2. Monitor Kantoren Amsterdam - stand van zaken begin 2022

Geen label

Er wordt momenteel landelijk handhavingsbeleid ontwikkeld. De benodigde inzet is afhankelijk van het kantoorvolume dat op 1 januari 2023 niet voldoet aan de label C-verplichting.

Afbeelding 12. GIS-viewer van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) waarin de geregistreerde energielabels zijn opgenomen en een indicatie van de label C-plichtige kantoren wordt gegeven. Bron: RVO MONITOR KANTOREN AMSTERDAM

18

BREEAM-gecertificeerde kantoren BREEAM-certificaten geven inzicht in de werkelijke prestatie van projecten op duurzaamheid. Er wordt alleen waardering gegeven aan prestaties die bovenwettelijk zijn. De projecten zijn daarmee voorbereid op de toekomst.

Afgegeven BREEAM-certificaten (sinds 1 januari 2019) aan Amsterdamse gebouwen met kantoor als hoofdfunctie die het hoogste scoren: BREEAM: Ontwerpfase

In de tweede helft van 2021 zijn er zeven nieuwe certificaten afgegeven aan kantoren in Amsterdam: ƒ nieuwbouw: The Pulse of Amsterdam, Terrace Tower ƒ sloop-nieuwbouw: The Ensemble (Amstel III) ƒ herontwikkeling/renovatie: Rembrandt Park One (Lelylaan), EDGE Stadium, Strawinskyhuis (Zuidas) ƒ transformatie: Drie Koningen

1.

Plus Ultra Amsterdam (AMC Medical Business Park, kavel E) ★★★★★ Outstanding (90,9%) 4.528 m² kantoor - 12 mei 2021

2.

Drie Koningen (Zeeburgereiland) * ★★★★★ Outstanding (89,7%) 5.125 m² kantoor - 2 november 2021

In de standaard bouwenvelop voor kantoorontwikkelingen in Zuidas wordt minimaal BREEAM Excellent (≥ 70%) ★★★★☆ uitgevraagd.

3.

EDGE Amsterdam West (Sloterdijk-Centrum) ★★★★★ Outstanding (89,4%) 66.870 m² kantoor - 4 februari 2021

4.

Kantoorgebouw Walborg 2 (Zuid) ★★★★★ Outstanding (88,8%) 5.550 m² kantoor - 12 januari 2021

5.

The Pulse of Amsterdam (Zuidas) * ★★★★★ Outstanding (87,9%) 36.713 m² kantoor - 29 november 2021

6.

Tripolis-Park (Zuidas) ★★★★★ Outstanding (87,8%) 58.601 m² kantoor - 14 december 2020

7.

CrossOver (Zuidas) ★★★★★ Outstanding (87,7%) 15.355 m² kantoor - 2 juni 2020

8.

EDGE Stadium (Zuidas) * ★★★★☆ Excellent (80,3%) 18.000 m² kantoor - 13 september 2021

WELL-gecertificeerde kantoren De eerste versie van de WELL-certificaten werden toegekend aan gebouwen die prioriteit geven aan de menselijke gezondheid en welzijn, gebaseerd op de prestaties binnen het gebouw in zeven categorieën: lucht, water, voeding, licht, lichaamsbeweging, thermisch comfort en geest. In de tweede versie zijn daar vier categorieën aan toegevoegd: geluid, materialen, community en innovatie. De coronacrisis heeft duidelijk gemaakt dat een gebouw aan hoge gezondheids- en veiligheidsnormen moet voldoen. Daarom is de WELL Health-Safety Rating opgezet, die bedrijven helpt de nodige stappen te zetten op het gebied van gezondheid (hygiëne, water- en luchtkwaliteit) en veiligheid (operationeel beleid, onderhoudsprotocollen en noodprocedures en -voorzieningen). Jaarlijks worden er ‘seals’ uitgereikt aan organisaties die op minimaal 15 van de 22 items scoren. Afgegeven WELL-certificaten en WELL Health-Safety ‘seals’ sinds 1 januari 2019: 1.

EDGE Olympic (Zuidas) WELL v1: Platinum ★★★ (20 maart 2019)

2.

Flow (Minervahaven) (zie kader p. 15) WELL v2: Platinum ★★★★ (18 mei 2020)

3.

NoMa House (Zuidas) WELL v2: Gold ★★★☆ (17 december 2020)

4.

WTC Amsterdam (Zuidas) WELL Health-Safety Rated (17 december 2020)

5.

ITO Tower, twaalfde verdieping (Zuidas) WELL Health-Safety Rated (5 april 2021)

6.

WTC Amsterdam Tower A, E, Z (Zuidas) WELL v2: Gold ★★★☆ (23 december 2021)

Bron: WELL (wellcertified.com/projects) MONITOR KANTOREN AMSTERDAM

BREEAM: Opleverfase 1.

Cedar, Hoofdkantoor ING (ArenAPoort) ★★★★★ Outstanding (93,7%) 35.000 m² kantoor - 28 mei 2020

2.

De Walvis (Westerdokseiland) ★★★★☆ Excellent (76,0%) 9.396 m² kantoor - 28 april 2021

3.

The New Atrium toren Noord (Zuidas) ★★★★☆ Excellent (75,5%) 9.475 m² kantoor - 23 januari 2019

4.

EMA (Zuidas) ★★★★☆ Excellent (75,3%) 27.342 m² kantoor - 19 augustus 2020

5.

Terrace Tower (Zuidas) * ★★★★☆ Excellent (73,7%) 21.295 m² kantoor - 9 december 2021

* Gecertificeerd sinds 1 juli 2021 Bron: Projectenkaart BREEAM-NL (breeam.nl/projecten/kaart) 19

Nieuwe wet- en regelgeving BENG Voor alle nieuwbouw, zowel woningbouw als utiliteitsbouw, geldt dat de vergunningaanvragen vanaf 1 januari 2021 moeten voldoen aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG), waarmee de energieprestatie zal verbeteren. Het college van B&W heeft op 3 maart 2020 met het vaststellen van de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 (‘Nieuw Amsterdams Klimaat’) aangegeven haar eisen voor woningen, kantoren en overige utiliteitsbouw ambitieuzer te willen stellen dan de landelijke norm. De insteek is dat zonder grote gevolgen voor de bouwproductie en voor vergelijkbare kosten een bijdrage kan worden geleverd aan de benodigde CO2-reductie in Amsterdam. In 2021 is er uitgebreid gemonitord op gehaalde EPC- en BENG-waarden voor woningen, kantoren en overige utiliteitsbouw. Voor woningen is duidelijk geworden dat aangescherpte BENG-eisen realistisch zijn. Hiermee worden woningen gebouwd die klaar zijn voor de klimaatneutrale toekomst. Amsterdam loopt daarmee voorop in de duurzaamheidseisen. In maart 2022 heeft de gemeenteraad ermee ingestemd dat de aangescherpte BENG-eisen voor nieuwbouwwoningen in het Omgevingsplan worden opgenomen.

Uit de monitoring bleek dat kantoren vaak aan veel betere BENG-waarden voldoen dan de wettelijke norm (met name door toepassing van goede gevelisolatie en ventilatiesystemen, zonnepanelen op het dak en aansluiting op duurzame lokale warmte- en koudenetten). Dit heeft onder meer te maken met veel toegepaste BREEAM-eisen door de investeerders. Daarom ziet Amsterdam voor kantoren (en overige utiliteitsbouw) vooralsnog af van aangescherpte BENGeisen. De inzet van de gemeente blijft onverminderd om ambitieuzere waarden te realiseren. Voor kantoren zijn de volgende richtwaarden opgenomen die in Amsterdam worden nagestreefd: BENG 1 (ten hoogste kWh/m2/jaar)

BENG 2 (ten hoogste kWh/m2/jaar)

BENG 3 (tenminste %)

Landelijk

90

40

30

Amsterdam

90

15

85

MPG De vraag naar grondstoffen neemt wereldwijd toe, waardoor we efficiënter en zorgvuldiger met grondstoffen, materialen en producten om moeten gaan. Het doel van de overheid staat beschreven in het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2021-2023: een volledig circulaire economie in 2050. Sinds januari 2013 is de Milieuprestatie voor gebouwen (MPG) verplicht bij vergunningaanvragen voor nieuwbouwkantoren groter dan 100 m². De MPG geeft aan wat de milieubelasting is van de materialen die in het kantoorgebouw worden toegepast. Sinds januari 2018 geldt voor de MPG een maximum grenswaarde van 1,0. Per 1 juli 2021 is de MPG voor nieuwe woningen aangescherpt naar 0,8. Dit betekent dat er milieuvriendelijker en meer circulair moet worden gebouwd. Naast de aanscherping van de eis voor nieuwbouwwoningen heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) aangekondigd dat de milieuprestatie-eis uitgebreid wordt naar andere gebruiksfuncties, zoals kantoren, en naar renovatie. Ook is een heroverweging aangekondigd van de waardering van de milieueffecten van de opslag van CO2 in biobased materialen, waaronder hout, in het stelsel dat ten grondslag ligt aan de MPG-berekeningen. Op 1 april 2022 is een wijziging van de Regeling Bouwbesluit voor circulair bouwen in werking getreden, met als doel om circulair bouwen te bevorderen.

De belangrijkste onderdelen van de herziening zijn: ƒ Zichtbaar maken bij welke materialen en producten in een bouwwerk sprake is van hergebruik van secundaire grondstoffen. ƒ Verduidelijken van de regels voor het aannemelijk maken van maatregelen voor verlenging van levensduur van bouwwerken, en voor scenario’s voor recycling en hergebruik na sloop. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl,) die het huidige Bouwbesluit vervangt (naar verwachting per 1 januari 2023), biedt gemeenten de mogelijkheid om in het Omgevingsplan gebieden aan te wijzen waar een (nog) scherpere milieuprestatie-eis gaat gelden.

Meer informatie: amsterdam.nl

In het najaar van 2022 zal worden geëvalueerd of er alsnog aanleiding is BENG-eisen voor kantoren (en overige utiliteitsbouw) in het Omgevingsplan op te nemen.

Afbeelding 13. Bij de bouw van het houten kantoor Well House in Zuidas worden circulaire materialen gebruikt. Bron: zuidas.nl/project/well-house MONITOR KANTOREN AMSTERDAM

20