2. Handreiking Gewoon Goed - Hoe maken we projecten haalbaar en goed.pdf

Opbouw

Vuistregels werkwijze en proces 1 Gewoon Goed per fase • Pas in elke planfase de uitgangspunten van Gewoon Goed toe, waarbij de focus verschilt (zie tabel).

2 Hulpconstructies • Maak gebruik van de grote hoeveelheid ken­ nis en kunde die er is. • Maak gebruik van het Hulpteam Gewoon Goed.

3 Opschaling • Zorg ervoor dat inhoudelijke geschillen niet te lang blijven hangen, dit belemmert de voortgang. • Schaal, bij verschil van inzicht, tijdig op en maak h ­ ierbij gebruik van bestaande mogelijkheden.

Dit hoofdstuk beschrijft wat de toepassing van “Gewoon Goed” per planfase betekent. Hierbij wordt ingegaan op toepassing van het PlaBeRum, de taakverdeling in de gebiedsontwikkeling, hulpconstructies die voorhanden zijn bij dilemma’s en de wijze van opschaling.

Afbakening

“Gewoon Goed” betekent dat in het gehele proces van gebieds- en locatieontwikkeling, van initiatieffase tot uitvoering, in wordt gezet op projecten die haalbaar en goed zijn.

De Handreiking is voor nieuwe projecten en voor het optimaliseren binnen reeds door de gemeenteraad vastgestelde kaders

Handreiking Gewoon Goed | 7 | Stroomlijnen werkwijze en planproces

32

7.1 Gewoon Goed per fase In de ruimtelijke planvorming wordt het Plan en Besluitvormingsproces Ruimtelijke Maatregelen (verder ‘plaberum’) gebruikt als leidraad om het planproces te structureren. Het plaberum schrijft niet een verplichtend proces voor; het verloop van het planvormingsproces is van veel facetten afhankelijk en veelal maatwerk. Het plaberum is daarmee een routeplanner, geen spoor­ boekje met vaste vertrek- en aankomstpunten. Met één belangrijk ‘tussenstation’, namelijk fase 3, eindigend in het investeringsbesluit. Niet alle typen ruimtelijke ­projecten doorlopen elke afzonderlijke planfase in het Plaberum en/of de te nemen besluiten. Dit is o.a. ­afhankelijk van type en omvang van het project. Het plaberum is ook relevant voor transformatieprojecten, waarbij positionering van het initiatief, eigendoms­ verhoudingen en scope van het initiatief (eigenstandig of onderdeel van een groter project) kunnen leiden tot een specifiek verloop van het planproces. Zie het Plaberum voor een toelichting op inhoud en te nemen besluiten per Plaberumfase.

Uitleg tabel In de tabel is per fase van het planproces aangegeven waar de focus ligt wat betreft het toepassen van “Gewoon Goed” uitgangspunten. Het is in elke fase mogelijk bij vragen of onduidelijkheden contact op te nemen met het Hulpteam Gewoon Goed.

Planfase

Hoofdactiviteit

GEWOON GOED focus

Beschikbare ondersteuning

Fase 1

• Kansrijk/wenselijk? • Marges/risico’s? • Tijd/middelen beschikbaar?

Relatie programma-kwaliteit en eigendomsverhoudingen Relatie verdichten – (boven­ planse) voorzieningen

• Team Ruimte voor de Stad • Initiatieventafels Stadsdelen • E-teams

• Verken varianten voor optimaal ruimtegebruik • Onderzoek de vereiste condities

Scherp zijn op betekenis onder­ zoekresultaten voor business case van markt én gemeente (haal­ baarheid in het geding?)

• E-teams • Adviesteams

• Definieer kernambities en ­prioriteer • Optimaliseer de GREX • Geef indicatie van de ondergrens • Schep uitwerkingsruimte waar mogelijk • Zoek kritische (zelf)reflectie

Rekenen &Tekenen leidt tot optimum in driehoek program­ ma-kwaliteit-financieel resultaat Aandacht voor schaalniveau ­ ptimalisering (plan/deelplan/ o bouwveld/kavel).

• E-teams • Adviesteams • SIOK (Subcom­ missie Integrale Omgevings­ kwaliteit)

Fase bouwenvelop / tender­ document / anterieure ovk:

Uitgangspunten investerings­ besluit vertalen naar bouw­ enveloppen. Enerzijds leiden die tot tenders, anderzijds tot overeenkomsten met private eigenaren van vast­ goed (transformatoren), soms ook met grondeigenaren (in dat geval tot anterieure overeenkomsten of eventueel exploitatieplan)

• Tenderteam • Supervisor • (pré-advies) COK (Commissie Omgevings­ kwaliteit) • Kwaliteitstafels • E-teams • Adviesteams • Juristen G&O

Initiatief Verkenning

Fase 2 Onderzoek Verdieping

Fase 3 Stedenbouwkundig plan Grondexploitatie Omgevingsplan

Fase 4 Uitwerking naar bouwenveloppen/ tenders Inrichtings- & beheerplan Vergunningaanvraag

• Voorkom stapelen van ambities • Bied kaders met oplossingsruimte • Test kaders en randvoorwaarden • Maak samen waar mogelijk

Fase VO / DO / Erfpacht­aanbieding: • Voer gesprek over mogelijke ­aanpassingen/optimalisaties • Markeer ondergrens • Escaleer tijdig

Handreiking Gewoon Goed | 7 | Stroomlijnen werkwijze en planproces

33

7.2 Hulpconstructies

7.3 Opschaling

Maak gebruik van de grote hoeveelheid kennis en kunde die er is, zowel intern gemeentelijk als extern bij de markt. Zoek hierbij de samenwerking.

In de gebiedsontwikkeling is de opdrachtgeverslijn bepalend voor het proces.

Sinds 2021 is intern gemeentelijk een aantal brede Expertiseteams (E-teams) opgezet. Projectteams kunnen op eigen initiatief bij deze teams terecht met inhoude­ lijke vragen op de verschillende expertisevelden. Daarnaast hebben verschillende diensten Adviesteams ingericht op bepaalde facetten van de planontwikke­ ling, bijvoorbeeld Geluid (R&D) of Financiën (G&O).

Overzicht van de Expertiseteams: Bodem en ondergrond / Duurzaamheid / Economie / Eigendomsverhoudingen en ontwikkelstrategie (prego) / Openbare ruimte en mobiliteit / Ruimtelijke ordening / Wonen en maatschappelijke Voorzieningen Schroom ook niet om het Hulpteam Gewoon Goed in te schakelen. De directies R&D en G&O hebben dit team gezamenlijk ingericht. Projectteams kunnen het Hulpteam inschakelen bij vragen over “gewoon goed” kwesties. Het Hulpteam geeft advies en kan indien nodig een “Gewoon Goed special” organiseren. Dit kan handig zijn als er sprake is van een grote mate van ­complexiteit in vragen, knelpunten en/of dilemma’s. Zo’n special is maatwerk, de vorm hangt af van de hulp­ vraag. Het Hulpteam zorgt ervoor dat de juiste kennis en kunde ingeschakeld worden. De bedoeling is dit team tijdelijk – zo lang als nodig - in de lucht te houden, totdat Gewoon Goed volledig ­ingebed is in het reguliere proces.

De ambtelijke opdrachtgever regisseert het planvor­ mingsproces met projectmanager en projectteam. Het projectteam bevat vertegenwoordigers van bij de opgave betrokken beleidsdirecties. Vaak gaat het dan om medewerkers van PMB, R&D, G&O, V&OR en IB. Afhankelijk van de programmatische opgave zijn ook medewerkers van directies als Vastgoed, EZC, Wonen, MV en OJZ betrokken (niet uitputtend).

In uitzonderlijke gevallen wordt een casus bestuurlijk voorgelegd, aan de wethouder Stedelijke Ontwikkeling en Woningbouw en/of – indien het dagelijks bestuur van een stadsdeel de rol heeft van bestuurlijk opdracht­ gever – de portefeuillehouder van het stadsdeel.

Gedurende de rit kunnen geschilpunten met externe partijen ontstaan. Maar ook binnen het gemeentelijke projectteam kunnen zich allerlei discussies aandienen. Bijvoorbeeld over gewenste voorzieningen die niet passen, het beschikbare budget is niet toereikend of de beleidsmatig gewenste (en soms vastgelegde) ­programmering van functies of de differentiatie binnen een functie zijn niet realiseerbaar. Het is hierbij belangrijk - dit geldt zowel voor interne als externe discussie - om tijdig op te schalen. Wees hierin niet te benauwd (“leer escaleren”) en maak gebruik van de mogelijkheden die er zijn. Zorg ervoor dat inhoude­ lijke geschillen niet te lang blijven hangen, dit belem­ mert de voortgang. Opschaling vindt in principe plaats via de opdracht­ geverslijn, de eerste verantwoordelijke is de ambtelijk opdrachtgever. In de meeste gevallen is opschaling naar dit niveau al voldoende om tot een oplossing te komen. Mocht dit ontoereikend zijn dan is de volgende stap de adjunct-directeur Gebiedsontwikkeling en ver­ volgens de directeur G&O. Handreiking Gewoon Goed | 7 | Stroomlijnen werkwijze en planproces

34

Colofon

Handreiking Gewoon Goed Hoe maken we projecten haalbaar en goed Tekst en redactie Ruimte en Duurzaamheid en Grond en Ontwikkeling, gemeente Amsterdam Voor vragen over dit rapport kunt u contact opnemen met Harriet Wildenberg, h.wildenberg@amsterdam.nl Fotografie Omslagfoto: Esther Hesp Overige foto's: Fotobank Gemeente Amsterdam tenzij anders benoemd Ontwerp Ontwerpwerk

ONT2025188

Publicatiedatum 17 juni 2025