2. Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp Bijlagen

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 november 2025 Water Melanie van der Horst Waternet, bestuurlijke.zaken.amsterdam@waternet.nl Drinkwatertarieven 2026 Brief ACAM

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de drinkwatertarieven die zij voor 2026 heeft vastgesteld. Ook wordt motie 290.25 van het lid Wijnants inzake ‘Laat Amsterdammers niet opdraaien voor de ontvlechting van Waternet’ afgedaan. Bovendien informeert het college u over haar besluit tot actualisering van de algemene voorwaarden voor de levering van drinkwater en een aantal ontwikkelingen op het gebied van de facturatie en inning van drinkwater. Drinkwatertarieven 2026 Op 11 november van dit jaar heeft het college de drinkwatertarieven voor 2026 vastgesteld. In 2026 gaan de drinkwatertarieven omlaag. De verwachting is dat dit een eenmalige daling is. • De prijs per kubieke meter water (m³-prijs) daalt met 3,3% naar €1,18, ten opzichte van €1,22 in 2025. • Het vastrechttarief voor huishoudens en kleine bedrijven daalt gemiddeld met 8% naar €90,55, ten opzichte van € 98,42 in 2025. Voor grootverbruikers stijgt het vastrechttarief met 34,6%, maar dit wordt grotendeels gecompenseerd door de lagere m³-prijs. Uit onderzoek blijkt dat kleine aansluitingen vaak samen voorkomen (in clusters) en bijna nooit het drinkwaterdistributienet maximaal benutten. Daarom betalen deze aansluitingen minder voor het in stand houden van het net. Grote aansluitingen gebruiken juist meer capaciteit van het drinkwaternet dan eerder werd gedacht.

De tarieven sluiten hier nu beter bij aan. Voor huishoudens zonder watermeter kan niet gemeten worden hoeveel water verbruikt wordt. Daarom wordt het aantal berekeningseenheden per woning in rekening gebracht. Huishoudens zonder watermeter betalen in 2026: • € 25,81 per berekeningseenheid (€ 27,96 in 2025) • € 80,37 voor hun vastrecht (€ 92,12 in 2025) Wat betekent dit voor de drinkwaterklant In tabel 1 ziet u een overzicht van deze tariefswijzigingen voor verschillende klantgroepen.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 november 2025 Pagina 2 van 4

Tabel 1 Effecten van tariefswijzigingen drinkwater per klantgroep Klantgroep Verbruik 2025 3 Huishouden 1 persoon 53 m € 163,08 € 3 Huishouden 2 personen 106 m € 227,74 € Huishouden onbemeterd 4 eenheden € 203,96 €

2026 153,09 215,63 183,61

Verschil € € -9,99 € -12,11 € -20,35

Bedrijf klein Bedrijf klein Bedrijf midden Bedrijf midden Bedrijf groot Bedrijf groot Bedrijf mega

326,55 680,55 3.416,00 6.956,00 32.161,00 67.561,00 305.368,00

€ € € € € € €

200 m3 500 m3 2.000 m3 5.000 m3 20.000 m3 50.000 m3 200.000 m3

€ € € € € € €

342,42 € 708,42 € 3.225,00 € 6.885,00 € 30.759,00 € 67.359,00 € 295.522,00 €

-15,87 -27,87 191,00 71,00 1.402,00 202,00 9.846,00

Waarom dalen de tarieven? De tariefdaling heeft twee hoofdoorzaken: 1. Het financiële resultaat in 2024 was zeer positief en op grond van de Drinkwaterwet moet een deel van dit resultaat in 2026 teruggegeven worden aan de klanten. Dit zeer positieve resultaat was het gevolg van de verbeteringen in de facturatie. Waardoor er in 2024 meer inkomsten waren dan verwacht. In 2024 is er bovendien minder uitgegeven omdat: • de kosten voor grondstoffen en energie lager dan verwacht waren; • er vanwege krapte op de arbeidsmarkt onvervulde vacatures waren; en daardoor • de realisatie bij sommige projecten minder snel ging dan gepland. 2. De lagere kosten voor grondstoffen en energie lijken in 2026 structureel. Afdoen motie Wijnants Op 10 juli 2025 heeft de raad de motie van lid Wijnants aangenomen: “Laat Amsterdammers niet opdraaien voor de ontvlechting van Waternet” (TA2025-001037). Daarin werd het college gevraagd te zorgen dat het ontvlechtingsproces niet leidt tot hogere drinkwatertarieven. Voor 2026 dalen de tarieven licht. Het college beschouwt de motie daarom als afgehandeld. Stijgende vraag naar drinkwater De vraag naar drinkwater blijft groeien. Wij moeten daarom blijven investeren om aan de vraag te blijven voldoen.

Binnenkort ontvangt u stukken over twee andere drinkwaterdossiers, namelijk de ‘actualisering van het investeringskrediet voor de langzame zandfilters bij productielocatie Weesperkarspel’ en het ‘uiten van wensen en bedenkingen over het verhogen van de garantielimiet voor de Watertransportmaatschappij Rijn-Kennemerland (WRK)’. Deze besluiten zullen vanaf 2029 bijdragen aan een stijging van de drinkwatertarieven. Actualisering van de Algemene Voorwaarden Drinkwater Het college heeft nieuwe Algemene Voorwaarden voor drinkwater vastgesteld. De huidige voorwaarden zijn uit 2012 en worden per 1 januari 2026 vervangen. Drinkwaterbedrijven moeten volgens de wet en het consumentenrecht voorwaarden gebruiken die duidelijk zijn en consumenten goed beschermen. Het nieuwe model van Vewin voldoet hieraan. Het Vewin-model

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 november 2025 Pagina 3 van 4

is ontwikkeld zodat alle drinkwaterbedrijven in Nederland dezelfde duidelijke en eerlijke voorwaarden gebruiken. Voorbereiding wijziging in de berekeningswijze van het vastrechttarief De Amsterdamse drinkwatertarieven bestaan uit twee delen: vastrecht en verbruik. Het verbruik wordt berekend op basis van het aantal kubieke meters (m³) drinkwater dat wordt gebruikt. Bij het vastrecht is dat net anders. Dat bedrag hangt ook samen met het aantal m³ dat per jaar wordt gebruikt. Er wordt echter niet per m³ betaald, maar klanten vallen in een bepaalde staffel (groep) op basis van het gebruik. Hoe meer water wordt gebruikt, hoe hoger de staffel en daarmee het vastrecht. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) geeft aan dat er eigenlijk geen goede reden is voor het gebruik van staffels bij drinkwatertarieven. De extra kosten van meer waterverbruik worden namelijk al betaald via het verbruiksdeel. De kosten worden niet ineens hoger zodra iemand in een hogere staffel terechtkomt. Waternet bereidt zich voor om het vastrecht op dezelfde manier te berekenen als andere drinkwaterbedrijven. Zij bepalen het vastrecht op basis van de omvang van de aansluiting. Dat geeft aan hoeveel drinkwater per seconde gebruikt kan worden. Waternet werkt nu aan een zorgvuldige invoering van deze verandering. Het doel is dat deze in 2027 ingaat.

De wijziging brengt financiële consequenties met zich mee die kunnen resulteren in een prijsstijging. Opschaling van het aantal metervervangingen Watermeters worden na verloop van tijd minder nauwkeurig. Uit steekproeven blijkt dat steeds meer meters vervangen moeten worden. Dit komt doordat begin deze eeuw ongeveer 430.000 huishoudens een meter kregen. Daarom is het de komende 10 tot 15 jaar nodig om op grote schaal meters te vervangen. De voorbereiding hiervoor loopt dit en volgend jaar. Belangrijke punten zijn: • het aanpassen van het facturatiesysteem; • een circulaire bestemming voor oude meters; • het vinden van aannemers die streven naar uitstootvrij werken; en • aandacht voor bewoners, kwetsbare groepen en drukke agenda’s. Ontwikkelingen drinkwaterfacturatie In 2025 zijn de facturatie- en inningsprocessen op orde gebracht. Facturen zijn het afgelopen jaar volgens planning verstuurd en het grootste deel van de achterstanden is weggewerkt. Wij hebben alles op alles gezet om deze verbetering te realiseren, omdat we het belangrijk vinden dat de Amsterdammer en onze andere klanten de duidelijkheid van een voorspelbare drinkwaterrekening hebben.

Slapers en de afhandeling van de bestuurlijke reactie op Accountantsverslag 2022 Naar aanleiding van het Accountsverslag 2022 heeft het college toegezegd om de problematiek omtrent de aansluitingen zonder contractant ("slapers") op te lossen en het aantal slapers terug te dringen. Het aandeel slapers is inmiddels teruggebracht van 6,5% naar 5,1% (circa 28.900

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 november 2025 Pagina 4 van 4

aansluitingen). Wij blijven ons inzetten om dit verder te verlagen naar 3% (ca. 16.800 aansluitingen) in 2026. Door procesverbeteringen, extra inzet op data-kwaliteit en verbeterde sturing is meer grip ontstaan op de aanpak van slapers. Het opschonen van oude data uit het vorige systeem is arbeidsintensief en foutgevoelig en we nemen daarom de tijd om dat zorgvuldig te doen. De nieuwe slapersmodule, die onderdeel is van het factureringssysteem, voorkomt dat er nieuwe achterstanden ontstaan. Daarmee is de bestuurlijke reactie op het Accountantsverslag 2022 uitgevoerd. In de bijlage treft u de reactie van de accountant op deze afhandeling. Er zal in het vervolg in principe niet meer afzonderlijk gerapporteerd worden over de slapers. U wordt, zoals gebruikelijk, via de P&C-cyclus op de hoogte gehouden. Vertrouwende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Water (excl. varen)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl