2 Context van en eerdere raadsinformatie over de inkoop van jeugdhulp Amsterdam DEF.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 25 augustus 2023 Jeugdzorg Marjolein Moorman Petra Helderman OJZD p.helderman@amsterdam Context van en eerdere raadsinformatie over de inkoop van jeugdhulp Amsterdam

Geachte leden van de gemeenteraad, U ontving de raadsinformatiebrief over de (voorlopige) gunning enkelvoudige specialistische jeugdhulp (ESJH) van 18 juli jl. Graag schets ik u kort de context waarin deze gunning plaatsvindt en zet ik de eerdere raadsbesluiten en informatie aan de raad over de inkoop van de specialistische jeugdhulp kort op een rij. Sinds het begin van de decentralisatie in 2015 bent u door middel van raadsbrieven en toelichtende technische sessies frequent geïnformeerd over ontwikkelingen in het jeugdstelsel. Er wordt hard gewerkt met veel partijen om hulp voor kinderen en ouders echt aan te laten sluiten bij hun situatie en te laten bijdragen aan een veilig thuis. Jeugdhulp bestaat voor ouders en jeugdigen die met opvoed- en opgroeiproblemen kampen, waardoor zij hulp nodig hebben van buiten hun netwerk. Onder deze noemer faciliteren wij door middel van inkoop en aanbestedingen een breed aanbod. Het vergt veel aandacht dit goed te organiseren. Het gaat immers om Amsterdammers in een kwetsbare situatie en om hardwerkende jeugdprofessionals. Sinds 2015 bouwen we in Amsterdam aan een jeugdhulpstelsel waarbij ouders en jeugdigen de hulp ontvangen die ze nodig hebben. We hebben vanaf de start een groot aantal aanbieders gecontracteerd en zijn begonnen met een bekostiging per uur. Vanaf 2018 hanteerden we een budget per hulpverleningstraject (de SPICS).

In de loop der jaren zagen we een grote stijging van de kosten. Dit komt door zwaardere zorgvragen, en voor een deel is de kostenstijging te verklaren door de hulp aan ouders en kinderen die zich niet in de meest kwetsbare situatie bevinden. Voor hen zijn ook andere oplossingen mogelijk dan specialistische jeugdhulp. Het aantal ouders en kinderen dat gebruikmaakt van de ESJH is de afgelopen vijf jaar bovendien verdubbeld. Dit heeft gezorgd voor een kostenstijging van 15 miljoen euro naar inmiddels 39 miljoen euro voor de ESJH waarbij de uitgaven nog steeds stijgen. Ook is de inzet van de ESJH vooral te zien in Centrum en Zuid, terwijl de meest kwetsbare gezinnen en kinderen in Zuidoost, Noord en Nieuw-West wonen. Gaandeweg zijn er bijstellingen geweest en grote veranderingen doorgevoerd in de samenwerking met en selectie van jeugdhulpaanbieders, en in de bekostigingssystematiek. Van een financiering van honderden partijen, zonder budgetplafonds voor specialistische aanbieders, gaan we steeds

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 augustus 2023 Pagina 2 van 3

meer naar een stelsel waarin het aantal aanbieders zodanig is, dat afzonderlijke én gezamenlijke gesprekken kunnen worden gevoerd en afspraken kunnen worden gemaakt. Het werken in partnerschap is vergroot, wat bijdraagt aan een beter georganiseerd hulpaanbod. Hieronder ga ik in op de grote ontwikkelingen die context bieden bij de inkoop ESJH die ter bespreking voorligt: de nieuwe koers die wij in Amsterdam zijn ingeslagen per 2021 en de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. Samenwerking tussen gemeente en de uitvoerende organisaties In 2021 zijn we het Amsterdamse jeugdhulpstelsel anders in gaan richten. Over de hoofdlijnen en uitgangspunten van de inkoop specialistische jeugdhulp heeft u in maart 202o een besluit genomen (Raadsbrief_inkoop_2021 ). De belangrijkste uitgangspunten zijn een taakgerichte bekostiging, lumpsumfinanciering en een beperking van het aantal aanbieders. De aanbieders werken intensief samen met elkaar, en met de andere jeugdpartners in de stadsdelen. Als leidraad hierbij gelden onderstaande principes: 1. Hulp voor de meest kwetsbare gezinnen 2. Normaliseren (versterken van steun uit de dagelijkse omgeving) 3. Integrale matched care (de juiste hulp op het juiste moment) 4. Gebiedsgerichte organisatie 5. Zo thuis mogelijk 6.

Lerend systeem in gezamenlijke verantwoordelijkheid (werken vanuit dezelfde bedoeling) Veranderingen bij hoogspecialistische jeugdhulp vanaf 2021 De eerste grote stap ter verbetering van het jeugdhulpstelsel is gezet bij hoogspecialistische jeugdhulp (HSJH), door tien kernpartners te contracteren volgens deze leidende principes. HSJH is intensieve hulp met meerdere soorten specialistische deskundigheid. Met de kernpartners, die met elkaar de hoogspecialistische jeugdhulp uitvoeren voor een bedrag van 175 miljoen euro (in 2023), wordt gewerkt aan de hand van een gezamenlijke werkagenda, de Ontwikkelagenda Jeugd. Hiermee wordt het gebiedsgerichte werken vormgegeven. Er wordt toegewerkt naar een praktijk waarin specialistische jeugdhulp en een stadsdeel de aanmeldingen voor jeugdhulp oppakken in nauwe samenwerking met het Ouder- en Kindteam, de Gecertificeerde Instellingen, de huisartsen, het buurtteam, Onderwijs en het Jeugdplatform Amsterdam. De essentie van deze beweging is dat jeugdhulp voor gezinnen en jeugdigen echt wordt ervaren als een geheel, in plaats van een aaneenschakeling van doorverwijzingen. Dat gezinnen ook hulp krijgen bij het oplossen van problemen die oorzaak zijn van stress en opvoedonmacht. Denk bijvoorbeeld aan schulden, huisvesting en problematiek die in basis niet een kind, maar de ouders betreft.

Ook wordt voor mogelijke ondersteuning gekeken naar hulp die niet specialistisch is, maar laagdrempelig en eenvoudig. Zoals deelname aan sportactiviteiten en andere vrijetijdsbestedingen, en aan manieren voor het opdoen van sociale contacten. Enkelvoudige jeugdhulp en preventieve ondersteuning vanaf 2024 Voortbordurend op de - met de HSJH - ingezette lijn vanaf 2021, worden enkelvoudig specialistische jeugdhulp (ESJH: kortdurende ondersteuning bij GGZ-problemen en opvoeden) en preventie (APOO: Aanvullende Preventieve Opvoed- en opgroei Ondersteuning) per 2024 anders ingekocht. Ook hier geldt dat sprake is van een taakgerichte bekostiging middels een lumpsum, met een beperkt aantal aanbieders, die met elkaar en de andere jeugdpartners intensief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 augustus 2023 Pagina 3 van 3

samenwerken in de stadsdelen. De raadsbrief over de voorlopige gunning van de enkelvoudige specialistische jeugdhulp ligt ter kennisname aan u voor. Aanleiding voor deze verandering was ook hier zowel inhoudelijk als financieel. Het stelsel met meer dan tweehonderd ESJH-aanbieders is onvoldoende te beheersen en te sturen en we willen ervoor zorgen dat de meest kwetsbare gezinnen en kinderen hulp krijgen. U bent hierover geïnformeerd middels een aantal raadsbrieven in maart 2022 en in november 2022. Over de gunning van de preventieve jeugdhulp bent u geïnformeerd in juni 2023. Hervormingsagenda jeugd Naast de lokale ontwikkelingen hebben we ons gecommitteerd aan de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. Hierin zijn afspraken gemaakt om de jeugdzorg te verbeteren en het stelsel financieel houdbaar te krijgen. Dit laatste houdt in dat gemeenten met forse bezuinigingen te maken hebben en krijgen in de komende jaren. De afgesproken maatregelen moeten ervoor zorgen dat de dalende Rijksbijdrage afdoende is om de jeugdhulp uit te kunnen voeren. In de hervormingsagenda is tevens vastgelegd wie welke inspanningen moet leveren en dat ieders inzet wordt gemonitord. De inzet van de gemeente is dus van belang. Wanneer ondanks deze inzet blijkt dat afname van de kosten voor jeugdhulp niet reëel is, dan volgen andere financiële afspraken.

De nieuwe inkoop draagt bij aan realisatie van de doelen uit de hervormingsagenda. Ten slotte Ik ben me ervan bewust dat deze nieuwe inkoop en beweging tot vraagstukken leidt. Hetzij nu, hetzij in de toekomst. Als bijlage bij deze brief treft u een aantal brieven van en aan partners over de nieuwe inkoop. Ik ben en blijf met hen in gesprek over ons stelsel, ook als zij een kritisch tegengeluid laten horen. De nieuwe inkoop is een van de bouwblokken binnen ons jeugdhulpstelsel om de beoogde doelen te halen. Om ervoor te zorgen dat kinderen die echt aangewezen zijn op deze individuele hulp, ook passende hulp krijgen, richten we onze aandacht in het bijzonder op de stadsdelen waar de meeste kinderen wonen die zich in een kwetsbare situatie bevinden, Nieuw West, Zuidoost en Noord. Zoals ik eerder schreef moet én kan het anders. Het moet anders omdat we inhoudelijke en financiële opgaven hebben. Het kan anders omdat we hebben ervaren met de HSJH dat een andere manier van werken bijdraagt aan het realiseren van deze opgaven. Door intensief samen te werken, over onze eigen grenzen heen kijken, samen te dragen en te verdragen. En door specialistische hulp te zien als een aanvulling op hetgeen wordt geboden door de sociale basis en de eigen draagkracht van gezinnen, kan het ook anders. De ESJH gaat mee in deze ontwikkeling.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs, Jeugdzorg en Armoede

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl