2. Raadsinformatiebrief afronding initiatiefvoorstel Sport en Ondermijning.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 5 juli 2022 Openbare Orde en Veiligheid, Sport en Bos Femke Halsema en Sofyan Mbarki Weerbaar Amsterdam/ Amsterdamse Aanpak Ondermijning, ondermijning@amsterdam.nl Afronding initiatiefvoorstel oud-Raadsleden Poot en Mbarki ‘Amsterdamse aanpak sportondermijning’

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In het voorjaar van 2021 stemde u in met het initiatiefvoorstel van oud-Raadsleden Poot en Mbarki, waarin zij pleiten voor een aanpak van ondermijning bij Amsterdamse sportverenigingen. Verschillende landelijke onderzoeken en voorbeelden uit de Amsterdamse praktijk tonen aan dat sportverenigingen ten prooi kunnen vallen aan criminelen, dubieuze geldschieters en sponsoren. De Amsterdamse jeugd moet in een veilige sportomgeving sport kunnen beoefenen zonder criminele invloeden van buitenaf of dat zij zelf afglijden naar het criminele milieu. Het initiatiefvoorstel bestaat uit acht verzoeken. Amsterdamse Aanpak Ondermijning van de directie Openbare Orde en Veiligheid coördineert de uitvoering van de verzoeken, in samenwerking met het programma Weerbaar Amsterdam en de directie Sport en Bos. Middels deze brief informeer ik u per verzoek hoe hieraan vorm is gegeven. 1. In samenwerking met relevante instanties onderzoek te doen naar de aard en omvang van criminele inmenging en ondermijning binnen Amsterdamse sportclubs. De afdeling Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) van de gemeente Amsterdam heeft eind maart 2022 het onderzoek afgerond naar criminele inmenging in de Amsterdamse amateursport.

Hiervoor heeft OIS ruim 570 Amsterdamse sportverenigingen, 60 sportbonden en professionals benaderd. Het merendeel van de ondervraagde sportclubs zegt weleens te hebben gehoord van criminele inmenging. Dat geldt ook voor de meeste sportbonden. Sportverenigingen en sportbonden denken bij criminele inmenging vooral aan witwassen, (criminele) personen die invloed proberen uit te oefenen binnen de club, betalingen of sponsoring met crimineel of zwart geld en het gebruiken/misbruiken van de club voor criminele activiteiten. Professionals denken daarbij ook nog aan status en goodwillverwerving. Deze uitkomst laat zien dat het kennisniveau van de respondenten over criminele inmenging op peil lijkt te zijn.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juli 2022 Pagina 2 van 4

De meeste sportverenigingen geven aan niet kwetsbaar te zijn voor criminele inmenging. Slechts 2% van de ondervraagde sportverenigingen geeft aan zeker te weten dat zij in de afgelopen twee jaar te maken hebben gehad met criminele inmenging. Op de vraag wat de behoefte is van de sportvereniging en hoe de gemeente hierin een rol kan spelen, wordt aangegeven dat de gemeente een rol kan spelen in het geven van informatie over criminele inmenging, het inrichten van een meldpunt voor signalen en het leggen van de verbinding naar andere partners, zoals bijv. de politie. De universiteit van Utrecht heeft recent een rapport uitgebracht over het fenomeen voetbalscholen in opdracht van Sport en Bos. Dit onderzoek gaat overigens niet zozeer over criminele inmenging binnen de voetbalscholen, maar vooral over de hybridisering tussen voetbalverenigingen en een voetbalscholen, namelijk het proces waarin twee organisaties met een verschillend karakter (bijv. for profit en non-profit) een bepaalde mate van samensmelting kennen (vgl. Van der Roest, 2011). De aanbevelingen uit dit rapport zullen door de directie Sport en Bos uitgewerkt worden.

2.

Bewustwordingsgesprekken te voeren met sportverenigingen, zodat ondermijning in de sport voortaan sneller wordt gesignaleerd en gemeld, en in deze gesprekken tevens te inventariseren of clubs behoefte hebben aan extra informatie over deze vorm van ondermijning. Het onderzoek van OIS zelf heeft uiteraard al voor nog meer bewustwording geleid. En hoewel uit het onderzoek van OIS blijkt dat het kennisniveau van de sportbonden en -verenigingen over criminele inmenging op peil lijkt te zijn, wordt toch door de sportverenigingen en de gemeente de behoefte gevoeld om in gesprek met elkaar te blijven. Tevens wordt door de sportverenigingen de behoefte gevoeld om informatie hierover te blijven ontvangen. Hiervoor is een signaal- en interventiekaart ontwikkeld om sneller signalen van ondermijning te herkennen, alles uiteraard binnen het wettelijke kader van de privacywetgeving. Daarnaast heeft Sport en Bos een meldpunt ingericht voor sportverenigingen om signalen van ondermijning te melden. Er zijn nog geen signalen binnen gekomen bij het meldpunt. 3. Te inventariseren over welke instrumenten de gemeente beschikt om criminele clubs aan te pakken en deze te verwerken in de Amsterdamse signalen- en interventiekaart en de raad hierover te informeren.

Zoals hiervoor al benoemd, is voor sportverenigingen een signaal- en interventiekaart ontwikkeld waarin de meeste signalen van criminele inmenging worden genoemd. Hierin staan ook acties voor de sportvereniging zelf om criminele inmenging te voorkomen. Afsluitend wordt uiteengezet hoe en waar de sportvereniging het signaal kan melden. Bij de start van het nieuwe sportseizoen zal uitgebreid worden gecommuniceerd over de signaal- en interventiekaart middels een nieuwsbrief en de internetpagina van Sport en Bos. Na de zomer zullen ook trainingen worden gegeven aan medewerkers van Sport en Bos over het signaleren van ondermijning en de aanpak ervan. De sportverenigingen kunnen dus een mogelijk het signaal kan melden bij het meldpunt van Sport en Bos. Tevens kan de gemeente via andere wegen signalen van mogelijke ondermijning ontvangen. Bijvoorbeeld van partners, maar ook door een eigen integriteitscreening welke plaatsvindt voordat een contract wordt gesloten met een sportvereniging. Deze

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juli 2022 Pagina 3 van 4

integriteitscreening vindt plaats op grond van de Amsterdamse Beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten (BIO). Indien daartoe aanleiding is kan worden opgeschaald naar de Wet Bibob. Zowel de BIO als de Wet Bibob vormen de integriteitsinstrumenten. Mocht u over de werking van deze instrumenten meer informatie wensen, kan dat in een raad technische sessie uitgebreid worden toegelicht. Hoe een signaal verder wordt opgepakt zal in maatregel 7 aan bod komen. 4. Integriteitsbepalingen op te nemen in de hernieuwde huurovereenkomsten met sportclubs. De gemeente beschikt sinds 2015 (herzien in 2017) over de Beleidsregel Integriteit en Overeenkomsten (BIO) met bijbehorende integriteitclausule die in alle contracten welke de gemeente sluit moet worden opgenomen. De BIO en de integriteitclausule bieden het handelingsperspectief ingeval zich integriteitrisico’s voordoen. In het sportdomein, sluit de gemeente (Sport en Bos) huurovereenkomsten voor sportvelden en huurovereenkomsten voor sportvelden met huurafhankelijk opstalrechten voor clubgebouwen (Gemeentelijk Vastgoed, in overleg met Sport en Bos). In deze overeenkomsten wordt de BIO van toepassing verklaard en wordt de integriteitsclausule opgenomen. Dit is standaardpraktijk bij elke nieuw te sluiten huurovereenkomst. 5. De Bibob-procedure zo aan te passen dat er voorafgaand aan subsidieovereenkomsten strenger kan worden gescreend.

Naast de voormelde BIO, verschaft de Wet Bibob de gemeente Amsterdam de mogelijkheid zich via een Bibob-onderzoek te beschermen tegen het risico dat criminele activiteiten worden gefaciliteerd. De BIO is van toepassing in het privaatrechtdomein (zoals overeenkomsten). De Wet Bibob is van toepassing op sommige publiekrechtelijke handelingen, z0als het verstrekken van een subsidie. De gemeente Amsterdam toetst alle subsidies die door het College aan sportverenigingen worden verleend standaard op grond van de Wet Bibob. Ook als er over een verstrekte subsidie aan een sportvereniging signalen binnen komen, dan zal te allen tijde een Bibob-toets worden verricht. 6. Het gesprek aan te gaan met het ministerie van J&V over het beter toereikend maken van Verklaringen Omtrent Gedrag (VOG). Begin maart 2021 heeft Wethouder Sport alle Amsterdamse sportaanbieders waar de gemeente mee samenwerkt of een contractuele relatie mee heeft (dit zijn er grofweg 450) bericht dat zij moeten voldoen aan een aantal basiseisen ten aanzien van de sociale veiligheid. Dit betekent dat elke sportvereniging van zijn bestuurders en trainers een Verklaring Omtrent Gedrag moet overleggen, de Gedragscode Sociale Veiligheid moet ondertekenen en een vertrouwenspersoon binnen de verenging beschikbaar moet zijn. Op 2 mei jl.

hebben de sportverenigingen die zich nog niet hiervoor hebben aangemeld een bericht ontvangen dit alsnog te doen. Met sportverenigingen die aan het einde van het jaar nog niet voldoen aan deze basiseisen kan de gemeente de samenwerking verbreken. 7.

Verdachte situaties altijd te melden bij het OM en de Belastingdienst en te vragen naar (nader) onderzoek naar financiële geldstromen en (in)transparantie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 5 juli 2022 Pagina 4 van 4

Sportverenigingen kunnen verdachte situaties of signalen van criminele inmenging melden bij het meldpunt van Sport en Bos. De signaalroute is dan als volgt. Het signaal wordt opgepakt door de projectleider ondermijning van het desbetreffende stadsdeel waar het signaal vandaan komt. De projectleider onderzoekt het signaal, spreekt met de betrokkenen en pakt de regie richting partners zoals politie, OM en de Belastingdienst. Wanneer blijkt dat een signaal zodanig ernstig is, kan het signaal in RIEC-verband verder worden verrijkt en integraal worden opgepakt. De gemeente kan zelf een integriteitscreening op grond van de BIO en de integriteitclausule starten en indien de uitkomsten van die screening daartoe aanleiding geven, zo mogelijk een overeenkomst beëindigen of bewakingsmaatregelen stellen. 8. Bij de uitwerking van dit voorstel samen te werken met alle relevante organisaties, instanties en samenwerkingsverbanden. De meeste amateursportverenigingen in Amsterdam zijn voetbalverenigingen. Bij de uitwerking van de verzoeken is de KNVB benaderd. De KNVB is een waardevolle partner in de aanpak van criminele inmenging binnen de amateurvoetbalsport en heeft aangegeven ook in de toekomst mee te willen blijven denken op dit thema.

Ook binnen het RIEC-samenwerkingsverband wordt zorgvuldig meegedacht over de aanpak en hoe toekomstige signalen zo goed mogelijk verrijkt kunnen worden en welk interventies gepast zijn. Concluderend, het initiatiefvoorstel heeft geleid tot een aangescherpte aanpak van ondermijning binnen de Amsterdamse amateursport. We zullen ons blijven inzetten voor een veilige sportomgeving voor de Amsterdamse jeugd. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester van Amsterdam

Sofyan Mbarki Wethouder Sport

Bijlagen 1. Rapport OIS Criminele inmenging in de Amsterdamse amateursport 2. Rapport OIS Criminele inmenging in de Amsterdamse amateursport – bijlage 3. Signalenkaart sport en ondermijning juni 2022

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl