2. Raadsinformatiebrief afdoening toezegging vragen van het lid Bakker PvdD.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 november 2023 Duurzaamheid en Circulaire economie Zita Pels Erik Theissing, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl Afdoening toezegging n.a.v. vragen van het lid Bakker (PvdD) uit de commissievergadering van 18 oktober 2023 om schriftelijk inzicht te geven in de verschillende potjes en hoe de afbouw eruit ziet n.a.v. de door de Rekenkamer geconstateerde daling van de budgetten voor duurzaamheid in 2027 ten opzichte van 2023

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 18 oktober 2023 heb ik op vragen van raadslid Bakker (PvdD) toegezegd u schriftelijk inzicht te geven in de verschillende potjes en hoe de afbouw eruit ziet naar aanleiding van de door de Rekenkamer geconstateerde daling van de budgetten voor duurzaamheid in 2027 ten opzichte van 2023. De toezegging wordt met deze raadsinformatiebrief afgedaan. Inleiding en samenvatting In de raadscommissie Duurzaamheid en Circulaire economie van 18 oktober 2023 is toegezegd om in aanvulling op de al gegeven mondelinge toelichting ook een schriftelijke toelichting te geven op de volgende constatering van de Rekenkamer in een brief aan raad: “Doelstelling 1.6.1: Amsterdam voldoet aan de doelstelling van het Klimaatakkoord Parijs door de stad aardgasvrij te maken voor 2040 en de CO2-uitstoot met 95% te verlagen voor 2050 en is een stad met schone lucht waar afval als grondstof wordt gebruikt. Begrote lasten dalen van € 93,8 miljoen in 2023 naar € 28,4 miljoen in 2027 (daling van € 65,4 miljoen).” Deze raadsinformatiebrief licht eerst de financiering van de duurzaamheidsopgave in zijn algemeenheid toe en gaat vervolgens in de op de belangrijkste oorzaken van de door de Rekenkamer genoemde daling van 2023 naar 2027. Vervolgens licht een tabel per begrotingspost de verschillen toe.

Samengevat spelen vooral de volgende twee aspecten een rol m.b.t. de geconstateerde daling van de middelen. Enerzijds zullen er in de toekomst nog middelen worden toegevoegd (vanuit bijvoorbeeld het Rijk, verschuiving binnen eigen begroting naar latere jaren en eventuele nieuwe incidentele coalitiemiddelen). Anderzijds is het belangrijk om te realiseren dat de investeringsbehoefte zo groot is dat dit alleen kan met behulp van Rijksmiddelen en investeringen van de markt.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 november 2023 Pagina 2 van 3

Financiering duurzaamheidsopgave De duurzaamheidsopgave is groot, complex en bevat veel onzekerheden. De opgave is zo groot dat de gemeente Amsterdam nooit voldoende eigen middelen (of bevoegdheden) heeft om deze opgave eigenstandig te realiseren. Wij zijn in elk deelaspect van de energietransitie afhankelijk van andere partijen; bedrijven, bewoners, organisaties en andere overheden. Amsterdam kiest ervoor om de beperkte beschikbare middelen zo in te zetten dat duurzaamheidsinvesteringen van andere partijen op gang komen en zet de middelen ook in voor een rechtvaardige transitie. Een bijdrage van het Rijk en de genoemde andere partijen is essentieel. Tot slot is duurzaamheid onderdeel van andere portefeuilles en zodoende onderdeel van de investeringen en middelen die daar worden gedaan. Klimaatfonds De gemeente Amsterdam heeft met de inrichting van een Klimaatfonds een grote stap gedaan in het tijdelijk proberen te dichten van het genoemde financiële gat m.b.t. de kosten van de energietransitie omdat de markt en het Rijk hier nog niet in voorzag. In de jaren 2019 t/m 2022 zijn jaarlijks dotaties aan het Klimaatfonds gedaan. De bestedingen vanuit het Klimaatfonds lopen door naar latere jaren omdat die grotendeels betrekking hebben op langlopende programma’s en projecten.

Ook leidt onzekerheid over het wettelijk kader zoals de Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw) en de daarmee samenhangende afnemende investeringsbereidheid van betrokken partijen tot een vertraging bij enkele programma’s. Daardoor moeten de eerdere verwachtingen over een snelle besteding worden bijgesteld. Ook leidt het verantwoord en effectief besteden van middelen er soms toe dat bestedingen in een later jaar vallen dan eerder verwacht. Ruim 60% van het verschil tussen 2023 en 2027 van € 65,4 miljoen heeft betrekking op het Klimaatfonds. Voor 2023 was voor een bedrag van € 39,3 miljoen aan bestedingen begroot en voor 2027 staan nu geen bestedingen begroot. Doordat het langlopende programma’s betreft en kosten pas mogen worden verantwoord na realisatie, is een aanpassing in het verwachte bestedingsritme over de jaren 2024-2027 nodig. Deze wijziging zal bij de Voorjaarsnota 2024 aan de raad worden voorgesteld. Naar verwachting zal hierdoor een verschuiving van budget naar bijvoorbeeld 2027 plaatsvinden. Financiële middelen vanuit het Rijk Zoals al aangegeven is een financiële bijdrage vanuit het Rijk aan gemeenten essentieel voor de energietransitie. Amsterdam voert hier een actieve lobby op. Het Rijk biedt inmiddels al verschillende financiële mogelijkheden waar Amsterdam gebruik van maakt.

De belangrijkste hierbij is de Rijksregeling voor capaciteit voor decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Er is een aanvraag toegekend voor de periode 2023-2025, waardoor er in die periode circa € 17 miljoen per jaar beschikbaar is voor (ambtelijke) capaciteit. Daarnaast is er ook het Programma Aardgasvrije Wijken vanuit het Rijk waar Amsterdam gebruik van maakt. Diverse middelen vanuit het Rijk staan voor 2023 begroot. Momenteel is de verwachting dat ook in latere jaren (na 2025) Rijksmiddelen beschikbaar zullen komen voor gemeenten. Het streven is om ook in de toekomst zoveel mogelijk gebruik te maken van beschikbare rijksuitkeringen, subsidies e.d. Die middelen zullen dan ook in de begroting van de jaren na 2025 terugkomen. Incidentele coalitiemiddelen De huidige coalitie heeft incidentele middelen voor de periode 2023-2026 beschikbaar gesteld. In de begroting 2023 stond hiervoor een bedrag van € 5,7 miljoen. Het is aan een nieuwe coalitie om opnieuw middelen beschikbaar te stellen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 november 2023 Pagina 3 van 3

Tabel met per begrotingspost het verschil tussen 2023 en 2027 De volgende tabel geeft begrotingsposten uit 2023 aan die niet terugkomen in 2027. Begrotingspost in 2023 die niet Bedrag in € Toelichting in 2027 terugkomt Begrote besteding Klimaatfonds 39.300.000 De verwachte bestedingen moeten worden bijgesteld omdat het vaak langlopende programma’s en projecten betreft waaraan het Klimaatfonds aan bijdraagt. Naar verwachting zullen hierdoor een deel van de bestedingen in 2027 vallen. CDOKE bijdrage vanuit het Rijk 17.400.000 Betreft de Rijksregeling voor capaciteit voor decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Er is een aanvraag toegekend voor de periode 2023-2025. Momenteel is de verwachting dat ook in latere jaren Rijksmiddelen beschikbaar zullen komen voor gemeenten. Amsterdam zal daar dan gebruik van maken. Proeftuinen Aardgasvrij Wijken 2.000.000 Betreft een specifieke Rijksuitkering die voor een specifiek project is toegekend in het kader van Programma Aardgasvrije Wijken van het Rijk. Incidentele coalitiemiddelen 5.700.000 Betreft de incidentele coalitiemiddelen voor de duurzaamheid periode 2023-2026. Saldo van overige verschillen 1.000.000 Totaal 65.400.000

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid en Circulaire economie

Bijlagen geen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl