2. BWS BE - Eindrapport.pdf
Tekst van het document
BREDE WELVAARTSCAN BEZOEKERSECONOMIE – TOELICHTING Ten behoeve van de motie 105 van de leden Schmit, Bentoumya, Namane, Krom en Broersen inzake brede welvaart als uitgangspunt in de bezoekerseconomie
Stedelijk Strategieteam, 2025
Inleiding
Impact bezoekerseconomie
Impact maatregelenpakket
Aanleiding, methodologie en belangrijkste inzichten Aanleiding
Inzichten
Voor u ligt de brede welvaartscan over de bezoekerseconomie in Amsterdam en de voorgestelde maatregelen om deze te reguleren. Deze scan is opgesteld naar aanleiding van motie 105 van de gemeenteraadsleden Schmit, Bentoumya, Namane, Krom en Broersen (3 april 2025). Het doel van de motie is om het politieke en maatschappelijke gesprek over de voorgestelde maatregelen te verdiepen en te verbreden. Dit gesprek zal plaats vinden in het kader van de afspraken in raadsverordening Toerisme in Balans (2021).
De bezoekerseconomie heeft zowel positieve als negatieve effecten op vrijwel alle brede welvaartthema’s. Het brede welvaartsperspectief maakt niet alleen bekende effecten zichtbaar—zoals drukte—maar ook minder voor de hand liggende aspecten, zoals opleidingskansen. Het kan daarnaast het beeld over toerisme nuanceren. Zo blijken sommige veelgenoemde effecten, zoals stijgende woningprijzen, minder sterk causaal verbonden te zijn met toerisme. Aan de andere kant heeft het op toeristen gericht in winkels soms een negatieve invloed op de gezondheid van (jonge) Amsterdammers. Wat opvalt is dat is het soms locatieafhankelijk is of een effect positief of negatief uitvalt. Drukte bijvoorbeeld vermindert het veiligheidsgevoel in de binnenstad maar verhoogt in voorheen ‘verlaten’ plaatsen zoals het gebied rond Sloterdijk.
Het college stelt vijf maatregelen voor die gericht zijn op het terugdringen van het aantal bezoekers. Deze maatregelen zijn beschreven in de raadsinformatiebrief. Elke maatregel heeft een eigen effect op de brede welvaart, maar beïnvloedt met name de impact van de bezoekerseconomie an sich. De impact van elke maatregel kan daarmee bestaan uit het verminderen van negatieve effecten, vergroten van positieve effecten of door nieuwe effecten toe te voegen. Methodologie en disclaimer De verwachte effecten zijn gebaseerd op de huidige situatie. De inzichten zijn verkregen via deskresearch, interviews met (gemeentelijke) experts op de tien brede welvaartthema’s en een multidisciplinaire werksessie. Ter voorbereiding op de scan zijn in de bijlage ‘Kerninformatie’ de belangrijkste data en ontwikkeling per thema uitgewerkt. De effecten blijven aannames en bieden geen absolute zekerheden. Het beeld is daarmee niet uitputtend, maar biedt wel een gefundeerd uitgangspunt voor verdere afwegingen.
De relatie tussen de maatregelen en de brede welvaart impact van de bezoekerseconomie is tweeledig. Alle effecten zijn in grote mate afhankelijk van de aantallen toeristen. Hierdoor zal bij elke wijziging van het aantal bezoekers ook de impact evenredig wijzigen. Door het verschil in focus zal elke maatregel daarnaast specifieke thema’s meer of minder beïnvloeden. Het loont daarom om de maatregelen in samenhang te zien en combinaties te verkennen. Dit kan door specifieke thema’s meer of minder te beïnvloeden, bijvoorbeeld te focussen op thema’s met veel negatieve effecten. Of door maatregelen stapelen om bepaalde brede welvaartthema’s extra te agenderen zoals veiligheid via ondermijning en dagbezoekers. Deze scan is de eerste uitwerking van een brede welvaartanalyse, op verzoek van en in afstemming met de raad. Het is aan de raad om de inzichten te wegen en al dan niet te betrekken bij verdere besluitvorming. Vanaf de beleidsorganisatie is het proces als intensief, maar ook als waardevol ervaren. Het gezamenlijk identificeren, uitwerken en valideren van de uitkomsten heeft bijgedragen aan een versterkt beleidsvormingsproces op het gebied van de bezoekerseconomie en de onderzochte thema’s.
2
Inleiding
Impact bezoekerseconomie
Impact maatregelenpakket
De impact van de bezoekerseconomie is breder dan verwacht maar geeft de stad nu meer negatieve (28) dan positieve (17) effecten op de brede welvaart thema’s Brede Welvaartscan over de bezoekerseconomie De bezoekerseconomie draagt bij aan de vitaliteit en economische kracht van Amsterdam, maar legt tegelijkertijd een groeiende druk op de leefkwaliteit van bewoners, met name in de stadsdelen met een hoge concentratie toeristen. De economische en culturele opbrengsten zijn groot, terwijl de negatieve effecten op rust, gezondheid en woonomgeving toenemen, met name in toeristische hotspots. Positieve effecten •
Versterkt de economische veerkracht van de stad door werkgelegenheid, diversifiëring van de economie en mogelijk maken van grootstedelijke voorzieningen.
•
Versterkt het internationale profiel en de aantrekkingskracht van Amsterdam voor bezoekers, bedrijven en talent.
•
Draagt bij aan culturele diversiteit en levendigheid in het stedelijk aanbod voor Amsterdammers
•
Stimuleert investeringen in infrastructuur, cultuur en openbare ruimte waarvan ook bewoners profiteren.
Negatieve effecten •
Leefbaarheid en rust staan onder druk door overvolle straten, geluidsoverlast en vervuiling.
•
Bewoners ervaren vervreemding en minder grip op hun directe leefomgeving.
•
Sociale cohesie neemt af in buurten met hoge toeristische druk.
•
De bezoekerseconomie heeft negatieve gevolgen voor milieu en gezondheid door CO₂-uitstoot, afval en luchtvervuiling. Zie in bijlage de volledige scan
3
Inleiding
Impact bezoekerseconomie
Impact maatregelenpakket
Vanuit deze kennis kan het maatregelpakket sturen op de brede welvaart impact De impact van de bezoekerseconomie…
Huidige situatie
… zal wijzigen door de invoering van maatregelen, de vraag is hoe?
Situatie met maatregelen
De voorgestelde maatregelen zijn in de raadsinformatiebrief voorzien van lichte duiding over de mogelijk impact op brede welvaart
13.11.2025
5