2 Bestuurlijke reactie impactanalyse ondertekend.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat T.a.v. de heer Blok en mevrouw Keijzer Postbus 20401 2500 EK Den Haag

Datum

29 juni 2021

Behandeld door Rudolf Roeleven, r.roeleven@amsterdam.nl, 06 5315 6529 Onderwerp

Brief digitale connectiviteit / small cells

Geachte heer Blok, Geachte mevrouw Keijzer, Naar aanleiding van uw brief van 29 april j.l. over digitale connectiviteit en small cells, doe ik u graag de reactie van het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Amsterdam toekomen. In oktober 2019 heb ik u via de consultatie voor de Telecomcode een brief gestuurd namens het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Amsterdam. Daarin wees ik u op een vijftal zorgpunten inzake de aankondiging van de wijziging van de Telecommunicatiewet. Dit betrof de volgende zorgpunten: 1. de beheerbaarheid van de assets die beschikbaar gesteld moeten worden; 2. kosten die de verplichte medewerking met zich meebrengen voor gemeenten en die maar zeer gedeeltelijk zijn te verhalen op de markt, terwijl het Rijk gemeenten niet tegemoet lijkt te komen, 3. het effect van de grote hoeveelheid installaties op het straatbeeld, 4. de toenemende zorgen die bestaan in de samenleving over de gezondheidsrisico’s van straling door de aangekondigde komst van 5G, waarvoor het instrumentarium en communicatieaanpak onvoldoende is. 5. de fysieke bereikbaarheid van de stad gedurende de aanleg van de kilometers benodigde glasvezel in de al overvolle ondergrond.

De resultaten van zowel het onderzoek naar de impact van de wetswijziging, als het onderzoek naar de aantallen antennes die mede als gevolg hiervan in de openbare ruimte worden geplaatst, hebben deze zorgpunten ten dele weggenomen. 1. Beheerbaarheid van de assets en kosten In september 2019 hebben de gemeente Amsterdam en de gemeente Rotterdam, Eindhoven en Almere per brief al aangegeven zich zorgen te maken over met name de beheerbaarheid van gemeentelijke assets. Dit heeft te maken met de Europese verplichting om gemeentelijke assets

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 29 juni 2021 Pagina 2 van 4

beschikbaar te stellen voor telecomoperators om hier antennes op te plaatsen. Onze zorg is door de uitkomsten van de impactanalyse slechts deels weggenomen. De impactanalyse gaat onvoldoende in op de beheerbaarheid van de assets. De gevolgen van de nieuwe Telecommunicatiewet op het plaatsen van antennes op gemeentelijke assets voor de levensduur, de juridische gevolgen en de zeggenschap over onze assets moet nog worden uitgewerkt. Er bestaat dus nog geen inzicht in wat dit voor gemeenten zal betekenen. Er wordt in de impactanalyse nu de suggestie gedaan om dit onderwerp in een samenwerkingsplatform te agenderen maar dit voorstel is nog te vrijblijvend. 2. De kosten die de verplichte medewerking met zich meebrengen voor gemeenten en die maar zeer gedeeltelijk zijn te verhalen op de markt, terwijl het Rijk gemeenten niet tegemoet lijkt te komen. Voor wat betreft de kosten die wij als gemeenten maken blijkt dat de lasten middels leges en/of een privaatrechtelijk contract kunnen worden doorbelast aan de telecomproviders. Dat geldt technisch gezien alleen voor de directe kosten voor het vergunningstraject en medegebruik. Hiermee kunnen wij niet alle kosten dekken. We verwachten een (forse) toename van het aantal bezwaren, de coördinatie van deze werkzaamheden in de openbare ruimte en inzet van communicatie over dit thema en met bewoners.

Deze kosten kunnen niet direct worden verrekend in onze leges en medebeheerovereenkomsten. In de impactanalyse wordt gerefereerd aan het ondersteunen van gemeenten met diverse instrumenten zoals onder andere handreikingen en modelcontracten. Het is fijn dat het ministerie van EZK hierin haar verantwoordelijkheid neemt. Het college is van mening dat hiermee uw verantwoordelijkheid niet ophoudt. Ik zou graag afspraken maken met het ministerie van EZK, dat de eventuele kosten zullen worden gerepareerd die zullen ontstaan bij de uitvoering van de nieuwe Telecommunicatiewet en die gemeenten benadelen. Hierbij denk ik aan bijvoorbeeld onevenredige kosten die we niet direct kunnen doorbelasten aan de telecomsector. U onderschrijft in uw brief de belangrijke rol van gemeenten bij de uitrol van 5G onder andere bij het afgeven van vergunningen en het beantwoorden van vragen van inwoners. Het ministerie onderschat de hoeveelheid taken die op het bord van de gemeenten terecht komen. 3. Het effect van grote hoeveelheid installaties op het straatbeeld Gezien de ongewisse ontwikkeling van de uitrol van het aantal small cells (rapport Dialogic) verzoekt de gemeente Amsterdam met klem dat het ministerie van EZK deze ontwikkeling nauwgezet blijft monitoren. Met name de grote steden zullen als eerste worden geconfronteerd met een dergelijke uitrol.

U geeft in uw brief aan dat operators in 2021 geen plannen hebben tot uitrol van small cells en dat dit “ons” enige tijd geeft om “ons” hier op voor te bereiden. Het is niet duidelijk of het ministerie hiermee op het ministerie doelt of op de gemeenten. Het voorstel is dat over drie jaar wordt bezien of een nieuw onderzoek naar het aantal small cells nodig is. Het college pleit ervoor om het onderzoek te laten herhalen en te bezien of dit over twee in plaats van over drie jaar moet gebeuren. Met name grote steden zullen hier als eerste mee te maken krijgen en we verwachten serieuze impact op het straatbeeld. Dit betekent dat de gemeente tijd nodig heeft om zich hier goed op voor te bereiden. Voor wat betreft de uitrol van small cells-antennes willen wij een oproep doen aan het ministerie van EZK om het delen van deze antennes te stimuleren. Het delen van antennes bijvoorbeeld door

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 29 juni 2021 Pagina 3 van 4

RAN-sharing1 is voor gemeenten een mogelijke oplossing wanneer er overgegaan wordt op grootschalige uitrol van small cell-infrastructuren. Het is in het buitenland een veel gebruikte manier om kosten van de uitrol van het netwerk te verlagen. RAN-sharing betekent voor gemeenten dat de uitrol van small cell-netwerken minder impact in de openbare ruimte kunnen hebben. De ontwikkeling van neutral-host-oplossingen zou ook een optie zijn, als variant van RAN-sharing. De gemeente Amsterdam stelt graag een pilot-omgeving ter beschikking om dit te beproeven en uit te zoeken wat passende configuraties kunnen zijn bij de uitrol van small cells-antennes (combinatie antenne en de werkzaamheden in de ondergrond zoals glas en voeding). 4. Communicatie en zorgen in de maatschappij De communicatie vanuit het ministerie van EZK richting gemeenten is duidelijk verbeterd. Echter, waar het gaat om communicatie richting bewoners is dit nog onvoldoende zichtbaar. Kom met een duidelijke, centrale (communicatie-)aanpak om de zorgen van bewoners te adresseren als het gaat om de gezondheidsrisico's van elektromagnetische straling. Met name in stedelijke omgevingen, zodat gemeenten niet zelf voor die opgave staan die feitelijk (ook) een zorg van de marktpartijen zou moeten zijn. 5. Fysieke bereikbaarheid van de stad Ons punt van zorg op de fysieke bereikbaarheid van de stad is ook nog niet weggenomen.

In de impactanalyse is hier nauwelijks aandacht aan geschonken. De verwachting is dat met de komst van small cells er ook meer glasvezel benodigd is. Dit – mede in samenhang met de energietransitie en klimaatadaptatie – zorgt voor een toenemende druk op onze ondergrond. Dit heeft een grote impact op de bereikbaarheid van de stad voor inwoners, bezoekers en ondernemers vanwege opbrekingen en omleidingen. Ik vraag aandacht voor regie op de werkzaamheden in de ondergrond en wil dit onderwerp agenderen voor het te plannen bestuurlijk overleg. Digitale toegang Door de onderzoeken is er veel verduidelijkt maar de zorgen blijven bestaan. De gemeente Amsterdam onderkent het belang van hoogwaardige digitale bereikbaarheid, maar ziet ook een risico dat de maatschappelijke lasten die de komst van 5G heeft, ook impact gaat hebben op onze inwoners in de stad. Het uitrollen van 5G vraagt een grote investering van de Telecomoperators, daarnaast maken ze kosten voor zowel de veiling als voor het plaatsen van de antennes omdat wij die als overheid opleggen om onze inzet te kunnen dekken. Deze investering moet worden terugverdiend door de Telecomoperators. Mijn zorg is dat dit leidt tot hogere abonnementstarieven en daarom mogelijk tot een grotere digitale kloof tussen inwoners die dit kunnen betalen en zij die dit niet kunnen.

Bestuurlijk Overleg Zoals u aankondigt in uw brief, zal er driemaal per jaar een antennebeleidsoverleg door uw ministerie worden geïnitieerd met VNG gemeenten en telecomoperators. Dit juich ik van harte toe. Echter, om de bestuurlijke implicaties met elkaar te bespreken verzoek ik u ook om een vervolg te plannen van het Bestuurlijk Overleg van 20 april 2020 met de VNG conform de toezegging die uw ministerie van EZK toen heeft gedaan. Dit is een overleg tussen het ministerie en VNG zonder de marktpartijen. 1 het gemeenschappelijk gebruik van het radionetwerk

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 29 juni 2021 Pagina 4 van 4

Ik verzoek het ministerie van EZK om met daadkracht te zorgen dat bovengenoemde aandachtspunten worden opgepakt bij de uitrol van 5G. Ik dank u voor uw brief en hoor graag van u. Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Touria Meliani Wethouder ICT en Digitale Stad

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl