van de milieuzone personenauto is al in de regelgeving opgenomen. Voor taxi´s bereidt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat nu de internetconsultatie voor met als doel om gemeenten de mogelijkheid te bieden om vanaf 1 januari 2025 de uitstootvrije zone taxi mogelijk te maken. Landelijke overgangsregels en uitzonderingsregels Amsterdam zal voor de overgangsregels en uitzonderingsregels van haar uitstootvrije zone voor bestel- en vrachtverkeer, taxi en milieuzone personenauto aansluiten bij de landelijke afspraken. Onderdeel daarvan is de afspraak dat kermis- en circusvoertuigen tot 31 januari 2029 vrijgesteld van de ZE-zones, mits de voertuigen niet ouder zijn dan 13 jaar. Verder zal het bijna afgeronde landelijke onderzoek naar de samenstelling van het wagenpark van de sector marktkooplieden een beter beeld geven van de gevolgen voor marktkooplieden.

We hebben er vertrouwen in dat de landelijke vrijstellingen en overgangsregelingen deze branches voldoende tijd zullen bieden om de transitie te maken. Voor brom- en snorfietsen en pleziervaart is de gemeente bevoegd om zelfstandig regulerende maatregelen te treffen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 06 juni 2023 Pagina 3 van 6

Overige onderwerpen Beleidsvoornemens op autobussen, houtstook en mobiele werktuigen De beleidsontwikkeling ten aanzien van autobussen (touringcars en openbaar vervoer-bussen), houtstook en mobiele werktuigen is nog in volle gang: - Voor autobus wordt dit jaar een landelijk convenant met afsprakenkader verwacht waarin het toegangsregime en maatregelpakket van de uitstootvrije zone beschreven staat. De bussen van het openbaar vervoer liggen op koers om in 2025 volledig uitstootvrij te rijden. - Amsterdam wil de overlast en uitstoot van houtstook beperken. Samen met de GGD werken we aan een beleidskader met maatregelen. Dit is naar verwachting in de loop van 2023 gereed. - Amsterdam werkt aan het verschonen van mobiele werktuigen. Het is doel is om in 2025 al zoveel mogelijk uitstootvrij te werken en in 2030 volledig uitstootvrij. Dit jaar wordt de ´Amsterdamse aanpak´ gepresenteerd in samenspraak met de branche. Stand van zaken op het water, deelmobiliteit, eigen wagenpark en motoren - GVB-veren: de eerste serie nieuwe uitstootvrije veerponten (in te zeten op het IJpleinveer) zullen één-voor-één instromen in 2025 en 2026. De vijf Noordzeekanaalveren varen inmiddels uitstootvrij. - De passagiersvaart in Amsterdam ligt op schema om in 2025 volledig uitstootvrij te varen.

- De ambitie is om in 2025 al het transport over water uitstootvrij te krijgen over de binnenwateren van de stad. - De bijna 3.000 deelauto´s met vergunning zijn goed op weg om in 2025 volledig uitstootvrij te zijn. De meer dan 700 deelscooters zijn elektrisch aangedreven. - Eigen wagenpark van de gemeente: Alle scooters en 90% van de personenauto´s is elektrisch. Daarnaast rijdt en vaart 82% van de heftrucks, 23% van de kleine veegmachines en 30% van de boten inmiddels uitstootvrij. Het gemeentelijk wagenpark zal aan de milieuzone-eisen voldoen. - Voor de motor heeft de gemeente nog geen (zelfstandig) beleid. Er zijn relatief weinig motoren en die rijden relatief weinig kilometers. Vervolgstappen Na de zomer van 2023 wordt gestart met de zienswijzeprocedure van het verkeersbesluit voor taxi, stadslogistiek, brom- en snorfiets, pleziervaart en de aanscherping van de milieuzone personenauto. Tegelijkertijd zal het ontheffingenbeleid worden opgesteld. Dit biedt belanghebbenden de gelegenheid om te reageren. Rond die periode starten we ook met een bewustwordingscampagne en informatiebijeenkomsten in de stad. De inzet van participatie en voorlichting zal per onderwerp verschillen vanwege de uiteenlopende doelgroepen en tijdsplanning.

Vooruitblik naar ambities 2030 Personenauto's In het Actieplan Schone Lucht (2019) stellen we de invoering van een uitstootvrije zone personenauto's binnen de bebouwde kom in 2030 voor. Daar is op dit moment nog geen uitzicht

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 06 juni 2023 Pagina 4 van 6

op, omdat er nog geen landelijke regelgeving is. Amsterdam moet daarom rekening houden met een uitstootvrije zone met overgangsregeling en/of een latere invoeringsdatum. Amsterdam faciliteert de transitie van fossiel aangedreven auto's naar uitstootvrij door het uitgebreide netwerk van openbare laadinfrastructuur. Er is laadzekerheid voor Amsterdammers en bezoekers met een elektrische auto. Voor de groei van het aandeel elektrische auto's is Amsterdam grotendeels afhankelijk van landelijke en Europees beleid. Op landelijk niveau is het streven dat nieuwverkoop volledig uitstootvrij is in 2030. De Europese Unie heeft onlangs het einde van de verbrandingsmotor aangekondigd. Nieuwe auto's en bestelbusjes moeten vanaf 2035 uitstootvrij zijn. Uitbreiding naar de bebouwde kom In het Actieplan Schone Lucht (2019) stellen we de uitbreiding van de uitstootvrije zones naar binnen de bebouwde kom in 2030 voor. De komende jaren werken we voorstellen uit en we verwachten de voorstellen rond 2025 te presenteren. Toegezegde evaluatie verduurzaming pleziervaart en stand van zaken moties pleziervaart Evaluatie verduurzaming pleziervaart In de Uitvoeringsagenda zijn verschillende maatregelen opgenomen om de pleziervaart te verduurzamen. Daarmee wordt invulling gegeven aan de ambities zoals deze zijn opgenomen in het Actieplan Schone Lucht én Nota Varen deel 2.

In de raadsinformatiebrief ‘Voortgangsbrief Verduurzaming Vaartuigen’ van 15 december 2021 is de raad toegezegd dat er een evaluatie wordt uitgevoerd naar de stand van zaken met betrekking tot verduurzaming van de pleziervaart. De evaluatie vindt u als separate bijlage bij deze raadsinformatiebrief. De evaluatie is in samenspraak met de branche opgesteld en vormt de basis van de voorgestelde maatregelen. Ook is in bovengenoemde raadsbrief toegezegd dat er een ‘ingroeiplan’ komt hoe te komen tot uitstootvrij varen. Dit zijn de feitelijk maatregelen die opgenomen zijn in de Uitvoeringsagenda. Later dit jaar volgt de Laadstrategie Varen; een plan van aanpak hoe de komende jaren de laadinfrastructuur-opgave voor pleziervaart (en passagiersvaart) zal worden vormgegeven. Net als bij de zones op de weg zal later via een verkeersbesluitprocedure de uitstootvrije zone formeel worden ingericht. Ook zal separaat het ontheffingenbeleid worden vastgesteld. Stand van zaken moties Nota Varen (deel 1 en deel 2) Er zijn enkele moties bij de behandeling van de Nota Varen (deel 1 en 2) vastgesteld. Deze verhouden zich als volgt tot de Uitvoeringsagenda: - Motie 502 (bij Nota Varen deel 1) ‘belemmeringen wisselaccu pleziervaart’ (Vroege en Ernsting) vormt input voor de Laadstrategie Varen en zal bij de vaststelling van deze strategie formeel worden afgedaan.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

-

-

Datum 06 juni 2023 Pagina 5 van 6

Motie 558.20 (bij Nota Varen deel 2) ‘bepalen van een laadstandaard voor de emissieloze vaart’ (Ceder en Kreuger) is reeds formeel afgedaan via de raadsinformatiebrief van 21 april 2021; de inhoud van de motie zal worden verwerkt in de Laadstrategie. Motie 574 accent (bij Nota Varen deel 2) ‘uitzondering voor kajuitmotorboten in havens centrum bij uitstootvrij varen’(Boutkan en Vroege) is met de keuze voor de begrenzing van de zone niet meer nodig en met de vaststelling van de Uitvoeringsagenda afgedaan. Pas in 2030 komt een mogelijke uitzondering opnieuw aan de orde omdat de zone dan vergroot wordt. Motie 504.19 (bij Nota Varen deel 1) ‘uitzondering voor (zeil)schepen in buitenhavens bij verduurzaming (Boutkan en Vroege) is reeds formeel afgedaan via de raadsinformatiebrief van 25 februari 2020. Pas in 2030 komt een mogelijke uitzondering opnieuw aan de orde omdat de zone dan vergroot wordt. Motie 551 (bij Nota Varen deel 2) ‘historisch botenbeleid (Varend erfgoed)’ (Bakker) is reeds formeel afgedaan via de raadsinformatiebrief van 1 juni 2021; de inhoud van deze motie zal worden verwerkt in het ontheffingenbeleid.

Tot slot Aan een drukke weg is er tot drie keer meer luchtvervuiling dan in een rustige straat met weinig verkeer. Ik kan me niet voorstellen dat iemand liever woont of fietst in een straat met drie keer meer luchtvervuiling. Dus we moeten met zijn allen aan de bak. Wij gaan de komende tijd met de Amsterdammers, bezoekers en ondernemers in gesprek over de praktische vertaling van deze agenda. Zodat we samen met iedereen die het aangaat kunnen kijken hoe we zorgen voor een stad waarin iedereen onbezorgd schone lucht kan inademen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, vervoer en luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 2023-2026. 2. Evaluatie Elektrisch Varen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 06 juni 2023 Pagina 6 van 6