2 Raadsinformatiebrief motie Nt1.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): CC: Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 05-10-2021 Volwasseneneducatie Marjolein Moorman Esther Lagendijk, portefeuillehouder stadsdeel Noord WPI, Volwasseneneducatie Mijke Wassink, m.wassink@amsterdam.nl Jacqueline de Maa, j.de.maa@amsterdam.nl Afhandeling motie 982 ‘Actieplan Nederlandstalige laaggeletterden in Amsterdam Noord’ van de leden De Fockert en El Ksaihi inzake de Jaarrapportage Taal voor Volwassenen 2019

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 10 september 2020 heeft uw raad bij de behandeling van de jaarrapportage Taal voor Volwassenen 2019, motie 982 van de leden De Fockert en El Ksaihi actieplan Nederlandstalige laaggeletterden in Amsterdam Noord aangenomen. Het college wordt in de motie verzocht om:  Samen met Stadsdeel Noord in kaart te brengen hoe groot de groep laaggeletterden is die ten minste acht jaar Nederlandstalig onderwijs heeft gehad en niet kan lezen en/of schrijven op taalniveau B1 (ERK)/ 2F (Meijerink);  Op basis van deze inventarisatie, binnen het beleidsplan Taaloffensief 2019-2022, tot een actieplan te komen;  De raad hierover in Q1 2021 te informeren. Het college dankt u voor deze motie en onderschrijft het belang en de uitdaging om deze groep laaggeletterden te bereiken. Extra aandacht is er dan ook voor laaggeletterde Amsterdammers met Nederlands als moedertaal vanuit zowel het beleids- en uitvoeringsplan Taaloffensief 20192022 als het regionaal programma Laaggeletterdheid 2020-2024. Meer kennis over deze groep Amsterdammers biedt mogelijkheden om zowel werving, bereik als aanbod beter te laten aansluiten. De NT1 doelgroep is, ook landelijk, een moeilijk bereikbare doelgroep.

Hierin spelen verschillende aspecten een rol zoals schaamte, gebrek aan zelfvertrouwen, teleurstelling bij eerdere leerervaringen en wantrouwen in de overheid. Daarnaast ziet een deel van de doelgroep zichzelf niet als laaggeletterd. Deze groep is heel divers: mensen zijn vaak wel naar school gegaan, kunnen wel lezen en schrijven, maar niet op niveau 2F. Tijdens de coronapandemie is het bereik van kwetsbare doelgroepen, waaronder de NT1’ers, nog lastiger omdat er minder activiteiten in de wijk plaatsvinden en deze doelgroep vaak minder/niet digitaal vaardig is. Extra inzet op het bereiken van de doelgroep Nederlandstalige laaggeletterden is dus van groot belang.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 oktober 2021 Pagina 2 van 4

Aan de motie is opvolging gegeven met een onderzoek van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) en daaropvolgend is het actieplan Nt1 Noord opgesteld. Het onderzoek is uitgevoerd in vier fases met onder meer een literatuurstudie, een schatting en actualisatie van cijfers. Het onderzoek heeft meer tijd in beslag genomen en is in juli 2021 afgerond, daarom informeert het college later dan in de motie is gevraagd. Belangrijkste bevindingen van het onderzoek Volgens alle schattingsmethodes wonen in Noord relatief veel laaggeletterden (schattingen lopen uiteen tussen de 15% en 32%). Deze grote variatie hangt samen met het feit dat harde data pas weer beschikbaar zijn na verschijnen van het volgende PIAAC onderzoek (medio 2023) 1 . OIS werkt daarom met schattingen/rekenmethodes. Het middelen van deze uitkomsten wordt als niet betrouwbaar/valide gezien. Naar schatting is acht procent van de inwoners van Noord Nederlandstalig en laaggeletterd (bovengrens van het stedelijk gemiddelde). Omgerekend gaat het om ongeveer 6.500 personen. De helft van hen is laagopgeleid en bijna zes op tien is 45 jaar of ouder. Het totale aandeel laaggeletterden in Noord is de afgelopen jaren gedaald. In de periode van 2012 tot 2020 zijn meer hoger opgeleiden en jonge mensen in Amsterdam Noord gaan wonen. Dit kan een verklaring zijn voor de afname in het geschatte percentage laaggeletterden.

In absolute aantallen is de groep laaggeletterden in Noord wel naar verwachting gestegen. In bijlage 1 vindt u het onderzoeksrapport. Parallel aan dit onderzoek is vanuit de afdeling volwasseneneducatie in samenspraak met de stadsdelen versterkt ingezet op werving en bereik van kwetsbare groepen. Met het actieplan is aangesloten bij zowel het OIS-onderzoek als stedelijke en Noordse ontwikkelingen. Kernpunten van het actieplan Nt1 Noord zijn:  OIS stelde vast dat de laaggeletterden in Noord veelal laagopgeleid zijn en vaker afhankelijk van een uitkering. Daarom zetten we in op zowel klantmanagers van WPI als werkgevers en investeren we in duale trajecten.  Uit het onderzoek bleek ook dat de meeste Nederlandstalige laaggeletterden tussen de 45 en 65 jaar oud zijn, maar ook dat 25% jonger is dan 34 jaar. Deze laatste groep is traditioneel minder in beeld en nemen we daarom expliciet op in dit actieplan.  Het aanbod beter laten aansluiten op de vraag van de NT1-er, in dit kader gaan we onder meer werken met pilots rondom camouflage-aanbod.  Uit het onderzoek van OIS blijkt dat er naast Noord meer stadsdelen zijn met een vergelijkbaar of zelfs hoger aantal Nederlandstalige laaggeletterden. Het onderzoek van OIS heeft zich, conform de motie verder toegespitst op Noord.

Het onderzoek heeft een goed beeld opgeleverd van de Nederlandstalige laaggeletterden in Noord, maar we missen nog een uitwerking op gebiedsniveau. Het huidige onderzoek is een kwantitatief startpunt en krijgt een vervolg met een gebiedsgerichte uitwerking voor Noord en een nadere uitwerking voor de overige stadsdelen. De stadsdelen worden hierbij betrokken, net als bij de ervaringen die we opdoen met het actieplan. Het vervolgonderzoek biedt handvatten voor een stevige(re) gebiedsgerichte aanpak. De stadsdelen hebben hier in een leidende rol, maar worden ondersteund door de centrale stad. 1

https://www.nro.nl/nieuws/piaac-2018-2023-van-start-internationaal-onderzoek-naar-vaardighedenvan-volwassenen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 oktober 2021 Pagina 3 van 4

Bovendien monitoren we de outcome van onze taalactiviteiten in de stadsdelen, vanuit het onderzoek Sociale inclusie van Maurice de Greef. Deze resultaten nemen we mee in de gebiedsgerichte aanpak.  De uitwerking van het actieplan zal samen met alle betrokkenen in het stadsdeel plaatsvinden, waaronder Stadsdeel Noord, ervaringsdeskundigen/ambassadeurs, formele en informele (digi)taal aanbieders, participatiecentrum Eva & Adam, WPI, het Amsterdams Taalakkoord, taalconsulenten, Leef en Leer (OBA). Het plan kan immers alleen werken als er draagvlak en betrokkenheid is. Stadsdeel Noord heeft hier in een leidende rol.  In het actieplan zijn activiteiten opgenomen die nu ook al plaatsvinden, deze zijn aangescherpt of uitgebreid met nieuwe activiteiten. Het actieplan is een doorlopend proces, we kijken steeds wat werkt en wat niet en hoe dingen beter kunnen. U wordt middels de jaarrapportages Volwasseneneducatie op de hoogte gehouden van deze ontwikkelingen. Zowel in de aanloop naar het onderzoek als bij de uitwerking van het actieplan Nt1 is samenwerkt en afgestemd met de Noordse portefeuillehouder Volwasseneducatie, beleidsrealisatie en uitvoering in het stadsdeel.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 oktober 2021 Pagina 4 van 4

Samengevat Het College geeft als volgt uitvoering aan de motie: 1. OIS heeft onderzoek gedaan naar de groep Nederlandstalige laaggeletterden in Amsterdam Noord (bijlage 2); 2. Mede op basis van dit onderzoek in een actieplan gemaakt t.b.v. werving en bereik en passend aanbod voor deze doelgroep (bijlage 3); 3. Het onderzoek van OIS is in juli 2021 afgerond, waarna het plan van aanpak is opgesteld. Hierdoor bent u niet in Q1 geïnformeerd, maar in Q3. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder onderwijs, armoede, inburgering en volwasseneducatie

Bijlagen 1. OIS rapport Nederlandstalige laaggeletterden in Amsterdam 2. Actieplan NT1 in Noord

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl