2. Raadsbrief rappOmbudsman 20210914 woonbootP.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 september 2021 Ruimtelijke Ordening Marieke van Doorninck Chris Rümke, Ruimte & Duurzaamheid, 06-1481 8983, chris.rumke@amsterdam.nl Ursula Jackel, stadsdeel Zuid / Yvonne Huisman, Juridisch Bureau / Andrea Berends, Juridische Zaken, huisadvocaat Reactie op rapport ombudsman d.d. 20 juli 2021 ‘Woonboot vraagt maatwerk’

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. In de commissie Ruimtelijke Ordening d.d. 8 september 2021 heeft het raadslid Bakker (SP) gevraagd om het rapport van de ombudsman d.d. 20 juli 2021 ‘ Woonboot vraagt maatwerk’ te agenderen voor uw commissievergadering. Bij deze wil ik ook een reactie geven op dat rapport. Omdat nog diverse juridische procedures over deze woonboot aanhangig zijn en er ook nu nog een laatste poging tot een minnelijke regeling loopt, is het niet verstandig om in het openbaar over de details te spreken. Ik beperk me daarom tot vooral de procedurele en beleidsmatige onderwerpen. In het rapport stelt de ombudsman ‘dat de gemeente in strijd met de behoorlijkheidsnormen gehandeld heeft’. Deze conclusie vind ik niet terecht. Er spelen ook andere belangen voor de gemeente. De eigenaar heeft snel duidelijkheid gekregen dat de gemeente het niet met haar claim eens was. Niettemin zijn onverplicht uit coulance meerdere aanbiedingen gedaan. Er is gehandeld volgens de gebruikelijke praktijk. De eigenaar is de juridische weg ingeslagen. Ik zal dit in deze brief nader onderbouwen. In de jaren ’60 en ’70 zijn drie woonboten in de vergunde geluidszone van het sinds 1939 daar gevestigde Nationaal Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) , gaan liggen.

In 2012 heeft het NLR juridische procedures gewonnen, met als gevolg dat de woonboten daar weg moeten. De gemeente heeft de verplichting op zich genomen om voor de drie eigenaren-bewoners een andere ligplaats te zoeken. Na o.a. onderzoek en een bestemmingsplanherziening zijn nieuwe ligplaatsen gegraven en bijna gereed. Twee boten kunnen bijna verplaatst worden. Het ombudsmanrapport gaat over de derde woonboot, die is verkocht nadat de vorige eigenaar-bewoner is overleden. Het is vaste praktijk in Amsterdam dat nieuwe ligplaatsen in erfpacht worden uitgegeven. De methode van waarde- en canonbepaling is vergelijkbaar met die voor op de wal. Het uitgangspunt is dat we alle Amsterdammers zo gelijk mogelijk behandelen, op het water en op de wal. Er zijn in het verleden wel eens uitzonderingen gemaakt, bijvoorbeeld in schrijnende gevallen bij woonboten met een ligplaatsvergunning, die gedwongen verplaatst moesten worden. In het geval van deze woonboot is de actuele grondwaarde getaxeerd op € 450.000. Er is geen reden om van het beleid af te wijken.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 september 2021 Pagina 2 van 3

In de Verordening op het binnenwater 2010 is vastgelegd dat een ligplaatsvergunning persoons-, ligplaats- en vaartuiggeboden is. De staande praktijk in Amsterdam is dat we bij woonboten met een normale ligplaatsvergunning meewerken aan de omzetting daarvan bij verkoop van de woonboot (zie ook amsterdam.nl). Aan een aanvraag voor een nieuwe ligplaatsvergunning na verkoop van een woonboot met een ligplaatsvergunning kan doorgaans worden meegewerkt als er geen bezwaren zijn over de persoon, de ligplaats en het vaartuig. Regelmatig komen daarbij overtredingen aan het licht of worden overgangsrechten beëindigd en leidt dit tot wijzigingen of handhaving, soms zelfs tot afwijzing van de aanvraag. Er is dus nooit sprake van een automatische overdracht. Er is geen voornemen om dit beleid te wijzigen. De vorige eigenaar had een ligplaatsvergunning, die met zijn overlijden vervallen is. Een nieuwe ligplaatsvergunning wordt voor de oorspronkelijke locatie niet afgegeven, omdat duidelijk is dat de woonboot daar weg moet en de ligplaats daarom niet in het bestemmingsplan is opgenomen. Dat was de koopster bekend: de verkopers hebben ook in de koopovereenkomst opgenomen dat het ligplaatsrecht niet gegarandeerd kon worden. De nieuwe eigenaar claimt dat alle toezeggingen die zijn gedaan aan de vorige eigenaar en de daarmee samenhangende rechten ook op haar zijn overgegaan.

Aangezien de toezeggingen gedaan aan de vorige eigenaar persoonlijke toezeggingen zijn (naar aanleiding van een juridische procedure), zijn deze niet overdraagbaar. De gemeente is hierover door de rechter tot nu toe in het gelijk gesteld. De persoonlijke toezegging aan de vorige eigenaar-bewoner was dat hij recht had op een gelijkwaardige alternatieve ligplaats, dat wil zeggen een nieuwe vergelijkbare ligplaats onder heffing van precario. Omdat het vaste praktijk is dat nieuwe ligplaatsen in erfpacht worden uitgegeven, vanwege de gewenste gelijkstelling van wonen op het water met wonen op het land, heeft de gemeente de nieuwe eigenaar ook niet gelijk willen stellen met de vorige eigenaar. . De ombudsman stelt dat we oplossingsgericht met de eigenaar moeten meedenken. Wat mij betreft is de kern allereerst de rechterlijke uitspraak over het belang van het NLR dat het bedrijf al jaren heeft moeten dulden dat het in haar exploitatiemogelijkheden wordt beperkt. Amsterdam heeft een groot tekort aan ligplaatsen, o.a. voor wisselplekken in verband met kadeherstel. Als het gaat om het toewijzen van een alternatieve ligplaats hebben we diverse belangen af te wegen. Met het geheel onverplicht doen van drie aanbiedingen hebben we geprobeerd maatwerk te leveren, een gezamenlijke oplossing te bereiken en daarmee juridische procedures te staken of te voorkomen.

Eerst een aanbod voor een verplaatsings-overeenkomst met persoonsgebonden precario en daarna twee aanbiedingen voor een overdraagbaar erfpachtrecht voor een ligplaats. Deze aanbiedingen zijn echter door de eigenaar geweigerd. Zij wenst een financieel gunstigere regeling. Daartoe is de gemeente niet bereid. Omdat de eigenaar geen ligplaatsvergunning heeft en geen aanstalten maakt om te vertrekken, is handhaving gestart, ook in het belang van het NLR. Afzien of uitstel van handhaving is in strijd met dit belang, de rechtszekerheid en de rechtsgelijkheid. De hoogtes van de dwangsommen zijn en waren onderdeel van nog lopende procedures. Het ombudsmanrapport heeft de gegevens over de handhaving weggelaten uit het feitenrelaas, en is daarmee onvolledig. De laatste aanbieding van de gemeente is gedaan toen de dwangsom van € 75.000 nog niet verbeurd was en bood daarmee nog een goede, oplossingsgerichte uitweg voor de eigenaar.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 september 2021 Pagina 3 van 3

De ombudsman ‘zette vraagtekens’ bij het niet aanvaarden van een voorstel van de eigenaar in maart 2021, om alsnog akkoord te gaan met een ligplaats met normale erfpachtvoorwaarden. Dit voorstel werd gedaan nadat de eigenaar in diverse rechtszaken in het ongelijk was gesteld en de dwangsom van € 75.000 inmiddels verbeurd en invorderbaar was. Het verzoek was om ook de invorderbare dwangsom van € 75.000 kwijt te schelden. Na verbeuring van de dwangsom en na alle rechtszaken verloren te hebben was dit voorstel voor ons een gepasseerd station (met gevaar van precedentwerking). In juli 2021 is in een civiele rechtszaak door de rechter verzocht om nog een keer alsnog in overleg te gaan met elkaar om te bekijken of er een gezamenlijke oplossing mogelijk is mede gelet op alle juridische procedures die aanhangig zijn. Daarom heb ik samen met portefeuillehouder Capel (stadsdeel Zuid) ingestemd met het doen van nog een vierde en laatste schikkingsvoorstel. De ombudsman stelt dat de gemeente hangende het rapport de handhaving had moeten opschorten. Gezien de belangen, de gedane redelijke aanbiedingen, de juridische uitspraken en de tot nu toe weigerachtige houding van de eigenaar is meteen in het gesprek met de ombudsman en daarna per mail door portefeuillehouder Capel aangegeven dat de handhaving niet wordt aangehouden.

Al met al vind ik dat de gemeente in deze zaak behoorlijk heeft gehandeld. De gemeente is tot nu toe in alle juridische procedures in het gelijk gesteld. We hebben wel degelijk ook voor de eigenaar gedacht aan oplossingen: we hebben nu zelfs een vierde keer een aanbieding voor een legale ligplaats gedaan. Wij hebben daarbij financiële regelingen voorgesteld die passen bij de Amsterdamse vaste praktijk, om precedentwerking naar andere zaken te voorkomen. In het kader van de handhaving opgelegde sancties, die bovendien door de rechter in de volle breedte zijn getoetst, worden niet kwijtgescholden. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl