2. Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier.pdf

8.6 Uitvoeringseisen Het is van belang om tijdens de uitvoering de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid in Schinkelkwartier te waarborgen en daarover tijdig met belanghebbenden in de omgeving te communiceren. Voor een gebied in transitie betekent dit dat inzicht nodig is in de fasering van projecten, welke werkzaamheden per project zijn voorzien en welke uitvoeringseisen daaraan gesteld moeten worden. Om hinder tijdens de uitvoering zoveel mogelijk te beperken moeten maatregelen worden getroffen, die continu worden gemonitord en waar nodig worden aangescherpt.

BLVC-kader Schinkelkwartier In het BLVC-kader (Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie) voor Schinkel­ kwartier zijn generieke uitvoeringseisen opgenomen die de gemeente stelt aan partijen die werkzaamheden verrichten in de openbare ruimte of werkzaamheden verrichten op kavels die invloed op de openbare ruimte hebben. Het BLVC-kader (bijlage 4) wordt meegegeven aan alle partijen die uitvoeringswerkzaamheden in Schinkelkwartier verrichten. De leidende principes daarbij zijn veiligheid boven alles, bereikbaarheid voor alle gebruikers en een tevreden omgeving.

Watergangen en oevers Het beheer van de watergangen bestaat voornamelijk uit baggeren, doorspuiten van duikers en het maaien van de (natuurvriendelijke) oevers. Om natuurvriendelijke oevers goed te laten functioneren is het essentieel dat het beheer is afgestemd op de doelvegetatie van de oevers. In het vervolgtraject wordt uit­ gegaan van daarvoor geldende beheereisen.

De bruggen in het gebied worden uitgevoerd met voldoende doorvaarthoogte (minimaal 1 meter), zodat beheervaartuigen hier onderdoor kunnen varen. De voetgangersbruggen en vlonders vormen hierop een uitzondering: deze worden uitgevoerd met uitneembare delen. Ook zorgen we voor voldoende plekken waar beheervaartuigen te water kunnen worden gelaten.

Huizingalaan in Think District vormt een ­aandachtspunt omdat deze brug niet alleen de toegang tot de parkeergarage vormt, maar tevens de toegang tot het openbare parkeerdek en het park. Dit werken we in overleg met de ontwikkelende partij nader uit. Over de onderdoorgangen van de spoordijk en de geluidschermen langs het spoor stemmen we nader af met ProRail en betrekken bij deze gesprekken ook het beheer en onderhoud. Over het beheer en onderhoud van de geluidschermen langs de snelweg gaan we nader in gesprek met Rijkswaterstaat.

Het BLVC-kader wordt tussentijds bijgesteld, omdat de uitvoeringseisen tijdens de trans­ formatie van Schinkelkwartier zullen wijzigen. Zodra Schinkelkwartier meer bewoners heeft, is de verwachting dat nadere eisen toegevoegd moeten worden om de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid te waarborgen. Per kwartaal wordt een impactanalyse opgesteld,

waarin onder meer wordt verkend welke projecten in uitvoering zijn en wat de gevolgen zijn voor verkeersstromen door het gebied. Zo kunnen we mogelijke knelpunten achterhalen en deze tijdig aanpakken. Naast organisatie en communicatie kunnen tijdelijke maatregelen in de openbare ruimte nodig zijn. In dat geval worden ook nadere uitvoeringseisen gesteld.

BLVC-uitvoeringsplan Voor elk uitvoeringsproject in Nieuwe Meer Oost gelden de generieke eisen uit het BLVCkader en eventuele aanvullende project­ specifieke eisen die voortkomen uit de impact­ analyse. Op basis hiervan stelt de ont­wikkelende partij (of gecontracteerde bouwaannemer) van een project een BLVC-uitvoeringsplan op. Tijdens aanleg- en bouwwerkzaamheden kan tijdelijke hinder optreden bijvoorbeeld ten aanzien van verkeer, geluid en trillingen, stof, visuele aspecten, afval en zwerfvuil. In het uitvoeringsplan worden eventuele maatregelen ter beperking van hinder beschreven, zoals bijvoorbeeld omleidingsroutes of verkeers­ regelaars. Na goedkeuring van het uitvoeringsplan door de gemeentelijke Werkgroep Werk in Uitvoering (WWU) krijgt de ontwikkelende partij of (doorgecontracteerde) bouwaannemer een vergunning voor het werken in de open­ bare ruimte (WIOR).

153

154

9

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Ontwikkelstrategie en fasering

Het primaire doel van de gemeentelijke ­ontwikkelstrategie voor Nieuwe Meer Oost is het scheppen van voorwaarden om initiatieven van ontwikkelende partijen mogelijk te maken. De gemeente hanteert daarbij als algemeen sturingsprincipe ‘uitnodigingsplanologie’. Als gemeente willen we daarbij een passende rol innemen: we regisseren waar het moet en faciliteren waar het kan. Daarmee borduurt de ontwikkelstrategie voor Nieuwe Meer Oost voort op de ontwikkelstrategie die we al in de projectnota Schinkelkwartier hebben geformuleerd.

Nieuwe Meer Oost en de uitvoering van ­bovenplanse maatregelen. Ten derde bewaken we via monitoring en deelgebiedsoverstijgende planproducten de voortgang van de gebieds­ ontwikkeling Nieuwe Meer Oost en de samenhang met de ontwikkeling van de overige deelgebieden van Schinkelkwartier.

Faciliteren Naast een regisserende rol heeft de gemeente bij de ontwikkeling Nieuwe Meer Oost een faciliterende rol. Het zijn namelijk de ontwik­ kelende partijen die in belangrijke mate de voortgang van de gebiedsontwikkeling bepalen.

Regisseren

In dit hoofdstuk staat de ontwikkelstrategie voor Nieuwe Meer Oost centraal. De strategie geeft aan op welke wijze de gemeente de herontwikkeling samen met de ontwikkelende partijen vorm wil geven. Het principe daarbij is dat de gemeente regisseert waar het moet en faciliteert waar het kan. Als uitwerking van de ontwikkelstrategie beschrijven we de privaat-

rechtelijke en publiekrechtelijke aanpak voor de herontwikkeling. Daarnaast geven we een toelichting op de fasering van zowel de gebouwen en openbare ruimte in het gebied als de bovenplanse maatregelen die voor Nieuwe Meer Oost van belang zijn. Tot slot gaan we in op monitoring.

9.1 Regisseren en faciliteren Samenwerking met ontwikkelende partijen Nieuwe Meer Oost is grotendeels in erfpacht uitgegeven. De gemeente is voor ontwikkeling van het gebied dan ook afhankelijk van de bereidheid van de erfpachters om hun kavels te ontwikkelen. Zij hebben jaren geleden al aan­gegeven dit te willen doen en zijn daarmee mede de aanjagers geweest van de gebiedsontwikkeling Schinkelkwartier. Gezamenlijke studies van de gemeente en ontwikkelende partijen hebben mede de basis gelegd voor het stedenbouwkundig kader in de projectnota Schinkelkwartier. Om Nieuwe Meer Oost te ontwikkelen is duidelijkheid over rollen en verantwoordelijk­ heden van belang. De erfpachters zijn verantwoordelijk voor het ontwerpen, uitvoeren en beheren van de bouwblokken en binnenterreinen op hun kavels. Daarbij hoort ook het onder­ bouwen van de haalbaarheid van hun bouwplannen en het aanvragen van omgevings­

vergunningen. Het doorvoeren van beleids­uitgangspunten, het toetsen van bouwplannen en het verlenen van omgevingsvergunningen is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor het ontwerpen, inrichten en beheren van de openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost en het uitvoeren van bovenplanse maatregelen. De hoeveelheid openbare ruimte neemt aanzienlijk toe door het terugleveren van in erfpacht uitgegeven grond aan de gemeente (zoals weergegeven in hoofdstuk 6). Omdat er veel raakvlakken zitten tussen het ontwerp van de bouwblokken en de openbare ruimte is afstemming tussen gemeente en de ontwikkelende partijen essentieel. De afgelopen jaren hebben we hier invulling aan gegeven door constructief met de ontwikkelende partijen samen te werken en onderling af­­ spraken vast te leggen. We continueren deze samenwerking in het vervolg van de plan­ ontwikkeling.

De mate van gemeentelijke sturing op de gebiedsontwikkeling is van invloed op het behalen van de gemeentelijke beleids­­­uitgangs­punten en geformuleerde ambities voor Nieuwe Meer Oost. Dat vraagt van de gemeente op onderdelen om een regisserende rol. De gemeente voert regie op de her­ ontwikkeling via een combinatie van privaaten publiek­rechtelijke instrumenten. Ten eerste leggen we met het stedenbouw­ kundig plan en het schetsontwerp voor de openbare ruimte de ruimtelijke structuur voor Nieuwe Meer Oost vast. Samen met de afspraken­brieven, de spelregels voor bouwen en beeldkwaliteit en het spelregelkader OER Schinkelkwartier zorgen we daarmee voor duidelijke kaders voor de gebiedsontwikkeling Nieuwe Meer Oost. Op basis van deze kaders toetsen we de bouwplannen van de ontwik­ kelende partijen en leggen we voorwaarden vast in omgevingsvergunningen en erfpacht­ contracten. Ten tweede zorgt de gemeente voor de planvoorbereiding, de investeringsruimte en de aanpassing van de openbare ruimte in

We faciliteren de bouwplannen van de ontwik­ kelende partijen, zolang de haalbaarheid is aangetoond en de plannen binnen de richting­ gevende kaders van de investeringsnota, het beeldkwaliteitsplan, het OER en de afsprakenbrieven passen. Om zo nodig in te kunnen spelen op veranderende omstandig­heden is er binnen deze kaders ook ruimte voor flexibiliteit. We faciliteren de bouwplannen waar het kan door samen te werken aan de uitwerking van de bouwplannen, deze plannen te toetsen en ons in te spannen voor juridisch planologische toe­ stemming. Gekoppeld aan de fasering van de ont­wikkeling van de bouwblokken zorgen we voor de inrichting van de openbare ruimte. Op basis van de projectnota Schinkelkwartier en de afspraken is, parallel aan de voorbereiding van de investeringsnota, gewerkt aan de uitwerking van pionierprojecten in Nieuwe Meer Oost. ­­Hier­door was het mogelijk om, vooruitlopend op de investeringsnota, al te starten met de uitvoering van de ontwikkeling van Nieuwe Meer Oost.

9.2 Privaatrechtelijke aanpak Van afsprakenbrief naar erfpachtaanbieding De samenwerking met de erfpachters in Nieuwe Meer Oost verloopt zoveel mogelijk volgens een gemeentelijk stappenplan, de zogenaamde transformatieleidraad. Hierin zijn het privaat- en het publiekrechtelijk spoor van het ontwikkel­ traject van de te trans­formeren kavels verwerkt. De beide sporen zijn gedurende een ontwikkeltraject met elkaar verweven en volgen elkaar op.

In deze paragraaf gaan we in op het privaatrechtelijk spoor, in de volgende paragraaf op het publiekrechtelijk spoor. In deze paragraaf gaan we daarnaast per ontwikkelkavel in op de voortgang van de ontwikkeling in relatie tot de gemaakte afspraken, waarbij de bloknummering correspondeert met de faseringskaarten in paragraaf 9.4.

155

156

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Afsprakenbrief en bouwenvelop In Nieuwe Meer Oost is het ontwikkeltraject met erfpachters een aantal jaar geleden gestart met het ondertekenen van afsprakenbrieven voor Think District (2020) en de Timeless-kavel (2021). In deze privaatrechtelijke overeen­ komsten zijn op hoofdlijnen de afspraken vastgelegd ten aanzien van onder andere programma, stedenbouwkundige eisen en planning. Enerzijds zijn er principeafspraken gemaakt over het terugleveren van delen van de huidige erfpachtpercelen aan de gemeente, onder andere ten behoeve van de openbare ruimte en het IKC. Anderzijds gaat het om principeafspraken over het uitbreiden van erfpachtrechten op bepaalde plekken. Voor blok 1 in Think District en B@Home op de Timeless-kavel zijn destijds meer specifieke afspraken gemaakt, onder andere over het precieze programma en de hiervoor geldende grondwaarden. Belangrijkste bijlage bij de afsprakenbrief is de bouwenvelop waarin de ruimtelijke en programmatische kaders zijn uitgewerkt. Bij het tot stand komen van de bouwenveloppen voor Think District en de Timeless-kavel zijn diverse omgevingseffecten betrokken die bepalend kunnen zijn voor de fysieke leef­omgeving, waaronder de kwaliteit van de woningen in het plan. Daarmee is inzicht verkregen in de voorlopige juridisch plano­lo­gische haalbaarheid van de beoogde plannen voor Think District en de Timeless-kavel.

Gefaseerde uitwerking ontwerp De bouwenveloppen en afsprakenbrieven vormen de basis voor de verdere uitwerking van de bouwplannen voor de kavels in drie ontwerpfasen: schetsontwerp (SO), voorlopig ontwerp (VO) en definitief ontwerp (DO). In deze fasen wordt het betreffende ontwerp van de bouwblokken en binnenterreinen privaatrechtelijk getoetst door de gemeente. De juridisch planologische haalbaarheid is geen formeel onderdeel van de toetsing van het ontwerp, maar omgevingseffecten worden hier wel bij betrokken. Realisatieovereenkomst De realisatie van de bouwblokken in Nieuwe Meer Oost zal gefaseerd plaatsvinden en voor de meeste blokken is het nodig aanvullende afspraken te maken, bijvoorbeeld ten aanzien van het ­precieze programma, de planning en

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

de grondwaarden. We concretiseren en waar nodig actualiseren daarom de afspraken uit de afsprakenbrieven in verschillende realisatie­ overeenkomsten. We sluiten met de erfpachters meerdere realisatieovereenkomsten per ­ontwikkelkavel, mogelijk zelfs per bouwblok. Dit stemmen we af op de planning van de realisatie van de blokken. Erfpachtaanbieding Op basis van een onherroepelijke omgevingsvergunning voor het bouwen en de afspraken uit de afsprakenbrief en de realisatieovereenkomst doet de gemeente een erfpachtaanbieding voor het wijzigen van het erfpachtrecht. Na het accepteren van de aanbieding door de erf­ pachter, neemt de gemeente het besluit op basis waarvan de notaris de erfpachtakte opstelt. Na passering van de akte kan de bouw starten.

Voortgang Think District In 2020 heeft IBM aangegeven te willen ­verhuizen naar een nieuw hoofdkantoor op zijn erfpachtkavel. De gemeente heeft toen, in samenspraak met IBM, een bouwenvelop opgesteld waarin de ontwikkelmogelijkheden voor de hele kavel zijn opgenomen. Via een prijsvraag heeft IBM vervolgens zijn kavel in de markt gezet. RED Company is als winnende partij inmiddels de erfpachter/ontwikkelende partij van het terrein en de huidige gesprekspartner van de gemeente. Na het winnen van de tender is de naam van het IBM-terrein gewijzigd in Think District. Met erfpachter RED Company is de afsprakenbrief in 2020 getekend. Naar aanleiding van gesprekken tussen de gemeente en de erfpachter zijn in de afgelopen jaren enkele ruimtelijke aspecten uit de bouw­ envelop gewijzigd. Zo is de configuratie van blok 2 gewijzigd: ten behoeve van zichtlijnen naar het monumentale gebouw en het buurtpark is een enkel bouwblok gewijzigd in twee losse torens. Daarnaast is blok 5 aangepast: ten behoeve van de ruimte voor het buurtpark is het bouwblok gedraaid. Afsluitend is ter ver­vanging van meerdere parkeergarages onder de binnen­ terreinen ingezet op een gecombineerde grotere parkeergarage. Programmatisch zijn de afspraken ten aanzien van de verdeling in wonen, werken en voor­zieningen behouden.

Op verzoek van de erfpachter hebben we vanaf eind 2023 de mogelijkheden onderzocht om meer (woon)programma toe te voegen ten

opzichte van de bouwenvelop. Hiervoor hebben we nauwkeurig de stedenbouwkundige inpasbaarheid beoordeeld en op basis daarvan het maximum laadvermogen en het maximum woningaantal in Think District bepaald. In Think District blijkt stedenbouwkundig ruimte te zijn voor circa 250 extra woningen en het daarvoor benodigde extra volume. Het extra volume betreft optoppingen van één of meerdere lagen in de vier woonblokken, passend binnen de spelregels voor bouwen en beeldkwaliteit. De gemeente en de erfpachter hebben in 2024 en begin 2025 gewerkt aan een aanpassing van het afsprakenkader voor het aanvullende (woon)programma in Think District. Bij het uitvoeren van onderzoeken naar de haalbaarheid van de investeringsnota op basis van het concept stedenbouwkundig plan waren gesprekken tussen gemeente en erfpachter hierover nog in een pril stadium. Het extra volume en programma in Think District hebben we om die reden eerder niet meegenomen in de concept investeringsnota. We hebben het aangepaste afsprakenkader nu wel verwerkt in voorliggende investeringsnota. Belangrijke voorwaarde was dat de erfpachter tijdig de juridisch planologische haalbaarheid van het extra volume en (woon)programma in de blokken aantoonde, onder meer ten aanzien van geluid, bezonning en windhinder. De bouwplannen voor de hele kavel zijn nu in een vergevorderd stadium.

Zoals eerder geschetst start de ontwikkeling langs de Johan Huizingalaan, waarbij een woongebouw (blok 3) wordt gebouwd, gevolgd door een parkeer­ garage en hierboven gelegen multi-tenant kantoor (blok 1) en twee woontorens (blok 2). Hiervoor zijn de afgelopen jaren overeen­ komsten gesloten. Naar verwachting wordt in 2026 gestart met de bouw. Het ontwerp voor blokken 4 en 5 wordt momen­teel uitgewerkt waarna een realisatieovereenkomst en erfpachtaanbieding zullen volgen. Vanwege het aanvullende programma uit het aangepaste afsprakenkader wordt een parkeergarage toegevoegd, te weten onder blok 4.

ontwikkeling van de Timeless-kavel. In een afsprakenbrief (2021) zijn, in afstemming op de projectnota Schinkelkwartier, de ontwikkel­ kaders voor de Timeless-kavel op hoofdlijnen en voor het eerste bouwblok B@Home (blok 4) meer specifiek vastgelegd. Voor de Timelesskavel, bestaande uit zes bouw­blokken, is een bandbreedte opgenomen in de programma­ verdeling wonen, werken en voorzieningen. In de investeringsnota hebben we op basis van nieuwe inzichten een scenario binnen deze bandbreedte gekozen en op haalbaarheid onderzocht. Ten behoeve van de ontwikkeling van B@Home heeft de gemeente eind 2024 een erfpacht­ aanbieding gedaan. De bouw van B@Home is begin 2025 gestart. Momenteel zijn we met de erfpachter in gesprek over de planvorming voor de ontwikkeling van de overige vijf blokken op de kavel, maar die ontwikkeling is nog afhan­kelijk van de sloop van de voormalige IBM- schrijfmachinefabriek. Net als in de projectnota Schinkelkwartier is in de afsprakenbrief over de Timeless-kavel nog uitgegaan van herontwikkeling van de Global Switch-kavel op afzienbare termijn. Omdat dit niet aan de orde is, gaan we in deze investerings­­nota uit van behoud van Global Switch op de huidige locatie.

Dit heeft ruimtelijk geleid tot het aanpassen van de noordelijke bouwblokken vanwege toevoeging van een ontsluitingsweg tussen deze blokken en de Global Switch-kavel en vanwege beperkingen als gevolg van geluid. Ondanks de herverdeling van programma over de blokken in verband met het geluid van Global Switch, past deze aan­ passing binnen de programmatische bandbreedte uit de afsprakenbrief. Naast de wijzigingen als gevolg van het behoud van Global Switch hebben we in de investeringsnota ten opzichte van de afsprakenbrief ook andere nieuwe inzichten verwerkt. Zo bieden we ruimte voor de ontwikkeling van een kleinschalig winkelcluster met onder meer een supermarkt. Verder is gekozen voor een gecombineerde parkeergarage in plaats van meerdere afzonderlijke parkeergarages. We hebben de nieuwe inzichten met de ontwikkelende partij besproken.

Voortgang Timeless-kavel De gemeente en de erfpachter van de Timelesskavel zijn al lange tijd in gesprek over de

Voor de verdere ontwikkeling van de Timelesskavel blijft de afsprakenbrief het uitgangspunt,

157

158

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

maar zullen bovengenoemde wijzigingen en nieuwe inzichten in de investeringsnota richtinggevend zijn voor het op onderdelen aanpassen van de afspraken. We zijn met de erfpachter in gesprek om nieuwe inzichten uit te werken tot een herziening van het afsprakenkader. De herziening van het afsprakenkader was niet tijdig concreet genoeg om in deze investeringsnota te kunnen verwerken. We beoordelen in het vervolg in hoeverre er aan­leiding is om de investeringsnota aan te passen.

Werkterrein B@Home, Johan Huizingalaan Foto: Sanne Couprie

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

In de bouwenvelop voor de Timeless-kavel is uitgegaan van maximale verdichtings­ mogelijkheden qua bouwvolume. Op de Timeless-kavel is geen ruimte voor het toe­ voegen van extra volume. Meer volume achten we stedenbouwkundig, gezien de beoogde bebouwings­dichtheid, niet inpasbaar. Daarnaast zou de ruimtelijke impact van eventuele extra woningen voor de referentienormen te groot worden.

9.3 Publiekrechtelijke aanpak Huidige juridisch planologisch kader Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn de geldende bestemmings­plannen en daarvoor verleende omgevings­vergunningen voor afwijken van het bestemmingsplan onderdeel geworden van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan Amsterdam. Op 18 september 2024 heeft de gemeenteraad het eerste wijzigingsbesluit Omgevingsplan genomen en daarmee de hoofdregeling vastgesteld. Dat wijzigingsbesluit is nu onherroepelijk. De hoofdregeling wordt tot 2032 stapsgewijs aangevuld met gebieds­ gerichte en thematische wijzigingen, waarmee de bestemmingsplannen en verleende omgevings­vergunningen staps­gewijs worden vervangen. De gemeente zal uiteindelijk via een gebiedsgerichte wijziging voor Nieuwe Meer Oost het Omgevingsplan in overeenstemming brengen met de nieuwe feitelijke situatie.

Toekomstige ruimtelijke besluiten Bouwblokken en binnenterreinen De ontwikkeling van de overige bouwblokken en binnenterreinen in Nieuwe Meer Oost past niet binnen het huidige juridisch planologisch kader. Met de afspraken over de ontwikkeling van de Timeless-kavel en het Think District, de projectnota en het OER Schinkelkwartier, de investeringsnota en het beeldkwaliteitsplan Nieuwe Meer Oost liggen er echter duidelijke ontwikkelkaders voor de verdere her­ontwik­keling. De gemeente en de ontwikkelende partijen hebben een voorkeur voor zoveel mogelijk juridisch planologisch maatwerk per bouwplan, zorgvuldig afgestemd op de beoogde fasering en het ontwerp van de Timelesskavel en Think District. Omdat beide kavel­ ontwikkelingen invloed op elkaar hebben stemmen de ontwikkelende partijen van de kavels onderling regelmatig met elkaar af.

Ruimtelijke besluiten pionierprojecten De pionierprojecten langs de Johan Huizinga­ laan lopen vooruit op de rest van de her­ ontwikkeling van Nieuwe Meer Oost en passen binnen de stedenbouwkundige en programmatische kaders van de investeringsnota.

Bouwwerkzaamheden B@Home, Johan Huizingalaan Foto: COD/Timeless

Voor de ontwikkeling van B@Home op de Timeless-kavel is een bestemmingsplan vast­ gesteld, dat met de inwerkingtreding van de Omgevingswet onderdeel is geworden van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan. Voor de ontwikkeling van de blokken 1, 2 en 3 en de parkeergarage in Think District is een omgevings­ vergunning voor het afwijken van het ­bestemmingsplan verleend. De omgevings­ vergunningen voor het bouwen van B@Home, het nieuwe kantoor en bijbehorende parkeer­ garage zijn inmiddels verleend. Voor blokken 2 en 3 van Think District is, parallel aan het maken van afspraken over het extra ­programma en ter vervanging van de eerder verleende omgevingsvergunning voor deze blokken, een nieuwe aanvraag gedaan voor een omgevingsvergunning voor zowel een buiten­ planse omgevingsplanactiviteit (‘bopa’) als voor het bouwen.

De juridisch planologische strategie is en wordt in overleg met de ontwikkelende partijen bepaald. De toekomstige ruimtelijke besluiten betreffen blok 4 tot en met 6 in Think District en alle blokken behalve B@Home (blok 4) op de Timeless-kavel. Voor blokken 4 en 5 in Think District is een aanvraag voor een ­omgevingsvergunning voor een bopa in combinatie met een bouw­activiteit gedaan. Om de beoogde ontwikkeling van de resterende bouwblokken en binnenterreinen op de Timeless-kavel juridisch planologisch mogelijk te maken zijn er twee opties: het wijzigen van het Omgevingsplan en een omgevings­ vergunning voor een bopa, waarmee kan worden afgeweken van het Omgevingsplan. Beide opties hebben voor- en nadelen. Een wijziging van het Omgevingsplan biedt ten opzichte van een omgevingsvergunning voor een bopa het voordeel dat flexibiliteits­ bepalingen kunnen worden opgenomen. De doorlooptijd van een wijziging van het Omgevingsplan is echter langer. Een aanvraag omgevingsvergunning voor een bopa biedt ten opzichte van wijziging van het Omgevingsplan het voordeel dat deze gecombineerd kan worden met andere activiteiten zoals bouwen. Nadeel is echter dat elke aanvraag afzonderlijk moet worden voorbereid en onderbouwd.

159

160

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Openbare ruimte Om de beoogde herinrichting van de openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost mogelijk te maken is het in veel gevallen nodig om van het huidige juridisch planologisch kader af te wijken. Binnen de bestemmingen Verkeer en Groen zijn fiets- en voetpaden en bruggen toegestaan en is het mogelijk om verkeer en groen in water om te zetten. De beoogde inrichting van het buurtpark is niet zonder meer mogelijk omdat binnen de bestemming Water het omzetten van water in groen of fietspaden niet is toegestaan. Voor de locatie gemeentewerf/recyclepunt, de Timelesskavel en Think District geldt dat hier alleen openbare ruimte ten dienste van het huidig ­ ge­bruik is toegestaan, en niet ten dienste van het beoogde gemengde woon- en werkprogramma. De gemeente zal waar nodig gekoppeld aan de fasering van de bouwblokken en binnen­ terreinen omgevingsvergunningen voor een bopa aanvragen ten behoeve van de her­ inrichting van de openbare ruimte. Indien mogelijk wijzigen we het Omgevingsplan voor een groter gedeelte van de openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost. Global Switch Het huidige juridisch planologisch kader maakt gefaseerde uitbreiding van datacenter Global Switch tot een totaal oppervlak van maximaal 65.900 m² bvo mogelijk. De eerste fase, op het zuidoostelijk deel van het terrein, is vergund en inmiddels gerealiseerd. Het vervolg hierop is vergund en in voorbereiding.

Aangezien de totale uitbreiding leidt tot een toename van verhard oppervlak is het nodig om binnen hetzelfde peilgebied watercompensatie in de vorm van het toevoegen van 660 m² nieuw oppervlaktewater te realiseren. Global Switch zal hiervoor bij het waterschap een omgevingsvergunning voor een water­activiteit aanvragen. Op basis van het paraplubestemmingsplan Datacenters is nieuwvestiging en uitbreiding van datacenters, waarbij door vestiging of uitbreiding een bruto oppervlakte van meer dan 2.000 m² en een elektrisch aansluit­ vermogen van meer dan 5 MVA wordt bereikt, niet meer mogelijk. Op basis van het Vestigings­ beleid datacenters gemeente Amsterdam 2020-2030 kunnen initiatieven worden toegestaan waarvoor een aanvraag is ingediend voor 28 december 2023 of voor die datum voor­

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

overleg is gestart. Voorwaarde is dat daarbij ook sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voor de uitbreiding van Global Switch, die op grond van het huidige juridisch planologisch kader is toegestaan, konden de aanvragen op basis van het ­vestigingsbeleid nog worden afgehandeld. Datacenter Global Switch heeft een opgesteld motorisch vermogen van ≥ 15 MW. Als gevolg daarvan moet het datacenter worden aan­ gemerkt als ‘milieubelastende activiteit die in aanzienlijke mate geluid veroorzaakt’ (onder Wet geluidhinder ‘grote lawaaimaker’ genoemd). Dit leidt ertoe dat de gemeente voor 2032 in het Omgevings­plan de Global Switch-kavel als industrieterrein moet aanwijzen en een geluidaandachtsgebied met bijbehorende geluidproductieplafonds moet vaststellen. De vergunde geluidruimte van Global Switch is daarbij het uitgangspunt.

Uit de nadere onderzoeken naar de juridisch planologische haalbaarheid kan volgen dat maatregelen nodig zijn om negatieve omgevingseffecten te voorkomen of te ­beperken of kansen te benutten. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan gebouw­ gebonden maatregelen in verband met een (te) hoge geluidbelasting en maatregelen ten behoeve van natuurinclusief bouwen. De benodigde maatregelen worden verwerkt in het ontwerp voor het bouwplan, waarvoor de ontwikkelende partij uiteindelijk een omgevingsvergunning aanvraagt.

Afstemming op privaatrechtelijke aanpak De privaat- en publiekrechtelijke aanpak stemmen we zorgvuldig op elkaar af. De privaatrechtelijke afspraken met ontwik­kelende partijen vormen niet alleen de basis voor de investeringsnota, maar ook voor de verdere planuitwerking en het onderbouwen van de

juridisch planologische haalbaarheid in het publiekrechtelijk spoor. Afspraak is dat de ontwikkelende partijen pas een omgevingsvergunning voor het wijzigen van het gebruik aanvragen als het ontwerp voldoende is uitgewerkt. Uitgangspunt is dat we nieuwe vergunningaanvragen voor het wijzigen van gebruik koppelen aan de goedkeuring van een voorlopig ontwerp. Op dat moment is het ontwerp namelijk op voldoende niveau om de haalbaarheid aan te kunnen tonen. De ­vergunningaanvraag voor het bouwen volgt nadat de gemeente het definitief ontwerp heeft goedgekeurd. Deze aanpak geeft de benodigde ruimte om eventuele maatregelen in het ontwerp door te voeren, de verplichte ­participatie tijdig te doorlopen en de vergunning­­aanvraag voor te bereiden. In hoofdstuk 11 volgt een nadere toelichting over participatie.

Onderzoek op maat In het kader van de projectnota, het OER Schinkelkwartier en de investeringsnota Nieuwe Meer Oost is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van herontwikkeling van Nieuwe Meer Oost, zonder daarbij rekening te houden met een concrete fasering. Het is aan de ontwikkelende partijen om in het kader van de planuitwerking nader onderzoek te doen naar de juridisch planologische haalbaarheid van een bouwplan. Het gaat dan bijvoorbeeld om onderzoek naar geluid, verkeer en bezonning. Het OER Schinkelkwartier is daarbij richting­gevend voor de onderzoeksopgave per bouwplan. Het is van belang dat in deze nadere onderzoeken rekening wordt gehouden met de effecten van een gefaseerde ontwikkeling. De onderzoeksresultaten worden vervolgens verwerkt in de doorwerkingsnotitie OER Schinkelkwartier en de ruimtelijke onder­ bouwing bij een vergunningaanvraag. In de ruimtelijke onderbouwing wordt de uitvoerbaarheid van het bouwplan getoetst aan de geldende wet- en regelgeving en beleids­ kaders. Aan de hand van de ruimtelijke onderbouwing en de doorwerkingsnotitie moet worden onderbouwd dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en dat de ontwikkeling past binnen de kaders van het OER Schinkel­kwartier.

9.4 Fasering gebouwen en openbare ruimte De nieuwe gebouwen en openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost worden gefaseerd ontwikkeld. Om grip te krijgen op de tussentijdse opgaven is een beeld van de tijdslijn van de gebieds­ ontwikkeling nodig. Gezien de afhankelijkheid van andere partijen en de complexiteit van de ontwikkeling is het opstellen van een gedetailleerde planning echter niet goed te maken en bovendien snel achterhaald. Daarom hebben we gekozen voor een globale fasering waarin we de volgordelijke ontwikkeling van de bouwblokken en openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost indicatief in kaart hebben gebracht. Op deze faseringskaarten geven we ook de bovenplanse maatregelen weer, die we in de volgende paragraaf nader toelichten.

Principes en uitgangspunten fasering De globale fasering voor Nieuwe Meer Oost hebben we in eerste instantie gebaseerd op de afspraken met ontwikkelende partijen van de Timeless-kavel en Think District. De wensen en belangen van deze partijen ten aanzien van vastgoedoplevering zijn bepalend geweest voor het startpunt van de ontwikkeling en daarmee de fasering. Zo is de urgentie van een nieuw hoofdkantoor voor IBM een belangrijk

element in de beoogde fasering van Think District. Bij het bepalen van de fasering is nadrukkelijk gekeken naar kansrijke ontwikkellocaties die relatief gezien eenvoudig ­ontwikkeld kunnen worden. Ten aanzien van de gefaseerde uitbreiding van Global Switch geldt dat deze onafhankelijk van de herontwikkeling van Nieuwe Meer Oost kunnen plaatsvinden. Deze uitbreiding heeft geen impact op de realisatie van de bouwblokken ter plaatse van de ontwikkelkavels en de inrichting van de openbare ruimte. In samenwerking met de ontwikkelende partijen hebben we diverse raakvlakken, afhankelijk­ heden en volgordelijkheden onderscheiden die we hebben vertaald in onderstaande leidende principes en uitgangspunten voor de fasering: • We respecteren zoveel mogelijk de bestaande erfpachtgrenzen waardoor ontwikkelingen zoveel mogelijk onafhankelijk van elkaar kunnen plaatsvinden. • De sloop van bestaande bebouwing en de verplaatsing van het recyclepunt en de gemeentewerf zijn bepalend voor de mogelijkheden voor vastgoedontwikkeling. Dit heeft te maken met de ruimtelijke

161

162

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

•

•

•

•

•

•

inpasbaarheid en eventuele beperkingen als gevolg van milieucontouren van het recyclepunt en de gemeentewerf. Belangrijk uitgangspunt voor de gebieds­ ontwikkeling is dat in elke fase de leefbaarheid en verblijfskwaliteit worden gewaarborgd. Het realiseren van voorzieningen zoals groen, sport, scholen en winkels gaat zoveel mogelijk gelijk op met het realiseren van de woningen. Het Strategisch Plan Maatschappelijke Voorzieningen Schinkelkwartier geldt hierbij als kader. De realisatie van de bouwblokken loopt vooruit op de inrichting van de omliggende openbare ruimte. We werken onder het mom van ‘gebouw klaar, straatje klaar’. De buitenruimte rondom opgeleverde gebouwen is zo snel mogelijk gereed, zodat eindgebruikers direct verblijfskwaliteit ervaren voor de deur. Bij voorkeur wordt de buitenruimte bij oplevering van een gebouw direct terug geleverd aan de gemeente, waarna de definitieve inrichting van de open­bare ruimte volgt. Als in de in te richten openbare ruimte nog gewerkt moet worden aan omliggende nieuwe gebouwen, of als er in de directe nabijheid nog bestaande bebouwing staat, voorzien we in een tijdelijke inrichting van openbare ruimte. We stemmen met de ontwikkelende partijen af of, en zo ja, hoe de buitenruimte tijdelijk moet worden ingericht en wanneer de grond wordt teruggeleverd aan de gemeente voor de definitieve inrichting. Dit is situatieafhankelijk.

Het verplaatsen van bestaande en het aanleggen van nieuwe kabels en leidingen koppelen we aan de bouwontwikkelingen. Met nutspartijen is afgesproken dat kabels en leidingen in erfpachtgrond kunnen worden aangelegd. Uitgangspunt daarbij is een vastgesteld voorlopig ontwerp, zodat er voldoende zekerheid is over de inrichting van de toekomstige boven­liggende ­open­bare ruimte. De hoeveelheid oppervlaktewater moet gedurende de ontwikkeling in balans blijven. Dit houdt in dat demping van oppervlakte­ water en eventuele tussentijdse toename van verharding tijdig in hetzelfde peilgebied wordt gecompenseerd. De bereikbaarheidsopgave vanuit bouwwerkzaamheden is naar verwachting ­aan­zienlijk, omdat de kavels in Nieuwe Meer Oost in de beginsituatie uitsluitend via de

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Johan Huizingalaan worden ontsloten. Uitgangspunt is het garanderen van de bereikbaarheid van huidige en toekomstige functies en het zoveel mogelijk voorkomen van conflicten tussen bouwlogistiek en bestemmingsverkeer.

Fasering in kaart gebracht Bovenstaande principes en uitgangspunten hebben geleid tot een goed beeld van ­faseringsopgaven in Nieuwe Meer Oost. Uitkomst is een globale fasering waarin vastgoed­ontwikkeling, sloop- en bouw­ werkzaamheden, routing van verkeer en aanleg van openbare ruimte op elkaar zijn afgestemd. In de kaarten op de volgende pagina maken we onderscheid tussen de binnenplanse ont­wikkeling van gebouwen en openbare ruimte en de ontwikkeling van bovenplanse maat­regelen. We onderscheiden daarbij zes kaarten: de huidige situatie (2025), vier fasen en de beoogde eindsituatie. De eerste kaart toont de huidige situatie. In de beschrijving van de huidige situatie betrekken we ook de eerste ontwikkelingen in het kader van de gebieds­ ontwikkeling. De hierop volgende kaarten tonen de vier fasen. Deze fasen hebben gezamenlijk een tijdshorizon van grofweg tien jaar, overeen­komstig de looptijd van de grondexploitatie Nieuwe Meer Oost. De laatste kaart toont de beoogde eindsituatie waarin ook alle boven­planse maatregelen zijn ­aangegeven. Het is niet uitgesloten dat onderdelen van fasen elkaar overlappen, dit is af te leiden aan de opgenomen indicatieve tijdsperiode per fase. Zo is de verwachting dat de bouw van de vier blokken op de Timeless-kavel in fase 3 tijdens, en dus niet geheel volgend op, de bouw van de blokken 4 en 5 in Think District in fase 2 zal starten.

Gezien de onzekerheid in de tijds­ planning neemt de looptijd per fase toe. Fase 1 heeft een looptijd van vier jaar, fase 2 vijf jaar en fase 3 zeven jaar. Fase 4 start net voor het einde van de looptijd van de grondexploitatie. Mochten de ontwikkelende partijen aanleiding zien om de globale fasering aan te passen, dan onder­zoeken we in samenspraak de impact op genoemde leidende principes en uitgangs­ punten voor de fasering. Daarnaast geldt dat de juridisch planologische haalbaarheid van de fasering aangetoond moet zijn.

Impressie Nieuwe Meer Oost, gezien vanaf de Johan Huizingalaan Bron: Powerhouse Company, in opdracht van gemeente Amsterdam

Huidige situatie Vooruitlopend op de gebouwontwikkelingen uit fase 1 heeft de gemeente in de afgelopen jaren voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd in de openbare ruimte. In opdracht van de gemeente zijn kabels en leidingen in de oostelijke berm van de Johan Huizingalaan reeds verlegd. Tussen de gemeente­ werf en het recyclepunt is een doorsteek gemaakt waardoor de doodlopende aftakking van de Henk Sneevlietweg verbonden is met de Timeless-kavel. Dit is een belangrijke maatregel om verkeersstromen in komende fasen van de gebiedsontwikkeling van elkaar te kunnen scheiden. Ten behoeve van het bouwrijp maken van een deel van de kavel van het nieuwe

multi-tenant kantoor in Think District is een waterpartij gedempt, wat tijdelijk in Nieuwe Meer West is gecompenseerd3. Om het startpunt van de gebiedsontwikkeling te visualiseren is deze gedempte watergang op alle kaarten van de huidige situatie in de investeringsnota wel zichtbaar. Ten behoeve van het bouwrijp maken is ook een persriool tijdelijk verlegd. Pas na oplevering van een nieuw riool kan dit persriool worden verwijderd. Naast de voorbereidende werkzaamheden in de openbare ruimte door de gemeente, hebben de ontwikkelende partijen werkzaamheden verricht op de erfpachtkavels. Zo zijn kabels en leidingen verplaatst of verwijderd, is maaiveld tijdelijk ingericht en zijn bouwkavels obstakelvrij gemaakt.

Voor deze demping heeft waterschap Amstel Gooi en Vecht op 25 mei 2023 een watervergunning verleend. Voor de overige dempingen in Think District is op 12 december 2023 een watervergunning verleend. Voor het verleggen van de watergang langs het spoortalud, ten noorden van Think District, wordt in de toekomst een omgevingsvergunning aangevraagd. 3

163

164

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

165

Beoogde fasering Nieuwe Meer Oost M

M

M

Global Switch uitbreiding

Think District 4 Timeless 4 Think District 5

Think District 3

Think District 2 Think District 6

Think District 1

Huidige situatie

Fase 1

Fase 2

2025 t/m 2028 (4 jaar)

2026 t/m 2030 (5 jaar)

Huidige bebouwing M

M

Sloop/verwijdering

M

Voorbereiding bebouwing Gerealiseerde bebouwing Timeless 2

Voorbereiding openbare ruimte en binnenterreinen M

M

Timeless 3

Gerealiseerde openbare ruimte en binnenterreinen

Timeless 1

Timeless 5 Timeless 6

Huidig water Voorbereiding water Gerealiseerd water M

Beoogde nieuwe ingang metrostation

M

Ingang metrostation

M

M

Tijdelijk recyclepunt Bovenplanse maatregelen

M

M

Fase 3

Fase 4

Beoogde eindsituatie

2028 t/m 2034 (7 jaar)

Na 2034

(inclusief bovenplanse maatregelen)

166

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Fase 1 - Eerste bouwblokken langs Johan Huizingalaan (2025 t/m 2028) B@Home op de Timeless-kavel is het eerste bouwblok dat in Nieuwe Meer Oost wordt ontwikkeld. Daarna wordt in Think District de bestaande parkeergarage gesloopt en een waterpartij ter hoogte van het nieuwe multi-­ tenant kantoor gedempt. In Think District wordt blok 3 gebouwd en parallel daaraan de drielaags parkeergarage, gevolgd door de blokken 1 en 2. B@Home en blok 3 in Think District vormen samen een samengesteld bouwblok met het eerste binnenterrein van Nieuwe Meer Oost. Eind 2028 zijn naar verwachting circa 800 woningen, diverse commerciële en maatschappelijke voorzieningen en nieuwe kantoren opgeleverd. Ook datacenter Global Switch komt in deze eerste fase volledig tot realisatie. In deze fase is een groot gedeelte van de strook langs de Johan Huizingalaan bouw­terrein. Het is van belang dat bestaande gebruikers in de eerste fase niet in conflict komen met bouwverkeer aan de strook van de Johan Huizingalaan. De bestaande inrit van B. Amsterdam wordt een eenrichtings­weg die via de nieuwe doorsteek aansluit op de Henk Sneevlietweg. Dit wordt ook de tijdelijke route voor gemotoriseerd verkeer van en naar het IBM-kantoor. Fietsers en voetgangers kunnen via de nieuwe doorsteek tot aan Think District wel in twee richtingen bewegen.

In de openbare ruimte zal in 2026 een nieuw transportriool door de zuidelijke berm van de Henk Sneevlietweg en oostelijke rijbaan van de Johan Huizingalaan worden aangelegd. Verder richten we de groenstroken tussen datacenter Global Switch en de Johan Huizingalaan/de Henk Sneevlietweg opnieuw in, zodat een veilige en aantrekkelijke wandelroute van en naar metrostation Henk Sneevlietweg ontstaat. Na oplevering van de blokken wordt het plein voor B@Home en de openbare ruimte op en rondom de parkeergarage in Think District gerealiseerd. Daarmee worden de eerste contouren van het buurtpark zichtbaar. Langs de Johan Huizingalaan realiseren we een gedeelte van een nieuwe watergang. Verder wordt de parkeergarage in Think District met een brug over de nieuwe watergang op de Johan Huizinga­ laan aangesloten en wordt een ­uitgerekte rotonde op de Johan Huizingalaan gerealiseerd.

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Fase 2 - Afronding Think District en eerste deel buurtpark (2026 t/m 2030) In de tweede fase verplaatsen de bouw­ werkzaamheden zich naar het oosten van de buurt. In Think District worden blok 4 en, na demping van water, blok 5 gebouwd en vindt renovatie van het monumentale kantoor (blok 6) plaats. In deze fase worden naar verwachting circa 800 woningen en diverse commer­ciële en maatschappelijke voorzieningen opgeleverd. Daarmee is Think District afgerond. Op de Timeless-kavel wordt de voormalige IBM-schrijfmachinefabriek gesloopt. Om blok 5 in Think District af te kunnen ronden moet de hellingbaan naar het parkeerdek op deze fabriekshal weg zijn. De sloop van de fabriekshal is voorwaardelijk voor de ontwikkeling van vier nieuwe blokken (inclusief het IKC) en de aanleg van de Nieuwe Sloterweg. De blokken 4 en 5 in Think District zorgen voor de afscherming van met name snelweggeluid op de vier blokken op de Timeless-kavel die in de volgende fase worden gebouwd. Het is van belang dat de nieuwe bewoners en gebruikers van het gebied uit fase 1 zo min mogelijk overlast ervaren van de toekomstige bouwontwikkelingen. Dit doen we onder andere door bouwverkeer van en naar de achter­ liggende blokken via de doorsteek richting de Henk Sneevlietweg, de ‘achter­ingang’ van het gebied, te ontsluiten.

Rondom de strook met nieuwe bouwblokken aan de Johan Huizingalaan is de buitenruimte ingericht. Zo ontstaat een gevoel van leefbaarheid, veiligheid en identiteit. Met de ontwikkelende partij van de Timelesskavel maken we zo nodig afspraken over eventueel benodigde compensatie van de verdwenen parkeerplaatsen op de in deze fase gesloopte fabriekshal. De openbare ruimte rondom de nieuwe blokken wordt opnieuw ingericht en de promenade wordt aangelegd. De in erfpacht uitgegeven grond die als openbare ruimte wordt ingericht in Think District komt in geheel terug naar de gemeente, zodat we het buurtpark tot aan de Timeless-kavel kunnen afronden. We passen het water in het park gedeeltelijk aan en realiseren veel nieuw water. De aanleg van de parkwal en het flauwer maken van het zuidelijk deel van het spoortalud tot aan het recyclepunt zijn ingrijpende werkzaamheden in deze fase. Hierover maken we nadere afspraken met

grondeigenaar ProRail. Belangrijk aandachtspunt en raakvlak bij het realiseren van het buurtpark zijn beoogde werkzaamheden aan de tunnel richting de sporendriehoek waarover nog geen zekerheid is. Ook de onderdoorgang van de Johan Huizinga­ laan onder de A4 naar de Oeverlanden pakken we aan. We zorgen voor het verbeteren van ecologische verbindingen en maken deze verbinding sociaal veiliger. Omdat de onderdoorgang binnen het gebied van het Tracébesluit Zuidasdok ligt, gaan we hierover in gesprek met de projectorganisatie Zuidasdok. Handhaving van het recyclepunt op de huidige locatie zou de inpasbaarheid van een aantal te ontwikkelen blokken op de Timeless-kavel ruimtelijk onmogelijk maken. Daarnaast zouden milieucontouren van het recyclepunt beper­ kingen met zich mee kunnen brengen voor de realisatie van de nabijgelegen blokken. Een permanente locatie voor een recyclepunt buiten Nieuwe Meer Oost is naar verwachting pas na 2032 beschikbaar. Het is dus noodzakelijk dat het recyclepunt tijdelijk wordt verplaatst. In deze fase wordt de gemeentewerf verplaatst en worden de opstallen gesloopt. Ter vervanging van de huidige ontsluitingsweg vanaf de Henk Sneevlietweg maken we op de locatie van de werf een nieuwe weg en bundelen we de huidige aansluitingen op de Henk Sneevlietweg.

Deze nieuwe weg ligt in het profiel van de toekomstige buurtontsluitingsweg maar krijgt nog een tijdelijke materialisatie. Na realisatie van deze nieuwe weg kan de bestaande weg vervallen. Door het vrijkomen van grond van de gemeente­ werf en de vervallen weg ontstaat de mogelijkheid om het huidige recyclepunt tijdelijk naar deze locatie te verplaatsen. Het verdwijnen van de gemeentewerf is dus voorwaardelijk voor het realiseren van een tijdelijk recyclepunt. Uitgangspunt is dat het tijdelijke recyclepunt een vergelijkbare hoeveelheid ruimte biedt als het huidige recyclepunt. Pas na realisatie en ingebruikname van het tijdelijke recyclepunt kan het huidige recyclepunt worden ontmanteld.

Fase 3 - Vier blokken op de Timeless-kavel (2028 t/m 2034) In het noordoostelijk deel van Think District ronden we het buurtpark nog af, maar verder verschuift in deze fase de focus naar het noorden, met name naar de Timeless-kavel. Na de sloop van de voormalige IBM-schrijfmachine­ fabriek kan op de Timeless-kavel worden gestart met de bouw van vier nieuwe blokken. Blokken 5 en 6 op de Timeless-kavel vormen samen met blok 4 en 5 in Think District samengestelde bouwblokken, waardoor nieuwe binnen­terreinen ontstaan. In deze fase worden naar verwachting circa 1.050 woningen, diverse commerciële en maatschappelijke voorzieningen, innovatielabs en kantoren opgeleverd. De bouw van het IKC heeft na de sloop van de fabriekshal prioriteit. De verkeersstructuur in Think District wordt in deze fase zoveel mogelijk ingericht op de beoogde eindsituatie. Uitzondering hierop is de oostelijke buurtstraat. Deze loopt in deze fase nog dood vanwege het bouwterrein op de Timeless-kavel. Hierdoor is de aparte route voor logistiek nog niet mogelijk. Dit verkeer zal tijdelijk in twee richtingen over de promenade rijden. Bouwverkeer van en naar de Timelesskavel ontsluiten we via de route naar de Henk Sneevlietweg. De herinrichting van de openbare ruimte rondom de blokken op de Timeless-kavel ronden we in deze fase af.

Na realisatie van de blokken op de Timeless-kavel en het daarmee vervallen van veel bouwverkeer in Nieuwe Meer Oost worden de buurtstraten en de Nieuwe Sloterweg permanent ingericht. Ook de ontsluiting op de Henk Sneevlietweg kan nu definitief worden ingericht. Door het tijdelijk verplaatsen van het recyclepunt ontstaat ruimte om het buurtpark verder naar het noorden aan te leggen. We richten daarom de openbare ruimte vanuit het zuiden tot aan de locatie van het tijdelijk recyclepunt in en ronden de logistieke route hierlangs af. Ten noorden van de Nieuwe Sloterweg buigt de nieuwe watergang tijdelijk af zodat de watergang in verbinding blijft met de watergang ten oosten van het tijdelijke recyclepunt. Het fietspad langs het spoortalud sluiten we aan op de Nieuwe Sloterweg, maar trekken we nog niet verder door naar het noorden omdat de weg dan dood zou lopen bij de watergang naast het tijdelijke recyclepunt. De ontwikkeling van dit

167

168

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

gedeelte van het buurtpark koppelen we zoveel mogelijk aan de afronding van het aangrenzende zuidelijker gelegen deel van het buurtpark in fase 2. In deze fase kan de tijdelijke watercompensatie in Nieuwe Meer West gedempt worden, omdat we nieuw water in deelgebied Riekerpark aanleggen. Fase 4 - Laatste bouwblok en afronding openbare ruimte (na 2034) Voor de locatie van B. Amsterdam zien we naast een scenario van ontwikkeling van een nieuw bouwblok ook een scenario voor ons waarin het huidige gebouw behouden blijft. In het geval dat wordt gekozen voor behoud van het gebouw, zet de ontwikkelende partij in een eerdere fase van de gebiedsontwikkeling in op renovatie en eventuele uitbreiding van het gebouw richting de Johan Huizingalaan. Het scenario van behoud betrekken we in gesprekken met de ontwik­kelende partij over het vervolg van de kavel­ontwikkeling. Vooralsnog zijn hierover nog geen afspraken gemaakt. In deze fase worden in het geval van een nieuw bouwblok naar verwachting 200 woningen, commerciële en maatschappelijke voorzieningen, innovatielabs en kantoren gerealiseerd. In het geval van behoud en renovatie gaan we uit van uitbreiding van de huidige functie en onder­ zoeken we met de ontwikkelende partij in hoeverre het wenselijk en mogelijk is om het programma in de overige bouwblokken op de Timeless-kavel aan te passen.

Met het ontmantelen en verplaatsen van het tijdelijk recyclepunt in deze fase ontstaat de mogelijkheid om het laatste gedeelte van het buurtpark langs het spoortalud af te ronden. In deze fase verplaatsen we het meest noordelijke deel van de watergang langs het spoortalud naar het westen. Daarmee ronden we de water­structuur van Nieuwe Meer Oost af. In het laatste deel van het buurtpark wordt ook het fietspad langs het spoortalud door­getrokken. Tot slot wordt ook de openbare ruimte rondom blok 1 op de Timeless-kavel definitief ingericht, mocht dat in geval van behoud van het ­bestaande gebouw niet al in een eerdere fase zijn gebeurd.

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Beoogde eindsituatie - Afronding gebiedsontwikkeling In de eindsituatie is de gebiedsontwikkeling Nieuwe Meer Oost afgerond: de bouwblokken zijn gerealiseerd en de openbare ruimte is definitief ingericht. Rondom Nieuwe Meer Oost krijgen de andere deelgebieden van Schinkelkwartier steeds meer vorm. Na de afronding van Nieuwe Meer Oost werken we bovendien nog aan de afronding van de ­boven­planse maatregelen. De bovenplanse maatregelen beschrijven we in de volgende ­paragraaf. Op grond van het huidige beleid voor data­ centers in Amsterdam geldt voor Global Switch dat verdere uitbreidingen ten opzichte van het toegestane metrage uit het huidige juridisch planologisch kader zijn uitgesloten. De gemeente ziet de kavel van Global Switch als een potentiële toekomstige ontwikkel­locatie op de lange termijn. Deze investerings­nota voorziet in voldoende flexibiliteit om een eventuele herontwikkeling van de Global Switch-kavel in de toekomst niet onmogelijk te maken.

Verplaatsing gemeentewerf en recyclepunt Henk Sneevlietweg In het noordoostelijk deel van Nieuwe Meer Oost zijn de gemeentewerf en het recyclepunt Henk Sneevlietweg aanwezig. Op de locatie van deze functies is het buurtpark voorzien, waardoor het niet mogelijk is om de gemeentewerf en het recyclepunt te behouden. Aan de noordzijde van het recyclepunt is bovendien het tracé van de Nieuwe Sloterweg met de brug over de watergang en de ondertunneling van de spoordijk voorzien. Voor de herontwikkeling van Nieuwe Meer Oost is het daarom nodig om beide functies te verplaatsen. Afstoten gemeentewerf In het gemeentelijk Transitieplan werven en overslagpunten is de opgave beschreven om de huidige 37 uitvoeringslocaties in Amsterdam terug te brengen tot 23 uit­voeringslocaties met vier overslagpunten. Onderdeel van deze schuifoperatie is dat de gemeentewerf Henk Sneevlietweg wordt afgestoten. Het afstoten deze locatie is afhankelijk van de oplevering van de Toetsenbordweg en/of de Meerkerkdreef. Binnen de gemeente is afgesproken dat de locatie Henk Sneevlietweg in het tweede kwartaal 2028 wordt overgedragen ten b ­ ehoeve van de gebiedsontwikkeling. Definitieve verplaatsing recyclepunt Met de vaststelling van de projectnota ­Schinkel­kwartier in 2021 heeft het college van burgemeester en wethouders besloten dat het recyclepunt Henk Sneevliet­weg niet op de

huidige locatie behouden kan worden. Het college van burgemeester en wethouders heeft de voorkeur voor de ontwikkeling van een compact circulair ambachts- en (bouw) materialencentrum in of nabij Schinkelkwartier. De beoogde nieuwe locatie ligt op de hoek van de Henk Sneevlietweg, de Aletta Jacobslaan en de Johan Huizingalaan en is momenteel nog in erfpacht uitgegeven aan de politie. Deze kavel heeft voldoende ruimte om naast een inpandig ingepast circulair ambachtscentrum ruimte te bieden voor andere passende functies op de hoek van de stadsstraten. Het beoogde circulair ambachtscentrum blijft primair een inzamelpunt of milieustraat waar bewoners en eventueel bedrijven hun afgedankte goederen en materialen heen kunnen brengen. Daarnaast is het doel om op deze plek bij te dragen aan de transitie van afvalstoffen naar grondstoffen. Om deze transitie te faciliteren is uitbreiding met aanvullende (economische) functies nodig. Hierbij kan worden gedacht aan atelier- of werkplaatsruimte voor (sociale) ondernemers die werken met spullen uit het inzamelpunt, een inname-demontage en reparatiefaciliteit voor samengestelde goederen, een kringloop­winkel, repair café, een tweedehands bouwmarkt, zero-waste horeca, educatieruimten, kantoren en/of een broedplaats. Momenteel doet de gemeente onderzoek naar de organisatie, haalbaarheid en ­exploitatie van circulaire ambachtscentra in Amsterdam.

9.5 Fasering bovenplanse maatregelen Bovenplanse maatregelen Naast maatregelen binnen het plangebied, nemen we ten behoeve van de herontwik­keling van Nieuwe Meer Oost ook maat­regelen die (deels) buiten het plangebied liggen. Deze maatregelen nemen we niet uitsluitend ten behoeve van Nieuwe Meer Oost, maar ook andere deelgebieden van Schinkelkwartier en de bestaande stad hebben hier profijt van. Het nut van deze maatregelen overstijgt dan ook het niveau van het deelgebied en noemen we om die reden bovenplanse maatregelen.

Bovenplanse maatregelen ten behoeve van Schinkelkwartier zijn veelal infrastructurele maatregelen om te voorzien in nieuwe verbindingen en een betere bereikbaarheid. Voorbeelden zijn de aanleg van de Nieuwe Sloterweg, de herprofilering van de Johan Huizingalaan en de aanpassing van metro­station Henk Sneevlietweg. Naast infra­structurele maatregelen gaat het om geluid­afschermende maatregelen langs de snelweg A4. Deze maat­­regelen zijn nodig om het woon- en verblijfsklimaat in Nieuwe Meer Oost te ver­

169

170

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

beteren, maar ook andere deel­gebieden profiteren hiervan. Hieronder lichten we toe welke bovenplanse maatregelen voor Nieuwe Meer Oost van belang zijn en welke fasering daarbij hoort.

Nieuwe Sloterweg en ondertunneling spoordijk De Nieuwe Sloterweg doorkruist meerdere deelgebieden van Schinkelkwartier: Nieuwe Meer Oost, Riekerpark en Schinkelhaven. Onder­deel van de Nieuwe Sloterweg zijn onder meer een ondertunneling van de spoordijk en een brug over de watergang. Om te zorgen voor een uniforme uitstraling maken we een integraal ontwerp voor de gehele Nieuwe Sloterweg. Op basis daarvan volgen we voor de Nieuwe Sloterweg een afzonderlijk participatie- en besluitvormings­traject. De Nieuwe Sloterweg wordt niet in één keer aangelegd. Het gedeelte van de Nieuwe Sloterweg ten westen van het spoor inclusief de ondertunneling van de spoordijk zijn cruciaal voor een goede ontsluiting van Nieuwe Meer Oost. Daarom realiseren we dit gedeelte van de Nieuwe Sloterweg als eerste. Onderdeel van de ondertunneling is ook het realiseren van ecoducten ten behoeve van de ecologische verbindingszone op het hoger gelegen spoor­ talud. De aanleg van dit gedeelte van de Nieuwe Sloterweg is afhankelijk van de fasering van de Timeless-kavel, in het bijzonder de sloop van de voormalige IBM-schrijfmachinefabriek en de tijdelijke verplaatsing van het recyclepunt. Om die reden is de aanleg van dit gedeelte van de Nieuwe Sloterweg voorzien in fase 3.

Herprofilering Johan Huizingalaan en Henk Sneevlietweg De herprofileringen van de Johan Huizingalaan en de Henk Sneevlietweg zijn nodig om de fysieke ruimte voor autoverkeer te beperken en de bereikbaarheid en oversteekbaarheid voor langzaam verkeer te verbeteren. Deze her­profileringen zijn bovenplanse maatregelen, omdat deze betrekking hebben op meerdere deel­gebieden van Schinkelkwartier en de autonome groei van de bestaande stad. Een algehele herprofilering van deze wegen, niet voor­waardelijk voor de ontwikkeling van Nieuwe Meer Oost, is pas in een later stadium (naar verwachting na 2035) voorzien, als ook de andere aangrenzende deelgebieden worden ontwikkeld.

Gemeente Amsterdam Investeringsnota Nieuwe Meer Oost Schinkelkwartier

Vooruitlopend op een algehele herprofilering van de Johan Huizingalaan en de Henk Sneevlietweg passen we in het kader van de ontwikkeling van Nieuwe Meer Oost wel de plekken aan waar straten vanuit Nieuwe Meer Oost aansluiten op deze ontsluitingswegen. Deze aanpassingen zijn onderdeel van de investeringsnota Nieuwe Meer Oost. De fasering van deze aanpassingen stemmen we af op de fasering van de aangrenzende bouwblokken en delen van de openbare ruimte in Nieuwe Meer Oost. De aansluitingen van Global Switch en de parkeergarage in Think District op de Johan Huizingalaan zijn voorzien in fase 1, de promenade in fase 2 en de Nieuwe Sloterweg in fase 3. In fase 2 voorzien we het aanpassen van de aansluiting op de Henk Sneevlietweg.

Tunnels spoordijk naar sporendriehoek Het ondertunnelen van de spoordijken voor trein en metro moet Nieuwe Meer Oost op termijn via de sporendriehoek een tweede rechtstreekse verbinding geven met Riekerpark. Daarmee zorgen we voor betere verbindingen voor langzaam verkeer en natuur tussen verschillende deelgebieden, maar maken we ook ruimte voor de realisatie van een circulair watersysteem. Bovendien kan de tunnel vanuit Riekerpark op termijn mogelijk dienen als autoverbinding naar de sporendriehoek, zodat de huidige autoverbinding vanaf de Johan Huizingalaan kan worden opgeheven. De sporendriehoek is tot in fase 4 in gebruik door projectorganisatie Zuidasdok, zodat verbindingen in dat gebied pas daarna kunnen worden aangelegd. De ondertunneling van de spoordijk naar de sporendriehoek (voorzien in fase 3) koppelen we bij voorkeur aan de realisatie van de tunnel ter plaatse van de Nieuwe Sloterweg. Door de realisatie van deze tunnels aan elkaar te koppelen kunnen we de buitendienststelling van het treinverkeer beperken. De ondertunneling vanuit Riekerpark naar de sporendriehoek is afhankelijk van de ontwik­keling van Riekerpark en daarmee in ieder geval niet voorzien voor 2028. De plan­ vorming en planning van deze tunnels werken we nader uit en stemmen we af met ProRail, project­organisatie Zuidasdok en GVB.

Aanpassing metrostation Henk Sneevlietweg De ambitie is om metrostation Henk Sneevliet­ weg op termijn aan te passen, waarbij de voorkeur uitgaat naar het in zuidelijke richting

verplaatsen of verlengen van het metrostation. Dit zorgt voor een betere bereikbaarheid per openbaar vervoer van meerdere deel­ gebieden van Schinkelkwartier, in het bijzonder Nieuwe Meer Oost en Riekerpark. Het aan­ gepaste station krijgt dan namelijk ook ter plaatse van de Nieuwe Sloterweg een zuidelijke in- en uitgang. De gewenste aanpassing van het metrostation Henk Sneevlietweg vraagt om nadere uit­werking en nader onderzoek, in afstemming met het GVB. Bovendien heeft de aanpassing inhoude­ lijke en financiële samenhang met de besluit­ vorming over het doortrekken van de Noord/ Zuidlijn en het sluiten van de metroringlijn van Amsterdam. Gezien deze samenhang, de financiering en de bestuurlijke besluitvorming daarover is een eventuele aanpassing van het metrostation pas op langere termijn (na fase 4) te verwachten.