2. Brief afhandeling motie 1141.20.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 6 juli 2021 Duurzaamheid Marieke van Doorninck Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.RD@amsterdam.nl Afdoening motie motie motie 1141 van het lid Groen inzake de Transitievisie Warmte getiteld Geen krenten uit de pap

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 30 september 2020 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt Vaststellen van de Transitievisie warmte motie 1141 van het lid Groen (GroenLinks) getiteld Geen krenten uit de pap aangenomen waarin het college gevraagd wordt om: 1. Te onderzoeken of het mogelijk is het uitgeven van concessie in relatief makkelijke buurten te koppelen aan het aanleggen van warmtenetten in moeilijkere buurten; 2. Te onderzoeken welke andere methoden er zijn om de kosten voor de aanleg van warmtenetten in makkelijke buurten te verevenen met warmtenetten in moeilijke buurten. Het College geeft als volgt uitvoering aan de motie. Als het koppelen van buurten en verevenen van aanlegkosten helpt om de aardgasvrij transitie te laten slagen, is het college daar voorstander van. Op dit moment is er voor de bestaande bouw echter geen instrumentarium dat gebouweigenaars hiertoe beweegt. Tenminste voor de nieuwe Wet Collectieve Warmtevoorziening wordt hier aan gewerkt. In de wet gaan zaken geregeld worden over de aanleg en gebruik van collectieve warmtevoorzieningen. Het is één van de uitwerkingen van het Klimaatakkoord. Als duidelijk is hoe die wet er uit gaat zien, zal het college een voorstel met de gemeenteraad delen.

Voordat verder ingegaan wordt op het gevraagde, is het goed het vraagstuk van koppelen van buurten en vereffening nader te duiden. Alleen in een ideale wereld blijkt het aardgasvrij maken van elke woning in de stad hetzelfde lage bedrag kosten. In de praktijk is er echter een enorm verschil in kosten. Gestapelde bouw is in de regel goedkoper dan een grondgebonden woning. Blokverwarming goedkoper dan individuele ketels / warmtesets. Een goed geïsoleerde woning is meestal goedkoper aardgasvrij te maken dan een niet geïsoleerde woning. In (bijna) geheel Amsterdam zien we aanzienlijke diversiteit van type woningen in de buurt. Is een warmtenet het voorkeursalternatief, dan kan afstand tot het transportnetwerk of drukte in de ondergrond een factor zijn die kosten beïnvloedt. Een “makkelijke” buurt aardgasvrij maken blijkt al zeer ingewikkeld. Er is in Nederland nog geen enkele buurt met bestaande bouw aardgasvrij. Hoogstens delen van een buurt. De Amsterdamse

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 juli 2021 Pagina 2 van 3

praktijk is niet anders. Als in een buurt een collectieve oplossing komt, maken al deze elementen dat het verkrijgen van draagvlak voor een en dezelfde financiële bijdrage aan de aansluiting tot discussies leidt. Om een paar vraagstukken aan te stippen. Waarom zou een woningcorporatie met gestapeld bezit willen meebetalen aan duurder particulier bezit in dezelfde buurt? Of andersom? Wat te doen als een plukje van vijftig woningen dat in een uiteinde van de buurt ligt per stuk € 20.000 meer kost? Als de buurt duizend woningen bevat, is dat een aanzienlijke € 1000 per woning. Zal de rest zonder morren willen meebetalen aan dat miljoen? Moet de gemeente het betalen om te garanderen dat er daadwerkelijk buurtgericht gewerkt wordt? Of is het beter dat plukje over te slaan, en over vijftien jaar nog eens kijken, omdat we anders de doelstelling van 2040 zeker niet gaan halen? Naast al deze elementen die spelen binnen een buurt, kan ook gekeken worden naar verdeling van kosten tussen buurten. Echter, als meebetalen aan de overburen al moeilijk ligt, dan is de bereidheid van bijvoorbeeld een eigenaar in Zuidoost om mee te betalen aan een gebouw in Nieuw-West – of anders om – nog kleiner. Dat zal niet vaak vrijwillig gebeuren, en met (kostenverhogende) dwang stokt de transitie.

Ad 1: Onderzoeken koppeling makkelijke buurten met moeilijke Uit de overweging van de motie blijkt dat er zorg is dat moeilijke buurten worden overgeslagen bij het aardgasvrij maken van de stad. Die zorg deelt het college. Om de kans van slagen te vergroten, richt onze aanpak zich in eerste instantie daarom niet op de buurten die (technisch) het moeilijkst zijn. Dat zal u ook terugzien bij de plannen voor de Amsterdamse Warmtemotor: deze aanpak concentreert zich op buurten nabij een warmtenet. Dat zijn er gelukkig voldoende om tempo te maken. Bovendien is het bij de warmtemotor de bedoeling alle buurten nabij het warmtenet te betrekken – ook de buurten die extra uitdagingen kennen. Voor gebieden met bestaande bebouwing heeft de gemeente voorlopig geen plannen om concessies (of een voorkeursrecht of iets dergelijks) uit te geven voor het aanleggen van collectieve warmtesystemen. De overstap naar aardgasvrij komt tot stand door vrijwillige keuze van een gebouweigenaar voor een aanbod van een warmteleverancier. Zij onderhandelen hier rechtstreeks met elkaar over. De gemeente is daar voornamelijk als regisseur bij betrokken, om andere partijen die werk in de ondergrond en openbare ruimte willen doen mee te nemen, voor het participatieproces en om partijen te bewegen zoveel mogelijk gebiedsgericht te werken.

De gemeente zal bepaalde buurten niet uitsluiten, noch kan ze warmteleveranciers of gebouweigenaars dwingen bepaalde buurten aardgasvrij te maken. Indien deze gemeente concessies (of iets dat daar op lijkt) zal uitgeven, zal dat met uw vergadering besproken worden. Indien zo’n concessie voor bestaande bouw meerdere buurten omspant, zal het uitgangspunt dan zijn dat deze waar mogelijk een mix van buurten bevat. De u bekende concessies die de gemeente uitgeeft voor nieuwbouw, beslaan steeds het gehele nieuwbouwgebied. Het is goed denkbaar dat uit de aanstaande Wet Collectieve Warmtevoorziening zal volgen dat een gemeente zijn grondgebied dient in te delen in kavels, en per kavel middels een competitief proces een warmteleverancier dient aan te wijzen. De begrenzing van deze kavels bepaalt dan of

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 juli 2021 Pagina 3 van 3

makkelijke en moeilijke buurten in eenzelfde kavel zitten. Zodra de wet definitief is, kan met meer stelligheid over dit onderwerp gesproken worden. Afhankelijk van de besluitvorming in Den Haag kan dit nog meerdere jaren op zich laten wachten. Ambtelijk wordt momenteel al nagedacht over hoe Amsterdam kavels vorm zou kunnen geven en wat voor- en nadelen zijn van bepaalde indelingskeuzen. Voorkomen van krenten-uit-de-pap-halen heeft daarbij expliciet de aandacht. Zodoende wordt alvast gewerkt aan het onderzoek dat gevraagd wordt. Snel nadat de wettekst definitief is, zal ons college een voorstel over de kavelindeling met uw vergadering bespreken.

Ad 2: Onderzoeken anderszins vereffenen kostenverschil tussen buurten Wanneer het college bovengenoemd voorstel tot kavelindeling, of indien eerder, een voorstel tot uitgeven van een concessie bij bestaande bouw met uw vergadering zal bespreken, zal daarbij meegenomen worden of en hoe verdeling van kosten tussen buurten vereffend kan worden. Op dit moment ziet het college geen kans om gebouweigenaren te bewegen meer te laten betalen dan de directe kosten die gemoeid zijn aan het buurtgericht aardgasvrij maken van hun bezit. Die kosten zijn voor velen al een forse drempel, en geregeld ook een struikelblok. Appartementseigenaars mee laten betalen aan de aansluiting van eigenaars aan de andere kant van de stad zal dan vaak een brug te ver blijken. Naar verwachting zal de Wet Collectieve Warmtevoorziening met haar kavelindeling handvaten bevatten om dit vraagstuk het hoofd te bieden. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl