2. Kwartaalrapportage Q2 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.pdf
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
19 VERSLAG NUMMER
Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Kwartaalrapportage Q2 2023 06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
1
NR. 19
INHOUD
Verkeerscentrale Amsterdam
Michiel de Ruijtertunnel
1
Managementsamenvatting Q2 2023 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2
Voortgang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.1 Bijdrage aan de stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2.3 Samenwerking met strategische partners . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.4 Tegenspraak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
3
Programmabeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 3.1 Programmascope . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 3.2 Masterplanning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 3.3 Financiële stand van zaken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 3.4 Risicomanagement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Bijlage 1. Afkortingen en definities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Bijlage 2. Factsheets per project . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel . . . . . . . . . . . . . . . 25
2
HOOFDSTUK 1
Managementsamenvatting Q2 2023 De rapportage over het tweede kwartaal 2023 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Scope Q1 2023 Q2 2023 Planning Q1 2023 Q2 2023
In het eerste kwartaal van 2023 is decharge verleend aan het projectmanagement van het project Renovatie Piet Heintunnel, waarmee dit project formeel is afgerond en dus geen onderdeel meer uitmaakt van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Elk kwartaal worden probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning en de mijlpalen inzichtelijk maken. Eind juni 2023 zijn de volgende planningen geactualiseerd: • Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam is afgelopen kwartaal de planning robuuster gemaakt. In de rapportage over het eerste kwartaal is gemeld dat in dat kwartaal sprake was van capaciteitsgebrek door de inzet van de benodigde capaciteit op de andere projecten binnen het programma. Gevolg is wel dat de haalbaarheid van de eindmijlpaal van 31 december 2025 voor het in gebruik nemen van de nieuwe verkeerscentrale ook dit kwartaal nog laag blijft. In het derde kwartaal zal verder worden onderzocht of de planning van de verkeerscentrale kan worden versneld of dat het verstandiger is om de datum van deze mijlpaaldatum aan te passen. De invoering in de huidige verkeerscentrale van de gelijktijdige bediening van audio/video en technische installaties van de Piet Heintunnel was gepland op 4 juli 2023, maar moet wegens technische issues tot een later moment in het derde kwartaal 2023 worden uitgesteld.
• De uitvoering van de software-migratie in de Michiel de Ruijtertunnel is met Stadsregie definitief vastgelegd voor de periode tussen half september en half oktober 2023. Hoewel voorzien wordt dat de werkzaamheden half september ook kunnen starten, blijkt uit de risicosimulatie dat er een (kleine) kans bestaat dat deze start niet op tijd gehaald wordt. In dat geval kunnen de migratienachten niet meer dit jaar worden uitgevoerd in verband met werkzaamheden van projecten op de omleidingsroute voor de Michiel de Ruijtertunnel. De werkzaamheden zullen dan in het eerste kwartaal 2024 worden uitgevoerd.
Financiën Q1 2023 Q2 2023
Met het vaststellen van de voorjaarsnota 2023 is een krediet ter grootte van € 10,2 voor het programma beschikbaar gekomen ter dekking van de prijsstijgingen in 2022. Daarmee is eind tweede kwartaal 2023 € 294,4 miljoen aan kredieten beschikbaar voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. In totaal is een bedrag van € 202,1 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 196,2 miljoen betaald.
Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.
3
HOOFDSTUK 1
Managementsamenvatting Q2 2023 Risico’s Q1 2023 Q2 2023
Kwaliteit en Organisatie Q1 2023 Q2 2023
Het programma AWA heeft werkwijzen en producten ontwikkeld, die een vervolg zullen krijgen bij de tunnelbeheerorganisatie (TBO). Vanwege de naderende decharge van het programmateam, is als aanvulling op de versterkingsopgave van de TBO een gezamenlijke werkorganisatie ingericht ten behoeve van een ‘warme’ overdracht. Doel is om te voorkomen dat de werkwijzen en producten van het programma geen vervolg krijgen binnen de tunnelbeheerorganisatie en bij toekomstige projecten niet meer worden toegepast. Dit kan immers een negatieve impact hebben voor de publieke businesscase die eerder voor het programma AWA is opgesteld. Diverse externe audits zijn uitgevoerd of worden afgerond. De resultaten dragen bij aan kwalitatief betere producten en een grotere zekerheid op het behalen van de programmadoelen. Uit de uitgevoerde evaluatie op de matrixorganisatie van het programma AWA blijkt dat de matrixorganisatie heeft bijgedragen aan de realisatie van de doelstellingen. Uit de evaluatie van het proces cybersecurity Piet Heintunnel blijkt dat dit op hoofdlijnen in overeenstemming met de kaders is uitgevoerd. Uit de audit op de werking van het kwaliteitsmanagementsysteem blijkt dat dit systeem is verbeterd door aanpassingen aan het plan Interne Kwaliteitsborging.
Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.
4
HOOFDSTUK 2
Voortgang
“Voor een bereikbaar en
verbonden Amsterdam.
Klaar voor de toekomst.”
Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het tweede kwartaal van 2023. Paragraaf 2.1 relateert de voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.2 beschrijft de voortgang van de drie projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op mobiliteit in de stad en op de omgevingspartijen. Paragraaf 2.3 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.4 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.
2.1 Bijdrage aan de stad Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden.
5
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Het programma heeft twee hoofddoelstellingen: 1. Voldoe op zo kort mogelijk termijn met het gehele tunnelsysteem aan de wetgeving, zodat de veiligheid en beschikbaarheid aantoonbaar zijn geborgd; en 2. Creëer een robuuste basis, zodat doelmatig en uniform invulling kan worden gegeven aan het toekomstbestendig beheer van het integrale wegtunnelsysteem als strategische asset van de gemeente Amsterdam, zodat de veiligheid en beschikbaarheid daarvan ook in de toekomst aantoonbaar is geborgd. Het programma bestaat ultimo tweede kwartaal 2023 nog uit de twee onderstaande projecten nadat de twee andere projecten succesvol zijn afgerond: • het project “Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel” (MRT); en • het project “Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA). Hieronder beschrijven we wat we in het tweede kwartaal van 2023 hebben gedaan om de opgave te realiseren.
2.1.1
Overkoepelend
Met het naderende einde van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam stond het tweede kwartaal van 2023 vooral ook in het teken van overdracht van opgebouwde kennis en kunde aan de tunnelbeheerorganisatie. We werken al lang samen en sinds 1 januari 2023 doen we dat vanuit een gezamenlijke werkorganisatie, die wordt aangestuurd door het managementteam van de tunnelbeheerorganisatie. De verantwoordelijkheid voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam eindigt in juli 2023, met de overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap over de laatste twee projecten. Het formeel verlenen van de bestuurlijke decharge aan het programmateam door het college van burgemeester en wethouders staat gepland voor later dit jaar. Naast de werkzaamheden voor de twee nog resterende projecten, zijn de medewerkers van het programma tot eind 2023 beschikbaar om hun collega’s van de tunnelbeheerorganisatie bekend te maken met de aanpakken en producten van het programma. Voor de tunnelbeheerorganisatie vormen deze aanpakken en producten onderdeel van haar versterkingsopgave en de voortzetting van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam in de lijnorganisatie van de gemeente.
Voor het programmateam is integratie van de opgebouwde kennis en kunde in de lijnorganisatie in belangrijke mate bepalend voor de beantwoording van de vraag in hoeverre het programma succesvol is geweest in met name het realiseren van haar doelstelling: doelmatig en uniform invulling geven aan het toekomstbestendig beheer van het integrale wegtunnelsysteem als strategische asset van de gemeente Amsterdam, zodat de veiligheid en beschikbaarheid daarvan ook in de toekomst aantoonbaar is geborgd. Naarmate meer Amsterdamse wegtunnels worden geüniformeerd en gestandaardiseerd, valt meer efficiencywinst te behalen en wordt de bijdrage aan de bereikbaarheid van de stad groter – en daarmee het succes van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Om de kennisoverdracht vorm te geven, is gekozen voor drie stadia van samenwerken: ‘voordoen’ gedurende het eerste kwartaal, ‘meedoen’ gedurende het tweede kwartaal en ‘zelf doen’ vanaf het derde kwartaal 2023. In het tweede kwartaal is voortgang geboekt, maar op de meeste onderdelen minder dan gewenst. Op papier is de overdracht rond, maar het eigen maken van de overgedragen kennis en kunde loopt achter. De belangrijkste oorzaak is het nog niet kunnen invullen van de benodigde capaciteit bij de tunnelbeheerorganisatie. Als gevolg hiervan is niet voor alle medewerkers de gewenste overdracht van kennis en kunde mogelijk.
Verder is het zo dat de eerste focus van de tunnelbeheerorganisatie gericht is op het open houden van de tunnels voor het wegverkeer, waardoor er in de praktijk minder prioriteit gegeven kan worden aan overdracht van kennis en kunde. Het programmateam en de tunnelbeheerorganisatie hebben gezamenlijk een aanbesteding doorlopen voor een nieuwe raamovereenkomst Technische Adviesdiensten Wegtunnels. Dit was noodzakelijk, omdat de vorige raamovereenkomst afliep. De raamovereenkomst is gegund aan NExTT (een
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
6
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
samenwerkingsverband van Arcadis, Movares en KienIA). Begin april is de nieuwe raamovereenkomst door partijen ondertekend. Op basis van deze nieuwe raamovereenkomst kunnen zowel de projectteams als de tunnelbeheerorganisatie nadere opdrachten geven aan deze gezamenlijke samenwerkingspartner. In het tweede kwartaal van 2023: • zijn de laatste restwerkzaamheden aan de Piet Heintunnel afgerond en is decharge verleend aan het projectmanagement; • is de laatste hand gelegd aan het Eindrapport van het programmateam; • loopt de aanbesteding voor het gebouw van de nieuwe verkeerscentrale. De gunning vindt naar verwachting plaats in het derde kwartaal; • zijn de voorbereidingen voor het realiseren van de functionele systemen in het gebouw van de nieuwe verkeerscentrale afgerond; en • is veel tijd en energie gestoken in het overdragen van de ontwikkelde kennis en kunde vanuit de tijdelijke programma-organisatie naar de tunnelbeheerorganisatie.
2.1.2
Veilig te gebruiken
Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In een testcentrum kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen, voordat we ze implementeren in de tunnels en in de nieuwe verkeerscentrale. Ook kunnen we verkeersleiders opleiden, trainen en oefenen met behulp van de systemen in dit testcentrum. In het tweede kwartaal van 2023: • hebben we ten behoeve van het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel tests gedaan om oplossingen voor een aantal openstaande issues zodanig voor te bereiden dat ze in de periode medio september tot en met medio oktober kunnen worden geïmplementeerd. Deze tests zijn succesvol verlopen; en • zijn veiligheidsbeheerplannen overgedragen aan de tunnelbeheerorganisatie.
2.1.3
Eenvoudig te bedienen
Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. Dankzij uniformiteit worden de wegtunnels eenvoudig te bedienen. In het tweede kwartaal van 2023: • is het ontwerp voor het gebouw van de Verkeerscentrale Amsterdam gereedgekomen. Contractering van een partij om de centrale te realiseren kan plaatsvinden in het derde kwartaal; • is voortgang geboekt met het mogelijk maken van gelijktijdige bediening van audio-video systemen en tunneltechnische installaties, de implementatie is voorzien in het derde kwartaal; • is de bruikbaarheid verbeterd van de simulatie-omgeving voor opleiden, trainen en oefenen (OTO) voor verkeersleiders voor de Piet Heintunnel in het testcentrum; en • is begonnen met de doorontwikkeling van het opleidingsinstrumentarium ten behoeve van de andere tunnels.
2.1.4
Makkelijk te onderhouden
Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf.
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
7
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
In het tweede kwartaal van 2023: • is de Object Type Library voor het standaard tunnelareaal Amsterdam (OTL-STA) gereedgekomen en overgedragen naar de tunnelbeheerorganisatie. De OTL-STA is een bibliotheek met ontwerp- en teststandaarden die gebruikt worden om tot een functioneel uniforme tunneluitrusting te komen; en • hebben we ons kwaliteitsmanagementsysteem overgedragen, vertaald in 27 aanpakken. Het gaat daarbij om uiteenlopende producten zoals de aanpak beheersing & control, de aanpak verificatie & validatie, de aanpak issuemanagement, de aanpak keuring & inspectie en de aanpak stakeholdermanagement.
2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1
Voortgang projecten
Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de drie projecten. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in de factsheets per project (bijlage 2). Project Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) Afgelopen kwartaal is de systeemontwerp en systeemdefinitiefase van de functionele systemen van de nieuwe verkeerscentrale afgerond en is toegewerkt naar het contracteren voor de realisatie van deze systemen. Middels een vooropdracht is al gestart met ‘kwartier maken’ zodat de verdere uitwerking en start van het voorlopig ontwerp (VO) direct na gunning van de opdracht kan worden voortgezet. De aanbesteding voor de huisvesting verloopt volgens planning en wordt naar verwachting in het derde kwartaal afgerond. De eigendomsrechten van de bouwlocatie op het Logistiek Centrum Metro (LCM-terrein) liggen weer volledig bij de gemeente en de omgevingsvergunning is verleend. De werkzaamheden ten behoeve van aansluiten van de Spaarndammertunnel en Michiel de Ruijtertunnel op de verkeerscentrale via het uniform koppelvlak bevinden zich in de VO-fase. Parallel wordt het contracteren van het bouwteam voorbereid. Het testcentrum en de systemen in het testcentrum zijn (uitgezonderd de functionele systemen ten behoeve van de proof of concept verkeerscentrale) overgedragen aan het programma AWA.
Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Het uitvoeringsgereed ontwerp voor de aanpassingen in de software voor de besturing, bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel is, evenals het uitvoeringsontwerp voor het audiovisueel multi-aanraakpaneel (AV-MAP), getoetst en afgerond. Het migratieplan is besproken met de private partners en stakeholders. De pre-testen in mei 2023 zijn succesvol afgerond (de laatste nacht is niet gebruikt). Het tijdvenster voor de migratienachten na de zomer is in goed overleg met Stadsregie en de private partners definitief vastgelegd. Het tijdvenster is van 18 september tot en met 15 oktober. Project Renovatie Piet Heintunnel Nadat de Piet Heintunnel is opengesteld voor het verkeer, heeft de alliantie in tweede kwartaal het herstel van een klein aantal inhoudelijke gebreken uitgevoerd en haar werkzaamheden in het testcentrum afgerond en gereed gemeld. De gemeente heeft deze gereedmelding geaccepteerd en heeft overeenstemming bereikt met de Alliantie over de eindafrekening. Decharge van het projectmanagement door de programmadirecteur vond plaats eind juni 2023.
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
Bij het oplossen van het issue met betrekking tot de ‘gelijktijdige bediening’ is voortgang geboekt; echter zijn er tijdens de testen productissues naar voren gekomen, waardoor uitvoering tijdens de geplande onderhoudsnacht op 4 juli geen doorgang kan vinden. Een nieuwe datum zal dit jaar zo spoedig mogelijk worden ingepland.
8
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
2.2.2
Bereikbaarheid
Van 21 tot en met 24 mei was de Michiel de Ruijtertunnel in het kader van de pre-testen tussen 22:30 en 5:00 uur dicht voor het verkeer. Het verkeer werd zonder noemenswaardige problemen omgeleid via de S100. In de voorgaande kwartaalrapportage is aangegeven dat er geen verkeerscijfers beschikbaar waren voor de Piet Heintunnel in de eerste weken van januari en de periode na openstelling. Deze verkeerscijfers zijn in mei alsnog beschikbaar gekomen en gedeeld met de portefeuillehouder. In de infographic over de resultaten van de mobiliteitsaanpak Piet Hientunnel en de bijbehorende voordracht zijn de verkeerscijfers verder toegelicht.
2.2.3
Tevreden omgeving
Bewoners, bedrijven en weggebruikers in de omgeving van de bouwlocaties worden proactief betrokken, zodat vooraf duidelijk is wanneer eventuele hinder te verwachten is, wat de omleidingsroutes zijn en welke mobiliteitsalternatieven er zijn. We meten de tevredenheid regelmatig en voeren suggesties door voor verbetering. De stakeholders zijn via digitale communicatiekanalen en (vooraankondigings)borden op de route tijdig geïnformeerd over de nachtafsluitingen van de Michiel de Ruijtertunnel. Er zijn naar aanleiding van de deze nachtafsluitingen geen meldingen binnengekomen.
2.3 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. In het programmaplan zijn deze stakeholders benoemd als onze strategische partners: 1. de tunnelbeheerder (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 2. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 3. de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer & Openbare Ruimte; 4. de stadsregisseur; en 5. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Tunnelbeheerder, veiligheidsbeambte en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De overleggen tussen het programmateam en de tunnelbeheerder en veiligheidsbeambte nemen zoals verwacht kon worden in intensiteit af. In het tweede kwartaal werd er nog wel overleg gevoerd over de nieuwbouw van de verkeerscentrale en in mindere mate over de aanpassingen in de Michiel de Ruijtertunnel. Deze overleggen zullen, na beëindiging van het programmateam, worden overgenomen door de projectteams. Ook de overleggen met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied zijn in verband met de afbouw van het programmateam in aantal teruggebracht.
De huidige overlegstructuur, waarbij de verschillende projecten centraal worden behandeld, zal na dit kwartaal beëindigd. Daarna worden de overleggen door de projectteams opgepakt. Tunnelbeheerorganisatie Ook dit kwartaal hebben het programmateam en de tunnelbeheerorganisatie weer intensief in de werkorganisatie samengewerkt. Alle aanpakken en digitale producten zijn vanuit het programma AWA overgedragen aan de TBO. Implementatie van deze nieuwe aanpakken binnen de TBO is daarbij nog een punt van aandacht, vanwege de prioriteit die de beheerorganisatie geeft aan het dagelijkse
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
9
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
operationele proces (zoals tunnelonderhoud, calamiteitenafhandeling en veiligheidsmaatregelen). Daarmee blijft te vaak onvoldoende tijd beschikbaar voor de overdracht van kennis en kunde vanuit het programmateam naar de beheerorganisatie. Wat nog resteert is de overdracht van het testcentrum en de overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap van de projecten Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam. Dit zal naar verwachting in juli plaatsvinden. Stadsregisseur Het overleg met de Stadsregisseur is constructief en nu vooral gericht op de kortstondige sluiting van de Michiel de Ruijtertunnel later dit najaar.
2.4 Tegenspraak Bij complexe projecten is het organiseren van tegenspraak heel belangrijk. In de Regeling Risicovolle Projecten, waaronder het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam valt, is dit ook als regel opgenomen. Dit kwartaal is er tegenspraak geweest van de Adviesraad Wegtunnels, van de Tenderboard Fysiek en daarnaast via audits van Horvat & Partners.
2.4.1
Adviesraad Wegtunnels
In zijn vergadering van april 2023 heeft de Adviesraad Wegtunnels (die zowel het programma AWA als de tunnelbeheerorganisatie adviseert) gesproken over digitale regie op het gebruik van de openbare ruimte. Verder is een doorkijk gegeven op de door de adviesraad te adviseren onderwerpen in 2023 en 2024. Naast de vergaderingen (ieder kwartaal) geven adviesraadleden een-op-een advies aan de programmaorganisatie AWA en de tunnelbeheerorganisatie.
2.4.2
Advies van Tenderboard Fysiek
2.4.3
Uitvoeren van audits
Afgelopen kwartaal heeft het programmateam AWA de Tenderboard Fysiek geraadpleegd voor een toets op de aanbestedingsleidraad en het contractdossier voor de aanbesteding van het gebouw en de gebouw-gebonden installaties de nieuwe verkeerscentrale. Op 2 mei heeft de Tenderboard een positief advies gegeven. De adviezen en opmerkingen van de Tenderboard zijn verwerkt in de definitieve versies van de documenten. De Tenderboard is geïnformeerd over de wijze waarop het projectteam de opmerkingen heeft verwerkt.
Naast de eerstelijns kwaliteitsborging door de opdrachtnemers zelf en de tweedelijns toetsing door de projectteams van de werkzaamheden en resultaten van de opdrachtnemers, vinden in het programma AWA ook zogenaamde derdelijns audits plaats. Hiertoe heeft het programmateam AWA een raamovereenkomst met Horvat & Partners, als onafhankelijke en deskundige partij voor het verrichten van auditdiensten. De audits hebben tot doel het aantoonbaar borgen van de kwaliteit in het programma. Elk jaar wordt een auditplanning opgesteld waarbij aandacht wordt besteed aan de voor dat jaar relevante onderwerpen.
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
10
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
In het tweede kwartaal 2023 zijn door Horvat & Partners de volgende audits afgerond: Toets 17: Evaluatie matrixorganisatie programma AWA Het eindrapport schetst voor het programma AWA een herkenbaar beeld van de historie en de conclusies en aanbevelingen zijn in belangrijke mate onderschreven. Belangrijke lessen zijn o.a.: zorg dat de medewerkers een eenduidig beeld hebben van de werking van de matrixorganisatie; en zorg dat de continuïteit van de sleutelfunctionarissen en de rolvastheid van medewerkers gewaarborgd is. Verder kan geconcludeerd worden dat de matrixorganisatie heeft bijgedragen aan de realisatie van de doelstellingen. De geleerde lessen zijn vertaald in aanbevelingen. Deze aanbevelingen verdienen voor toekomstige projecten een plek in de overdracht van kennis en kunde naar de tunnelbeheerorganisatie. Toets 19: Evaluatie proces cybersecurity Piet Heintunnel Geconcludeerd is dat het proces voor cybersecurity in de Alliantie Piet Heintunnel op hoofdlijnen is uitgevoerd in overeenstemming met de kaders en heeft geleid tot een securityplan en een set cybersecuritymaatregelen.
Ten aanzien van het opstellen van een kader voor cybersecurity heeft Horvat & Partners als les meegegeven te borgen dat er één stabiele integrale set van eisen is voor cybersecurity om op te nemen in de Object Type Library voor het standaard tunnelareaal Amsterdam (OTL-STA) en in de te sluiten contracten. De beheerorganisatie heeft met de Piet Heintunnel een cyber-technisch veilige tunnel overgedragen gekregen. Om deze in de toekomst cybersecure te houden, is het ook nodig dat tijdens het beheer werkprocessen en onderhoud met betrekking tot cybersecurity adequaat worden ingericht. Ook hier zullen de geleerde lessen een plek krijgen in de overdracht van kennis en kunde. Toets 24: Opvolgaudit opzet en bestaan kwaliteitsmanagementsysteem Horvat & Partners heeft geconcludeerd dat het kwaliteitsmanagementsysteem is verbeterd door aanpassingen aan het plan Interne Kwaliteitsborging. In veel gevallen zijn bevindingen op passende wijze opgevolgd, maar op sommige punten is geconstateerd dat dit beter kan. Zo vindt de opvolging in de praktijk niet altijd plaats conform de vastgestelde kaders. Het programmateam AWA onderschrijft de conclusie en aanbevelingen. De verbetermaatregelen worden meegenomen in de overdracht van kennis en kunde naar de directie Bijzondere Projecten en de tunnelbeheerorganisatie binnen de directie Verkeer & Openbare Ruimte.
Hieronder een volledig overzicht van de auditplanning 2023. NR
ONDERWERP
SOORT
PLANNING
STATUS
Auditplan 2023
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
24
Opzet en bestaan Kwaliteitsmanagementsysteem
Audit
feb-23
Afgerond
25
Audit integraliteit projectspecifieke plannen (project VCA)
Audit
mrt-23
Lopend
26
Evaluatie van het proces van openstelling Piet Heintunnel
Evaluatie
mrt-23
In afronding
27
Optioneel
28
Review dechargedocument programma
Niet uitgevraagd Audit
aug-23
In opstart
11
HOOFDSTUK 3
Programmabeheersing Het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (versie 2.0) is vastgesteld door het College van B&W op 31 mei 2022. Op basis van dit plan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma.
3.1 Programmascope De scope van het gehele programma is gedefinieerd in het programmaplan. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programmascope vast te stellen. In het tweede kwartaal 2023 is decharge verleend aan het projectmanagement van het project Renovatie Piet Heintunnel.
3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de drie uitvoeringsprojecten en de planning van de Operational Concept Description (OCD). Masterplanning versie 5.1 is door het College van B&W vastgesteld op 6 juni 2023. Voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel zijn in het tweede kwartaal 2023 probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar maken. In onderstaande tabel zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat deze mijlpalen tijdig worden bereikt. In de factsheets (bijlage 2) is per project een meer gedetailleerde planning opgenomen. UITVOERINGSPROJECTEN
START
HAALBAARHEID
EINDE
HAALBAARHEID
UITVOERING
START
UITVOERING
EINDE
Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam
1-10-2024
99%
31-12-2025
21%
Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (fase 2)
17-12-2021
100%
1-2-2024
85%
Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam is in afgelopen kwartaal de planning robuuster gemaakt. Ook is eerder al gemeld dat er sprake is van capaciteitsgebrek door inzet op andere projecten binnen het programma. Gevolg is dat de haalbaarheid van de in gebruikname van de nieuwe verkeerscentrale voor of op de eindmijlpaal van 31 december 2025 te laag blijft. De verwachting is dat hierover bij gunning van het gebouw in het derde kwartaal met grotere zekerheid iets kan worden gezegd. Bovendien zijn, zoals ook vermeld in de rapportage over het eerste kwartaal 2023, de werkzaamheden in het eerste kwartaal vertraagd als gevolg van prioritering van de inzet van personeel bij de nazorgfase Piet Heintunnel.
12
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) In afstemming met opdrachtnemers en Stadsregie zijn de definitieve migratienachten bepaald. Deze vinden plaats tussen 18 september en 15 oktober. Hoewel voorzien wordt dat de werkzaamheden in bovengenoemd werkvenster plaatsvinden, blijkt uit de risicosimulatie dat er een kans bestaat dat dit niet gehaald wordt. Mochten de migratienachten onverhoopt toch worden verplaatst, dan kunnen deze niet meer dit jaar ingepland worden in verband met werkzaamheden door andere omgevingsprojecten op de omleidingsroute voor de Michiel de Ruijtertunnel.
3.3 Financiële stand van zaken Bij het vaststellen van de Voorjaarsnota 2023 door de raad op 19 juli 2023 is de jaarlijkse indexeringsaanvraag goedgekeurd. Het krediet van het programma, incl. de projecten, is verhoogd met € 10,2 miljoen en betreft de nacalculatie tot en met 2022. Deze waarde is meegenomen in de onderstaande tabel. In totaal is een bedrag van € 202,1 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 196,2 miljoen betaald.
Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk HUIDIGE VERSLAGPERIODE Q2-2023 STAVAZA 30-06-2023 prijspeil budget 01-01-2023 DEELPROJECT
Initiële Raming
Gemeent. Begroting
Verplicht
Actueel Krediet / Expl.
Betaald
VORIGE PERIODE
Nog te verplichten
PEW Q2 2023
Saldo t.o.v. Raming
PEW Q1-2023
PEW Mutaties
1
2
3
4
5
6
7=4+6
8=1-7
Programma
38,2
34,0
34,0
28,5
27,5
7,5
36,0
2,2
34,1
1,9
Piet Heintunnel
89,9
122,5
122,5
120,9
119,8
2,0
123,0
-33,0
120,7
2,3
Michiel de Ruijtertunnel
14,6
17,1
17,1
15,7
14,0
1,4
17,1
-2,5
17,0
0,0
Arenatunnel
7,9
7,9
7,9
7,9
7,9
0,0
7,9
0,0
7,9
0,0
Verkeerscentrale
59,1
87,3
77,1
28,1
25,9
59,2
87,3
-28,2
76,1
11,2
Risico voorzieningen + indexering Totaal AWA
9 10 = 7 - 9
84,8
25,6
35,8
1,0
1,0
17,6
18,6
66,2
28,3
-9,8
294,4
294,4
294,4
202,1
196,2
87,8
289,9
4,5
284,2
5,7
- : overschrijding en + : onderschrijding
Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden opgenomen onder de laatste regel van de tabel, samen met de risicovoorzieningen. 4. In het tweede kwartaal 2023 is wederom integraal gekeken naar de ontwikkeling van het risicoprofiel op programmaniveau. De uitkomsten hieruit zijn dat de P50-waarde (kans van 50%) € 290,6 is en de P85-waarde (kans van 85%) € 299,3. Zie voor nadere uitleg onderstaande paragraaf Risicovoorziening programma. N.B. Het krediet VCA is op P50 verstrekt. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW) De laatste kwartalen heeft de programmaorganisatie gerapporteerd dat het krediet en de prognose einde werk gelijk waren aan elkaar. In het tweede kwartaal 2023 zijn de uitkomsten van de integrale financiële risicoanalyse (IFR) in de rapportage verwerkt. De volgende mutaties hebben plaatsgevonden ten opzichte van het eerste kwartaal 2023:
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
13
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Programma AWA De prognose einde werk (PEW) voor het overkoepelende programma is met € 1,8 gestegen ten opzichte van de vorige rapportage. Deze stijging is met name het gevolg van een stijging van de beheerkosten van het testcentrum, de kosten met betrekking tot de Amsterdamse tunneltweeling en kosten met betrekking tot het opdrachtnemerschap na decharge van het programma. Renovatie Piet Heintunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de Piet Heintunnel is, ten opzichte van de vorige rapportage, gestegen met € 2,3 miljoen. Deze stijging is het gevolg van de wijzigingen die de Alliantie Piet Heintunnel afgelopen periode heeft verrekend (waaronder werkzaamheden aan software en vluchtdeuren) en van een financiële reservering die is opgenomen voor de eventuele nadeelcompensatie van een ondernemer in de buurt van de tunnel. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel De prognose einde werk (PEW) voor de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel is gelijk gebleven ten opzichte van de vorige rapportage. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam De stijging van de prognose einde werk (PEW) is het gevolg van de prognose op prijspeil 2023 brengen en van het verschuiven van de werkzaamheden met betrekking tot de gelijktijdige bediening van het programma naar het project VCA.
Risicovoorziening programma In het programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) is opgenomen dat de programmaorganisatie AWA in 2023 stopt. Voor de overdracht van de niet afgeronde onderdelen van het programma, is de eerdere integrale financiële risicoanalyse (IFR) geactualiseerd. De IFR geeft een compleet beeld van de financiële stand van zaken van het programma en de risico’s van de onderliggende projecten. Op grond van de IFR kent het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam een prognose einde werk van € 289,9 miljoen, wat resulteert in een positief verschil van € 4,5 miljoen ten opzichte van het huidige krediet van € 294,4 miljoen. De risicovoorziening op programmaniveau is in de verslagperiode afgenomen met € 9,8 miljoen. Deze daling is het gevolg van het overhevelen van activiteiten naar bovenstaande projecten, de verlaging van het onbenoemd onvoorzien omdat er werkzaamheden in een andere fase zijn beland, het vervallen van een tweetal risico’s op programmaniveau en omdat een aanvullende voorziening is opgenomen voor mogelijke restpunten. Indexering Bij het goedkeuren van de Voorjaarsnota 2023 is de jaarlijkse indexeringsaanvraag goedgekeurd. Het krediet van het programma is, inclusief de projecten, verhoogd met € 10,2 miljoen. Dit betreft de nacalculatie tot en met 2022.
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
14
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Neutrale kredietwijzigingen Bij de start van het programma is besloten een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan het gemeentebestuur voorgelegd. In het tweede kwartaal 2023 worden de volgende neutrale kredietwijzigingen voorgesteld: • Een verschuiving van € 1,6 miljoen ter dekking van laatste wijzigingen bij het project Renovatie Piet Heintunnel, waaronder kosten als gevolg van het later opengaan van de tunnel en kosten voor software en vluchtdeuren. • Extra kosten ter grootte van € 0,7 miljoen ten behoeve van project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel. Deze kosten zijn het gevolg van de in het eerste kwartaal 2023 doorgevoerde verschuiving van de eindmijlpaal van het project, indexeringskosten, het financieel resultaat van de aanbesteding voor de AV-MAP en voortschrijdend inzicht op basis van historische kosten (o.a. als gevolg van aanbestedingsresultaten, aanpassingen lopende opdrachten en extra inzet personeel). • Aan het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam is ‘gelijktijdige bediening’ van de zogenaamde AV-MAP en TTI-MAP aan de scope van het project toegevoegd.
Het financiële effect bedraagt € 1,0 miljoen stijging voor het project.
Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Neutrale kredietwijzigingen Kredietwijzigingen Q2-2023
Actuele Raming
Actuele Begroting
Vorig Krediet
Mutaties op Krediet
Actueel Krediet
Waarvan Risicovoorziening
Programma
38,2
34,0
34,0
0,0
34,0
0,0
Risicovoorziening + indexering (Prog)
84,8
25,6
28,9
6,9
35,8
20,2
Piet Heintunnel
89,9
122,5
120,9
1,6
122,5
0,0
Michiel de Ruijtertunnel
14,6
17,1
16,4
0,7
17,1
0,0
Arenatunnel
7,9
7,9
7,9
0,0
7,9
0,0
Verkeerscentrale
59,1
87,1
76,1
1,0
77,1
0,0
294,4
294,4
284,2
10,2
294,4
20,2
Totaal AWA
3.4 Risicomanagement De voortgang van de beheersing van de toprisico’s op programmaniveau is per risico opgenomen in onderstaande risicobeschrijvingen. Het risico op het niet behalen van de doelstellingen van het programma AWA is met de geboekte voortgang en overeenstemming over het Aantoonbaarheidsstatement geen toprisico meer. De belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot de toprisico’s in het tweede kwartaal 2023 zijn:
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
15
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
RISICO 1: DE BEOOGDE MEERWAARDE VAN DE PUBLIEKE BUSINESSCASE VAN HET PROGRAMMA AWA WORDT NIET BLIJVEND GEREALISEERD.
De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig) vervangingsonderhoud van de overige Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten en van minder verkeershinder en minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn, wat de beschikbaarheid vergroot. In het kader van de fysieke opgave van het programma AWA zijn werkwijzen en producten ontwikkeld, die een vervolg moeten krijgen in de tunnelbeheerorganisatie (TBO) om zo bij te dragen aan het behalen van de in de businesscase geformuleerde meerwaarde. Aangezien het programma AWA een vervroegde einddatum kent, is er als aanvulling op de versterkingsopgave een gezamenlijke werkorganisatie tussen AWA en de TBO ingericht om een ‘warme’ overdracht te kunnen bewerkstelligen. Zonder een succesvol en tijdig doorlopen versterkingsopgave krijgen de werkwijzen en producten van het programma AWA geen vervolg en kunnen deze niet worden toegepast.
Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele stad. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:
WIJZIGING T.O.V. Q1-2023
OORZAKEN: 1. Het programma AWA moet aantoonbaar zijn bijdrage aan de versterkingsopgave realiseren, zodat de TBO deze kan doorontwikkelen. 2. Het ontbreekt de TBO aan personeel om invulling te geven aan de ontwikkeling van de beheeropgave. 3. Niet alle projecten uit het programma zullen volledig afgerond zijn bij overdracht aan de TBO. Naast de afronding van de Michiel de Ruijtertunnel zal met name de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam onder opdrachtgeverschap van de TBO gerealiseerd worden. 4. De Arenatunnel en de IJ-tunnel zullen niet binnen het programma AWA gerenoveerd worden. 5. De opgave ‘beheer op orde’ van de TBO moet gelijktijdig met het einde van het programma gereed zijn. 6. Voor het voortzetten van de aanpak van het programma AWA zal de tunnelbeheerder tijdig een organisatieplan met bijbehorende financiële middelen moeten aanvragen.
De gezamenlijke werkorganisatie heeft zich in het tweede kwartaal gefocust op samenwerking tussen AWA en TBO. In het derde kwartaal is het de bedoeling dat de TBO zelf de werkzaamheden uitvoert, ondersteund door AWA-medewerkers.
BEHEERSMAATREGELEN: 1. Om het implementatieplan ‘Versterkingsopgave tunnelbeheerorganisatie’ een extra impuls te geven is een gezamenlijke werkorganisatie tussen AWA en TBO ingericht. Hiermee gaat het niet meer om ‘duwers’ en ‘trekkers’, maar vindt de kennisoverdracht plaats door samen aan de verschillende opgaven te werken. 2. [Afgerond] Implementatie van de aanbevelingen uit de audit van Horvat die eind 2022 Horvat is uitgevoerd op de voortgang van de versterkingsopgave vanuit het perspectief van het programma en de beheersing van dit risico. 3. [Afgerond] Specifiek met de Tunnelbeheerorganisatie praten over het proces dat gevolgd moet worden om tijdig beschikking te hebben over voldoende financiële middelen.
Vanaf 2024 zal de TBO de financiering hebben om de aanvullende functies zelf permanent te kunnen invullen.
16
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
RISICO 2: ER IS ONVOLDOENDE RISICOBUDGET BINNEN HET PROGRAMMA AANWEZIG.
Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten. De extreme prijsstijgingen in het fysiek domein waarvoor vooralsnog geen volledige dekking is verkregen, vormen een ernstige bedreiging voor dit budget. Het vraagstuk omtrent indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysieke domein speelt binnen de gehele gemeente. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:
WIJZIGING T.O.V. Q1-2023
OORZAKEN: 1. In de contracten met de aannemers en andere opdrachtnemers zijn verschillende indexeringen van toepassing (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAO-lonen per uur, 24-30 33 Metalektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant). Ieder jaar wordt de compensatie aan de opdrachtnemers voor prijsstijgingen op grond van de specifieke indexeringen vastgesteld en kunnen (grote) verschillen ontstaan met de generieke indexering die jaarlijks vanuit de gemeente aan het programma wordt toegekend.
Alle indexeringen over 2022 zijn ontvangen. De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode vanaf 1 januari 2023 is begroot op € 2,7 miljoen
BEHEERSMAATREGELEN: 1. Het programma brengt ieder kwartaal het effect van de indexeringen in beeld. Effectieve beheersing door het programma op dit exogene risico is niet mogelijk. 2. De mogelijke tekorten worden integraal vanuit het programma beschouwd.
17
BIJLAGE 1
Afkortingen en definities AAT
Amsterdam Arenatunnel
ATS
Amsterdamse Tunnel Standaard
AWA
Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
3B
Besturing, Bediening en Bewaking
CCC
Commissariaat Civiele Constructies
COB
Centrum Ondergronds Bouwen
DBP
Directie Bijzondere Projecten
DMC
Directie Middelen en Control
EVD
Eindverantwoordingsdocument
IBA
Directie Ingenieursbureau Amsterdam
KES
Klant Eis Specificatie
MRT
Michiel de Ruijtertunnel
NMA
Netwerk Metropool Amsterdam
OCD
Operational Concept Description
OD NZKG
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
OTL-STA
Object Type Library voor het standaard tunnelareaal Amsterdam
OTO
Opleiden, Trainen en Oefenen
PHT
Piet Heintunnel
SDT
Spaarndammertunnel
SSK
Standaardsystematiek voor Kostenraming
TBO
Tunnelbeheerorganisatie
UKVCA
Uniform Koppelvlak Verkeerscentrale Amsterdam
V&OR
Directie Verkeer en Openbare Ruimte
VCA
Verkeerscentrale Amsterdam
VTW
Verzoek tot Wijziging
VRI
Verkeersregelinstallatie
Warvw
Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels
IJT
IJ-tunnel
18
BIJLAGE 2
Factsheets per project Voor de twee resterende projecten binnen het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is hieronder een factsheet toegevoegd.
Verkeerscentrale Amsterdam
Michiel de Ruijtertunnel
19
FACTSHEET
Vernieuwing Verkeerscentrale Toelichting Management
Het projectteam werkt in overeenstemming met het vastgestelde projectplan Uitvoeringsfase, waarbij de scope langs drie deelprojecten wordt gerealiseerd. Hierbij is in de uitvoering blijvende aandacht voor de werking van overkoepelende projectorganisatiestructuur, systeem- en ontwerpintegraliteit (toetsing met audits) en de samenwerking met V&OR. Op basis van voortschrijdend inzicht is in het tweede kwartaal het plan geactualiseerd. Daarbij zijn onder meer de vereiste werkzaamheden aan de Michiel de Ruijtertunnel om deze te kunnen koppelen met de nieuwe verkeerscentrale onder het project VCA gepositioneerd. Daarnaast heeft een herijking van het bedrijfsplan plaatsgevonden (mede door verloop en/of allocatie van projectteamleden). Projectbreed zijn de belangrijkste ontwikkelingen: • Het projectteam ondervindt toenemende problemen om de deelprojecten (blijvend) te bemensen als gevolg van het gemeentelijk beleid voor wat betreft de generieke uitsluiting van ZZP’ers en door het maximum toegestane uurtarief voor externe inzet van essentiële kennis en kunde. Vooralsnog worden noch via inhuuropdrachten noch via de raamovereenkomst ingenieursdiensten functies ingevuld. De projectteamleden zijn gedreven en vullen waar mogelijk gaten in, maar het leidt tot vertraging van de deelprojecten en kwaliteitsverlies.
• Begin augustus (inhuizing vanaf medio juli) werkt het projectteam naar verwachting samen met haar private partners op een gezamenlijke kantoorlocatie in Entrada 700. Doel hiervan is een goede, effectieve en prettige samenwerking te stimuleren binnen en tussen de (sub)teams, afkomstig van verschillende ‘moederorganisaties’. Dit is geen ‘fulltime’ werkplek, om juist ook binding met de moederorganisaties te behouden. • De overdracht heeft plaatsgevonden van de resterende werkzaamheden van het project Renovatie Piet Heintunnel via het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (met uitzondering van de functionele systemen voor de Proof of Concept VCA in het testcentrum) naar AWA. De overdrachtsprotocollen hiervoor zijn in het tweede kwartaal getekend. • Om gesteld te staan voor de beheersing van de inkoopcontracten binnen de verschillende deelprojecten heeft het project gewerkt aan een projectbreed contractbeheersplan. Afronding en vaststelling van dit plan staat gepland in juli. • De realisatie van de redundante Netwerk Metropool Amsterdam (NMA)-verbindingen vordert gestaag. De IJ-tunnelverbinding is gerealiseerd, Spaarndammertunnel (SDT) is in uitvoering en Amsterdam Arenatunnel (AAT) is gecontracteerd waarbij de vergunningprocedure is afgerond en de uitvoering wordt voorbereid.
Deze aanvullende verbindingen zijn noodzakelijk om deze drie objecten geografisch redundant te kunnen aansluiten op de nieuwe VCA.
20
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Op de drie deelprojecten speelden in het tweede kwartaal van 2023 op hoofdlijnen de volgende zaken:
Deelproject huisvesting
• De selectiefase van de aanbesteding is volgens planning gestart en doorlopen. • Het contractdossier met daarin onder andere het bestek is volgens planning afgerond. • Aanvullende werkzaamheden zijn verricht om de integraliteit en de raakvlakken van de huisvesting met de functionele systemen in de verkeerscentrale inzichtelijk en beheerst te krijgen. • De akte ten behoeve van de grondrechten voor de bouwgrond is op 30 mei gepasseerd bij de notaris. Dit moment is op 1 juni gemarkeerd met een informele bijeenkomst (‘burenborrel’) op het terrein van het Logistiek Centrum Metro (LCM) met een afvaardiging vanuit GVB en V&OR. • De omgevingsvergunning voor het gebouw is voorwaardelijk verleend. Er moet nog een controle plaatsvinden op de aanvullende Aerius-gegevens om onherroepelijk te worden. Dit betreft slechts een capaciteitsissue bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG). • De inventarisatie voor de uitwijkvoorziening is afgerond en gereviewd. Deze zal samen met de uitgangspunten als input dienen voor het verdere ontwerpproces voor de bouwkundige renovatie van Dijksgracht 1 waar de huidige verkeerscentrale is gevestigd. • Voorbereidende werkzaamheden op het LCM-terrein zijn gestart, zoals de bomenkap en het plaatsen van peilbuizen.
Deelproject Functionele systemen
• Binnen het deelproject Functionele systemen is toegewerkt naar de contractering begin juli. Het ontwerppakket van het systeemontwerp / de systeemdefinitie is tijdig afgerond en wordt gereviewd. • De contractdocumenten voor de alliantie Functionele Systemen zijn in concept opgesteld en gereviewd ten behoeve van contractering begin juli. • De gesprekken met de TBO rond de strategie van onderhoud en beheer (en dan met name het deel dat relevant is voor de VCA: hoe om te gaan met storingen) zijn afgerond. De resultaten zijn ter bevestiging van de toekomstige strategie verwerkt in een Trade-off Matrix en een begeleidende nota met uitleg over de consequenties van de te maken keuzes. • Nu de systemen in het Testcentrum zijn overgedragen is begonnen met het plannen van de eerste werkzaamheden. • Bij het oplossen van het issue met betrekking tot de ‘gelijktijdige bediening’ bij de PHT is voortgang geboekt. Tijdens de tests zijn echter productissues naar voren gekomen, waardoor uitvoering tijdens de geplande onderhoudsnacht op 4 juli geen doorgang kan vinden. Een nieuwe datum binnen het derde kwartaal wordt ingepland.
Deelproject Koppeling Tunnels
Spaarndammertunnel • Afronding van de SO/SD-fase duurt langer dan voorzien vanwege capaciteitsproblemen. Het projectteam heeft de start van de VO-fase parallel getrokken aan de afronding van de SO/SD-fase om verdere vertraging te voorkomen. De teamsamenstelling is nu op orde. • Het VO-ontwerptraject is gestart. De opstart was later dan oorspronkelijk was voorzien. • Het projectteam heeft samen met stakeholders van de directie V&OR de wensen en kaders voor uitvoering verkend. • Door de Leadbuyer Fysiek zijn de afwijkingsverzoeken gehonoreerd om de beoogde partners voor de bouwteamfase te contracteren. Het contractvoorbereidingsproces is opgestart en de uitwerking vindt plaats parallel aan de VO-fase van het ontwerpproces.
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
21
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam
Michiel de Ruijtertunnel • Het projectteam VCA heeft voorgesteld om de werkzaamheden voor de implementatie van het uniform koppelvlak in de Michiel de Ruijtertunnel (MRT) niet bij het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel onder te brengen maar binnen het eigen project te houden. Het MT van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam heeft met dit voorstel ingestemd. De aanpak en organisatie van deze werkzaamheden is onderdeel van de actualisatie van het projectplan Uitvoeringsfase. Beheersmaatregelen Amsterdam Arenatunnel en IJ-tunnel De IJ-tunnel (IJT) en de Amsterdam Arenatunnel (AAT) zijn momenteel nog niet voorzien van een uniform koppelvlak. Uitgangspunt is dat dit zal gebeuren als onderdeel van het groot onderhoud van beide tunnels. Mogelijk zijn deze werkzaamheden echter nog niet gereed op het moment dat de nieuwe verkeerscentrale in gebruik kan worden genomen. Dit betekent dat op dat moment de IJT en AAT niet op de uniforme bediendesks kunnen worden aangesloten en deze dan ook niet vanuit de nieuwe VCA bediend en bewaakt kunnen worden. Besluitvorming over de beheersing van dit exogene risico is binnen het programma AWA en de TBO geagendeerd.
Scope
Naast het toevoegen van de scope voor het mogelijk maken van gelijktijdige bediening bij de PHT is er geen wijziging in de scope.
Tijd
Vanuit de risicoanalyse die is uitgevoerd op de planning, is de haalbaarheid van de mijlpaal voor de ingebruikname van de nieuwe verkeerscentrale (onderdeel van Masterplanning 5.1) dit kwartaal verder afgenomen van 26% naar 21%. Belangrijkste reden hiervoor is dat het risico ‘Geen inschrijvingen op de aanbesteding Huisvesting Vernieuwde VCA’ is toegenomen vanwege de huidige krapte in de markt. In de rapportage over het eerste kwartaal 2023 is gemeld dat optimalisaties in de planning worden onderzocht. Dit blijft vooralsnog zonder resultaat. In het derde kwartaal, als de gunning van het gebouw is geslaagd en het contracteren van de alliantie Functionele systemen is gebeurd, wordt besloten of de datum voor de mijlpaal gehandhaafd kan blijven of moet worden verzet. Voor het verzetten van de mijlpaal zal een VTW bij de ambtelijk opdrachtgever worden ingediend. Omdat in de planning rekening wordt gehouden met een P50 risicobuffer tussen ingebruikname Vernieuwde VCA en start renovatie Dijksgracht komt de planning drie weken buiten de Masterplanning uit. DETERMINISTISCH Mijlpaal nr. Omschrijving
Stuurmijlpaal MP5.0
Stand Q2
∆ met SMP (wk) Stand Q1
PROBABILISTISCH
haalbaar- P50 ∆ met huidige Q heid vorige Q (wk) Toelichting tov MP5.0
P85 huidige Q
VERKEERSCENTRALE AMSTERDAM
06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
1
Start Project
7-1-2019
7-1-2019
0
7-1-2019
0
Afgerond
2
Projectbesluit
7-2-2020
7-2-2020
0
7-2-2020
0
Afgerond
2b
Voorkeursbesluit
2-7-2020
2-7-2020
0
2-7-2020
nvt
Afgerond
3
Uitvoeringsbesluit
0 22-12-2022
0
Afgerond
22-12-2022 22-12-2022
4
Contractering
30-9-2023
6-10-2023
1
6-10-2023
0
op target
0%
6-10-2023
5
Start Uitvoering
1-10-2024
15-1-2024
-37
18-1-2024
0
op target
99%
15-1-2024
5-6-2024
6
Ingebruikname vernieuwde VCA
31-12-2025
9-12-2025
-3 11-12-2025
0
op target
21%
23-2-2026
27-5-2026
7
Ingebruikname renovatie Dijksgracht
31-12-2026
21-1-2027
3 28-10-2026
12
op target
0%
21-1-2027
26-4-2027
8
Acceptatie en overdracht
31-3-2027
27-4-2027
4
15-2-2027
10
op target
0%
27-4-2027
29-7-2027
9
Einde project
30-6-2027
23-7-2027
3
13-5-2027
10
op target
0%
23-7-2027 26-10-2027
11-3-2024
22
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
Geld
Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale is door de raad al circa € 76,1 miljoen aan middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het gehele project. Uit het programma is afgelopen kwartaal een neutrale kredietwijziging toegewezen ter grootte van € 1,0 miljoen, zodat voor het project in totaal een bedrag van € 77,1 miljoen aan middelen beschikbaar is.
Samenwerking • Om samenwerking met private partners te bevorderen wordt Entrada 700 de gezamenlijke kantoorlocatie. Deze locatie is vanaf augustus beschikbaar. • Interne samenwerking binnen het projectteam verloopt goed. Het kernteam VCA faciliteert deze samenwerking en is ook een slagvaardig instrument voor integraliteitborging met en tussen de deelprojecten. • Het kernteam organiseert tweewekelijks een projectteamoverleg en per kwartaal een teamdag. Zo blijven alle deelnemers betrokken en geïnformeerd. • Samenwerking met de directie V&OR en de TBO verloopt goed en constructief. Zeker door deelname van de regievoerder vanuit de beheerorganisatie bij het kernteam VCA zijn de communicatielijnen kort en transparant. Belangrijkste risico’s NR.
ONGEWENSTE GEBEURTENIS
OORZAKEN
BEHEERSMAATREGELEN
1
Geen of weinig inschrijvingen op de aanbesteding van de Vernieuwing VCA, waardoor het proces of langer duurt of een nieuwe aanbesteding moet worden gestart.
1. Er is een enorme krapte op de markt en een overdaad aan projecten. 2. Aannemers zijn zeer kritisch ten aanzien van de projecten waarop zij inschrijven. 3. Het project is een bouwproject met een uitdagende technische component.
Er heeft een markonderzoek plaatsgevonden om te voorkomen dat iets ontworpen is wat niemand wil bouwen.
2
De projectorganisatie heeft onvoldoende beschikking over gekwalificeerd personeel.
1. Krapte op de markt. 2. Beperkingen vanuit de gemeente Amsterdam m.b.t. tarief en uitsluiting ZZP’ers. 3. Personeel vertrekt (natuurlijk verloop) maar het lukt niet om hen te vervangen. 4. Prioritering van de inzet van beschikbaar personeel. 5. Mobilisatieperiode nieuw adviesbureau voor technische adviesdiensten.
Aankaarten bij het programma AWA en de directie Bijzondere Projecten. Dit heeft geresulteerd in het kunnen behouden van personeel, maar voor vervanging zijn de mogelijkheden niet effectief.
23
Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2023 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 06-09-2023 KENMERK TAWA/70297
3
Verwachting is dat in juli een 1. Zonder aanpassingen aan de De IJ-tunnel moet besluit genomen wordt over de tunneltechnische installaties gesloten worden bij beheersmaatregel. is het niet mogelijk om de IJT de migratie van de te bedienen met de uniforme bediening naar de desk in de nieuwe VCA. Deze vernieuwde VCA zonder aanpassingen vallen buiten dat er renovatiewerkscope van de VCA. zaamheden uitgevoerd 2. De bediening van de tunnels worden. moet vanuit één centrale locatie plaatsvinden. Dit betekent dat de IJT gesloten moet worden als de verkeersleiders verhuizen naar de nieuwe VCA.
4
Bij nadere invulling blijkt de scope omvangrijker dan was ingeschat ten tijde van het Uitvoeringsbesluit.
1. Uitwijkvoorziening: Hier is een scope vastgesteld, maar aangezien de uitvoering nog ver weg is, is de kans op aanpassingen groot. 2. Centrale Systemen: De basis is nog niet 100% stabiel. Daarnaast kan de uitwerking van de ontwerpprincipes in een prototype nog tot discussie over de scope leiden. 3. Huisvesting: Er is een aantal raakvlakken met de Centrale Systemen die invloed kunnen hebben op de uitvoering van het project Vernieuwing VCA.
Beheersing bestaat uit het goed vastleggen van de scope en de afspraken, eisen in de KES, toepassen van configuratiemanagement. Er wordt actief afgestemd tussen de raakvlakken om eventuele wijzigingen zo vroeg mogelijk te kunnen vaststellen.
24
FACTSHEET
Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Toelichting Management
Het uitvoeringsontwerp van de werkzaamheden aan de besturing, bediening en bewaking van Michiel de Ruijtertunnel en uitvoeringsontwerp AV-MAP zijn getoetst en geaccepteerd. Het migratieplan is besproken met de private partners en stakeholders. De geplande pre-testen zijn in mei 2023 uitgevoerd en succesvol afgerond (de laatste nacht is niet gebruikt). Er is een evaluatie gehouden met de private partners om de ‘lessons learned’ van de pre-testen mee te nemen naar de migratienachten in het tweede tijdvak. In de vorige kwartaalrapportage hebben we aangegeven dat in de tunnel enkele netwerkswitches van de centrale transmissie-installatie einde levensduur zijn en dat deze mogelijk ook niet meer ondersteund worden door de leverancier. Inmiddels is bekend geworden dat de netwerkswitches nog wel leverbaar zijn en ondersteund worden.
Scope
In het tweede kwartaal 2023 is de scope van het project niet gewijzigd.
Geld
Voor het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel is in totaal ongeveer € 20,2 miljoen aan middelen beschikbaar. Ongeveer € 5,6 miljoen hiervan is gealloceerd als risicovoorziening op het niveau van het overkoepelende programma. Inmiddels is voor € 2,6 miljoen aanspraak op deze risicovoorziening gemaakt.
Tijd
Het tijdvenster voor de migratienachten na de zomer (tweede tijdvak) is in goed overleg met Stadsregie en de private partners definitief vastgelegd, van 18 september tot en met 15 oktober. Hoewel voorzien wordt dat de werkzaamheden in bovengenoemd werkvenster plaatsvinden, blijkt uit de risicosimulatie dat er een (kleine) kans bestaat dat dit niet gehaald wordt. Mochten de migratienachten onverhoopt toch worden verplaatst, dan kunnen deze niet meer dit jaar ingepland worden in verband met werkzaamheden van andere omgevingsprojecten op de omleidingsroute voor de Michiel de Ruijtertunnel.