2 Jaarcijfers 2021 Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland
Tekst van het document
Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland Jaarcijfers 2021
www.centrumseksueelgeweld.nl 1
Voor u liggen de jaarcijfers 2021 van het Centrum Seksueel Geweld
zorg laagdrempelig aan te bieden, kan tijdig (medisch) preventief worden
Amsterdam-Amstelland. Het CSG Amsterdam-Amstelland is één
ingegrepen en het ontstaan of verergeren van psychische klachten
van de 16 CSG’s die samen een landelijk dekkend netwerk vormen.
worden voorkomen. De grens van 7 dagen is belangrijk voor het veilig
Het CSG Amsterdam-Amstelland is geen fysieke locatie maar een
stellen van sporen. Na 7 dagen is de kans om sporen te vinden heel klein.
1
samenwerkingsverband. GGD Amsterdam, Veilig Thuis AmsterdamAmstelland, Politie Eenheid Amsterdam, Amsterdam UMC, OLVG Locatie
Slachtoffers bij wie het seksueel geweld langer geleden heeft
Oost, BRight GGZ, Levvel, ARQ Centrum ‘45, Slachtofferhulp Nederland en
plaatsgevonden, of personen uit het sociale netwerk en professionals,
Qpido (Levvel) zijn kernpartners en vormen samen de netwerkorganisatie
kunnen ook contact opnemen met het CSG. Deze hulpvragen worden
CSG.
tijdens kantooruren telefonisch beantwoord en indien gewenst, wordt informatie gegeven over passende hulpverlening. In 2021 zijn er 375
Het CSG biedt zorg aan slachtoffers van seksueel geweld. Voor
hulpvragen van/over niet-acute slachtoffers binnengekomen.
slachtoffers die kort geleden (7 dagen of korter) een aanranding of verkrachting hebben meegemaakt, zijn casemanagers beschikbaar.
In dit jaarverslag wordt een beschrijving gegeven van de personen
De casemanagers zijn forensisch verpleegkundigen van de GGD. De
die in 2021 contact met het CSG hebben gezocht. Deel I gaat over de
casemanagers voor de minderjarigen zijn gedragsdeskundigen van
personen die binnen 7 dagen hulp zochten bij het CSG. Deel II betreft het
Levvel. De casemanagers ondersteunen het slachtoffer gedurende
zorgaanbod voor slachtoffers die 8 dagen of langer geleden seksueel
enkele weken en coördineren de benodigde zorg op forensisch, medisch
geweld meegemaakt hebben.
en psychisch gebied. In 2021 zijn 290 acute slachtoffers door een casemanager geholpen. Voor acute slachtoffers (de primaire doelgroep) is het CSG 24 uur per dag bereikbaar via het gratis landelijk telefoonnummer 0800 - 0188. Een slachtoffer dat zich rechtstreeks bij Bureau Zedenpolitie2 meldt, wordt ook in contact gebracht met een casemanager van het CSG. Door deze
1
2
Voor de leesbaarheid verder ‘CSG’ genoemd.
Voor de leesbaarheid verder ‘politie’ genoemd.
2
Deel 1 Casemanagement voor slachtoffers van acuut seksueel geweld Casemanagement wordt aangeboden aan iedereen die 7 dagen of korter geleden
Aantal acute slachtoffers per jaar
seksueel geweld heeft meegemaakt en zich bij de politie of bij het CSG meldt.
Al in 2012 is de GGD in Amsterdam-Amstelland gestart met het bieden van
Zij krijgen een vaste casemanager die watchfull waiting biedt en indien nodig
zorgcoördinatie aan slachtoffers van seksueel geweld die bij de politie een
de hulp op forensisch, medisch, psychisch en juridisch gebied coördineert. Het
forensisch medisch onderzoek (FMO) kregen. Sinds 2016 is het hulpaanbod
uitgangspunt is dat iedereen recht heeft op zorg, ook als iemand geen contact wil
verbreed naar slachtoffers die (nog) geen contact met de politie wensen. Vanaf
met de politie of als er geen strafrechtelijk traject wordt ingezet.
2012 is het aantal slachtoffers dat hulp heeft gekregen bijna verviervoudigd.
In 2021 kwamen 290 nieuwe acute slachtoffers bij de casemanagers in beeld. 183 slachtoffers kregen multidisciplinaire hulp bij de overigen (107 personen) kon
290
300
volstaan worden met een uitgebreid advies van de casemanager. 250
230
230
2019
2020
190
200 163
160
2016
2017
150 107 100 74
92
50
0 2013
2014
2015
2018
2021
1. Aantal 2%acute slachtoffers per jaar sinds 2012 7%
0800 - 0188 (53%) Politie (46%) 47% 38%
SOA poli (4%) Overige (3%)
3
163
160
2016
2017
150
0 2013
290
300
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
100 74
250
230
7%
230
2% 50
190
200
Hoe kwam het contact tot stand? 163
107 2021
92
08000- 0188 (53%)
Leeftijd
2013
2014
2015
2018
2019
2020
152 maal is bekend hoe de slachtoffers met de casemanager in contact
Het jongste slachtoffer was 047% jaar en het oudste slachtoffer 76 jaar. In de
kwamen. 38% van de slachtoffers (58 personen), werd door de politie met een
38% leeftijdscategorie 16 tot en met 23 jaar zien7% we de
150
SOA poli (4%) 2% Overige (3%)
107
100 casemanager 92 in contact gebracht. 53% (81 personen) meldde zich via het landelijk
grootste groep slachtoffers terug (133 slachtoffers, ofwel 46%). Dit komt overeen
telefoonnummer. Een klein percentage 7% (11 personen) kwam via de SOA poli van
met de bevinding uit diverse onderzoeken dat jongeren uit deze
0800 - 0188 (53%)
74
50
de GGD bij de casemanager terecht. Overige slachtoffers werden door een andere
Politie (46%)
leeftijdsgroep het grootste risico lopen een verkrachting mee te maken. SOA poli (4%) 47%
38%
CSG regio of de CSG chat doorverwezen.
Overige (3%)
0
2013
7%
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
23
0 t/m 11
32
12 t/m 15
2%
37
16 t/m 17
47% 38%
0800 - 0188 (53%)
18 t/m 23
Politie (46%)
24 t/m 29
12 t/m 1539
SOA poli (4%)
30 t/m 39
1636 t/m 17
Overige (3%)
40 t/m 49
14
18 t/m 23
> 50
13
24 t/m 29
10
20
30
2%
2. Binnengekomen via (n=152)
32 37
39
30 t/m 40 39
50
60
40 t/m 49
24% Betrokkenheid van de politie
32
Bij 144 van de 290 slachtoffers
De meeste slachtoffers waren meisjes en vrouwen (266) De casemanagers spraken 37 20 jongens en mannen en 1 transgender/non-binair persoon.
96
18 t/m 23
1%
40 t/m 49
14
> 50
13
3. Gender (n=290) 0
10
is geregistreerd of de politie erbij betrokken was.74% Het
39
7%
90
100
30
40
50
60
13 0
16 t/m 17
30 t/m92% 39
36 80
14
> 50
24 t/m 29
70
4. aantal slachtoffers per leeftijdscategorie (n=290)
23
Gender 12 t/m 15
96
23
0 t/m 11
0
0 t/m 11
2021
Politie (46%)
160
10
20
2%
5. Politie betrokken (n=144)
Politie betrokken (74%) Geen politie betrokken (24%) 24% (2%) Onbekend
Politie betrokken (74%)
grootste deel van deze
36
Geen politie betrokken (24%)
slachtoffers had contact met de
Onbekend (2%) 74%
politie namelijk 107 personen 20
30
40
50
60
70
80
90
100
(74%).
2%
4 43%
Wel FMO (57%)
96
18 t/m 23 39
24 t/m 29 36
30 t/m 39 40 t/m 49
14
> 50
13
Forensisch medisch onderzoek (FMO) 0
10
20
30
40
50
60
70
80
Welk soort geweld? 90
100
Van de 107 slachtoffers waarvan bekend was dat de politie betrokken was, heeft
In 147 van de 287 gevallen heeft de casemanager gedocumenteerd welk soort
57% een forensisch medisch onderzoek (FMO) gehad. Een FMO kan uitsluitend
seksueel geweld het slachtoffer naar eigen zeggen heeft
op verzoek van de politie worden verricht, en alleen als het slachtoffer hiervoor
meegemaakt. Dit kan meer dan één soort geweld zijn. Een vaginale verkrachting
toestemming geeft. Bij meerderjarige slachtoffers werd dit onderzoek gedaan
kwam het vaakst voor (71%).
2%
24%
door een forensisch arts van de GGD. De casemanager ondersteunt het slachtoffer Politie betrokken (74%)
tijdens dit onderzoek.
Geen politie betrokken (24%) Onbekend (2%)
Hiernaast is bij 13 minderjarige slachtoffers een FMO uitgevoerd door het 74% Nederlands Forensisch Instituut. Een gespecialiseerde kinderarts sociale pediatrie in het AMC ondersteunt hierbij de minderjarige. Levvel biedt het casemanagement
vaginale verkrachting
71%
betasten, geen penetratie
27%
orale verkrachting
11%
anale verkrachting
7%
gedwongen orale seks bij slachtoffer
7%
tongzoenen
9%
gedwongen manuele seks
7%
penetratie met vreemd voorwerp
1%
hands off
1%
aan deze minderjarigen en hun ouder/verzorgers.
Wel FMO (57%)
43%
Geen FMO (57%) 57%
7. Soort geweld (n=147)
7% 6. Forensisch Medisch Onderzoek (n=107) 3%
Bekende NIET uit huiselijke kring (40%) 15% Onbekende (35%) 40%
Bekende uit huiselijke kring (15%) Combinatie van bekende en onbekende plegers (3%) Slachtoffer weet niet (meer) wie de dader was (7%)
5
Wel FMO (57%)
43%
Geen FMO (57%) 57% De plegers
Voorgeschiedenis
Bij 150 slachtoffers was informatie over de pleger van het seksueel geweld
Een deel van de slachtoffers had al eerder (seksueel) geweld meegemaakt.
beschikbaar. Bij 53 personen (dit is 35%) was de pleger een onbekende. Bij 60
n
%
Aantal*
Eerdere hulpverlening voor traumaklachten
19
26
73
Eerder seksueel misbruik
40
23
177
Eerdere mishandeling
10
11
90
personen (40%) ging het om een bekende niet uit huiselijke kring.
3%
7% Bekende NIET uit huiselijke kring (40%)
15% Onbekende (35%) 40%
Bekende uit huiselijke kring (15%)
10. Voorgeschiedenis slachtoffers * aantal slachtoffers waarover informatie beschikbaar was
Combinatie van bekende en onbekende plegers (3%) Slachtoffer weet niet (meer) wie de dader was (7%)
Al in zorg 35%
32 personen waren al in zorg. Dit is 35% van de 92 slachtoffers waarbij dit is geregistreerd.
8. categorieën pleger in procenten (n=150)
35% al in zorg
11. Al in zorg (n=92)
50
40
30
Alcohol of drugs
Woonplaats
54% van de slachtoffers geeft aan (vrijwillig of onvrijwillig) iets van alcohol en/
Bij 186 slachtoffers was informatie over de
of drugs te hebben gebruikt tijdens of voorafgaand aan het delict (gegevens
woonplaats beschikbaar. Hiervan kwamen 156
beschikbaar van n=99 personen).
slachtoffers uit Amsterdam en 16 slachtoffers uit de Amstellandgemeenten. Slechts 1 slachtoffer woonde in het buitenland. Dit is een opvallend
20
verschil met eerdere jaren toen regelmatig toeristen met een hulpvraag bij het CSG kwamen.
10 jan
54%
feb
maa
apr
mei
juni
juli
aug
okt
9. alcohol of drugs genomen (n=99) 4% 4%
6%
sept
nov
dec
Passport
Mogelijk is het lage aantal toeristen in de stad
AmsterdamAmstelland 84%
vanwege Corona hiervoor een verklaring.
12. Woonplaats (n=186) Passport
Slachtoffer (46%)
Overige Nederland 15,5% Passport
Buitenland 0,5%
6
Doorverwijzing naar vervolghulpverlening De casemanagers hebben 56 slachtoffers doorverwezen naar vervolghulpverlening. Dit is voornamelijk traumahulpverlening. Als een slachtoffer al een eigen hulpverlener heeft, wordt hiernaar terugverwezen. Dit was het geval bij 21 slachtoffers. Andere slachtoffers zijn verwezen naar andere ketenpartners binnen het CSG, waarvan de grootste groep naar BRight GGZ (21 personen). Andere slachtoffers zijn naar (GGZ) instanties buiten het CSG verwezen. Juridische ondersteuning Vanuit het CSG wordt ook juridische ondersteuning aangeboden. Hiervoor werkt het CSG samen met Slachtofferhulp Nederland en een groep gespecialiseerde slachtofferadvocaten. In 2021 hebben de casemanagers 80 slachtoffers aangeboden contact te leggen met een slachtofferadvocaat.
54% 13. juridische ondersteuning (n= 148)
7
40%
Bekende uit huiselijke kring (15%)
30
Combinatie van bekende en onbekende plegers (3%) Slachtoffer weet niet (meer) wie de dader was (7%)
20
35%
50
10
Deel 2 hulp- en adviesvragen over seksueel geweld langer dan 7 dagen geleden
jan
feb
maa
apr
mei
juli
aug
sept
okt
nov
dec
4% 4% 6%
Speciaal hiervoor opgeleide medewerkers van Veilig Thuis bieden hulp en advies
Slachtoffer (46%)
Gender slachtoffers 5%
Professional (24%) Bij 208 oproepen is de vermoedelijke genderidentiteit
40 aan slachtoffers van seksueel geweld en personen uit hun netwerk in de niet-
30
juni
acute fase. In 2021 zijn er 375 verzoeken voor hulp, advies of informatie in deze
Familie (11%) van het slachtoffer opgetekend. Bij 183 oproepen ging
fase bij het CSG Amsterdam-Amstelland binnengekomen. 2020 waren dit 334
11%om vrouwelijke slachtoffers, 2546% het
(Huis)arts (5%)
(geregistreerde) gesprekken.
keer om een mannelijk slachtoffer.
Netwerk, vrienden (6%) Politie (4%)
20 Wie zijn de hulp- en adviesvragers?
10
grootste groep zijn slachtoffers zelf (46%) maar ook professionals en vrienden of jan feb te woord maa apr mei familieleden zijn gestaan.
juni
juli
aug
sept
okt
Anders (4%)
24% Leeftijd slachtoffers
Van 370 personen is bekend in welke relatie zij tot het slachtoffer staan. De nov
173 keer is de leeftijd van het slachtoffer bekend. dec
17
0 t/m 11 4% 4% 6%
Slachtoffer (46%)
5%
Professional (24%)
46%
11%
17
16 t/m 17
Familie (11%)
18 t/m 23
(Huis)arts (5%)
24 t/m 29
Netwerk, vrienden (6%)
30 t/m 39
Politie (4%)
25
12 t/m 15
48 29 21 4
40 t/m 49
Anders (4%)
24%
> 50
12 0
14. Wie neemt contact op? In percentages (n=370) 0 t/m 11 12 t/m 15
10
20
30
40
50
60
15. Aantal slachtoffers per leeftijdscategorie (n=173)
17 25
8
Romeo & Julia Qracht Samen met netwerkpartner Qpido bieden wij jongeren tussen de 12 en 23 jaar Romeo & Julia Qracht. Dit traject duurt gemiddeld twaalf weken. Er is wekelijks
Quote van cliënten:
contact. De begeleiding van Romeo & Julia Qracht richt zich op het afnemen of
“You and Qpido deserve a big 10/10,
verdwijnen van traumaklachten. Als blijkt dat er alsnog therapie nodig is, verwijst Qpido door en blijft betrokken tot de therapie kan starten.
you were so understanding and helped me all the way through”
37 jongeren (34 meisjes, 1 transgender meisje en 2 jongens) hebben hiervan gebruik gemaakt. Eind 2021 zijn 21 trajecten afgerond en 16 nog lopend. Van de 21 afgeronde trajecten zijn 7 jongeren niet doorverwezen omdat hun klachten aanzienlijk afgenomen waren. Bij nog eens 3 jongeren was de inschatting dat het volgen van een regulier Romeo of Julia traject aansluitend op het Qracht traject voldoende zal zijn. De overige 11 zijn doorverwezen voor traumatherapie (waarvan 8 naar BRight GGZ). De evaluaties van de trajecten zijn heel positief. Met een gemiddelde score van 8,7, waarbij het laagste cijfer een 7 was en het hoogste cijfer een 10.
9
Colofon GGD Amsterdam, 2022 Tekst: Tina Dorn, Vera Schuller, Anouk Devens, Kim de Bruin & Udo Reijnders Vormgeving: Itch creative studio
Contact Email: csg@ggd.amsterdam.nl Website: centrumseksueelgeweld.nl/csg-amsterdam-amstelland/ Overname van de inhoud of gedeelten daarvan is – met bronvermelding – toegestaan.
10