2. Evaluatie Klimaatfonds 250204.pdf

Evaluatie Klimaatfonds Ten behoeve van de verlenging van de looptijd van het fonds

1

Inhoudsopgave 1.

Samenvatting...................................................................................... 3

2.

Inleiding ............................................................................................... 3 2.1 Aanleiding en doel............................................................................. 3 2.2 Afbakening en vraagstelling ............................................................. 4

3.

Bestedingen en resultaten klimaatfonds ........................................... 4 3.1 Algemeen beeld................................................................................. 4 3.2 Gebouwde omgeving ........................................................................ 5 3.3 Mobiliteit ........................................................................................... 7 3.4 Elektriciteit ........................................................................................ 7 3.5 Haven en industrie............................................................................. 8 3.7 Projecten buiten de oorspronkelijke kaders en doel van het Klimaatfonds ........................................................................................... 9

4.

Beschikbaar en vrij te maken financiële ruimte ................................. 9

2

1. Samenvatting

2. Inleiding 2.1 Aanleiding en doel

Het fonds vervult het doel waarvoor het is opgezet: het ondersteunen van investeringen die bijdragen aan een rechtvaardige transitie naar een klimaatneutrale en aardgasvrije stad. Toch blijft het tempo van de bestedingen achter. Dit komt grotendeels doordat de implementatie van maatregelen en investeringen vaak een lange aanlooptijd vergt. Een belangrijke factor hierin is de vertraagde warmtetransitie en de uiteindelijk stagnerende samenwerking binnen Warm Amsterdam. Ook de transitie in Haven en industrie kent lange loopt- en ontwikkeltijd, waardoor investeringen tot nu toe uitbleven. Van de beschikbare € 150 miljoen in het fonds is tot nu toe in totaal een bedrag van € 101 miljoen bestemd. Dit bedrag is al uitgegeven, vastgelegd in beschikkingen op basis van subsidieregelingen of toegekend via leningen en garantieovereenkomsten. Het grootste deel hiervan is ingezet voor het realiseren van een aardgasvrije en energiezuinige gebouwde omgeving. De investeringen en bestedingen die tot nu toe zijn gedaan, leiden jaarlijks tot een CO₂-reductie van 16,4 kton. Daarnaast zijn en worden er circa 9.000 woningen aardgasvrij gemaakt op basis van projecten waaraan wordt bijdragen uit het fonds. Er is ruim € 22 miljoen besteed aan projecten die niet direct binnen de oorspronkelijke doelstellingen of voorwaarden van het fonds vielen.

Er is een bedrag van € 44,2 miljoen geoormerkt voor projecten en maatregelen die niet zijn doorgegaan of geoormerkt in regelingen waarvan de looptijd inmiddels is geëindigd. Het grootste deel hiervan (€ 38 miljoen) was gereserveerd voor aansluitingen van corporatiewoningen op het stadswarmtenet (Warm Amsterdam). Deze middelen kunnen na besluitvorming door de raad worden vrijgemaakt en opnieuw worden ingezet. Inclusief de vrij beschikbare financiële ruimte in het fonds van € 4,5 miljoen ontstaat een potentiële ruimte van circa € 49 miljoen dat kan worden ingezet om bij te dragen aan de doelen van het fonds.

Op 13 februari 2019 besloot de gemeenteraad van Amsterdam tot de instelling van een bestemmingsreserve van €150 miljoen: het Klimaatfonds. Dit fonds is opgezet om investeringen te ondersteunen die bijdragen aan een rechtvaardige transitie naar een klimaatneutraal en aardgasvrij Amsterdam. Bij de oprichting werd de looptijd van het fonds vastgesteld tot en met 2025. In 2020 stelde het college een bestedingsperspectief vast, waarin werd uitgewerkt op welke manier het Klimaatfonds kon worden ingezet. De basis voor dit perspectief was de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050. Bestedingen uit het klimaatfonds moesten bijdragen aan de doelen en de realisatie van de verschillende transitiepaden van de Routekaart: 

  

Gebouwde omgeving: gericht op het klimaatneutraal maken van alle gebouwen in de stad. Binnen dit transitiepad zijn drie deelopgaven gedefinieerd: het aardgasvrij maken van de bestaande stad, het energiezuinig maken van bestaande gebouwen en het realiseren van klimaatneutrale groei (nieuwbouw). Mobiliteit: gericht op het verminderen van CO₂-uitstoot door personenen goederenvervoer. Duurzame elektriciteit: gericht op het opwekken van duurzame elektriciteit binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam. Haven en industrie: gericht op het terugdringen van CO₂-uitstoot en het benutten van kansen in het havengebied voor de opwek, opslag en distributie van hernieuwbare energie.

In 2020 heeft de raad besloten 78 miljoen uit klimaatfonds te bestemmen voor het duurzaam herstelplan. De zogenaamde banenmotoren droegen grotendeels bij aan de verschillende transitiepaden van de energietransitie zoals ook opgenomen in het bestedingsperspectief.

3

In 2023 werd het bestedingsperspectief aangepast, omdat het grootste deel van de middelen uit het Klimaatfonds al was geoormerkt. Op dat moment was er nog circa €20 miljoen aan vrije bestedingsruimte beschikbaar. Het college wilde deze middelen voornamelijk inzetten voor buurtgerichte initiatieven voor energietransitie in de bestaande stad, met focus op collectieven van Amsterdammers. De afgelopen jaren heeft het Klimaatfonds de realisatie van een groot aantal projecten mogelijk gemaakt. Door veranderende omstandigheden is echter een aantal projecten niet binnen de beoogde termijn uitgevoerd. In deze evaluatie wordt inzichtelijk gemaakt hoe het fonds is ingezet, welke resultaten zijn behaald en welke middelen kunnen worden vrijgemaakt voor andere projecten.

2.2 A akening en vraagstelling Deze evaluatie richt zich op de besteding en effectiviteit van het Klimaatfonds en biedt inzicht in de mate waarin het fonds heeft bijgedragen aan de beoogde transitieopgaven. Daarbij worden de volgende kernvragen beantwoord: 





Hoe verhoudt het beoogde beroep op het Klimaatfonds zich tot het daadwerkelijke beroep, uitgesplitst naar de verschillende transitiepaden? In hoeverre hebben de bestedingsvoorstellen uit het Klimaatfonds bijgedragen aan de inhoudelijke doelstellingen van de transitie naar een klimaatneutrale en aardgasvrije stad? Welke middelen zijn nog vrij beschikbaar en welke kunnen worden vrijgemaakt voor herbestemming?

De realisatiecijfers in het rapport zijn (mede) gebaseerd op de stand van 18 maart 2024 van het subsidieregister. De rijksbijdrage van € 5,6 miljoen voor het aardsgasvrij maken van de Van der Pekbuurt is niet meegenomen in de evaluatie. Deze middelen zijn ondergebracht in het fonds maar vallen niet

onder de kaders die de raad heeft vastgesteld voor bestedingsvoorstellen uit het fonds. Voor de berekening van de bijdrage aan de doelstellingen (CO2-reductie en aardgasvrij maken van de stad) van het fonds is uitgegaan van de opgave zoals opgenomen in de bestedingsvoorstellen, bekende resultaten per projecten en geldende kentallen voor het gemiddelde verbruik per woning en de uitstoot per energie eenheid. Het uiteindelijke effect kan afwijken, a ankelijk van de mate waarin de plannen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Als projecten deels zijn gerealiseerd dan is effect op de doelstellingen naar rato van de realisatie berekend. De voortgang op de algehele duurzaamheidsdoelstellingen en de energietransitie is geen onderdeel van de evaluatie. De evaluatie is als volgt opgebouwd: na de belangrijke conclusies en inleiding in hoofdstukken 1 en 2 wordt in hoofdstuk 3 ingegaan op de verschillen tussen het beroep op het fonds ten opzichte van het oorspronkelijke plan voor de verschillende transitiepaden. Hoofdstuk 4 gaat vervolgens in op de vrij beschikbaar en vrij te maken financiële ruimte in het fonds.

3. Bestedingen en resultaten klimaatfonds 3.1 Algemeen beeld Bij de oprichting van het Klimaatfonds is een bedrag van €150 miljoen vanuit het Vereveningsfonds gedoteerd. Het merendeel van deze middelen (85,0%) was bij de oprichting gereserveerd voor de energietransitie in de gebouwde omgeving. Het resterende deel (15,0%) werd verdeeld over de transitiepaden mobiliteit (3,3%), duurzame elektriciteit (3,3%) en haven & industrie (5,8%). Daarnaast werd een klein deel gereserveerd voor zogenoemde etalageprojecten (2,0%) en voor de dekking van de beheerkosten van het fonds (0,5%). Tabel 1 geeft een overzicht van de beoogde en daadwerkelijk bestede middelen en de bijdrage aan CO2-reductie en aardgasvrij per transitiepad. In de periode 2019-2024 is in totaal €101,3 miljoen uitgegeven of verplicht binnen

4

verschillende subsidieregelingen. Dit komt neer op 68% van de oorspronkelijke fondsmiddelen. Op de thema’s duurzame elektriciteit, etalageprojecten en beheerkosten is meer uitgegeven dan aanvankelijk begroot. Daarentegen zijn er geen bestedingen gerealiseerd binnen de transitiepaden mobiliteit en haven & industrie. Voor de gebouwde omgeving is 50% van het oorspronkelijk begrootte bedrag uitgegeven of verplicht. De gemeenteraad heeft enkele projecten en maatregelen goedgekeurd die buiten de oorspronkelijke doelstellingen van het fonds vallen. In totaal gaat het om een bedrag van €22,15 miljoen. In deze evaluatie worden deze uitgaven aangeduid als "buiten scope". Ook delen van de duurzaam herstel motoren zijn gedefinieerd als buiten scope omdat deze niet bijdragen aan het doel van het fonds.

3.2 Gebouwde omgeving Een aanzienlijk deel van de middelen uit het Klimaatfonds was bestemd voor de energietransitie in de gebouwde omgeving. In totaal ging het om € 127,5 miljoen van de € 150 miljoen die in het fonds beschikbaar was. Binnen het transitiepad gebouwde omgeving zijn middelen toegewezen voor het aardgasvrij maken van bestaande bouw, het energiezuiniger maken van de bestaande bouw en het realiseren van klimaatneutrale groei. In tabel 2 is de realisatie op deze onderdelen weergegeven. Tabel 2: Bestedingen en beoogde resultaten gebouwde Omgeving (bedragen x 1 miljoen) 52,0-125,00

Realisatie/verplicht € 50,40

Tabel 1: Bestedingen en resultaten per transitiepad (bedragen x 1 miljoen)*

Energiezuinig

€ 8,0-17,0

€ 13,75

4**

Transitiepad

Klimaatneutrale groei Totaal

€

€-

-

Beoogd beroep

Gebouwde omgeving Mobiliteit

€ 127,50

Elektriciteit

€ 5,00

Haven & Industrie Etalage-projecten Beheerkosten

€ 8,75

Buiten scope Totaal

Realisatie/verplicht € 64,15

€ 5,00 € 10,00

Verschil

Gebouwde omgeving Aardgasvrij

Resultaat (kton CO2/jaar)

€ 63,35

12,5**

€ 5,00

-

-€ 5,00

2,7

€ 8,75

€ 3,00

€ 4,16

-€ 1,16

1,2**

€ 0,70

€ 0,80

-€ 0,10

-

€-

€ 22,15

-€ 22,15

-

€ 150.00

€ 101,26

€ 48,73

* Door afrondingen kunnen verschillen ontstaan ** Niet voor alle projecten is inzichtelijk hoeveel CO2 besparing is of wordt gerealiseerd. Dit wordt in de toelichting op projecten en maatregelen beschreven.

Beoogd beroep

€ 127,50

Resultaat 1 (kton CO2/jaar) 8,5**

€ 64,15

**Niet voor alle projecten is inzichtelijk hoeveel CO2 besparing is gerealiseerd. Zie toelichting in tekst.

Aardgasvrij maken van bestaande bouw In totaal is € 50,40 miljoen gerealiseerd of verplicht voor het aardgasvrij maken van gebouwen en woningen in de bestaande stad. Dit bedrag ligt lager dan oorspronkelijk voorzien bij de instelling van het Klimaatfonds. De middelen zijn ingezet voor de volgende projecten: 

Warm Amsterdam (€ 12,0 miljoen) - Gericht op het versneld aansluiten van bestaande corporatiewoningen en gebouwen op warmte-infrastructuur, in lijn met de Transitievisie Warmte. Er is 12 miljoen vastgelegd in een subsidieregeling voor de Confuciusbuurt, Hakfort/Huigenbos, K-buurt midden en Wildemanbuurt. Er kunnen circa 2.400 woningen aardgasvrij worden gemaakt en de beoogde

5









CO2-reductie is circa 2,2 kton kg/jaar De subsidieregeling loopt tot eind 2026. Door de stagnatie van de warmtetransitie worden voorlopig nog niet alle woningen aangesloten. Subsidies gebiedsgericht aardgasvrij (€ 13,5 miljoen) - t Bestemd voor het ondersteunen van collectieve verduurzamingsinitiatieven / warmtenetten in specifieke buurten. Dit zijn de volgende buurten: Banne Noord, Wildemanbuurt, Reimerswaalbeurt, Buikslotermeer Noord, Molenwijk, Bernard Loderbuurt en Dobbebuurt. Met de subsidie zijn/worden 3.106 woningen aardgasvrij gemaakt. De CO2-reductie is circa 2,8 kton per jaar. Subsidies stadsbreed aardgasvrij (€ 2,2 miljoen) - Een stimuleringsregeling om woningen, bedrijven en maatschappelijke organisaties, aardgasvrij te maken. Met de stadsbrede subsidie zijn 516 woningen aardgasvrij gemaakt wat bijdraagt aan circa 0,47 kton CO2-reductie per jaar. De reductie bij bedrijven en maatschappelijk vastgoed is gelijk aan 144 woningequivalenten en bedraagt daarmee circa 0,13 kton CO2 per jaar. De subsidieregeling is op 31 december 2022 gesloten. Reserveringen voor Warmtenet Middenmeer Noord en warmtecoöperatie MeerEnergie (€ 8,5 miljoen) - Bestemd voor de aanleg van een warmtedistributienet in Middenmeer Noord inclusief een lening voor coöperatie MeerEnergie, waardoor woningen in deze buurt op termijn aardgasvrij worden.

Als de 1650 woningen in Middenmeer Noord op het warmtenet worden aangesloten, levert dat jaarlijks een besparing op van zo’n 1,5 kton CO2. Subsidie en lening voor coöperatief warmtebedrijf KetelhuisWG (€ 9,30 miljoen) - Bijdrage aan de realisatie van een duurzaam energiesysteem op het WG-terrein, gebaseerd op restwarmte uit oppervlaktewater, om woningen en bedrijven aardgasvrij te maken. Met de bijdrage worden





1248 woningen aardgasvrij gemaakt. Dit leidt tot een reductie van circa 1,1 kton CO2 per jaar. Subsidieregeling “op weg naar klimaatneutrale buurten” (€ 2,4 miljoen) Stimulering van initiatieven die bijdragen aan klimaatneutrale of aardgasvrije buurten. Subsidie is bedoeld om bewoners/buurtinitiatieven ondersteuning te bieden bij verkenning van een buurtgerichte aanpak, haalbaarheidsstudie en/of uitwerken van een ontwerp voor een klimaatneutrale of aardgasvrije energievoorziening in de buurt. Initiatieven zijn nog niet in de uitvoeringsfase. Daarom is het niet mogelijk om te becijferen wat de CO2-impact van deze regeling is. Vastgoedmotor1 (€ 2,5 miljoen) - Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Het beoogde effect van de vastgoedmotor met betrekking tot het aardgasvrij maken van gemeentelijke panden is 0,25 kton CO2-reductie per jaar.

Een belangrijke oorzaak van de achterblijvende bestedingen is de beëindiging van de samenwerking binnen Warm Amsterdam in het voorjaar van 2024. In totaal was een bedrag van € 50 miljoen gereserveerd vanuit het Klimaatfonds om 10.000 woningen in Amsterdam aan te sluiten op het stadswarmtenet. Een deel van deze middelen (€ 12 miljoen) is opgenomen in een subsidieregeling, waarmee eigenaren van woningen in vier buurten subsidie kunnen aanvragen voor aansluiting op het warmtenet. Deze regeling loopt tot 31 december 2026. Energiezuinige bestaande bouw Voor het energiezuinig maken van bestaande bouw is in totaal € 13,75 miljoen besteed/verplicht. Dit bedrag is in lijn met hetgeen was voorzien bij de instelling van het Klimaatfonds.

1

Voor de vastgoedmotor is in totaal €10 miljoen beschikbaar gesteld. De ac viteiten van deze motor vallen zowel binnen de gebouwde omgeving als binnen het elektriciteit. De ac viteiten zijn gelijk verdeeld over beide transi epaden.

6

De middelen zijn ingezet voor de volgende projecten: 





Renovatiemotor (€ 10 miljoen) - Gericht op investeringen in isolatie en renovatie van woningen om het wooncomfort te verbeteren, het energieverbruik te verlagen en woningen gereed te maken voor een alternatief voor aardgas. Het bekerende effect is circa 1 kton CO2-reductie per jaar. Vastgoedmotor (€ 2,5 miljoen) - Bestemd voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Het beoogde effect met betrekking tot het energiezuinig maken van gemeentelijke panden 0,25 kton CO2-reductie per jaar. MKB-motor (€ 1,25 miljoen) - Ondersteuning van het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) bij verduurzaming en stimulering van een duurzaam en innovatief economisch klimaat voor startups. Het beoogde reductie effect van de verduurzaming van MKB bedrijven is 2,7 kton CO2 per jaar.

Klimaatneutrale groei Voor bovenwettelijke eisen ten aanzien van duurzame nieuwbouw was €2,5 miljoen gereserveerd (raadsbesluit 16 februari 2022). Het huidige college heeft besloten deze extra eisen te schrappen. Dit is vastgelegd in het Woningbouwplan 2022-2028. Er hebben dus geen bestedingen plaatsgevonden voor klimaatneutale nieuwbouw.

3.4 Elektriciteit Windenergie Voor windenergie is € 0,5 miljoen ingezet, een uitgave die bij de oprichting van het klimaatfonds niet was voorzien. Dit bedrag is ingezet als garantie voor een lening uit het Duurzaamheidsfonds, die is verstrekt voor het project “Wind in Noord”. Het beoogde resultaat is de ondersteuning van de coöperatieve ontwikkeling van windenergie in Amsterdam. Er is geen bijdrage aan de doelstelling berekend. Zonne-energie Voor zonne-energie is in totaal € 9,5 miljoen besteed, een hoger bedrag dan oorspronkelijk voorzien bij de instelling van het Klimaatfonds. De bestedingen zijn als volgt verdeeld: 



3.3 Mobiliteit Er is geen beroep gedaan op middelen uit het Klimaatfonds voor het uitstootvrij maken van mobiliteit. Bij de start van het fonds was rekening gehouden met een mogelijke bijdrage voor de ontwikkeling van slimme laadinfrastructuur en zero-emissiebussen. Deze projecten zijn echter zonder financiële ondersteuning vanuit het Klimaatfonds gerealiseerd.



Zonmotor (€ 4,0 miljoen) - Gericht op het wegnemen van barrières voor de grootschalige uitrol van zonne-energie op corporatiedaken die ten goede komt aan huurders. De middelen zijn via een subsidieregeling beschikbaar gesteld aan woningcorporaties. De zonmotor leidt tot 2,2 kton CO2-reductie per jaar. Vastgoedmotor (€ 5,0 miljoen) - Bestemd voor de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed. Zonnepanelen op daken van gemeentelijk vastgoed leidt tot circa 0,5 kton CO2-reductie per jaar. Zonneweide Strandeiland (€ 0,5 miljoen) - Subsidie voor de plaatsing van 6.000 zonnepanelen op het Strandeiland door een coöperatie. Met het project worden 750 huishoudens van stroom voorzien. De realisatie van de zonneweide leidt tot circa 0,5 kton CO2-reductie per jaar.

7

Tabel 4: Bestedingen en resultaten duurzame elektriciteit (bedragen x 1 miljoen) Elektriciteit

Realisatie/verplicht € 0,50

Verschil

Windenergie

Beoogd beroep €-

-€ 0,50

Resultaat (kton CO2/jaar) -

Zonne energie

€ 2,00

€ 9,50

-€ 7,50

3,2

Opslagcapaciteit

€ 2,00

€ 2,00

-

Voorbereiding aanpak Totaal

€ 1,00

€ 1,00

-

€ 5,00

€ 10,00







-€ 5,00

3.5 Haven en industrie Er is geen beroep gedaan op middelen uit het Klimaatfonds voor de verduurzaming van de haven en industrie. Bij de start van het fonds was rekening gehouden met een mogelijke bijdrage voor de ontwikkeling van essentiële infrastructuur voor de energietransitie. De voorbereidingen voor dergelijke projecten vergen echter langer dan voorzien, en de benodigde investeringen zijn ook a ankelijk van rijksregelingen en bedrijfsbeslissingen.



Hortus Drieklimatenkas (€ 0,06 miljoen) - Subsidie voor Stichting Botanicus om de bijna 30 jaar oude drieklimatenkas ingrijpend te verduurzamen. De CO- reductie is 0, 13 kton per jaar. Verduurzaming De Mirandabad (€ 2,2 miljoen) - Renovatie en verduurzaming van het zwembad, waaronder het aardgasvrij maken van het gebouw. De bijdrage aan de doelstelling is circa 1 kton CO2-reductie per jaar. Verduurzamen Apollohallen (€ 0,3 miljoen) - Aardgasvrij maken van de binnensportaccommodatie Apollohal door de installatie van een luchtwarmtepomp en aanpassing van de warmtapwatervoorziening. De bijdrage aan de doelstelling is circa 0,1 kton CO2-reductie per jaar. Pilotproject duurzame scholen (€ 1,0 miljoen) – Subsidie gericht op extra verduurzaming en toekomstbestendigheid van schoolgebouwen. Met de subsidie zijn 19 schoolgebouwen verduurzaamd. Een groot deel is aardgasvrij gemaakt.

De beheerkosten van het fonds bedroegen € 0,8 miljoen en vielen in de praktijk dus iets hoger uit dan vooraf ingeschat. Tabel 6: Beoogd en gerealiseerd/verplicht bestedingen etalageprojecten en beheerkosten (bedragen x 1 miljoen)

3.6 Etalageprojecten en beheerkosten

Etalageprojecten en beheerkosten

Bij de instelling van het Klimaatfonds heeft de raad middelen gereserveerd voor een beperkt aantal projecten die niet direct binnen de transitiepaden vallen, maar als showcase kunnen dienen. In totaal is hier € 4,16 miljoen aan besteed, verdeeld over de volgende projecten:

Etalageprojecten € 3,0 € 4,16 Beheerkosten € 0,7 € 0,8 Totaal € 3,7 € 5,8 ** Niet voor alle projecten is inzichtelijk hoeveel CO2 besparing is gerealiseerd. Zie toelichting in tekst.



Beoogd beroep

Realisatie/verplicht

Resultaat (kton CO2/jaar) 1,2**

Huisartsengebouw Dufaystraat (€ 0,6 miljoen) - Bijdrage aan transformatie van voormalige Dufayschool tot DufayHuis: een duurzaam gezondheidscentrum en buurthuis. Bijdrage aan doelstelling van het fonds is niet berekend.

8

3.7 Projecten buiten de oorspronkelijke kaders en doel van het Klimaatfonds

Tabel 7: Beoogd en gerealiseerde/verplichte bestedingen die vallen buiten het initiële doel van het fonds (bedragen x 1 miljoen).

In de afgelopen jaren heeft de raad verschillende projecten goedgekeurd die buiten het oorspronkelijke doel van het Klimaatfonds vielen. In totaal gaat het om € 22,15 miljoen aan bestedingen. Dit betreft de volgende projecten:

Niet gekoppeld

Realisatie/verplicht

Vliegwielmiddelen

€ 4,40

Economisch herstel

€ 10,00



Compensatieregeling bewoners voor vastrechttarieven Klimaatadaptatiemotor

€ 4,00

MKB-motor

€ 1,25

Totaal

€ 22,15









Vliegwielmiddelen (€ 4,4 miljoen) - Bedoeld om gemeentelijke directies te ondersteunen bij het versnellen van duurzame initiatieven, kennis en ervaring op te doen en duurzaamheid structureel te verankeren in beleid en uitvoering. Middelen voor economisch herstel (€ 10,0 miljoen) - Als onderdeel van het herstelplan tijdens de Coronacrisis is in de begroting van 2022 € 10 miljoen uit het Klimaatfonds onttrokken ten gunste van de Algemene Reserve. Hiermee werd de gemeentebegroting weer in evenwicht gebracht. Compensatieregeling bewoners voor vastrechttarieven (€ 4,0 miljoen) Regeling ter bescherming van recent aangesloten huurders van corporatiewoningen tegen hogere vastrechttarieven voor warmte. Klimaatadaptatiemotor (€ 2,5 miljoen) – Voor projecten gericht op het verminderen van hittestress in warme perioden, het vasthouden van water tijdens droogte en het tegengaan van wateroverlast bij hevige regenval. MKB-motor (€ 1,25 miljoen) - Ondersteuning van het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) bij verduurzaming en stimulering van een duurzaam en innovatief economisch klimaat voor startups. Het deel stimulering van een innovatief economisch klimaat voor startups valt buiten de kaders van het klimaatfonds.

€ 2,50

De bijdrage van deze projecten aan de doelstellingen van het fonds kan niet op basis van de aanvragen en besluitvorming worden gekwantificeerd.

4. Beschikbaar en vrij te maken financiële ruimte 4.1 Beschikbare vrije ruimte Op basis van de bestedingen en de huidige oormerkingen is begin 2025 een bedrag van € 4,5 miljoen besteedbaar binnen de kaders van het klimaatfonds.

4.2 Vrij te maken ruimte Naast de vrij besteedbare ruimte is er ook financiële ruimte die kan worden vrijgemaakt. Dit betreft middelen die nog vastliggen in regelingen waarvan de looptijd is verstreken of waarvan de onderliggende afspraken niet langer van toepassing zijn. In totaal gaat het om € 44,2 miljoen verdeeld over de volgende posten: Warm Amsterdam - Binnen het programma Duurzame Stad, Duurzame Banen was € 50 miljoen gereserveerd voor Warm Amsterdam, waarvan € 12

9

miljoen is geoormerkt binnen de subsidieregeling Duurzame Amsterdamse gebouwen tot 31 december 2026. Na de beëindiging van de samenwerking in het voorjaar van 2024 kan het resterende bedrag van € 38 miljoen worden vrijgemaakt.

Tabel 8: Beschikbaar dan wel nog vrij te maken financiële ruimte (bedragen x 1 miljoen)

BENG - In de vorige collegeperiode besloot de raad strengere eisen te stellen aan nieuwbouw (BENG+), met een subsidieregeling voor corporaties om de extra kosten te compenseren. Hiervoor was € 2,5 miljoen gereserveerd (raadsbesluit 16 februari 2022). Omdat het huidige college deze extra eisen heeft geschrapt (zoals vastgelegd in het Woningbouwplan 2022-2028), kan dit bedrag worden vrijgemaakt.

Vrij te maken ruimte

Bedrag

Beschikbaar vrije ruimte

€ 4,5

Warm Amsterdam

€ 38,0

Stadsbreed AGV

€ 2,0

Gebiedsgericht AGV

€ 1,1

Vliegwielmiddelen

€ 0,6

BENG

€ 2,5

Totaal

€ 48,7

Gebiedsgericht aardgasvrij - De subsidieregeling Aardgasvrij Dobbebuurt liep af op 30 juni 2024. Van de € 2,4 miljoen in het fonds is € 1,3 miljoen besteed, waardoor € 1,1 miljoen kan worden vrijgemaakt. Stadsbreed aardgasvrij - De subsidies Aardgasvrij bedrijven & maatschappelijk vastgoed en Aardgasvrij Stadsbreed liepen af op 31 december 2022. Van de gereserveerde € 4,2 miljoen is € 2,2 miljoen besteed, waardoor € 2,0 miljoen kan worden vrijgemaakt. Vliegwielmiddelen - Voor verankering van duurzaamheid in beleid van de gemeentelijke organisatie was € 5,0 miljoen gereserveerd. Inmiddels is € 4,4 miljoen besteed. De looptijd van deze middelen liep af op 31 december 2022, waardoor het resterende € 0,6 miljoen kan worden vrijgemaakt. In totaal kan binnen het klimaatfonds een bedrag van €44,20 miljoen worden vrijgemaakt voor herbestemming. Inclusief het huidige beschikbare bedrag van € 4,5 miljoen komt de totale financiële ruimte in het fonds dan op een bedrag van € 48,7 miljoen.

10

Bijlage 1: overzicht oormerkingen en vrij beschikbare middelen (bedragen x 1.000) Onderwerp

Bedrag huidige oormerking (x€ 1000)

Vrij te maken ruimte

Einde oormerking

college- of raadsbesluit

Actief

Onderwerp

Bedrag huidige oormerking (x€ 1000)

Vrij te maken ruimte

Einde oormerking

college- of raadsbesluit

31-08-2023

Raad

In afronding Zonmotor (SDAE H.2)

4.000

Subsidie aardgasvrij Stadsbreed (SDAG H.2) Subsidie aardgasvrij bedrijven & maatsch. vastgoed (SDAG H.2)

3.200

1.435

31-12-2022

Raad

1.000

603

31-12-2022

Raad

60

31-12-2025

College

Subsidie aardgasvrij Wildemanbuurt (SDAG H.3a)

2.833

31-12-2024

Raad

Subsidie op weg naar klimaatneutrale buurten (SRDIA H.3)

2.373

31-12-2026

Raad

Subsidie drieklimatenkas Hortus (incidenteel)

Subsidie aardgasvrij Bernard Loderbuurt (SDAG H.3a)

1.460

31-12-2025

Raad

Risicoreserveringen 31-12-2030

Raad

2.110

31-12-2025

Raad

Warmtedistributienet Middenmeer Noord*

5.600

Subsidie aardgasvrij Reimerswaalbuurt (SDAG H.3a)

Risicoreservering Wind in Noord

450

31-12-2035

College

Warmtemotor

50.000

31-12-2026

Raad

Renovatiemotor

10.000

31-12-2026

Raad

1.123

31-6-2024

Raad

2.500

31-12-2023

Raad

Subsidie aardgasvrij Dobbebuurt (incidenteel)

2.400

MKB-motor Subsidie aardgasvrij Banne Noord (SDAG H.3a)

800

31-12-2025

Raad

Vliegwielmiddelen

5.000

565

31-12-2022

Raad

31-12-2022

College

3.620

31-12-2026

Raad

Zorgcentrum Dufaystraat verduurzamen

584

Subsidie aardgasvrij Molenwijk (SDAG H.3a)

Vastgoedmotor

10.000

31-12-2024

Raad

Zonneweide strandeiland

470

31-12-2026

College

Klimaatadaptatiemotor

2.500

31-12-2023

Raad

Subsidie aardgasvrij Buikslotermeer noord (SDAG H.3b)

1.375

31-12-2027

Raad

Economisch Herstel

10.000

31-12-2021

Raad

Lening bewonersinitiatief MeerEnergie

2.062

31-12-2035

Raad

Apollohallen aardgasvrij

334

31-12-2022

College

31-6-2024

Raad

300

Corporatiesubsidie hogere BENG-Eisen

2.500

Reservering voor onderhoudslaten MMN

31-12-2022

College

456

Pilotproject verduurzaming schoolgebouwen

1.000

Rente tijdens aanleg MMN

38.000

Afgerond

De Mirandabad verduurzamen

2.200

31-12-2030

Raad

Beheerkosten

Bescherming huurders vastrecht warmtenet

4.000

31-12-2032

Raad

Totaal oormerkingen

145.500

Totaal beschikbaar

150.000

Subsidie coöperatieve warmtebedrijf KetelhuisWG

1.500

Raad

Voorgenomen lening coöperatieve warmtebedrijf KetelhuisWG

7.850

Raad

2.500

800

vrij besteedbaar ruimte

4.500

Totaal beschikbaar

48.730

* Dit is het deel dat vanuit het klimaatfonds wordt gedekt. Het totaal bedrag is geheim. ** door afrondingen kunnen verschillen ontstaan

11

Bijlage 2: Begripsomschrijvingen  

     

Dotatie: Geld wordt toegevoegd aan de reserve. Oormerking: raad of college (<€1M) geeft aan dat een specifiek bedrag in de reserve voor een bepaalde tijd aan een specifiek doel uitgegeven mag worden. Verleend of verplicht: geld dat schriftelijk is toegezegd aan een partner als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Vastgesteld of gerealiseerd: de partner heeft aan de voorwaarden voldaan de gemeente moet het geld overmaken. Dit leidt tot onttrekking. Onttrekking: geld wordt uit de reserve gehaald. Vrije ruimte: geld dat in het fonds zit, waarvoor nog geen oormerking bestaat. Vrijvallende ruimte: onnodig geoormerkt geld in het fonds. Risicoreservering: een oormerking die pas tot realisatie komt als een bepaald ongewenst risico zich voordoet. Bijv. een lening wordt niet terugbetaald of een investering levert minder op dan verwacht.

12