2. bijlage 1 bij brief: Voordracht locatiebesluit stadsdeel Centrum.pdf

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB Voordracht voor DB Stadsdeel Centrum van 10 maart 2026

Portefeuille Agendapunt Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

Ruimtelijke Ordening (23) Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32), Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie (42) B0 Onderwerp

Inpassen van elektriciteitsstations van Liander en Tennet op Hoogte Kadijk Het dagelijks bestuur Stadsdeel Centrum besluit

In te stemmen met het medewerking verlenen aan de benodigde juridisch planologische procedures, inclusief bijbehorende communicatie en participatie voor inpassing van een elektriciteitsstation voor Liander. Kernboodschap

Voor vervanging en uitbreiding van de elektriciteitsstations van Liander en Tennet op de Hoogte Kadijk zijn locaties gevonden. Voor Liander past dat niet op de huidige locatie. Daarvoor verwerft Amsterdam de kavel Hoogte Kadijk 401. Tennet kan uitbreiden op de Hoogte Kadijk 400. De raad heeft ermee ingestemd om op deze locaties elektriciteitsstations te vestigen. Hierbij vragen we het DB om medewerking te verlenen aan de benodigde juridisch planologische procedures voor Liander in samenhang met uitbreiding van Tennet (waarvoor geen juridisch planologische procedure nodig is). Daarmee kan communicatie en participatie met de omgeving gestart wordt. Bestuurlijke achtergrond

• Ontwikkelkader EVA 2035 (versie 2), 21 november 2025 vastgesteld door B&W • Omgevingsvisie Amsterdam 2050, 8 juli 2021 vastgesteld door gemeenteraad • Raadsbesluit Beschikbaar stellen van een krediet voor de aankoop van een pand (VN2025014906), op 11 december 2025 vastgesteld door gemeenteraad

• Raadsbesluit Beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor de ontwikkeling van een elektriciteitsstation (VN2025 –018784), 18 februari 2026 vastgesteld door gemeenteraad.

Bestuurlijke prioriteit

• Coalitieakkoord Amsterdam 2022 – 2026, m.n. hoofdstuk 2 • Protocol om te komen tot onderstations – Taskforce Congestie Amsterdam Wettelijke grondslag

• Art. 16.29 Omgevingswet, art. 10.2 Omgevingsbesluit • Art. 3:12 eerste lid, Algemene wet bestuursrecht • Art 24.1 t/m 24.3 Verordening op stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam Onderbouwing besluit

Instemmen met het medewerking verlenen aan de benodigde juridisch planologische procedures, inclusief bijbehorende communicatie en participatie voor inpassing van

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB elektriciteitsstations voor Liander, voor een vervangings- en uitbreidingsopgave in het kader van netcongestie. Aanleiding In 2050 is de vraag naar elektriciteit in Amsterdam naar verwachting 3 tot 4 keer hoger dan nu, vanwege digitalisering, economische ontwikkelingen, nieuwbouw en verduurzaming. In de komende 10 jaar zal de elektriciteitsinfrastructuur in Amsterdam daarom minimaal verdubbeld moeten worden. Deze stadsbrede opgave omvat het realiseren van nieuwe elektriciteitsstations of uitbreidingen van bestaande elektriciteitsstations, waaronder de vervanging en uitbreiding van het bestaande elektriciteitsstation van Liander en Tennet op de Hoogte Kadijk (zie figuur 1). Hoogte Kadijk is een elektriciteitsknooppunt De Hoogte Kadijk is één van de belangrijkste knooppunten in het Amsterdamse elektriciteitsnetwerk. Op de Hoogte Kadijk zijn twee bestaande elektriciteitsstations: één op de Hoogte Kadijk 400 (in het oude Energeticagebouw) en één op de Geschutswerf/hoek Hoogte Kadijk. Samen voorzien deze stations ongeveer 200.000 huishoudens van stroom. Beide elektriciteitsstations zijn sterk verouderd. Netbeheerders TenneT en Liander werken de komende jaren samen met Port of Amsterdam en gemeente Amsterdam (in de Taskforce Congestie Amsterdam) aan deze vernieuwing. TFCA voert gemeente breed regie op dit proces, planning en participatie.

Dit is een omvangrijke opgave die in fases wordt uitgevoerd en in totaal 8 tot 10 jaar zal duren. Liander kan vervanging en uitbreiding niet op de huidige locatie de Geschutswerf realiseren, daarvoor ontbreekt de ruimte omdat tijdens de bouw van een nieuwe installatie het huidige station in gebruik moet blijven. Het voormalig Energetica-gebouw (Hoogte Kadijk 400), biedt wel ruimte voor een nieuw TenneT-elektriciteitsstation binnen het gebouw waarin nu al een elektriciteitsstation gevestigd is.

2 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB Figuur 1 Huidige en nieuwe locaties Tennet en Liander op de Hoogte Kadijk Proces van locatiekeuze Om te komen tot locaties vanuit de elektriciteitsopgave op Hoogte Kadijk heeft een adviesbureau een rapport gemaakt van de opties in de omgeving: Verkenning varianten OS Hoogte Kadijk in opdracht van Liander, Tennet en gemeente Amsterdam (14.03.2024). In dit rapport zijn 12 varianten op de Hoogte Kadijk geanalyseerd aan de hand van gezamenlijke criteria van gemeente en netbeheerders. Er is rekening gehouden met de technische realisatie en investeringen, exploitatiefase, stedenbouwkundige inpasbaarheid in de omgeving i.c.m. juridisch- planologisch en beleidskaders, behoud van ontwikkelkansen in de toekomst en daarmee het verhogen van kwaliteit, grondverwerving en vastgoedontwikkeling. Deze scenario's zijn gewogen waarbij de verhuizing van Liander naar de Hoogte Kadijk 401 en vernieuwing van Tennet binnen Energetica er uitgekomen is als de meest kansrijke variant. Vervolgens zijn de locaties op basis van verdere studies ook technisch haalbaar gebleken. In het Bestuurlijk overleg van de TFCA op 10 juni 2025 met gemeente Amsterdam, Tenne t en Liander is besloten dat op grond van deze verkenningen bovenstaande varianten de voorkeur genieten.

Op dit overleg zijn ook de vervolgafspraken gemaakt dat gemeente Amsterdam het gebouw Energetica (Hoogte Kadijk 400) verwerft en de ondergrond terugneemt en de RVB-kavel (Hoogte Kadijk 401) inclusief bestaande bebouwing daarop aankoopt. In de kredietaanvragen ten behoeve hiervan is opgenomen dat beide locaties worden verworven ten behoeve van elektriciteitsstations. Er is intensief samengewerkt en gestudeerd om een ruimtelijk zo efficiënt mogelijke oplossing te creëren. Beoogde eindsituatie Beide bestaande elektriciteitsstations worden vervangen en uitgebreid, en vervolgens aangesloten met kabelverbindingen (zie ook figuur 1). Er is hierbij aandacht voor de toegang van de woonboten in de Nieuwe Vaart ten noorden van het nieuwe elektriciteitsstation van Liander. Het bestaande station van Liander op de Geschutswerf/hoek Hoogte Kadijk wordt op termijn gesloopt (nadat het nieuwe elektriciteitsstation in gebruik is genomen) Dat geeft ruimte voor een nieuwe invulling, waarvoor tegen die tijd vanuit gemeente in afstemming met de omgeving een plan voor wordt gemaakt Locatiebesluit Tennet genomen Voor de uitbreiding van Tennet is geen wijziging van het omgevingsplan nodig. Op 11 juli 2025 heeft wethouder Pels per brief aan TenneT laten weten dat de Hoogte Kadijk 400 ruimtelijk gereserveerd is voor TenneT.

Deze brief is te zien als het feitelijke locatiebesluit, waarmee de gemeente aangeeft mee te willen werken aan de realisatie van het nieuwe elektriciteitsstation. Kabelverbindingen De elektriciteitsstations van TenneT en Liander dienen in nabijheid van elkaar te liggen vanwege de benodigde intensieve kabelverbindingen tussen beide stations. Liander bedient momenteel drie andere elektriciteitsstations en hun voedingsgebieden (Uilenburg, Rhijnspoor en Frederiksplein).

3 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB Ook lopen alle stroomdistributiekabels naar de binnenstad (100+) door de Hoogte Kadijk. Met de vernieuwing van twee elektriciteitsstations zal ook een groot deel van deze kabelverbindingen moeten worden vervangen en/of aangepast. Met dit locatiebesluit wordt door het Dagelijks Bestuur ook in beginsel medewerking toegezegd aan de ruimtelijke inpassing van het nader te bepalen kabeltracé en de bijbehorende procedures behorende bij deze stations. Gezien de omvang en de ligging van de tracés betekent dit een complexe inpassing en uitvoeringsvraagstuk. Elektromagnetische Velden Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen die zo dichtbij hoogspanningslijnen wonen dat de sterkte van het magneetveld groter is dan 0,4 microtesla, vaker leukemie hebben dan mensen die er verder vandaan wonen. We weten niet zeker of het magneetveld echt de oorzaak is, maar de Gezondheidsraad adviseert om hier voorzorgbeleid over te hanteren. Gemeente Amsterdam hanteert sinds 2024 uit voorzorg het principe om zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat mensen langdurig verblijven in een elektromagnetisch veld, met een jaargemiddelde sterkte hoger dan 0,4 microtesla. Daarbij wordt onder langdurig een tijdsduur verstaan die vergelijkbaar is met ergens wonen. Er zijn geen wettelijke grenswaarden voor de sterkte van het magneetveld.

Rondom het nieuw te bouwen elektriciteitsstation staan woningen op een afstand van minder dan 25 meter. In die woningen wonen mensen die zich zorgen kunnen maken. Voor dit soort situaties heeft de gemeente Amsterdam het voorzorgbeleid magneetvelden vastgesteld. Volgens het voorzorgbeleid van de gemeente Amsterdam dient in deze situatie inzichtelijk gemaakt te worden waar de jaargemiddelde magneetveldsterkte boven de 0,4 microtesla komt.

Figuur 2: Jaargemiddeld Magneetveld met een sterkte vanaf 0,4 micro tesla van Liander schetsontwerp GIS installatie. Het jaargemiddelde magneetveld voor de locatie voor de Hoogte Kadijk 401 is berekend (zie figuur 2) en hieruit blijkt dat er geen gevoelige bestemmingen, zoals woningen, liggen binnen het jaargemiddelde magneetveld met een sterkte van 0,4 microtesla. Op dit moment wordt het ontwerp aangepast met andere, meer compacte GIS-installaties. Hierdoor wordt de afstand tot de kavelgrens groter, de verwachting is dat hier een kleinere contour uit volgt. Uitkomst van EMV-berekeningen met daarin de nieuwe contour van het ontwerp verwachten we halverwege maart 2026. Op basis van het voorlopig ontwerp concludeert de GGD in haar advies dat er geen bestaande woningen rond het nieuw te bouwen elektriciteitsstation in een magneetveld terechtkomen dat sterker is dan 0,4 microtesla. Daarmee worden risico's op lange termijn gezondheidseffecten door

4 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB het magneetveld voorkomen. (Bijlage 1). Met nieuwe berekeningen vragen we opnieuw advies bij het GGD. Inpassingsproces en participatie Bij de inpassingsfase wordt gewerkt volgens een tussen gemeente en netbeheerders binnen de TFCA afgesproken werkwijze (Protocol). Er zijn vier participatieniveaus. De omgevingsaanpak communicatie en participatie is in samenwerking met gemeente Amsterdam (EVA), Liander en Tennet opgesteld en afgestemd met Stadsdeel Centrum. In het plan is rekening gehouden met de synergie met de op termijn te ontwikkelen gebiedsagenda van Stadsdeel Centrum. Op hoofdlijnen gaat het om de volgende stappen: A. Locatiebesluit (Q1 2026)

• De feitelijke locaties zijn bepaald met de Raadsvoordrachten voor de aankoop van

Energetica (HKD400) en aankoop van de RVB-kavel (HKD401) en als locatiebesluiten zijn dus bestuurlijk bevestigd. Deze besluiten zijn echter geheim. Met dit publieke locatiebesluit van Stadsdeel Centrum creëren we een startpunt om met de omgeving in gesprek te gaan. Zodra dit besluit geagendeerd is op een stadsdeelcommissie vergadering, wordt het ook openbaar.

Communicatie met de omgeving start na besluit met het voornemen om mee te werken aan de juridische planologische procedure. De omgeving wordt met een bewonersbrief uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst op 26 maart 2026 en wordt dan geïnformeerd over het voornemen. Met deze brief voor startbijeenkomst wordt de uitbreiding van TenneT en het voornemen voor vestiging van Liander, en de verdere planning op hoofdlijnen van de ontwikkeling en bijbehorende communicatiemomenten gedeeld. Bij het locatiebesluit is het participatieniveau Informeren en luisteren. Betrokkenen kunnen niet adviseren over de locatie van de elektriciteitsstations. Wel kunnen betrokkenen in deze fase Adviseren over het beperken van overlast en communicatie over het project (hoe willen de betrokkenen op de hoogte gehouden worden). B. Inpassingsfase (Q2-3 2026)

• De gemeente en netbeheerders leveren als resultaat van deze fase een bouwenvelop (BE) op

met ruimtelijke en architectonische eisen op basis van gemeentelijk beleid en specifieke gebiedskenmerken. • In een vervolgbijeenkomst met de buurt wordt ook over de inpassing gesproken. De omgeving kan hun wensen meegeven over de inpassing. • In een derde bijeenkomst wordt de omgeving geïnformeerd waarin we aan de hand van het ontwerp laten zien. Daar wordt teruggekoppeld wat er met die wensen gedaan is, en wat wel en wat niet is meegenomen. De Commissie Omgevingskwaliteit (COK) geeft vooraf advies over architectonische uitgangspunten, en toetst uiteindelijk de aanvraag omgevingsvergunning aan redelijke eisen van welstand. • Bij deze fase is het participatieniveau Adviseren. De netbeheerders stellen technische (veiligheids)eisen aan de realisatie van het elektriciteitsstation. Daarnaast is er wet- en regelgeving en gemeentelijk beleid die leidend zijn. Betrokkenen kunnen wensen kenbaar maken over het ontwerp van het gebouw en, indien mogelijk, over de inrichting van het terrein. We laten betrokkenen weten wat we met hun ideeën (kunnen) doen. C. Omgevingsplan

5 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB • De ontwikkeling van Energetica past binnen het huidige vigerende omgevingsplan. • Hoogte Kadijk 401 vraagt een wijziging in het omgevingsplan. Initiatief daarvoor ligt bij netbeheerder Liander.

D. Omgevingsvergunning

• De Netbeheerders vragen omgevingsvergunning aan voor de activiteit 'bouwen'. Advies en afstemming

• Staf DB op 15 september 2025, 27 oktober 2025, 15 december 2025 en 16 februari 2026. • Elektriciteitsvoorziening Amsterdam (EVA) • GGD • Liander • Qirion Duurzaamheid

Klimaatneutrale stad: De uitbreiding van het (hoogspannings)elektriciteitsnetwerk is randvoorwaardelijk voor de energietransitie van Amsterdam naar een klimaat neutrale stad. Het oplossen van netcongestie maakt een meer duurzaam Amsterdam mogelijk. Door het stroomnet uit te breiden kan de stad meer verduurzamingsmaatregelen nemen waarvoor elektriciteit nodig is. Hiermee stappen we af van het gebruik van fossiele brandstoffen. Participatie

Participatieplan Elektriciteitsstations wordt gevolgd (bijlage 2); zie ook paragraaf Inpassingsproces en participatie Financiële onderbouwing

Niet van toepassing: met dit besluit wordt om medewerking gevraagd, hier zijn voor het stadsdeel geen kosten aan verbonden. Communicatie Binnen de gemeente

Opnemen in de te publiceren besluitenlijst

Buiten de gemeente

Opnemen in de te publiceren besluitenlijst Documenten Registratienr.

Naam

AD2026-014570

Stadsdeel Centrum Voordracht (pdf)

AD2026-014575

1. Brief GGD - Advies.docx (msw12)

AD2026-014576

3. Omgevingsaanpak comm. en participatie Hoogte Kadijk.docx (msw12)

AD2026-014577

2. Participatieplan elektriciteitsstations.pdf (pdf)

AD2026-014578

4. Memo stadsdeelcommissie Centrum aan DB Centrum inz. locatiebesluit elektriciteitsstations Tennet en Liander aan de Hoogte Kadijk (msw12)

6 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-003224 uitvoeringsorg infrastructuur en energie

DB

Behandelend ambtenaar of indienend raadslid (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie/directie Energie i.o.: - Dorothy Winters, tel. 06-1092 2554, d.winters@amsterdam.nl - Bob Maas, 06-3198 1545, bobmaas@amsterdam.nl Uitslag

7 Gegenereerd: vCURRENT