2. HER Holendrecht Centrum wbt nov2024.pdf

Hoogbouw Effect Rapportage Holendrecht Centrum November 2024

HOOGBOUW EFFECT RAPPORTAGE HOLENDRECHT CENTRUM 2 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

INHOUD Inleiding 1 Locatie 2 Ruimtelijk beleid 2.1 Hoogbouw Visie 2.2 Verweving metropolitaan landschap en stad 2.3 Hoogbouw Toetskaart 3 Stedenbouwkundig Plan Holendrecht 4 Inpassing stedelijk landschap 5 Bezonning en daglichttoetreding 6 Windhinder

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

3

INLEIDING Amsterdam streeft naar een economisch sterke en duurzaam ingerichte stad. Daarbij vormt het intensiever gebruik van de bestaande stad en tegelijk het open houden van het landschap één van de doelen. Verdichting is een belangrijke opgave, voor de hele stad en voor bepaalde gebieden in het bijzonder. Hoogbouw is daarin niet het enige, maar wel een geschikt middel. Het is bovendien een krachtig stedenbouwkundig instrument. Afhankelijk van de positionering van hoogbouw kan deze bijdragen aan de kwaliteit van de stad als metropool.

4 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

De omgeving van station Holendrecht wordt de komende jaren vernieuwd en tot een hoogstedelijke. Woon- en werklocatie met een hoge dichtheid, diversiteit en menging van functies. Het gebied zal niet alleen bijdragen aan het aanbod op de woningmarkt in de stad, maar zal ook ruimte kunnen bieden voor andere stedelijke functies. Hoogbouw wordt daarbij ingezet voor een nieuwe stadsskyline in de omgeving van het station en als duidelijk kenmerk van de dreef.

Dit Hoogbouw Effectrapportage (HER) is opgesteld ten behoeve van het Stedenbouwkundigplan Holendrecht Centrumgebied en brengt de effecten van de te realiseren hoogbouw in het plangebied in beeld. De rapportage geeft een korte beschrijving van de locatie in de stad. Vervolgens wordt het ruimtelijk beleid voor hoogbouw in Amsterdam beschreven en de hoogbouwambitie voor de Holendrecht. Daarna komen de landschappelijke inpassing,de bezonning en de windhinder aan de orde.

1 LOCATIE Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

5

IJmeer

Weesp Amsterdam Rijnkanaal rivier Gein

rivier Gaasp

Gaasperplas

Gein

Nellestein

A9 Holendrecht Oost Reigersbos noord Centrum Holendrecht

Huntum Holendrecht West Hakvoort Huigenbos

6 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

t

S

o

nH

io tat

Paasheuvelweggebied

h rec d n le

AMC

1 LOCATIE Het centrumgebied Holendrecht is gelegen in Stadsdeel Zuidoost, ten zuiden van het Brasapark, midden in de buurt Holendrecht, aan het Holendrechtdreef en op relatief korte aftand door open landschap van Abcoude en de Amstelscheg. De hoogbouw in het Centrumgebied vormt een schakel tussen de dichtheid van het Paasheuvelweggebied en de rustiger woonmilieu van Gaasperdam. Rondom het station en het Holendrechtplein is er ook potentie om een wat stedelijk karakter met wat hogere bebouwing langs de dreef. De hogere nieuwbouw in het centrumgebied werkt als landmark in de directe omgeving.

Omgeving metrostation bij Meibergdreef

Omgeving Abcoudepad

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

7

Impressie Holendrechtplein

8 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

2 RUIMTELIJK BELEID Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

9

Hoogbouwbeleid Amsterdam (2023) fragment uit Totaalkaart

10 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

2. RUIMTELIJK BELEID: HOOGBOUWVISIE In vergelijking met andere wereldsteden is hoogbouw in Amsterdam al snel bereikt: hoogbouw is de bebouwing die substantieel hoger is dan de overwegende bouwhoogte van de directe omgeving. We spreken in een groot deel van de stad van hoogbouw bij gebouwen die hoger zijn dan 30 meter. In de meeste buurten binnen de Ring A10 en ten zuiden van het IJ en Weesp worden gebouwen hoger dan 1,25 keer de overwegende hoogte van de directe omgeving gedefinieerd als hoogbouw. De hoogbouwvisie (Hoogbouw in Amsterdam, 2023) voor Amsterdam wordt als volgt beschreven: “Amsterdam groeit binnen haar bestaande grenzen. Het aantal inwoners en banen stijgt onverminderd en de vraag naar woningen, kantoor- en bedrijfsruimte blijft groot. We willen zoveel mogelijk mensen een plek bieden, maar tegelijkertijd willen we het groen rondom Amsterdam beschermen door daar niet te bouwen. Om voldoende ruimte te bieden aan iedereen is Amsterdam aan het verdichten. Dat betekent in sommige gevallen dat de stad ook de hoogte in gaat. Hoogbouw in Amsterdam is zeker geen nieuw fenomeen. In de afgelopen tien jaar zijn al veel gebouwen van 60 meter en hoger gebouwd, onder andere aan de Zuidas, rond het Amstelstation, station Amsterdam BijlmerArena en aan de IJ-oevers. En er zijn de in het oog springende gebouwen zoals het Pontsteiger gebouw en Nhow Amsterdam Rai.

Er verrijzen hoogbouwclusters, waarmee op specifeke plekken hele hoge dichtheden gerealiseerd worden. Rondom de stations en in de centra

van de stadsdelen dragen de clusters bij aan de meerkernige ontwikkeling van de stad, door de toevoeging van een gemengd programma en de markering van deze plekken….” Holendrecht valt in de Welstandsnota onder het systeem “Woonerven en meanders”. Dit gebied bestaat eigenlijk uit twee verschillende ruimtelijke systemen: de woonerven betreffen de compacte laagbouwbuurten in de Bijlmermeer en Gaasperdam en de meanders betreffen de woonwijken/buurten in middelhoogbouw, eveneens in de Bijlmermeer en Gaasperdam, maar die begonnen in de Banne Noord en Holendrecht-West. De stedenbouwkundige opzet gaat uit van autoluwe woonbuurten in één bouwhoogte, ontsloten door hogere ringwegen en gekenmerkt door seriematige woningbouw. Winkelcentra, scholen en andere voorzieningen zijn in de regel gerealiseerd als in zichzelf gekeerde complexen op een centrale plek omgeven door parkeerplaatsen of groen.

Hoogbouw langs de dreef en aan het station De Welstand systemen vormen de onderleggers voor een viertal regimes met betrekking tot hoogbouw op de schaal van de stad. Ze laten zien welke gebieden geschikt zijn voor hoogbouw, en in welke mate, en waar het helemaal niet mogelijk is. Het Centrumgebied Holendrecht valtvoor een groot deel onder de regime “Soms, op specifieke plekken”. Passend bij de ruimtelijke systemen in deze gebieden is hoogbouw alleen mogelijk langs de lange doorgaande straten of in de stadsdeelcentra. Het zijn elementen die qua schaal passen bij de grotere schaal van hoogbouw. Alleen in de stadsdeelcentra draagt hoogbouw substantieel bij aan de verdichtingsopgave. Langs de straten of de grote infrastructurele elementen werkt het vooral als stedenbouwkundige accentuering van een bijzondere functie of een bijzondere plek en ter oriëntatie. Hoogbouw Toetskaart In de nota Hoogbouw in Amsterdam is het toetsingskader voor hoogbouw te vinden. Op deze kaart is zichtbaar gemaakt waar hoogbouw mogelijk is. Lang de Holendrechtdreef zijn in de kaart hoogbouw tot 70m mogelijk bij het markeren van bijzondere plekken toegestaan.

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

11

Impressie Meibergpad vanuit het stationsplein

12 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

3 STEDENBOUWKUNDIG PLAN HOLENDRECHT CENTRUMGEBIED Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

13

14 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

3. STEDENBOUWKUNDIG PLAN HOLENDRECHT CENTRUMGEBIED Holendrecht Centrumgebied krijgt een voor de buurt nieuw type woonmilieu met integratie van hoogbouw. Om enerzijds een hoogstedelijk woonwerkmilieu te realiseren en anderzijds de unieke kwaliteiten van de locatie aan een metro-, bus- en treinstation, is een grotere functie mix en een aantal torens gewenst. Langs Holendrechtdreef worden vier torens in de bebouwing geïntegreerd als schakel tussen het centrumgebied de rest van Holendrecht.

De nieuwbouw kenmerkt zich door een stedelijke ‘basis’ van middelhoge woningbouw van 4 tot 7 lagen en daar bovenop hoogbouw. De torens zijn integraal onderdeel van het weefsel, geen solitairen volumes. In het ontwerp staan vier torens met bouwhoogtes tussen 50 en maximaal 60 meter. De twee hoogste torens zijn gesitueerd aan het station en aan het buurtplein. De identiteit van Holendrecht wordt mede bepaald door het Abcouderpad en het

Meiberpad, maar andersom draagt de nieuwbouw in het centrumgebied ook bij het verstedelijking van de stationsbuurt en de dreef als identiteit van de buurt, met een nieuw stedelijk silhouet. Bij de positionering van de torens is zorgvuldig gekeken naar o.a. uitzicht, bezonning, oriëntatie en de ruimtelijke beleving op maaiveld. Er is bijvoorbeeld rekening gehouden met bezonning van het buurtplein voor de locatie van hoogbouw.

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

15

16 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

4 INPASSING STEDELIJK LANDSCHAP Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

17

Bijlmer Arena Station

A

Bullewijk Metro Station

B Gaasperplas

C D

E

F Holendrecht Metro Station

G

H

I

J

locatie en richting fotos 18 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

Centrum Holendrecht

Overzicht gebied en omgeving met locatie van de fotos

4 INPASSING STEDELIJK LANDSCHAP De transformatie van het Holendrecht centrumgebied en het Paasheuverlweggebied als stationslocatie is onderdeel van een bredere verdichting van oorspronkelijke monofunctionele werkgebieden in de hele stad. Hoogbouw is ook onderdeel van de verstedelijking van het gebied. Op dezelfde wijze wordt de omgeving van het station getransformeerd naar een meer multifunctioneel en stedelijker woonmilieu waar ook werkfuncties en andere voorzieningen onderdeel zijn van het straatbeeld.

Rondom stationslocaties, volgt de Omgevingsvisie gedachtes over concentratie van voorzieningen en stedelijkheid rondom OV knooppunten. Aansluitend op het ruimtelijk beleid voor hoogbouw in Amsterdam zijn standpunten bepaald rondom Holendrecht om een goed beeld te vormen van de impact van de ontwikkeling van het gebied op het stedelijk landschap. Er is vooral aandacht voor de omliggende stations, de groene scheg bij Abcoude en het entree van het gebied vanuit de A2 (Meibergdreef). De standpunten bevinden

zich zowel nabij de locatie als op enige afstand van het plangebied, zodat de inpassing van de nieuwbouw in het centrumgebied volledig in beeld gebracht wordt, van directe omgeving tot stadslandschap. Fotomontages tonen de bestaande situatie (VOOR) en het beeld na realisatie van de geplande hoogbouw (NA).

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

19

A. Vanuit Bijlmer Arena Station

B. Vanuit Bullewijk Station

Voor

Voor

Na

Na

20 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

C. Vanuit Nieuwerssluishof

D. Vanuit Abcouderpad

E. Vanuit Meerkerkdreef

Voor

Voor

Voor

Na

Na

Na

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

21

F. Vanuit Nieuwegeinlaan

G. Vanuit Holendrecht Station

H. Vanuit Meibergdreef

Voor

Voor

Voor

Na

Na

Na

22 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

I. Metrospoor vanuit Reigersbos

J. Vanuit Gein (noordelijke oever)

K. Vanuit Gaasperplas

Voor

Voor

Voor

Na

Na

Na

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

23

L. Gaasperplas

Voor

Na

24 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

5 BEZONNING & DAGLICHTTOETREDING Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

25

Voorbeeld opbouw volumes in de bestaande buurt

26 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

5. BEZONNING & DAGLICHTTOETREDING Ook voor bezonning zijn onderzoeken uitgevoerd op basis van een voorbeeld van de bouwvolumes. Verschillende tijdstippen en data zijn getoetst. In dit hoofdstuk worden de beelden op representatieve tijdstippen getoond. Relevant zijn de volgende data: 21maart-21september: de gemiddelde bezonning voor het hele jaar, in het begin van het voorjaar en het najaar. Deze bezonning is relevant omdat het begin is van periodes wanneer nog buiten zitten en goed gebruik van de openbare ruimte mogelijk is. Deze zijn de slechte momenten, met een wat lage hoek van de zon. 21 juli laat het hoogte punt zien, wat betref bezonning, en is relevant omdat het om de beste periode is wanneer bewoners het vaakste gebruik maken van de openbare ruimte. 21 december is het slechte dag van het hele jaar. Het is daardoor niet representatief maar laat zien welke gebieden of delen van de bebouwing slechter daglichttoetreding.

Woningen De hoogste torens worden voornamelijk aan de Holendrechtdreef gesitueerd, zodat de meeste schaduw ten noorde van de bebouwing valt. Door de hoogbouw op afstand van elkaar te positioneren en verjonging in de hoogte toe te passen, wordt de impact van schaduw beperkt. De verkavelingsstructuur stimuleert de ontwikkeling van half open blokken, die de meanderen structuur van de wijk volgen. In vergelijking met volledig gesloten blokken is de bezonning in dergelijke bebouwingstypen gunstiger. In de afbeelding hiernaast zijn de zonuren per dag weergegeven. Hier is te zien dat er relatief weinig zonuren zijn in geval van meer gesloten bouwblokken.

Openbare ruimte Het stationsplein en het Holendrechtplein zijn de belangrijkste openbare ruimtes, samen met de sport en spellocatie langs het Meibergpad. Deze plekken zijn vooral getoetst op bezonning en wind. Op deze locaties komen mensen bij elkaar en zijn er buurtfuncties gevestigd (zoals maatschappelijke voorzieningen, horeca en verschillende commerciële voorzieningen) die publiek aantrekken. Bij de horeca locaties s getoetst of terrassen mogelijk zijn. Directe omgeving De directe omgeving van het plan krijgt te maken met schaduweffecten. Dit valt in de zomer, als de zon hoog staat, mee. Alleen in de wintermaanden is kans op schaduw ten gevolge van de hoogbouw in de nieuwbouw van het Centrum Holendrecht. Als de zon schijnt, gemiddeld 1 tot 2 uur per dag in december, verplaatsen de schaduwen door de rankheid van de torens continu; op deze manier is er geen sprake van aanhoudende schaduwhinder. Hierbij is schaduweffect van de hoogste toren door de nieuwbouw in Holendrecht op de bestaande buurt beperkt.

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

27

BEZONNING op 21 maart/ 21 september

09:30 AM

11:30 AM

13:30 PM

15:30 PM

28 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

17:30 PM

19:30 PM Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

29

BEZONNING 21 juni

09:30 AM

11:30 AM

13:30 PM

15:30 PM

30 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

17:30 PM

19:30 PM Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

31

BEZONNING 21 december

09:30 AM

11:30 AM

13:30 PM

15:30 PM

32 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

17:30 PM

19:30 PM Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

33

DAGLICHTTOETREDING 21 maart - 21 september (9:00 tot 16:00)

34 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

DAGLICHTTOETREDING 21 juni (9:00 tot 16:00)

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

35

DAGLICHTTOETREDING 21 december (9:00 tot 16:00)

36 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

6 WINDHINDER Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

37

D2

D1

B2 B1

38 Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

6. WINDHINDER Met behulp van Computational Fluid Dynamics (CFD) is een onderzoek verricht naar de te verwachten windklimaatsituatie rondom het stedenbouwkundig plan Holendrecht te Amsterdam.

Voor de opzet van het onderzoek en de beoordeling van het windklimaat is uitgegaan van de Nederlandse norm NEN 8100:2006 Windhinder en windgevaar in de gebouwde omgeving.

Voor het vervaardigen van het CFD-model is onder meer gebruik gemaakt van een 3D model. De stedenbouwkundige omgeving en de begroeiing is meegenomen’In totaal is een gebied gemodelleerd is van circa 1000 bij 800 meter.

Uit de resultaten van het onderzoek kunnen de volgende conclusies getrokken worden:

Het doel van het onderzoek was het vaststellen en beoordelen van het te verwachten windklimaat in de directe omgeving van het stedenbouwkundig plan.

•

In geplande situatie is rond de planlocatie overwegend sprake van een goed windklimaat voor de activiteit doorlopen. Bij de west- en zuidhoek van gebouw B1, direct naast het station, is lokaal sprake van een matig windklimaat. Dit komt overeen met kwaliteitsklasse D. Dit wordt veroorzaakt door de dominante zuidwestenwind die om dit gebouw heen stroomt.

•

Rond de geplande bebouwing is geen beperkt risico op windgevaar, of windgevaar vastgesteld.

•

Bij de gevels is overwegend sprake van een goed windklimaat voor de activiteit slenteren, wat wordt gehanteerd voor windgevoelige functies zoals gebouwentrees en verblijfsgebieden. Dit komt overeen met kwaliteitsklassen A en B. Bij de hoeken met de torens is lokaal sprake van hogere hinderkansen, windklassen C en zeer lokaal D. Deze locaties zijn op voorhand minder geschikt voor windgevoelige functies.

Hoogbouweffectrapportage Holendrecht Centrum

39