Document · PDF

2. Basisrapportage risico's

RAAD 9 oktober 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen van het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland en de voorkeursoplossingen voor de infraprojecten Cruciale Mijl IJburglaan, Definitieve Tramstalling Zeeburgereiland en Verbinding Zeeburgereiland en beschikbaar stellen van voorbereidingskredieten VN2024-0114848.232 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

8 alinea's met “luchtkwaliteit”: 70 73 130 210 287 292 357 365

Gemeente Amsterdam, Vervoerregio Amsterdam

Mobiliteitsprogramma Bereikbaarheid Zeeburgereiland en IJburg op orde Basisrapportage Risico’s

SK Voorjaar 2024

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

1. Inleiding Voor het mobiliteitsprogramma Bereikbaarheid Zeeburgereiland en IJburg op orde (‘mobiliteitsplan Oostflank’) wordt een integraal programma-risicodossier bijgehouden en periodiek geactualiseerd. Het programma, ergo de grote ov-maatregelen ervan zijn ook ondergebracht in de gemeente-brede Regeling Grote Projecten, hetgeen een periodieke rapportageverplichting met zich meebrengt. De zelfstandige projecten die onder het programma vallen hebben in eerste instantie hun eigen ‘risicoverantwoordelijkheid’, dat wil zeggen het uitvoeren van risicomanagement voor wat betreft de reikwijdte van de scope van het desbetreffende project. Echter, zoals ook zal blijken uit deze rapportage, zijn de ruimtelijke ontwikkelingen aan de Oostflank vaak zodanig met elkaar verweven, dat het beschouwen van risico’s op programmaniveau, alsmede ook het identificeren van raakvlakrisico’s, wenselijk cq noodzakelijk is voor een verantwoorde beheersing van de processen. In de eerste Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma Zeeburgereiland/IJburg, welke volgt op de eerder opgestelde risicorapportages, wordt gepoogd om een integraal beeld te schetsen van het risicoprofiel van het mobiliteitsprogramma, met inbegrip van de grote projecten die onderdeel zijn van het programma en ook in relatie tot de risico’s van de gebiedsontwikkeling Zeeburgereiland.

De rapportage maakt, zoals gezegd, hiermee onderdeel uit van de periodieke risicomanagementprocedure cq die hoort bij projecten en programma’s die vallen onder de Regeling Grote Projecten, ergo, markeert hiervan het begin. Deze (kwalitatieve) rapportage maakt onderdeel uit van de besluitvorming omtrent de Cruciale Mijl, Tramstalling, Verbinding Fiets en het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland, in het najaar van 2024. Géén onderdeel van voorliggende rapportage, maar wél onderdeel van de genoemde besluitvorming komend najaar, betreffen gekwantificeerde risicoprofielen en -reserveringen voor de grote projecten alsmede het eindverslag van een integrale dwarskijksessie die is gehouden. Ten behoeve van de Programma Update van het mobiliteitsprogramma is in het najaar van 2021 voor het eerst op integrale wijze gerapporteerd over risico’s. Als basis werd hiervoor een schema gebruikt waarin de ‘programma-risicoketen’ is gevisualiseerd (figuur 1.3). In dit schema zijn ongewenste gebeurtenissen weergeven met onderlinge afhankelijkheden. De risicorapportage uit 2021, de update ervan in 2023 en de bijbehorende programma-risicoketen vormen voor de voorliggende basisrapportage het vertrekpunt. Voorts is input verkregen uit de project-risicodossiers zelf, en is een plenaire sessie gehouden met de projectmanagers en andere relevante stakeholders. Deze informatie is allemaal verwerkt.

De volgende veel in deze rapportage gehanteerde begrippen zijn van belang. Risico bedreigt/bedreigen. Gebeurtenis Ongewenste Top Gebeurtenis Exogeen/endogeen

Het optreden van (een keten van) ongewenste gebeurtenissen die het bereiken van een resultaat, doel of opgave Een ongewenste gebeurtenis die zowel de oorzaak kan zijn van een risico, als het ongewenste gevolg van een andere gebeurtenis. In dit geval kunnen gebeurtenissen zowel een oorzaak als een gevolg zijn. Eén of meerdere gebeurtenissen kunnen een zodanig negatief effect hebben cq bijdragen aan risico’s, dat ze deze specifieke status krijgen. Bij dit programma zijn in totaal drie OTG’s beschouwd, waarbij één exogeen is. Gebeurtenissen die exogeen zijn liggen buiten de reikwijdte cq invloedssfeer van het programma Bereikbaarheid. Dit kan ook deels zijn. Tegenover exogeen staat endogeen (binnen invloedssfeer programma).

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Maatregel gebonden risico

Beheersmaatregel

Dit zijn risico’s doe zich kunnen voordoen ín de maatregelen (projecten). Deze dragen weliswaar bij aan de bedreiging van de hoofdopgave van het programma, maar de beheersing van het risico vindt plaats onder verantwoordelijkheid van de projecteigenaar, en dus niet door de programmaorganisatie. Daarom worden ze in dit geval ook zowel exogeen als endogeen beschouwd. Actie bedoeld om een risico te beheersen. Beheersmaatregelen kunnen worden gericht op het wegnemen van de oorzaak van een risico (preventie, het risico doet zich niet voor), dan wel op het verzachten (mitigeren) of compenseren van de negatieve gevolgen.

Figuur 1.2

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 1.3 OORZAAK

GEVOLG

OORZAAK

Inflatie, indexering, stijgende kosten energie, grondstoffen, bouw

Maatregelgebonden risico s

EXOGEEN

(DEELS) EXOGEEN Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

GEVOLG

OORZAAK

Ontbreken samenhangende beleids/juridisch planologische/m.e.r.strategie

OORZAAK

Andere bestuurlijke prioriteiten op stedelijk en regionaal niveau

GEVOLG

OORZAAK

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/ -Projectkostendekking -Toekomstige exploitatiekosten -Onvoldoende opbrengsten -Verschil van inzicht m.b.t. toepassen instrumenten (MKBA), indexeringen

GEVOLG

OORZAAK

Complexe/chaotische raakvlakken met stedelijke en regionale programma s, projecten en beleid (DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

(Verwachting van) structurele shift paradigma met betrekking tot mobiliteit, zoals meer thuiswerken

GEVOLG

Ongewenste topgebeurtenis A Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

GEVOLG

OORZAAK

Planvorming/ uitvoering van maatregelen vertraagt

GEVOLG

OORZAAK

Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde Bedreiging van het hoofddoel van het programma Bereikbaarheid

OORZAAK

GEVOLG

Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk

GEVOLG

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

Succesvol beroep op procedures omgevingswet/ m.e.r.wetgeving

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Ongewenste ontwikkeling modal split -Meer mobiliteit in algemene zin -Hoger aandeel autogebruik dan gewenst -Lager aandeel OV- en fietsgebruik dan gewenst

Ongewenste topgebeurtenis B Verkeersinfarct in het gebied -Onregelbare kruispunten -OV-bediening voldoet niet aan eisen -Capaciteit bestaande OV onvoldoende -Overvolle fietspaden -Onveilige situaties - Terugslag op de snelweg

GEVOLG

Verminderde exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket

(DEELS) EXOGEEN Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAA K

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Leefbaarheid van het gebied onvoldoende -Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Ongewenste topgebeurtenis C Bewoners en bedrijven willen zich niet (meer) vestigen in het gebied -Ongunstiger vestigingsklimaat van Amsterdam -Verminderde grondopbrengsten -Verminderde overige opbrengsten

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

In het midden van het schema bij de oranje ster staat de belangrijkste bedreiging van de hoofdopgave genoemd: het maatregelenpakket van het programma Bereikbaarheid Zeeburgereiland en IJburg is niet op tijd op orde. Er zijn vervolgens een drietal ‘ongewenste topgebeurtenissen’ (OTG’s) geformuleerd (met rode balken) die samenhangen met de bedreiging van de hoofdopgave. OTG A ligt in de tijd vóór de bedreiging van de hoofdopgave en betreft de gebeurtenis dat er geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau plaatsvindt. OTG B bevindt zich ná de bedreiging van de hoofdopgave. De bedreiging van de hoofdopgave is immers wat abstract geformuleerd, maar de opvolgende OTG erna niet: er vindt een verkeersinfarct plaats in het gebied. Hierbij moet gedacht worden aan het ontstaan van kruispunten met onregelbare VRI’s, exploitatie van ov dat niet meer conform concessieafspraken kan plaatsvinden, onvoldoende capaciteit van ov welke leidt tot overvolle trams en bussen, overvolle fietspaden met gevaarlijke situaties en zogenaamde ‘terugslag’ op de snelweg (filevorming op de snelweg als gevolg van opstoppingen onderliggend wegennet). Het belangrijkste gevolg van het verkeerinfarct (OTG B) is dat de leefbaarheid van het gebied onvoldoende is/wordt: slechte luchtkwaliteit, verkeerslawaai, parkeerproblematiek enzovoort.

De verslechtering van de leefbaarheid is uiteindelijk de oorzaak voor OTG C: bewoners en bedrijven willen zich niet (meer) vestigen in het gebied Zeeburgereiland en IJburg. Dit draagt bij aan een verslechtering van het vestigingsklimaat van Amsterdam en leidt uiteindelijk tot minder grondopbrengsten (uitgiftes van nieuwbouw vinden niet meer conform planning plaats) en tot minder overige inkomsten, zoals belastingen. OTG C valt niet onder de reikwijdte van het programma Bereikbaarheid ZBE en IJburg, maar is desalniettemin opgenomen in het risicoschema zodat inzicht wordt verkregen in zowel de endogene als exogene effecten van risico’s die zich kunnen voordoen bij het programma Bereikbaarheid. In hoofdstuk 2 komen de grootste risico’s beschreven die zich op programmaniveau kunnen voordoen. In hoofdstuk 3 komen de grootste maatregel-gebonden risico’s aan de orde. In figuur 3.5 op pagina 25 is een schematisch overzicht opgenomen waarin de grootste programmarisico’s plus de grootste projectrisico’s van de individuele maatregelen zijn opgenomen.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

2. Programmarisico’s In de figuur hierna wordt verder ingegaan op de belangrijkste afhankelijkheden die in het risicoschema zijn opgenomen. In meerdere gevallen is een gebeurtenis zowel een oorzaak van het één, als een gevolg van het ander. Derhalve komen sommige gebeurtenis vaker in de tabel voor, de ene keer als oorzaak, de andere keer als gevolg. In tabel 3.2 komen de belangrijkste maatregel-gebonden risico’s aan de orde.

Figuur 2.1 OORZAAK

GEVOLG

OORZAAK

Inflatie, indexering, stijgende kosten energie, grondstoffen, bouw

Maatregelgebonden risico s

EXOGEEN

(DEELS) EXOGEEN Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

GEVOLG

OORZAAK

Ontbreken samenhangende beleids/juridisch planologische/m.e.r.strategie

OORZAAK

Andere bestuurlijke prioriteiten op stedelijk en regionaal niveau

GEVOLG

OORZAAK

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/ dekking -Projectkosten -Toekomstige exploitatiekosten -Onvoldoende opbrengsten -Verschil van inzicht m.b.t. toepassen instrumenten (MKBA), indexeringen

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

Complexe/chaotische raakvlakken met stedelijke en regionale programma s, projecten en beleid (DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

(Verwachting van) structurele shift paradigma met betrekking tot mobiliteit, zoals meer thuiswerken

GEVOLG

OORZAAK

Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk

GEVOLG

OORZAAK

Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

Succesvol beroep op procedures omgevingswet/ m.e.r.wetgeving

Ongewenste topgebeurtenis A Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

GEVOLG

OORZAAK

Planvorming/ uitvoering van maatregelen vertraagt

GEVOLG

OORZAAK

Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde Bedreiging van het hoofddoel van het programma Bereikbaarheid GEVOLG

OORZAAK

Ongewenste ontwikkeling modal split -Meer mobiliteit in algemene zin -Hoger aandeel autogebruik dan gewenst -Lager aandeel OV- en fietsgebruik dan gewenst

GEVOLG

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket

(DEELS) EXOGEEN Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAA K

Verminderde exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Leefbaarheid van het gebied onvoldoende -Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.2 Oorzaak

Ongewenste gebeurtenis

Gevolg

Toelichting en beheersmaatregelen

Mutatie t.o.v. najaar 2023

Andere bestuurlijke prioriteiten op stedelijk en regionaal niveau

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/dekking

Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

Er is een Bestuurlijk team Investeringen in een groeiende stad ingesteld met daarin de portefeuillehouders Grond en ontwikkeling, Mobiliteit, Duurzaamheid, Onderwijs en Financiën met als doel te komen tot het inzicht in en voorstellen voor een realistisch investeringsvolume voor de scope van onze meerjarenraming passend bij de langjarige investeringsplanning voor in elk geval het domein ORM en MV/GV. In het voorjaar 2024 is het college van inzicht voorzien van het totaal aan voorziene investeringen in de groei van de stad in elk geval binnen domein ORM voor de komende 15 jaar, het totaal aan gecommitteerde afspraken met externe partners en scenario’s voor het aanpassen van reeds besloten investeringen om keuzes mogelijk te maken in samenhang met de groei van de stad (beoogde woningbouwproductie) en andere investeringsdomeinen/ geplande vervangingsinvesteringen.

Risico komt te vervallen met de besluitvorming

Dit risico blijft gedurende de gehele periode dat het programma loopt aanwezig, Daarom is paradigma shift als oorzaak ook gekoppeld aan de OTG B, verkeersinfarct in het gebied.

Risico wordt voldoende beheerst.

(DEELS EXOGEEN VOOR PROGRAMMA) Complexe/chaotische raakvlakken met stedelijke en regionale programma’s, projecten en beleid (DEELS EXOGEEN VOOR PROGRAMMA) (Verwachting van) structurele shift paradigma met betrekking tot mobiliteit, zoals meer thuiswerken (DEELS EXOGEEN VOOR PROGRAMMA)

(ONGEWENSTE TOPGEBEURTENIS A)

en Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket Ongewenste ontwikkeling modal split

Planvorming/uitvoering van afzonderlijke maatregelen vertraagt

Verkeersinfarct in het gebied (ONGEWENSTE TOPGEBEURTENIS B)

Door periodieke monitoring van het verkeer en periodieke update van de verkeers- en woningbouwprognoses kan de planning van het programma bereikbaarheid ‘meeademen’ en indien wenselijk worden bijgesteld.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.3 OORZAAK

Buiten reikwijdte programma Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg Bereikbaarheid ZBE&IJburg

Andere bestuurlijke prioriteiten op stedelijk en regionaal niveau

OORZAAK

Inflatie, indexering, stijgende kosten energie, grondstoffen, bouw

Maatregelgebonden risico s

EXOGEEN

(DEELS) EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Ontbreken samenhangende beleids/ juridisch planologische/ m.e.r.-strategie

OORZAAK

GEVOLG

OORZAAK

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/ -Projectkosten dekking -Toekomstige exploitatiekosten -Onvoldoende opbrengsten -Verschil van inzicht m.b.t. toepassen instrumenten (MKBA), indexeringen

GEVOLG

Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Succesvol beroep op procedures omgevingswet/ m.e.r.wetgeving

Ongewenste topgebeurtenis A Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

GEVOLG

OORZAAK

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Complexe/chaotische raakvlakken met stedelijke en regionale programma s, projecten en beleid

GEVOLG

OORZAAK

Ongewenste topgebeurtenis B Verkeersinfarct in het gebied

OORZAAK

Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde

GEVOLG

Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk

OORZAAK

Ongewenste ontwikkeling modal split -Meer mobiliteit in algemene zin -Hoger aandeel autogebruik dan gewenst -Lager aandeel OV- en fietsgebruik dan gewenst

(DEELS) EXOGEEN

(Verwachting van) structurele shift paradigma met betrekking tot mobiliteit, zoals meer thuiswerken

GEVOLG

Bedreiging van het hoofddoel van het programma Bereikbaarheid

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

-Onregelbare kruispunten -OV-bediening voldoet niet aan eisen -Capaciteit bestaande OV onvoldoende -Overvolle fietspaden - Terugslag op de snelweg

GEVOLG

OORZAAK

Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket

(DEELS) EXOGEEN Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Verminderde exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

(DEELS) EXOGEEN

GEVOLG

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Leefbaarheid van het gebied onvoldoende

-Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.4 Oorzaak

Ongewenste gebeurtenis

Gevolg

Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

Planvorming/uitvoering van afzonderlijke maatregelen vertraagt

Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde

(ONGEWENSTE TOPGEBEURTENIS A)

Succesvol beroep op procedures omgevingswet/m.e.r.wetgeving

Maatregel gebonden risico’s (EXOGEEN VOOR PROGRAMMA)

(BEDREIGING VAN DE HOOFDOPGAVE)

Toelichting en beheersmaatregelen Er is een Bestuurlijk team Investeringen in een groeiende stad ingesteld met daarin de portefeuillehouders Grond en ontwikkeling, Mobiliteit, Duurzaamheid, Onderwijs en Financiën met als doel te komen tot het inzicht in en voorstellen voor een realistisch investeringsvolume voor de scope van onze meerjarenraming passend bij de langjarige investeringsplanning voor in elk geval het domein ORM en MV/GV. In het voorjaar 2024 is het college van inzicht voorzien van het totaal aan voorziene investeringen in de groei van de stad in elk geval binnen domein ORM voor de komende 15 jaar, het totaal aan gecommitteerde afspraken met externe partners en scenario’s voor het aanpassen van reeds besloten investeringen om keuzes mogelijk te maken in samenhang met de groei van de stad (beoogde woningbouwproductie) en andere investeringsdomeinen/ geplande vervangingsinvesteringen. Op programmaniveau is onvoldoende rekening gehouden met de inrichting van een procesarchitectuur – samen met de raakvlakprojecten en –programma’s waarin bestuurlijke besluitvorming enerzijds, en het juridisch/planologisch en milieukundig kader (m.e.r.) voldoende op elkaar zijn afgestemd. Dit kan leiden tot succesvol beroep van appellanten bij procedures en dus vertraging van de realisatie van maatregelen. En dit bedreigt uiteindelijk de hoofdopgave.

Er wordt een gezamenlijke strategie opgesteld, samen met de raakvlak-programma’s, als beheersmaatregel. Op basis van de recente uitspraak van de Raad van State inzake de casus Lichthoven Eindhoven, wordt een versoberde aanpak voor op de juridisch planologische strategie en mer in het bijzonder voorgesteld. Het Ruimtelijk Kader (noch de voorkeursbesluiten) zijn producten die voorkomen in bijlage C en D van het Besluit mer. Van een formele PlanMER-plicht is dan ook geen sprake. De genoemde uitspraak Eindhoven geeft aan dat verschillende projecten in één gebied in de basis kunnen worden gezien als losse zelfstandige projecten. En dus niet als één samenhangende stedelijke ontwikkeling. Maatregel gebonden risico’s (dus niet op programmaniveau) kunnen tot vertraging van de planvorming/uitvoering van afzonderlijke maatregelen leiden. En dit bedreigt uiteindelijk de hoofdopgave. In hoofdstuk 3 worden de belangrijkste risico’s beschreven van de grootste maatregelen van het programma bereikbaarheid.

Mutatie t.o.v. najaar 2023 Risico komt te vervallen met de besluitvorming

Het is hiermee minder een risico geworden maar meer een issue/opgave.

Afhankelijk van maatregel/project.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.5 OORZAAK

Buiten reikwijdte programma Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg Bereikbaarheid ZBE&IJburg

Andere bestuurlijke prioriteiten op stedelijk en regionaal niveau

OORZAAK

Maatregelgebonden risico s

EXOGEEN

(DEELS) EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Ontbreken samenhangende beleids/ juridisch planologische/ m.e.r.-strategie

OORZAAK

GEVOLG

Inflatie, indexering, stijgende kosten energie, grondstoffen, bouw

GEVOLG

OORZAAK

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/ -Projectkosten dekking -Toekomstige exploitatiekosten -Onvoldoende opbrengsten -Verschil van inzicht m.b.t. toepassen instrumenten (MKBA), indexeringen

GEVOLG

Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Succesvol beroep op procedures omgevingswet/ m.e.r.wetgeving

Ongewenste topgebeurtenis A Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

GEVOLG

OORZAAK

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

OORZAAK

GEVOLG

OORZAAK

(Verwachting van) structurele shift paradigma met betrekking tot mobiliteit, zoals meer thuiswerken

Ongewenste topgebeurtenis B Verkeersinfarct in het gebied

OORZAAK

Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde

GEVOLG

Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk

OORZAAK

Ongewenste ontwikkeling modal split -Meer mobiliteit in algemene zin -Hoger aandeel autogebruik dan gewenst -Lager aandeel OV- en fietsgebruik dan gewenst

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

GEVOLG

Bedreiging van het hoofddoel van het programma Bereikbaarheid

(DEELS) EXOGEEN

Complexe/chaotische raakvlakken met stedelijke en regionale programma s, projecten en beleid

-Onregelbare kruispunten -OV-bediening voldoet niet aan eisen -Capaciteit bestaande OV onvoldoende -Overvolle fietspaden - Terugslag op de snelweg

GEVOLG

OORZAAK

Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket

(DEELS) EXOGEEN Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Verminderde exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

(DEELS) EXOGEEN

GEVOLG

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Leefbaarheid van het gebied onvoldoende

-Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.6 Oorzaak Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde (BEDREIGING VAN DE HOOFDOPGAVE) Ongewenste ontwikkeling modal split -Meer mobiliteit in algemene zin -Hoger aandeel autogebruik dan gewenst -Lager aandeel ov- en fietsgebruik dan gewenst (DEELS EXOGEEN VOOR PROGRAMMA) Verminderde exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten (EXOGEEN VOOR PROGRAMMA)

Ongewenste gebeurtenis Verkeersinfarct in het gebied: -Onregelbare kruispunten -Ov-bediening voldoet niet aan eisen -Capaciteit bestaande ov onvoldoende -Overvolle fietspaden -Verkeersonveilige situaties -‘Terugslag’ op de snelweg (ONGEWENSTE TOPGEBEURTENIS B)

Gevolg Leefbaarheid van het gebied onvoldoende: -Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Verkeersonveiligheid -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Toelichting en beheersmaatregelen Doordat maatregelen niet tijdig worden uitgevoerd, maar de gebiedsontwikkeling wel voortschrijdt, ontstaat een verkeersinfarct in het gebied. Dit infarct heeft uiteindelijk weer een negatieve effecten op de leefbaarheid. Beheersing van dit risico loopt op dit moment via de beheersing op OTG A en via de beheersing op de maatregel-gebonden risico’s. Deels als autonome ontwikkeling kan de modal split zich ontwikkelen in een ongewenste richting; meer individueel autogebruik ten koste van de schone modaliteiten ov en fiets. Er is tevens wisselwerking met het niet tijdig op orde komen van de bereikbaarheid in het gebied. Bij het onvoldoende beschikbaar zijn van de gewenste modaliteiten zullen (nieuwe) bewoners en bedrijven vaker kiezen voor de auto. Beheersing van dit risico loopt op dit moment via de beheersing op OTG A. Daarnaast vindt er vanuit het programma Bereikbaarheid periodieke monitoring plaats, zodat trends in veranderende mobiliteitsbehoeften bijtijds kunnen worden gesignaleerd, en bijsturing op maatregelen kan plaatsvinden. Deze gebeurtenis hangt voor een deel samen met de ongewenste ontwikkeling van de modal split; bij structureel lager gebruik van ov en bijbehorende lagere opbrengsten kan worden besloten tot versobering of schrappen van bedieningsregimes. Ook dit leidt weer tot een verslechterde bereikbaarheid.

Op dit risico vindt geen beheersing plaats, omdat deze exogeen is.

Mutatie t.o.v. najaar 2023 Risico is ongewijzigd. Beheersing vindt plaats via beheersing op OTG A

Risico is ongewijzigd. Beheersing vindt plaats via beheersing op OTG A

Risico is ongewijzigd.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.7 OORZAAK

Buiten reikwijdte programma Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg Bereikbaarheid ZBE&IJburg

Andere bestuurlijke prioriteiten op stedelijk en regionaal niveau

OORZAAK

Inflatie, indexering, stijgende kosten energie, grondstoffen, bouw

Maatregelgebonden risico s

EXOGEEN

(DEELS) EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Ontbreken samenhangende beleids/ juridisch planologische/ m.e.r.-strategie

OORZAAK

GEVOLG

OORZAAK

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/ -Projectkosten dekking -Toekomstige exploitatiekosten -Onvoldoende opbrengsten -Verschil van inzicht m.b.t. toepassen instrumenten (MKBA), indexeringen

GEVOLG

Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Succesvol beroep op procedures omgevingswet/ m.e.r.wetgeving

Ongewenste topgebeurtenis A Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau

GEVOLG

OORZAAK

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Complexe/chaotische raakvlakken met stedelijke en regionale programma s, projecten en beleid

GEVOLG

OORZAAK

Ongewenste topgebeurtenis B Verkeersinfarct in het gebied

OORZAAK

Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde

GEVOLG

Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk

OORZAAK

Ongewenste ontwikkeling modal split -Meer mobiliteit in algemene zin -Hoger aandeel autogebruik dan gewenst -Lager aandeel OV- en fietsgebruik dan gewenst

(DEELS) EXOGEEN

(Verwachting van) structurele shift paradigma met betrekking tot mobiliteit, zoals meer thuiswerken

GEVOLG

Bedreiging van het hoofddoel van het programma Bereikbaarheid

(DEELS) EXOGEEN

OORZAAK

-Onregelbare kruispunten -OV-bediening voldoet niet aan eisen -Capaciteit bestaande OV onvoldoende -Overvolle fietspaden - Terugslag op de snelweg

GEVOLG

OORZAAK

Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket

(DEELS) EXOGEEN Binnen reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

OORZAAK

Verminderde exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

(DEELS) EXOGEEN

GEVOLG

Buiten reikwijdte programma Bereikbaarheid ZBE&IJburg

EXOGEEN

GEVOLG

OORZAAK

Leefbaarheid van het gebied onvoldoende

-Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 2.8 Oorzaak/Incident

Ongewenste gebeurtenis

Gevolg

Toelichting en beheersmaatregelen

(kan zowel oorzaak als gevolg zijn)

Leefbaarheid van het gebied onvoldoende -Luchtkwaliteit -Geluidhinder -Stank -Parkeeroverlast -Verkeersonveiligheid -Bereikbaarheid wordt als onvoldoende ervaren

Bewoners en bedrijven willen zich niet (meer) vestigen in het gebied -Ongunstiger vestigingsklimaat van Amsterdam -Verminderde grondopbrengsten -Verminderde overige opbrengsten

OTG C is de gebeurtenis waarbij bewoners en bedrijven zich niet (meer) willen vestigen in het gebied, omdat de leefbaarheid van het gebied niet meer voldoende is. Eén van de oorzaken die hieraan ten grondslag ligt is het ontstaan van een verkeersinfarct (zie hierboven), wat een gevolg is het niet tot stand komen van de hoofdopgave van het programma. Alhoewel OTG C buiten de reikwijdte van het programma Bereikbaarheid ZBE en IJburg op orde ligt, is deze desalniettemin opgenomen in dit overzicht zodat inzicht ontstaat in de gehele structuur en samenhang.

ONGEWENSTE TOPGEBEURTENIS C)

Figuur 2.12

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

3. Maatregel-gebonden risico’s Maatregel-gebonden risico’s kunnen de hoofdopgave van het programma bedreigen, op het moment dat maatregelen qua planvorming en uiteindelijk ingebruikname vertragen, en daarmee de bereikbaarheid niet op tijd op orde is. In het schema zijn de maatregel-gebonden risico’s als groep in het midden bovenin opgenomen. In figuur 3.2 worden ze specifiek toegelicht. In meerdere gevallen vallen de grootste risico’s bij afzonderlijke projecten overigens samen met de hiervoor beschreven programmarisico’s. In de figuur hieronder is schematisch weergegeven hoe de programmarisico’s en maatregel-gebonden risico’s zich verhouden tot de risico’s die horen bij het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland en de bijbehorende actieve deelgebieden. Dit schema wordt ook gebruikt om de belangrijkste risico’s op te ‘plotten’. Het ingevulde schema is als bijlage te vinden in deze rapportage.

Figuur 3.1

(Risico)dossier Mobiliteitsplan Oostflank

Overige (risico-) dossiers mobiliteit op ZBE

(Risico)dossier mobiliteit Verbinding fiets A damsebrug

(Risico)dossier mobiliteit Definitieve Tramstalling

(Risico)dossier mobiliteit Cruciale Mijl/ IJburglaan

ZBE Oostpunt (Risico)dossier gebiedsontwikkeling ZBE Bedrijvenstrook

(Risico)dossier gebiedsontwikkeling ZBE Sluisbuurt

(Risico)dossier gebiedsontwikkeling ZBE Baaibuurten

Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland (scope Let Op/dwarskijken) 13

Overige (risico-) dossiers infra Oostflank overig

(Risico)dossier buiten beschouwing ZBE Waterkering ZBE Sporthelden -buurt

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Hierna worden de alle risico’s die zich op programmaniveau kunnen voordoen alsmede de grootste risico’s van de grote maatregelen uit het mobiliteitsprogramma toegelicht. In de meest rechter kolom is de mutatie van het desbetreffende risico ten opzichte van de vorige rapportage 1 benoemd. De zogenaamde toprisico’s zijn ook afzonderlijk benoemd in de bestuurlijke voordracht van de besluitvorming van najaar 2024.

Figuur 3.2 Oorzaak/Incident

Gevolg

Toelichting en beheersmaatregelen

Mutatie t.o.v. najaar 2023

Generieke/overstijgende risico’s die gelden voor alle maatregelen uit het programma **TOPRISICO** Schaarste in grondstoffen en personeel, inflatie

Stijgende bouwkosten, langere doorlooptijden voorbereiding en uitvoering

**TOPRISICO** Er kan niet worden voldaan aan de subsidieeis van het rijk (Novexgelden)

(Deel van) de subsidiebijdrage moet worden terugbetaald

**TOPRISICO** Omgevingsvergunning stikstof wordt niet verleend voor aanlegfase

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

De globale ontwikkelingen als Covid-19 en de oorlog in Oekraïne hebben in de volledige breedte van de economie impact. Bij projecten in de fysieke sector is dit vooral merkbaar door personeels- en grondstoffentekorten en daarmee oplopende kosten en langere levertijden en/of überhaupt geen beschikbaarheid. Beheersing wordt gezocht in het opnemen van voldoende financiële risicoreserveringen voor de projecten. Aan de subsidie die in het najaar van 2022 door het Rijk aan de gemeente is verleend voor de Cruciale Mijl en de Tramstalling, zijn voorwaarden verbonden. Deze voorwaarden hebben (onder andere) betrekking op 1) woningaantallen en 2) in aanbouw nemen van deze woningen voor 2030. Beheersing is gaande door op een centraal niveau binnen de gemeente de monitoring en rapportageverplichtingen te beleggen. Voor de aanlegfase van projecten moet worden aangetoond dat deze past binnen de bestaande weten regelgeving aangaande stikstof. Beheersing kan op verschillende wijzen plaatsvinden, zoals het gebruik maken van materieel met lage emissies.

Het risico is hetzelfde gebleven.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Zoals eerder aangegeven, er werd al over risico’s gerapporteerd inzake het mobiliteitsprogramma via andere rapportagelijnen, zoals de programma update. Onderhavige document vormt de eerste voortgangsrapportage risico’s in het kader van de Regeling Grote Projecten.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

**TOPRISICO** Personele bezetting van projectteams niet op orde

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Verminderde of géén exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

Benodigde bestaande OVdienstregelingen cq nieuwe dienstregelingen kunnen niet worden aangeboden, bereikbaarheid komt onder druk te staan/verslechtert

**TOPRISICO** Verleggen kabels en leidingen

Dit risico doen zich gemeente/overheids-breed voor. Beheersing ervan vindt plaats op gemeentelijk cq directieniveau en vormt geen onderdeel van de scope van het programma. Deze gebeurtenis hangt voor een deel samen met de ongewenste ontwikkeling van de modal split; bij structureel lager gebruik van ov en bijbehorende lagere opbrengsten kan worden besloten tot versobering of schrappen van bedieningsregimes. Ook dit leidt weer tot een verslechterde bereikbaarheid. Op dit risico vindt geen beheersing plaats, omdat deze exogeen is. De totale opgave van verlegging van de vele kabels en is in kart gebracht middels een Masterplan kabels en leidingen opgesteld. Hiermee is de opgave in beeld. De precieze uit te voeren verleggingsactiviteiten en bijbehorende kosten en tijdsplanning wordt in de volgende fase verder uitgewerkt.

Hogere kosten en langere doorlooptijd

Het risico is hetzelfde gebleven.

Risico is groter geworden cq doet zich voor.

Het is minder een risico geworden maar meer een issue/opgave.

Cruciale Mijl/IJburglaan Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk. Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket. Geen financiering cq dekking.

Go-besluit vertraagt of wordt afgesteld

**TOPRISICO** Toerit constructie Piet Heintunnel deformeert boven de interventie waarde tijdens de uitvoering

Stillegging werkzaamheden, schade aan de Piet Heintunnel, extra faciliteiten nodig voor de grondwaterstand

In feite betreft dit de OTG A zoals hiervoor beschreven: geen samenhangende besluitvorming op programmaniveau. Beheersing loopt zoals daar benoemd: een gezamenlijke aanpak van programma en projecten op basis van een Bestuursopdracht. Opgave Ruimtelijk Kader ZBE en drie bereikbaarheidsprojecten heeft bestuurlijke en ambtelijke prioriteit. Er is een rijksbijdrage gekregen in het najaar van 2022. Signalen interventie waardes afstemmen met tunnelbeheerder, uitvoeringsmethode voorschrijven via aanbesteding.

Risico komt te vervallen met de besluitvorming

Nieuw risico, beheersing is gaande

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

**TOPRISICO** De aanleg van een extra rijbaan op de A10oost, westelijke rijbaan tussen afslag S114 en knooppunt Watergraafsmeer , een maatregel uit het mobiliteitsplan, wordt niet of in een heel laat stadium gerealiseerd door RWS Er kan niet voldaan worden aan de geluidsnormen

De bestaande Enneüs Heerma brug is constructief niet geschikt voor de herindeling van de verkeersstromen (m.n. de tram) Of financieel is dit extreem kostbaar. **KANS** Snelheidsverlaging IJburglaan in samenhang met snelheidsverlaging Piet heintunnel

**KANS** Opheffen gevaarlijke stoffenroute IJburglaan

Afwikkeling van autoverkeer IJburglaan op westelijke rijbaan van de A10 loopt vast ( file vorming op de A10 en IJburglaan), afname verkeersveiligheid, hinder bestaande IJtram dienstregeling Juridische procedures, geen vergunningen voor realisatie, dure beheersmaatregelen of oplossingen, bezwaren vanuit de omgeving, ontwerp moet worden aangepast Extra engineering, plan B geplande fietsbrug wordt trambrug/auto

Onder de aandacht blijven brengen op de daartoe geëigende tafels, zoals het BO MIRT

Het risico is hetzelfde gebleven

Actuele geluidsberekeningen maken, alternatieve ontwerpen maken. Minder uitgeefbaar terrein Baaibuurten.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

De constructie blijkt toch sterk genoeg, met een kleine kans dat een ontheffing moet worden verleend.

Risico is beheerst en kan worden afgevoerd

Minder geluidsemissie, meer mogelijkheden voor geluidsgevoelige bestemmingen.

In de volgende fase wordt onderzocht of de beoogde maximumsnelheid op de IJburglaan/in de onderdoorgang kan worden verlaagd van 70 km/u naar 50 km/u. Dit kan alleen als ook de snelheid in de aansluitende Piet Heintunnel op dezelfde wijze wordt verlaagd. Als dit mogelijk is heeft dit positieve effecten voor de bestaande woningen aan de IJburglaan (Sportheldenbuurt) alsmede de nieuw geplande woningen en geluidsgevoelige bestemmingen in de Baaibuurten. Dit wordt in de volgende fase onderzocht. De gevaarlijke stoffenroute die is gelegen op de route IJburglaan <-> Zuiderzeeweg heeft een projectie van vrije ruimte eromheen die ertoe leidt dat niet tot de maximaal gewenste rooilijnen kan worden ontwikkeld in de Baaibuurt Oost. Door het opheffen van de route vervalt de projectie en kan dichter op de IJburglaan worden ontwikkeld.

Kans

Minder breed profiel noodzakelijk op de IJburglaan, ruimte voor meer gebouwd programma in de Baaibuurt Oost.

Kans

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

**KANS** Inpassen busbaan in Piet Heintunnel

Beter benutten beschikbare infrastructuur voor schone modaliteiten

In de volgende fase wordt onderzocht of rijbanen in de Piet Heintunnel kunnen worden gebruikt als (dynamische) busbaan.

Kans

**TOPRISICO** Het bereikte (voor de gemeente gunstige) momentum met Ministerie I&W/RWS over doorvaarthoogte (9,10 meter i.p.v. 11,35 meter) en overspanningslengte (100 meter i.p.v. 130 meter) van de fietsbrug gaat verloren door het vooralsnog stopzetten van het project.

De drukste, meest kwetsbare schakel in het hoofdfietsnet op de archipel Zeeburgereiland en IJburg wordt niet op tijd aangepakt. Er ontstaan verkeersonveilige situaties op de Amsterdamsebrug en de Nesciobrug.

Het risico is groter geworden c.q. doet zich nu concreet voor.

**TOPRISICO** Ruimtereservering voor toekomstige tram wordt niet vastgelegd.

Het OV raakt overbelast omdat een toekomstige tramverbinding tussen Zeeburgereiland en de Indische buurt niet gerealiseerd kan worden.

Baanverschuiving is niet realiseerbaar

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Geen overeenstemming met (toekomstig) beheerder

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Met het afronden van een beperkt aantal werkzaamheden – inclusief het borgen van de afspraken met Rijkswaterstaat - worden de uitganspunten voor een eventuele herstart van het project in een latere fase, waarin er wél zicht zou zijn op dekking vanuit domein ORM, zo goed als mogelijk veiliggesteld. Daarmee houden we zicht om op termijn de drukste, meest kwetsbare schakel in het hoofdfietsnet op de archipel Zeeburgereiland en IJburg aan te pakken. We ronden een beperkt aantal werkzaamheden af, waaronder ruimtelijke afspraken in de Indische Buurt ter plaatse van de nieuwbouw van Flevoparkbad, en het veiligstellen van de raakvlakken met het Stedenbouwkundig Plan Baaibuurten Er is een constructieve beschouwing uitgevoerd om te bepalen of de aanbruggen sterk genoeg zijn voor de beoogde baanverschuiving. Uit de constructieve beschouwing blijkt dat de beoogde baanverschuiving mogelijk is. Dit is getoetst en schriftelijk bevestigd door de constructeurs van RWS. Binnengemeentelijk worden steeds hogere eisen gesteld aan de wijze waarop de structurele beheer- en exploitatiekosten op voorhand worden geborgd. Dit kan ertoe leiden dat uitvoeringsbesluiten überhaupt niet kunnen worden genomen omdat niet voldoende zekerheid kan worden gegeven over de beheerfase. Specifiek geldt dit risico ook nog voor de Verbinding in die zin, dat hierbij ook beheer door derden (het rijk) een rol speelt.

De Amsterdamsebrug is eigendom van het Rijk. Beheersing vindt plaats door periodiek

Verbinding Zeeburgereiland

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Risico is beheerst, komt te vervallen

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

overleg en afstemming te zoeken met de beheerder/eigenaar. Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk. Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket.

Go-besluit vertraagt of wordt afgesteld

In feite betreft dit de OTG A zoals hiervoor beschreven: geen samenhangende besluitvorming op programmaniveau. Beheersing loopt zoals daar benoemd: een gezamenlijke aanpak van programma en projecten op basis van een Bestuursopdracht. De opgave Ruimtelijk Kader ZBE en drie bereikbaarheidsprojecten houdt bestuurlijke en ambtelijke prioriteit. Er is een rijksbijdrage gekregen in het najaar van 2022. Voor de Verbinding geldt dat de scope op basis van inzichten in welke maatregel wanneer nodig is in tijd is gewijzigd.

Het risico is groter geworden c.q. doet zich nu concreet voor.

Op korte of middellange termijn wordt, als er alsnog financiering zou worden gevonden, de fietsopgave gerealiseerd. De resterende ov-opgave, met als (kostbare) oplossing een tramverbinding tussen de Indische Buurt en het Zeeburgereiland, is verschoven tot na 2040.

Definitieve Tramstalling Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang met gebiedsontwikkeling niet mogelijk. Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket. Geen financiering cq dekking

Go-besluit vertraagt of wordt afgesteld

In feite betreft dit de OTG A zoals hiervoor beschreven: geen samenhangende besluitvorming op programmaniveau. Beheersing loopt zoals daar benoemd: een gezamenlijke aanpak van programma en projecten op basis van een Bestuursopdracht. De Opgave Ruimtelijk Kader ZBE en drie bereikbaarheidsprojecten heeft bestuurlijke en ambtelijke prioriteit. Er is een rijksbijdrage gekregen in het najaar van 2022. Het gewenste meervoudig ruimtegebruik, waarbij de tramstalling een dak krijgt die kan worden ingericht als openbare ruimte en kan worden gebruikt voor facilitaire functies, is als ambitie geformuleerd voor de korte/middellange termijn.

Risico komt te vervallen met de besluitvorming

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

**TOPRISICO** Het lukt niet goed of enkel tegen hoge kosten en consequenties om na realisatie van een open tramstalling deze alsnog te overdekken.

Hogere kosten

**TOPRISICO** Ruimtelijke situatie en belemmeringen (TenneT, Barro, NNN) maken de inpassing van de tramstalling onmogelijk binnen de ambitie van een ‘groene’ Oostpunt. Rolonduidelijkheid en uiteenlopende belangen tussen de gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en het Gemeentelijk Vervoerbedrijf zorgen voor tegenstrijdige eisen en dilemma's bij het maken van ontwerpkeuzes Verkeerskundige aansluiting op kruising A10/IJburglaan niet realiseerbaar

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Buitendijks realiseren tramstalling juridisch niet mogelijk

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Geluidhinder door tramstalling

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

**KANS** De inzet van tweerichtingenmaterieel leidt tot kleiner ruimtebeslag van de tramstalling

Besparing van kosten

Het duurt lang om met alle partijen tot overeenstemming te komen; kosten nemen toe; Gobesluit vertraagt of wordt afgesteld Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Overige maatregelen mobiliteitsplan Oostflank

Door de tramstalling als vastgoedontwikkeling ‘in de markt’ te zetten en daarmee direct het dak te ontwikkelen met gebouwde functies kan wellicht een kostenneutrale cq positieve kasstroom worden gegenereerd. Dit wordt verder onderzocht in het kader van de Projectnota Oostpunt en het Definitiebesluit Tramstalling. Er lopen diverse ‘belemmeringen’ over de Oostpunt die een beperkend effect kunnen hebben op het gewenste ruimtelijk programma van eisen. Dit wordt verder onderzocht in het kader van de Projectnota Oostpunt en het Definitiebesluit Tramstalling. Dit risico heeft mede betrekking op de complexe verhoudingen tussen de betrokken partijen in zowel de voorbereidings-, uitvoerings- als exploitatiefase. De onduidelijkheid hangt de facto ook samen met de bijbehorende financieringsafspraken.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Er zijn verschillende oplossingsrichtingen denkbaar voor de aansluiting van de Oostpunt op het wegennet, maar aan allen kleven ook nadelen. Dit wordt verder onderzocht in het kader van de Projectnota Oostpunt en het Definitiebesluit Tramstalling. Over de realiseren van een tramstalling in buitendijks gebied zal afstemming worden gezocht met de waterbeheerders in het gebied. Geluidsemissies ten gevolge van de tramstalling kunnen onderdeel vormen van bezwaren die omwonenden zullen hebben op het plaatsen van deze functie op de Oostpunt. Als op termijn de tramvloot gaat bestaan uit tweerichtingsmaterieel, dan is een kleinere layout van de sporen in de tramstalling nodig. Dit leidt tot een kleiner ruimtebeslag en dus ook lagere kosten.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande Nieuwe kans

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

In de voorbereiding en uitvoeringsfase blijkt dat de projecten niet goed in elkaar passen.

Voorbereiding en aanleg tramspoor en daarmee start exploitatie IJtram verlenging vertraagt

Bij de voorbereiding en uitvoering van werkzaamheden op Strandeiland zijn veel interne en externe stakeholders betrokken. Beheersing vindt plaats door sturing op intensief overleg en samenwerking met de betrokken partijen.

Het risico is hetzelfde gebleven.

Geen dekking voor de exploitatie De aangedragen oplossingen zijn niet toereikend voor het daadwerkelijke ovprobleem. Bedieningsgarantie van GVB wordt niet tijdig geleverd

Start exploitatie bussen vertraagt of wordt afgesteld

Het risico is hetzelfde gebleven

Kleinere mobiliteitsmaatregelen raken ondergesneeuwd door de grote

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Door structureel lagere inkomsten vanwege verminderd ov-gebruik bestaat de kans dat de HOVbuslijnen niet in exploitatie worden genomen door de VRA en het GVB. Beheersing vindt plaats door sturing op intensief overleg en samenwerking met de betrokken partijen. Er hangen grote bezuinigingen in de lucht inzake de exploitatie van OV in Nederland, welke tevens een bedreiging vormen voor bestaand én nieuw OV in Amsterdam en daarmee ook de Oostflank. Beheersing wordt gezocht door aan te tonen welke minimale maatregelen noodzakelijk zijn om de bereikbaarheid tenminste minimaal op peil te houden.

Risico is groter geworden cq doet zich voor.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

De volgende tabel geeft inzicht in de grootste risico’s die zich kunnen voordoen binnen het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland cq de nog te ontwikkelen deelgebieden in dit gebied. Het Ruimtelijk Kader Zeeburgereiland is zodanig verweven met het mobiliteitsprogramma dat ervoor is gekozen de grootste risico’s van dit gebied ook in deze rapportage op te nemen. Het betreft behalve de actieve gebiedsontwikkelingen ook de grootste risico’s die zich voordoen op het raakvlak tussen de gebiedsontwikkeling en de mobiliteitsmaatregelen. De risico’s van de gebiedsontwikkelingen van IJburg 2 zijn buiten beschouwing gelaten. Er wordt in deze rapportage enkel kwalitatief gerapporteerd over risico’s inzake de gebiedsontwikkeling van Zeeburgereiland en IJburg. Via de reguliere rapportagelijnen inzake het Vereveningsfonds vindt de formele, gekwantificeerde, terugkoppeling inzake risico’s die zich kunnen voordoen bij de gemeentelijke grondexploitaties plaats.

Figuur 3.3 Oorzaak/Incident

Gevolg

Toelichting en beheersmaatregel

Mutatie t.o.v. najaar 2023

Ruimtelijk Kader algemeen/raakvlakrisico’s tussen mobiliteitsmaatregelen en gebiedsontwikkeling Zeeburgereiland Er kan niet worden voldaan aan de subsidieeis van het rijk

(Deel van) de subsidiebijdrage moet worden terugbetaald

**KANS/BEDREIGING** Aanpassen van groen- en sportnormen

Meer ruimte voor gebouwd programma en daarmee hogere inkomsten. Minder ruimte voor voorzieningen in de openbare ruimte en leefkwaliteit Door een andere programmatische mix (meer middenhuur en vrije sector) kunnen hogere inkomsten worden gegenereerd.

**KANS/BEDREIGING** Ander woonprogramma dan ’40-40-20’

**KANS/BEDREIGING** Fluctuerende grondprijzen.

Uiteindelijke grondprijzen die worden betaald zijn hoger of lager dan de prognose.

Aan de subsidie die in het najaar van 2022 door het Rijk aan de gemeente is verleend, zijn voorwaarden verbonden. Deze voorwaarden hebben (onder andere) betrekking op 1) woningaantallen en 2) in aanbouw nemen van deze woningen en de mobiliteitsmaatregelen voor 2030. Door af te wijken van stedelijke groen- en sportnormen ontstaat meer ruimte voor het realiseren van gebouwd programma, en daarmee verhoging van inkomsten. De beschikbaarheid van maatschappelijke voorzieningen in de openbare ruimte neemt alleen wel af en daarmee mogelijk de leefkwaliteit. Door af te wijken van het stedelijk beleid van ’40-40-20’ kunnen meer woningen in een duurder segment worden gerealiseerd, en daarmee verhoging van inkomsten. De keerzijde is dat er minder woningen worden toegevoegd voor doelgroepen met een lager inkomen. **UPDATE** bij de besluitvorming over de Projectnota van de Baaibuurt West is besloten de verdeling 33-33-33 te onderzoeken. Uiteindelijk zal een ander financieel inkomstenresultaat worden gerealiseerd dan is aangenomen in de prognose. Dit kan zowel positief (hogere inkomsten) als negatief (lagere inkomsten) uitpakken.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande Nog steeds een kans/ bedreiging

Wordt als kans verzilverd

Nog steeds een kans/ bedreiging

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

**KANS/BEDREIGING** Tramstalling als vastgoedontwikkeling i.p.v. nutsvoorziening

Japanse Duizendknoop

Ernstige bouwhinder door werkzaamheden zoals Cruciale Mijl

Besparing van kosten

Bestrijding Japanse Duizendknoop moet grootschaliger en kost meer. Leefbaarheid van het gebied onvoldoende

Inpassing calamiteitenlus

Planvorming/uitvoering van maatregelen vertraagt

Oplossing voor geluidsemissies hebben negatief effect op kosten en/of ruimtelijke kwaliteit

Go-besluit vertraagt of wordt afgesteld

Verschil tussen modelmatige knelpunten en werkelijk beleefde knelpunten

Bewoners en bedrijven willen zich niet (meer) vestigen in het gebied

Door de tramstalling als vastgoedontwikkeling ‘in de markt’ te zetten kan wellicht een kostenneutrale cq kasstroom worden gegenereerd. Tegelijkertijd vormt dit in potentie een bedreiging voor de ontwikkeling van de Oostpunt omdat dit kan leiden tot functies die weliswaar veel geld opleveren, maar vanuit ruimtelijk/stedenbouwkundige kwaliteit minder wenselijk zijn. Dit wordt verder onderzocht in het kader van de Projectnota Oostpunt en het Definitiebesluit Tramstalling. Op niveau van het Zeeburgereiland moeten meer kosten worden gemaakt aan bestrijding van deze woekerende exoot, waardoor minder geld overblijft voor andere zaken. In de aanpak korte termijn-maatregelen is een snelle/voorlopige inrichting van de Zuider IJdijk-fietsroute, in aansluiting op de Verbinding Fiets, voorzien als maatregel welke in ieder geval in gebruik moet zijn voordat de grootschalige werkzaamheden aan de IJburglaan in uitvoering gaan. De tijdige realisatie van deze maatregel staat echter vanwege financiële redenen onder druk. Er is vanuit het programma bereikbaarheid een proces opgestart met als doel deze functie onder te brengen in een daarvoor geschikt project; vooralsnog lijkt het meest voor de hand te liggen deze bij de Cruciale Mijl te beleggen. Er is ook samenhang met de kans tweerichtingenmaterieel.

Nog steeds een kans/ bedreiging

Risico is groter geworden cq doet zich voor. Risico is groter geworden cq doet zich voor.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande Het risico is hetzelfde gebleven

Het risico is hetzelfde gebleven

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

-Ongunstiger vestigingsklimaat van Amsterdam -Verminderde grondopbrengsten -Verminderde overige opbrengsten

**KANS** Extra land maken

Parkeerstrategie komt niet van de grond

ONGEWENSTE TOPGEBEURTENIS C Meer ruimtelijke mogelijkheden cq extra uitgeefbaar terrein

Ongewenste ontwikkeling modal split

planning van het programma bereikbaarheid ‘mee-ademen’ en indien wenselijk worden bijgesteld.

In het Barro is nog ruimte om land te maken in het IJmeer/Markermeer. Dit surplus is ooit ontstaan vanwege de juridisch-ruimtelijke reservering voor IJburg 2e fase. Niet alle gereserveerde hectares zijn echter nodig voor IJburg. Dit wordt verder onderzocht in het kader van de Projectnota Oostpunt en het Definitiebesluit Tramstalling. Beheersing vindt plaats door de projectteams van de deelgebieden.

Kans

Er zijn aanvullende maatregelen nodig om bijtijds voldoende restzetting te bereiken en conform planning de buurt te kunnen ontwikkelen. Het betref zowel een kans als een bedreiging omdat een vertraging van de woningbouwplanning de groei van mobiliteit dempt.

Beheersing van het risico is gaande

Latere start woningbouw en daarmee inkomstenstroom.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Goed bodemonderzoek doen, zetting versnellende maatregelen treffen.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Nieuw risico

Sluisbuurt Slechtere bodemopbouw dan aangenomen

Onvoldoende restzetting bereikt

**KANS/BEDREIGING** Tenders/bouwplanontwikkeling vertraagt

Planning en uiteindelijke start woningbouw vertraagt

Nog steeds een kans/ bedreiging

Baaibuurten Er móeten toch alternatieve locaties komen voor te ontruimen functies P&R en KET

Slechtere bodemopbouw dan aangenomen

Terreinen P+R 1 en/of KETterrein komen later dan wenselijk beschikbaar voor verder functievrij- en bouwrijp maken Extra kosten, start woningbouw is later in de tijd.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Milieucontouren IJburglaan, aanpassing groen- en sportnorm, ander woonprogramma

Onvoldoende stedenbouwkundige kwaliteit mogelijk

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande Nieuw risico

Weerstand tegen plannen

Lange ontruimingsprocedures, functievrij maken vertraagt en uiteindelijk woningbouw.

Factor C sessie met krachtenveldanalyse. Aparte liaison vanuit gemeente aangesteld.

Onverwachte obstakels/stoffen in de grond

Planning en uiteindelijke start woningbouw vertraagt

Alternatieve ophoogstrategie toepassen

Besluitvorming vindt niet plaats

Ontwikkeling van de Oostpunt vindt niet plaats, maatschappelijke voorzieningen bedoeld voor het hele eiland worden niet gerealiseerd, beoogde leefkwaliteit wordt niet gerealiseerd. Onderzocht wordt of de tramstalling in vastgoed kan worden gerealiseerd waar ook een positieve kasstroom vanuit kan worden gegenereerd.

Het risico is hetzelfde gebleven, beheersing is gaande

Planning en uiteindelijke start woningbouw vertraagt

Het betref zowel een kans als een bedreiging omdat een vertraging van de woningbouwplanning de groei van mobiliteit dempt.

Nog steeds een kans/ bedreiging

Oostpunt Ontwikkeling heeft geen positieve kasstroom

Bedrijvenstrook **KANS/BEDREIGING** Tenders/bouwplanontwikkeling vertraagt

In figuur 3.5 is het schema te vinden met daarin bovengenoemde risico’s geplot in een schema.

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 3.4

Basisrapportage Risico’s Mobiliteitsprogramma ZBE/IJburg

Figuur 3.5 (Risico)dossier Mobiliteitsplan Oostflank Niet-onderbouwde bezuinigingen worden doorgevoerd door directie(s)

(Risico)dossier mobiliteit Verbinding fiets A damsebrug Overige (risico-) dossiers mobiliteit op ZBE

Flankerend mobiliteitspakket ZBE onvoldoende

Onveilige situaties op halte Zuiderzeeweg na ingebruikname Inholland

Verminderde of géén exploitatie door vervoerbedrijven vanwege lagere inkomsten

Ontwikkeling modal split

Stijging bouwkosten en inflatie

Aanbesteding ingenieursdiensten vertraagt

(Risico)dossier mobiliteit Definitieve Tramstalling

Onwerkbare eisen RWS m.b.t. doorvaarhoogte brug

Rolonduidelijkheid A dam_VRA_GVB

Kabels&leidingenwerk duurt langer/ kost meer dan gepland

Complexiteit/samenloop met Verbinding, onzekerheid over benodigde opstelcapaciteit

Strategische verwerving woonboten

(Risico)dossier mobiliteit Cruciale Mijl/IJburglaan Kabels&leidingenwerk duurt langer/ kost meer dan gepland

TenneT/kabels en leidingen?

Ernstige hinder door werkzaamheden zoals Cruciale Mijl

HOV-bussen: busroute niet goed ingepast in raakvlakprojecten

IJtram: Vertraging bruggen 2060 en 2080 IJtram: Projecten in voorbereidingsen uitvoeringsfase niet goed afgestemd Tijdelijke pontverbinding: geen risico s meer, project gereed Geen dekking voor de exploitatie HOV-bussen

Opgave is te complex, beleidsambities te ambitieus en Opheffen gevaarlijke stoffenroute niet verenigbaar. Oplossingsrichtingen in samenhang Snelheidsverlaging IJburglaan/Piet Heintunnel met gebiedsontwikkeling niet mogelijk Busbaan Piet Heintunnel

Er kan niet worden voldaan aan de subsidie-eis van het rijk

Aanleg watersysteem duurt langer/kost meer dan gepland

Geen overeenstemming tussen stakeholders omtrent financiering/dekking

Tenders/bouwplanontwikkeling vertraagt

(Risico)dossier gebiedsontwikkeling ZBE Bedrijvenstrook

HOV-bussen: Geen overeenstemming route in Weesp

HOV-bussen: (Tijdelijke) oplaadvoorziening niet tijdig gereed

Geen tijdige samenhangende besluitvorming op programmaniveau (OTB A) Inpassing tramspoor Sluisbuurt Onzekerheid/verschil van inzicht tussen stakeholders inzake oplossend vermogen van het maatregelenpakket Verkeersinfarct in het gebied (OTB B) Inpassing calamiteitenlus Maatregelenpakket programma bereikbaarheid niet op tijd op orde Succesvol beroep op procedures omgevingswet/m.e.r.-wetgeving

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14587651/1