2. Brief BW aan GS en PS over afwijzen VVGB windturbines NIJP

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland 27 november 2023 Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie Zita Pels Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl)

Onderwerp

VVGB windpark Noorder IJ-plas

Datum Portefeuille(s)

Geacht college van Gedeputeerde Staten, Op 13 november 2023 hebben Provinciale Staten (PS) tegen het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen (VVGB) voor windpark Noorder IJ-plas gestemd. Dit is voor ons college een teleurstellend en in onze ogen ook een juridisch lastig te verdedigen besluit. Wij maken ons zorgen dat dit besluit gevolgen heeft voor de rijks- en provinciale klimaatdoelstellingen, de urgentie tot versnelling van de energietransitie, de in het kader daarvan gemaakte afspraken in de RES Noord-Holland Zuid en NOVEX en de ambities en inspanningen van de gemeente Amsterdam voor het behalen van de duurzame energiedoelstellingen. Daarom verzoekt ons college op korte termijn om een bestuurlijk overleg met uw college van Gedeputeerde Staten (GS) om te bespreken hoe we gezamenlijk met de ontstane situatie kunnen omgaan. Ons college zou daarbij het volgende willen bespreken: 1. In samenspraak met Amsterdam en partners in de RES-regio bespreken hoe de klimaatdoelstellingen in RES-verband nog steeds behaald kunnen worden nu Amsterdam haar bod waarschijnlijk niet kan halen. 2. Zorgvuldig te communiceren naar omwonenden en initiatiefnemers Amsterdam wind over de gevolgen van het niet afgeven van een VVGB en de processtappen die gezet gaan worden. 3.

Gezamenlijk advies vragen aan de landsadvocaat of het niet afgeven van een VVGB bestuursrechtelijk in stand kan blijven en wat eventuele (civiele) gevolgen daarvan zijn. In deze brief ligt ik dit namens het college verder toe.

Gemeente Amsterdam

Datum 27 november 2023 Pagina 2 van 4

Ad 1 Gevolg Klimaatdoelstellingen en RES Het opwekken van duurzame energie heeft door de wereldwijde ontwikkelingen een nog hogere urgentie gekregen. De gemeente wil klimaatverandering tegengaan, en ook minder afhankelijk zijn van geïmporteerde energie. Dit zou kan door een betrouwbare basis van lokaal opgewekte, groene energie te produceren. Amsterdam neemt in deze energietransitie haar verantwoordelijkheid door zich in te zetten voor betaalbaarheid van energie, beperking van de afhankelijkheid van fossiele bronnen en import. De urgentie van dit vraagstuk is onderstreept in het IPCC-klimaatrapport waarin opnieuw de bittere noodzaak voor het beperken van de temperatuurstijging onomstotelijk wordt aangetoond en landen worden opgeroepen om alles op alles te zetten. Amsterdam werkt samen met de RES-partners hard aan het halen van energiedoelstellingen die onder meer vastgelegd zijn in de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal, de RES 1.0 en het Amsterdamse coalitieakkoord. Amsterdam loopt voorop in zon op daken en realisatie van warmtenetten. Maar Amsterdam voorziet met dit besluit van PS mogelijk grote gevolgen op andere zoekgebieden in Amsterdam en elders uit de RES en wil met de provincie en RES-regio bespreken wat dit besluit betekent voor deze gebieden.

Ook heeft Amsterdam zorgen over de NOVEX, en met name de tweede grote pijler uit NOVEX, de verduurzamingsopgave van de energie-intensieve industrie. Deze pijler zal leiden tot een veranderende en op onderdelen grotere vraag naar energie met bijbehorende infrastructuur en is mede gebaseerd op het halen van de doelstellingen uit de RES. In uw coalitieakkoord “verbindend vooruit” verwijst u naar de voortzetting van de huidige aanpak in het kader van de Regionale Energiestrategieën en het zorgvuldige proces dat hierbij hoort. Amsterdam onderschrijft deze aanpak en wil hierin graag samen optrekken met u en de andere partners. Om deze afspraken te concretiseren werkt Amsterdam aan het Programma Windenergie Amsterdam. Daar is recentelijk een plan-MER voor gemaakt. Hieruit blijkt duidelijk dat er aan elk zoekgebied, net als bij de Noorder IJ-plas, voor- en nadelen zitten. Tijdens de behandeling door PS is de voorkeur uitgesproken om zoveel mogelijk windenergie in het Westelijk Havengebied te realiseren. Dat is ook het standpunt van Amsterdam. In de praktijk blijkt dat hier maar een deel van de opgave van 50 MW gerealiseerd kan worden. Ook gebieden buiten het Westelijk Havengebied zijn dus nodig waar windturbines gerealiseerd kunnen worden. Het college bespreekt graag met GS wat de gevolgen zijn voor de haalbaarheid van deze gebieden.

Ad 2 Zorgvuldige communicatie naar omwonenden en initiatiefnemers Tijdens de commissiebehandeling en PS behandeling van de ontwerp VVGB is meerdere keren ingegaan op de rol van de provincie als betrouwbare overheid. Bestuurders moeten keuzes maken waarbij vaak een afweging moet worden gemaakt tussen collectief en individueel belang. Ten aanzien van wind is het individuele belang om geen onaanvaardbare gezondheidsrisico’s te nemen en zo min mogelijk hinder te veroorzaken. Het collectieve belang is oplossingen vinden voor de klimaatcrisis. Dat moeten bestuurders doen binnen wettelijke kaders. En die kaders worden door samenwerkende overheden uitgewerkt in ambities en programma’s, zoals de Regionale Energie Strategie en Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal. Dit wordt vervolgens door de diverse overheden uitgewerkt in verordeningen, zoals de provinciale Omgevingsverordening 2020 en coalitieakkoorden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 27 november 2023 Pagina 3 van 4

Windenergie is een ontwikkeling die noodzakelijk is om op korte termijn oplossingen te bieden voor de klimaatcrisis. Dat is in al deze documenten aangegeven. Zorgvuldige communicatie hierover is voor iedereen belangrijk. Zo ook voor omwonenden, de initiatiefnemers en de samenwerkende partners in de RES-regio. Het niet afgeven van een VVGB voor de initiatiefnemers, bestaande uit twee burgers-,één bedrijfscoöperatie uit Amsterdam, en één landelijke burgercoöperatie, is een zware tegenslag. De aanvraag voor de omgevingsvergunning is in een periode van circa tien jaar zorgvuldig voorbereid. Hier hebben zij namens circa 3000 leden veel geld in geïnvesteerd en grote persoonlijke inspanningen gedaan. Zij hebben gehandeld in lijn met de wettelijke kaders en hebben aangetoond dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Als gevolg van de stemming in de vergadering van 13 november 2023 hebben enkele coöperatieve initiatiefnemers van windenergie al laten weten terughoudend te zijn om in de toekomst in NoordHolland in windenergie te investeren. In dit verband noemt het college ook dat de insteek van RES-regio en Amsterdam is om minimaal 50% lokaal eigendom te hebben, zodat de omgeving kan meeprofiteren. Amsterdam zet zich daar ten volle voor in. Het initiatief voor windpark Noorder IJ-plas voldoet ook aan die ambitie.

Indien het besluit van PS in stand blijft, is het de vraag of lokale coöperaties nog belangstelling tonen om windenergie te ontwikkelen. Dat is immers lastiger en risicovoller geworden. Wij vinden het belangrijk om richting de omgeving, en zeker omwonenden, duidelijk te gaan communiceren wat de vervolgstappen zijn en bespreken graag met u hoe hierover gesproken gaat worden met de initiatiefnemers en omwonenden. Ad 3 Juridische houdbaarheid weigering van de vergunning Zoals wij eerder in onze brief van 13 november 2023 hebben aangegeven, maken wij ons zorgen of het (schriftelijke) besluit van PS om geen VVGB af te geven juridisch in stand kan blijven. De onderbouwing van dit besluit van PS is daarbij cruciaal gezien het advies van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en uw brief aan PS van 13 september 2023. Ons college stelt voor om gezamenlijk advies te vragen aan de landsadvocaat of het niet afgeven van een VVGB bestuursrechtelijk in stand kan blijven en wat vervolgens eventuele (civiele) gevolgen daarvan zijn, zoals het verhalen van geleden schade.

De twijfels over de juridische houdbaarheid zijn ingegeven doordat alleen geweigerd mag worden in het belang van een goede ruimtelijke ordening en dat daarnaast Nederland Europese verplichtingen heeft.1 Wij stellen voor dit op korte termijn te doen en bij voorkeur voordat u OD NZKG verzoekt afwijzing op de vergunningaanvraag te schrijven en ter inzage te leggen. Tot slot Ons college blijft zich onverminderd inzetten voor de energietransitie in Amsterdam en wil dit gezamenlijk met de provincie de energiedoelstellingen RES-regio mogelijk blijven maken.

1

Het college noemt hier het beginsel van loyale samenwerking (art. 4, derde lid, VEU) en de Verordening (EU) 2022/2577 van de Raad van 22 december 2022 tot vaststelling van een kader om de inzet van hernieuwbare energie te versnellen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 27 november 2023 Pagina 4 van 4

Ons college blijft daarom graag in gesprek met de provincie en vertrouwt erop dat deze haar rol oppakt, zoals geschetst in het coalitieakkoord, te weten het bieden van ruimte aan haar partners in het uitvoeren van de RES’en en daar waar nodig ondersteuning te bieden. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, energietransitie en circulaire economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl