2. Amsterdam Jaarrapportage Uitvoeringsprogramma 2022 definitief.pdf

Jaarrapportage Uitvoeringsprogramma 2022 Amsterdam

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Inhoud 1

Inleiding .................................................................................................................................. 3

2

De Programma’s ...................................................................................................................... 5

2.1

Programma Milieu ....................................................................................................................... 5

2.2

Programma bouw.......................................................................................................................14

2.3

Programma bodem.....................................................................................................................18

2.4

Randvoorwaardelijk en programma-overstijgend ............................................................................22

Pagina 2 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

1 Inleiding In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de kwaliteit van de leefomgeving. Bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten: iedereen heeft er baat bij dat de regio veilig en leefbaar is en blijft. Daarin heeft ieder een eigen verantwoordelijkheid, ook binnen de overheid. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft als belangrijkste taak het veilig en leefbaar houden van de leefomgeving, in opdracht van acht gemeenten en drie provincies. De OD NZKG staat voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving: een mooie missie in een dynamisch gebied waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. De schaarse capaciteit en snelheid waarmee veranderingen op ons afkomen vragen om scherpe keuzes. Keuzes over waar wij onze inzet behouden op het bestaande kwaliteitsniveau en keuzes waar wij onze inzet op willen intensiveren en innoveren. Wij staan hierbij voor de inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid, en transformatie gebieden. Belangrijk voor ons hierbij is versterking van ons instrumentarium op het vakgebied vergunning verlenen, toezicht houden, handhaven en adviseren.

Uitgangspunt is dat we omgevingsgericht werken en in dialoog met de omgeving, waarbij we op basis van onze deskundigheid onafhankelijk de VTHtaken uitvoeren. Afgelopen jaar hebben wij een meldingenapp geïntroduceerd, waarbij het heel laagdrempelig is geworden om klachten aan ons door te geven. Hiermee krijgen wij als organisatie een goed beeld van wat er in de omgeving speelt, waardoor wij in staat zijn om goed gebiedsgericht te werken. Als OD NZKG voeren wij namens de gemeente Amsterdam wettelijke taken uit op het gebied van milieu, bouw en bodem. Naast deze taken adviseren we de gemeente Amsterdam op deze thema’s. Onze werkzaamheden worden elk jaar opgetekend in een uitvoeringsprogramma. De verplichting tot het vaststellen van een uitvoeringsprogramma volgt uit artikel 7.3 van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Deze rapportage gaat over het jaar 2022 en geeft inzicht in de wijze waarop de OD NZKG uitvoering heeft gegeven aan de Uitvoeringsovereenkomst van 2022 (UVO 2022). In 2022 is een evaluatie opgesteld om in kaart te brengen welke knelpunten in wet- en regelgeving en beleid er zijn die maken dat wij de omgeving minder dan gewenst kunnen beschermen. Hiermee geven wij in 2022 invulling aan de beleidscyclus (big8)

Financiële verantwoording op hoofdlijnen De realisatie van € 20.131.160 ligt lager dan initiële begroting van de UVO 2022 van € 22.215.481 (2.084.321K). Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een tegenvallend aanbod bij het programma bouw. Dit heeft te maken met de terugloop in het aantal aanvragen voor een omgevingsvergunning Bouw. Daarnaast zagen we ook bij het programma bodem een iets achterblijvend aanbod van aanvragen.

Pagina 3 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Pagina 4 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

2 De Programma’s 2.1

Programma Milieu

Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor milieu zorgt de OD NZKG dat bedrijfsprocessen kunnen worden gevoerd met een aanvaardbaar risico voor het milieu. Hiermee borgen wij dat, ondanks de aanwezigheid van de bedrijfsmatige activiteiten, onze leefomgeving schoon en leefbaar blijft, veilig is en we de landelijke ambities tegen klimaatverandering volgen. Activiteiten vinden energiezuinig plaats en we dwingen besparingen af. De OD NZKG behandelt de meldingen of vergunningaanvragen. Toezicht op de bedrijven vindt periodiek plaats. Bij de controles wordt gebruik gemaakt van een systematische aanpak, op basis van de verleende vergunningen of digitale checklists van Algemene Maatregelen van Bestuur. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar. Belangrijkste ontwikkelingen

Vergunningverlening & regulering Vergunningen zijn een instrument voor normering van milieubelastende activiteiten, waardoor de kans op overlast en veiligheidsrisico’s wordt beperkt. De gecombineerde jaarlijkse werklast wordt bepaald door vergunningaanvragen van bedrijven (de zogenaamde autonome vraag) en actualisatie van vergunningen als gevolg van de doorwerking van technologische ontwikkelingen, gewijzigde wetenschappelijke inzichten, ‘level playing field’, de politiek-maatschappelijke agenda, nieuwe wet- en regelgeving en (wereldwijde) ongevallen en incidenten e.a. Bij vergunningverlening is er al langere tijd sprake van een hoge werklast met betrekking tot de autonome vraag. De hoge autonome vraag in combinatie met een krappe arbeidsmarkt zorgt ervoor dat de actualisatie van vergunningen een aandachtspunt blijft. In 2022 kwam ook het vraaggestuurde werk onder druk te staan, waardoor in bepaalde gevallen de doorlooptijden toenamen. De OD NZKG werkt aan een voorstel hoe hiermee om te gaan. In 2022 is bij de behandeling van vergunningaanvragen de aandacht voor een zo groot mogelijke bescherming van onze leefomgeving toegenomen. Er is een pilot scherper vergunnen gestart (in 2022 nog voor de provincie Noord-Holland) welke op gestructureerde wijze inzicht geeft in wat er nodig is om dit in de werkwijze te verankeren.

Uitvloeisel hiervan is dat ook in andere vergunningentrajecten gestreefd wordt naar zo laag mogelijke normering in de vergunning.

Programmatisch actualiseren Vanwege de groei in het aantal aangevraagde vergunningen, was er in 2022 nauwelijks capaciteit voor programmatisch actualiseren. Daar waar ruimte was, zijn actualisaties wel opgepakt. In onderstaande tabel een overzicht van het begrootte en gerealiseerde aantal omgevingsvergunningen en meldingen milieu en overige vergunningen.

Pagina 5 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Omgevingsvergunningen en meldingen Meldingen/kennisgevingen Wm Maatwerkbesluiten Omgevingsvergunningen milieu Waarvan actualisaties Actualisatietoetsen MER beoordelingstoets

Begroting 250 65 47 26 0 5

Aantal gerealiseerd 191 73 47 8 10 2

Aantal openstaand 76 16 39 6 0 1

Toezicht & Handhaving Toezicht en handhaving hebben tot doel het vergroten van de milieukwaliteit en veiligheid van de fysieke leefomgeving, door het verbeteren van het naleefgedrag met betrekking tot milieuregels binnen de inrichtingen en bij activiteiten. Er wordt bij toezicht gebruik gemaakt van een palet van instrumenten. Het uitvoeren van controles is daar slechts één van. De OD NZKG werkt informatie- en risicogestuurd. In het kader van samenwerking in de regio wordt steeds meer gebiedsgericht gewerkt bij meldingen van overlast. Onder andere door bewoners eerder, meer en sneller erbij te betrekken. In dat kader is een nieuwe meldingenapp gelanceerd en gebiedsgerichte benadering in meerdere gebieden ingezet. Bedrijven zijn op basis van milieueffect ingedeeld in risicovolle bedrijven (Brzo en RIE4) of Branches. De bedrijven worden beoordeeld op verschillende thema’s: externe veiligheid, brandveiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht, bodembescherming etc. Bij de risicovolle (Brzo en RIE4) bedrijven worden de genoemde thema’s op maat beoordeeld. Bij geconstateerde overtreding(en) zal inzet van handhaving plaatsvinden op basis van het meest geschikte instrument afhankelijk van de score langs de Tafel van 11 (het landelijk integraal afwegingskader voor beleid en handhaving).

In 2022 is een grote stap gemaakt in automatisering van de risicobenadering en prioriteitstelling binnen de branches. De analyse van milieubelang, naleefgedrag en bezoekfrequentie is geautomatiseerd. Toezichthouders evalueren de resultaten en plannen hun controles in op basis van deze prioritering. Als uit analyse blijkt dat preventief toezicht het meest succesvolle middel is om recidive te voorkomen, geniet dat de voorkeur. In 2022 is de focus gericht op het achterhalen van de bronoorzaak van het niet naleven. Er zijn pilots uitgevoerd waarbij we inzetten op het bereiken van een gedragsverandering bij bedrijven. In onderstaande tabel is het naleefpercentage per branche aangegeven. Deze cijfers zijn gebaseerd op alle controles binnen het werkgebied van de OD NZKG.

Pagina 6 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Toelichting: *Aard van controles is integraal en digitaal BIGS: Brandveiligheid Industrie Gevaarlijke Stoffen Branche onbekend: deze bedrijven zijn bezocht. Tijdens controle wordt uitgezocht onder welke branche de onderneming valt. Op het moment van rapporteren was dit onderzoek nog niet afgerond en is de branche van het bedrijf “onbekend” Overig: is een bedrijf niet aan een branche toe te kennen en valt het onder “overig” Vooruitlopend op het nieuwe energieteam zijn de energiebesparingscontroles grotendeels los uitgevoerd van de integrale controles. De resultaten van de controles zijn beschreven in de paragraaf energiebesparing. In 2022 zijn er in totaal 1938 controles uitgevoerd, waarvan 1082 thema controles. Hierbij gaat het om 793 thema controles gericht op energiebesparing. In 2022 is aanvankelijk alvast voorgesorteerd op het Provinciaal Energieakkoord en zijn de aantallen controles energiebesparing geïntensiveerd qua aantallen. Omdat de subsidie aanvraag pas eind 2022 rond is gekomen worden er pas vanaf 2023 en verder controles onder het Provinciale Energieakkoord uitgevoerd.

Pagina 7 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Wabo controles 1e Controle bij de RIE4 en de risicovollere RIE-bedrijven Waarvan fysiek Waarvan administratief waarvan intensief

Waarvan Aantal geen uitgevoerde overtreding hercontrole % s

Begroting

Aantal uitgevoerde controles

Waarvan geen overtreding

6

6

3

50%

2

2

5 1 0

4 2 0

2 1 0

50% 50% -

2 0 0

2 0 0

Bij hercontrole in orde

(Intensieve) Handhaving Wanneer nodig wordt het instrument handhaving ingezet. In onderstaande tabel is te zien hoe vaak dit instrument is toegepast. Bij herhaaldelijke overtredingen passen wij bestuurlijke of strafrechtelijke handhaving toe. Bij Intensieve Handhaving wordt er aandacht besteed aan bedrijven, waar de reguliere handhavingsinstrumenten niet tot het gewenste naleefgedrag leiden. Deze dossiers kenmerken zich, naast een slecht naleefgedrag, vaak door verhoogde bestuurlijke aandacht en aandacht van de pers en in enkele gevallen ook de omwonenden. In 2022 waren er voor de gemeente Amsterdam geen bedrijven die onder intensieve handhaving stonden.

Handhaving Handhaving Zienswijzebrief Conceptdwangsom Conceptbestuursdwang Waarschuwingsbrief

Overtreding beëindigd 31 19 5 0 7

Last onder dwangsom

Last onder bestuursdwang

Gedoogschikking

7

0

6

Stadsgebied Weesp Sinds 1 april 2022 maakt stadsgebied Weesp onderdeel uit de gemeente Weesp. De OD NZKG heeft met ingang van 1 januari 2022 de taken voor stadsgebied Weesp overgenomen van de Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV). In 2022 is veel tijd besteed aan het opschonen van het bedrijvenbestand en het overzetten van de relevante informatie over de bedrijven vanuit de deels nog fysieke dossiers en vanuit de digitaal overgedragen informatie vanuit de OFGV. Per 1 september 2022 zijn circa 380 bedrijven toegevoegd aan het bedrijvenbestand van de OD NZKG.

Energiebesparing Energiebesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. In het Nationaal Energieakkoord (SER) zijn afspraken gemaakt over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Gemeenten en omgevingsdiensten zetten zich volop in om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Dat is in veel gevallen een wettelijke verplichting.

Pagina 8 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

De gemeente Amsterdam heeft hier de afgelopen jaren een grote ambitie in getoond, waarbij de OD NZKG als partner een aandeel levert aan de verduurzaming en energiebesparing. De energietransitie in onze regio gaat steeds meer aandacht vragen van de vergunningverlening, toezicht- en handhavingstaken. Deze toename van aandacht komt door de politieke prioriteit, de nieuwe wet- en regelgeving en de extra intensiveringsbudgetten die hiervoor beschikbaar komen. Om dit in goede banen te leiden zal er een OD NZKG energiebesparingsteam ingericht worden met als doel kennisbundeling en versnippering te voorkomen van o.a. bouwtaken (Label C), milieutaken (Energiebesparingsplicht) en Waterwet taken ten behoeve van openbodem energiesystemen (WKO). De focus van het toezicht is ook dit jaar gericht op het daadwerkelijk doorvoeren van de energiebesparende maatregelen. De inzet lag in dat verband in 2022 op het uitvoeren van 500 controles voor energiebesparing. Dit zijn de controles in het kader van de Urgendagelden 2020 (VUE gelden), reguliere integrale controles en extra inzet voor de gemeente Amsterdam. De vorm die hiervoor is gekozen werd gedurende het eerste kwartaal van 2022 mede bepaald door de beperkingen die er waren op grond van de coronacrisis. Vanaf april 2022 was het weer volledig mogelijk om bedrijven te bezoeken en de energiebesparende maatregelen op locatie te controleren.

Eind 2022 heeft de gemeente Amsterdam subsidie behorende bij het Energiebesparingsakkoord NoordHollandse bedrijven bij de provincie Noord-Holland aangevraagd en toegekend gekregen. Dit betekent dat de werkzaamheden die de OD NZKG binnen het akkoord gaat uitvoeren, waaronder de inventarisatie van de nog onbekende bedrijven en de uitbreiding van het aantal controles, van start gaan in 2023. Er zijn tot nu toe bij 1.296 groot- en middelgrootgebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 959 groot- en middelgrootgebruikers maatregelen gerealiseerd of is er voldoende voortgang over de te nemen maatregelen. Er is daarbij een mooie tendens te zien in de afname van het aantal bedrijven waarmee afspraken zijn gemaakt en de toename van het aantal bedrijven waar goede voortgang zit in het treffen van maatregelen of de maatregelen volledig zijn doorgevoerd. De verwachting is dat deze trend zich de komende jaren voortzet zodat, in overeenstemming met het Provinciale Energieakkoord, de nu bekende bedrijven eind 2026 alle maatregelen hebben getroffen. In 2022 zijn er 793 controles uitgevoerd gericht op energiebesparing. Hierbij hebben 452 controles plaatsgevonden op basis van de VUE (Versterkte uitvoering energiebesparings- en informatieplicht) gelden en zijn er ruim 100 thema controles uitgevoerd op basis van de extra gelden.

De overige controles zijn gefinancierd vanuit het reguliere output budget. In verband met de start van het nieuwe Energieteam worden de controles op energiebesparing grotendeels los uitgevoerd van de integrale controles. In de branches “Gebouwen” en “Zorg” was energie nog wel onderdeel van de integrale controle. Hierbij wordt onder andere meegenomen of er voortgang is in het nemen van maatregelen en of de melding informatieplicht is gedaan.

Informatieplicht Per juli 2019 is de informatieplicht van toepassing geworden, waarbij alle groot en middelgroot gebruikers (niet vergunningplichtig) melding moeten doen van hun gebruik en de genomen maatregelen. Dit heeft, dankzij het verplichte karakter, een positief effect op het maken van afspraken met energie relevante bedrijven. Uit de cijfers van 2022 blijkt dat dit effect nog steeds doorzet.

Pagina 9 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Sinds vorig jaar wordt het handhavingstraject ingezet bij de meldingsplichtige bedrijven die nog geen melding hebben gedaan. Daarnaast wordt er ingezet op het daadwerkelijk doorvoeren van de energiebesparende maatregelen. Stand van zaken

Stand van zaken

31-12-2021

31-12-2022

Melding ontvangen maar nog niet beoordeeld

0

0

Verzoek om aanvullingen

143

143

Afgehandeld/Goedgekeurd Geen mandaat voor de OD NZKG en doorgezonden aan de gemeente

2.078

2.257

597

599

Totaal

2.818

2.999

Meldingen Informatieplicht

De VUE gelden vanuit het Rijk zijn ook in 2022 toebedeeld en ingezet op het controleren van de informatieplicht. In overleg met de gemeente Amsterdam had de OD NZKG als prioritaire branches daarbij de supermarkten en de kantoren aangemerkt.

Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven In 2022 heeft de gemeente Amsterdam het Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven, opgesteld door de provincie Noord-Holland, ondertekend om de aanpak verder te intensiveren. Dit is een belangrijke stap om de ambities te kunnen versnellen. Het akkoord richt zich op zowel de wettelijke taken als op stimulering. De gemeente Amsterdam heeft daarbij een groot deel van de taken die volgen uit het energieakkoord bij de OD NZKG belegd. De door de OD NZKG uit te voeren taken zijn inzichtelijk gemaakt in een planningstool waarmee de gemeente het jaarlijkse budget dat beschikbaar komt vanuit het akkoord voor de planperiode kan toedelen aan zowel toezicht en handhavingstaken als aan stimulering. De gemeente wordt door de OD NZKG geadviseerd bij het plannen van de uitvoeringstaken. In 2022 is de subsidie aanvraag voorbereid en eind 2022 is deze door de gemeente Amsterdam aangevraagd en toegekend. Dit betekent dat de daadwerkelijke uitvoering van het Energieakkoord plaats zal gaan vinden vanaf 2023. De provincie Noord-Holland heeft daarbij aangegeven dat de termijn van het akkoord een jaar opschuift. Dat betekent dat de planperiode van het akkoord tot eind 2026 doorloopt.

Klimaatroute De gemeente Amsterdam stimuleerde in 2022 bedrijven om de eigen verantwoordelijkheid voor energiebesparende maatregelen in te laten vullen met het aanbod van de Klimaatroute. In Amsterdam zijn er eind 2022 102 bedrijven met een besparingsverplichting die hiervan gebruik maken. Met de gemeente is afgesproken dat deze bedrijven over de periode dat de bedrijven worden begeleid door de Klimaatroute (1 jaar na de energiescan) geen prioriteit krijgen bij de controles. Voor Stadsgebied Weesp geldt daarnaast nog dat er met 18 bedrijven soortgelijke afspraken zijn gemaakt in samenwerking met Energie Partners. Ook hier geldt dat deze bedrijven niet de eerste prioriteit krijgen bij de controles.

Energielabel C kantoorgebouwen Per 2023 moeten alle kantoren aan het energielabel C voldoen. Dit betekent dat elk kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van meer dan 100 m2 minimaal energielabel C moet hebben. Het pand mag niet meer als

Pagina 10 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

kantoor functioneren, indien het op 1 januari 2023 niet voldoet aan energielabel C. Deze verplichting staat in het Bouwbesluit 2012. Het is van groot belang dat bedrijven bekend gemaakt worden met de label C plicht maar evenzo belangrijk dat ze beseffen dat de gemeente hierop gaat toezien. Deze boodschap wordt in samenwerking met de gemeente en in aanloop naar 2023 krachtig gecommuniceerd. In 2021 en 2022 zijn alle eigenaren en huurders van de kantoorgebouwen aangeschreven over de label C verplichting per 1 januari 2023. Daarbij worden de effecten hiervan op het meldingsgedrag gemeten om vanaf 2023 zo goed mogelijk voorbereid de fase van handhaving te kunnen starten. Voor 2022 lag wederom de nadruk op communicatie over de verplichting uiterlijk eind 2022 het kantoor van een label te voorzien. Ook werd onderzoek verricht naar de ‘niet gemelde’ kantoren zodat er meer inzicht ontstaat in het aantal relevante kantoren. Dit onderzoek heeft geresulteerd in een goed overzicht van de opgave waarmee in 2023 het daadwerkelijke toezicht van start kan gaan.

Energie keuringsverplichting klimaatinstallatie EPBD III Op 10 maart 2020 is een keuringsverplichting voor ketels en airco’s opgenomen in het Bouwbesluit. De keuringsverplichting – die volgt uit Europese wetgeving - geldt voor installaties groter dan 70 kW en betreft de volledige klimaatinstallatie in gebouwen. De energiekeuring kan in belangrijke mate bijdragen aan het realiseren van de CO 2 doelstellingen. Tekortkomingen in het energiezuinig afstellen/inregelen van installaties leiden nu al tot forse energieverliezen, en maken het daarnaast lastiger om duurzame bronnen goed in te zetten: zonder goede afstelling/inregeling van installaties functioneren deze installaties vaak minder goed en worden verwachte energiebesparingen onvoldoende gehaald. De keuringen zijn erop gericht dat de installaties energiezuinig blijven functioneren. De keuringsverplichting kende nog een overgangsperiode tot maart 2022. Tijdens die overgangsperiode was het loket waar de keuringen worden afgemeld (SCIOS) nog niet optimaal beschikbaar. De OD NZKG heeft de gesignaleerde knelpunten bij het SCIOS loket in samenwerking met de VNG aan de orde gesteld bij het ministerie van BZK. Pas in juni 2022 was het mogelijk om data binnen te halen.

Medio juli 2022 concludeerde de VNG – op basis van de evaluatie EPBD vanuit het Rijk - dat de EPBD verplichting op dat moment niet goed te handhaven was, dat vanuit het land werd aangegeven dat de keuringen niet effectief zijn en dat er wordt gewerkt aan een alternatieve aanpak. Deze alternatieve aanpak is in concept gedeeld, maar (nog) niet definitief gemaakt. De alternatieve aanpak richt zich daarbij op stimuleren en controleren wat meer tijd en inzet zal vragen van de uitvoerende instantie. De OD NZKG onderzoekt in dat kader een eigen alternatieve aanpak voor 2023. Onderdeel daarvan is: • Handhavingsteksten beschikbaar maken voor de toezichthouders; •

De airco’s zijn niet eerder gekeurd en de installaties moeten komende jaren aangeschreven en geregistreerd worden;

•

Aandacht vragen voor inregeling van installaties en de beschikbare data van een controle te benutten bij het toezicht op de energiebesparingsplicht.

Gelet op het bovenstaande is er in 2022 minder inzet gepleegd op de daadwerkelijke controles. Wel is de OD NZKG bezig om een integraal dashboard te ontwikkelen waar alle beschikbare energiegegevens per bedrijf ten behoeve van wetgeving samengevoegd wordt; een energieportfolio. Externe data – zoals label C, EPBD, BAG –

Pagina 11 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

zijn daarbij in de tweede helft van 2022 ingeladen in ons zaaksysteem en gekoppeld met de inrichtingen. Ook in 2023 gaan wij door met deze ontwikkeling.

Milieuadvisering De OD NZKG adviseert de gemeente Amsterdam op het gebied van milieu bij de ontwikkeling en implementatie van lokaal beleid. Wij adviseren en ondersteunen beleidsmedewerkers en bestuurders. Daarnaast beantwoorden wij vragen op ambtelijk en bestuurlijk niveau. De advisering heeft betrekking op de thema’s externe veiligheid (omgevingsveiligheid), geluid en trillingen, lucht/geur, stikstofdepositie en duurzaamheid (circulaire economie, energietransitie, klimaatadaptatie, ecologie en natuurherstel). Aanvragen om advies betreffen reguliere adviesvragen en vragen ingegeven door de actualiteit en nieuw beleid. De hoeveelheid aanvragen is niet van tevoren bekend. Diverse projecten voeren wij uit onder regie. In 2022 heeft de OD NZKG met diverse gespecialiseerde adviezen een bijdrage geleverd aan ruimtelijke projecten en concrete vergunningprocedures waarbij de VTH taken door de stadsdelen worden uitgevoerd. Opvallend is de significante toename van de vraag naar gespecialiseerde adviezen op het gebied van geluid en stikstofdepositie. Deze toename houdt verband met de complexe vraagstukken rond het inpassen van woonfuncties in gebieden die sterk zijn belast door de aanwezigheid van bedrijvigheid en vervoersfuncties. Daarbij speelt de stikstofproblematiek mede door de instabiele regelgeving ook voor Amsterdam een steeds grotere rol.

De OD NZKG levert een bijdrage aan het provinciale programma Stikstof door inbreng van kennis en expertise in het regionale VTH-overleg en het geven van richting aan de uitvoering en beleid voor de VTH uitvoering. De focus voor de OD NZKG komt daarbij steeds meer te liggen op de effecten van de stikstofdepositie door industriële activiteiten en het scherper aan de wind te varen bij de uitvoering van de VTH taken voor het terugdringen van emissies van stikstof die leiden tot stikstofdepositie. Het inpassen van alle urgente transities zoals de energie- en circulaire transitie en de woningbouwopgave in een sterk stedelijk en belast gebied als Amsterdam waar ook het bodem en waterstelsel zijn grenzen kent, is een complexe puzzel. De OD NZKG levert ondersteuning aan het regionale programma Energietransitie door inbreng van kennis voor onderzoeken naar de fysieke- en milieuruimte voor de benodigde infrastructuur. Ook wordt kennis geleverd bij de versnellingstafel waterstof en de versnellingstafel infrastructuur voor elektriciteit. De OD NZKG neemt deel aan de werkgroep Westpoort waar in regionaal verband wordt onderzocht welke ruimte er nodig is voor de externe veiligheidscontouren die verband zullen houden met de beoogde transities.

De OD NZKG neemt eveneens deel aan de werkgroep Ruimte en Leefbaarheid van de Nationale Omgevingsvisie Extra gericht op een gebiedsuitwerking van de nationale omgevingsvisie en tevens inzicht in wat de regio nodig heeft van het Rijk (Nationale Omgevingsvisie, beleid en wettelijk instrumentarium) voor een duurzame gebiedsuitwerking met behoud van een gezonde en veilige leefomgeving. De OD NZKG heeft diverse expertiseadviezen geleverd voor ruimtelijke en vergunning vraagstukken in relatie tot het programma Havenstad, het ontwikkelen van het hamerkwartier, het gebied rond het Foodcenter Amsterdam en de gebiedsontwikkeling Zuidas (o.a. Verdi, Tripolis). In het kader van de komst van de Omgevingswet en de ontwikkeling van het Omgevingsplan heeft de OD NZKG deelgenomen aan diverse ateliers en adviezen uitgebracht over beleid en de mogelijkheden tot vertaling daarvan naar de voorschriften in het Omgevingsplan en de bruidschatregels.

Pagina 12 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Ook is er een bijdrage geleverd aan het programma Circulaire Economie door inbreng van kennis en expertise vanuit de uitvoering in landelijke gremia en het verder ontwikkelen van handreikingen voor de uitvoeringspraktijk. Er zijn in samenwerking met het Havenbedrijf Amsterdam meerdere bijeenkomsten georganiseerd waarin bedrijven zijn geïnformeerd over de mogelijkheden voor het verkrijgen van toestemming voor het uitvoeren van experimenten gericht op het sluiten van de grondstofketen. Inzichten met betrekking tot kansen en dilemma’s zijn daarbij geadresseerd en benut in het landelijke netwerk gericht op het realiseren van de benodigde bouwstenen voor een Circulaire Economie. Verder is ingezet op het ontwikkelen van aanvullende voorschriften voor een circulaire vergunning met het oog op het uitvoeren van pilots in 2023. Daarnaast zijn diverse vragen met betrekking tot afval en grondstoffengebruik behandeld. Op het thema Lucht in relatie tot de ambities van het Schone Luchtakkoord en het thema Zeer Zorgwekkende Stoffen is de ondersteuning met advies en bij landelijke trajecten geïntensiveerd. Door scherper aan de wind te varen bij vergunningverlening en tevens kritische gesprekken met bedrijven te voeren over de inzet op verduurzaming stimuleert de OD NZKG het terugdringen van emissies naar lucht en water.

Knelpunten in landelijke wetgeving en beleid zijn met een brief geagendeerd bij het Rijk. Voor het thema Water is geïnvesteerd in het opbouwen van gespecialiseerde kennis met betrekking tot lozingen en watergebruik door bedrijven. Daarnaast is een pilot versterkt toezicht op indirecte lozingen uitgevoerd hetgeen scherper zicht geeft op wat nodig is in de uitvoering om een bijdrage te kunnen leveren aan de wateropgave. Er is een toenemende regionale vraag naar de specifieke milieuexpertise van de OD NZKG. Deze vraag zal naar verwachting toenemen. De OD NZKG investeert pro actief op de versterking van de eigen capaciteit om aan de vraag naar milieuadvies te kunnen blijven voldoen. In 2022 stond deze beschikbaarheid van de gevraagde expertise sterk onder druk met als gevolg dat de inzet op het product milieuadvies lager lag dan geraamd in de UVO. Financiële verantwoording In het output pakket is sprake van een stijging als gevolg van een toename van het bedrijvenbestand. Deze toename is grotendeels het gevolg van de toevoeging van de bedrijven uit stadsgebied Weesp. In 2022 is onder de regiepost milieu het bedrijvenbestand vanuit de OFGV geactualiseerd. Na het afschalen van de coronamaatregelen in 2022 is veelvuldig evenement advies gevraagd aan de OD NZKG. Voor milieuadvies is de realisatie iets achtergebleven.

Dit werd veroorzaakt doordat we minder capaciteit beschikbaar hebben om aan de grote hoeveelheid milieuadvies vragen te voldoen.

Milieu output A R&T Niet meldingsplichtige bedrijven B1 R&T Meldingspl bdrvn beperktere milieu-impact B2 R&T Meldingspl bdrvn zwaardere milieu-impact C R&T Vergunningplichtige bedrijven Rie Overig Regulering & Toezicht (M&L+M&I) Vuurwerkbesl, RBML, Sportmotoren Reg & Toezicht Eindtotaal

Begroot (€)

Realisatie vs Realisatie (€) Begroot (€) 341.473 353.865 12.392 889.807 927.358 37.551 1.385.511 1.517.708 132.197 933.601 875.251 -58.350 82.819 82.819 3.633.211 3.757.001 123.790

Pagina 13 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

•

Milieu output wordt afgerekend op basis van het bedrijvenbestand met peildatum 1 september 2022. De begrote omzet is gebaseerd op het bedrijvenbestand met peildatum 1 september 2021. De gerealiseerde omzet is op basis van het bedrijvenbestand per 31 mei 2022.

Milieu regie Brzo Regie Evenementen Milieu Advies Milieu Regie Projecten Milieu/Brzo Eindtotaal

2.2

Begroot (€)

Realisatie vs Realisatie (€) Begroot (€) 5.228 -5.228 109.799 251.177 141.378 1.231.520 1.194.608 -36.912 736.800 776.014 39.214 56.468 48.102 -8.366 2.139.815 2.269.901 130.086

Programma bouw

Het programma bouw heeft als doelstelling bij te dragen aan de grote, complexe bouwopgaven in de regio en onaanvaardbare risico’s, vooral op het gebied van veiligheid en gezondheid, af te kunnen vangen. Voor het verlenen van omgevingsvergunningen, behandelen van meldingen, toezicht en de handhaving op bouw en sloop in realisatie- en gebruiksfase is per bouwactiviteit een toetsingsniveau vastgesteld met een oplopende intensiteit per categorie. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor bouw, gebruik en sloop zorgt de OD NZKG dat bouwwerken veilig (brandveilig en constructief), gezond, bruikbaar en energiezuinig worden gebouwd. De bouwtaken zijn volledig vraag gestuurd. De OD NZKG behandelt de vergunningaanvragen. De werkvoorraad voor bouwtoezicht is vooral afhankelijk van de verleende bouwvergunningen. In 2022 zijn de onderstaande aanvragen ontvangen.

Aanvragen bouwvergunningen Ontvangen aanvragen - reguliere procedure Ontvangen aanvragen - uitgebreide procedure

Ontvangen voor 2022 maar afgehandeld of openstaand in 2022 74 26

Ontvangen in 2022

Totaal

265 30

339 56

Vanaf het moment van de daadwerkelijke start van de bouw voeren we controles uit. Bij de controles gebruiken we een systematische aanpak, op basis van digitale checklisten. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar. Daarnaast voeren wij wettelijke taken, zoals Label C, uit voor alle opdrachtgevers. Andere thema’s zoals de ontwikkeling van de regelgeving rondom Wet kwaliteitsborging (Wkb), circulaire economie en energietransitie bereiden wij voor/voeren wij uit in overleg met de opdrachtgevers. Ook zetten we in op uitvoering van complexe projecten zoals bruggen en kademuren. Daarnaast adviseren we enkele opdrachtgevers op het gebied van duurzaamheid inzake Bijna Energie-Neutrale Gebouwen (BENG)/Energie Prestatie Coëfficiënt (EPC) en Milieuprestatie Voor Gebouwen (MPG).

Pagina 14 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Woningbouwopgave De ruimtelijke inpassing van de woningbouw in druk bezette gebieden in Amsterdam is vaak complex. Dit heeft ook z’n effect op de inzet vanuit vergunningverlening, maar ook zeker vanuit milieuadvies op de aanvragen zoals bijvoorbeeld Eleven Square in het ArenaPoort gebied, tegenover de Johan Cruijff Arena (J.C. ArenA) en naast AFAS Live. De OD NZKG kwam tot een negatief oordeel inzake de geluidsbelasting. Het college van B&W heeft in een bredere belangenafweging, waarbij vooral de woningbouwcrisis veel gewicht op de schaal legde, in maart 2022 toch ingestemd met de geluidbelasting op de gevel van de woningen in het project Eleven Square.

Asbest In 2022 zijn we gestart met Landelijk Asbest Volg Systeem (LAVS)-gestuurd afhandelen van asbestsloopmeldingen en het handhaven op overtreders. De gemeente Amsterdam heeft op 1 juli 2022 de asbesttaken grotendeels overdragen aan de OD NZKG, hiervoor is een overdrachtsproces ingericht. Op 1 oktober 2022 zijn alle taken overgedragen. In 2022 zijn nog te weinig ervaringscijfers opgedaan om een goed beeld te kunnen vormen omtrent het naleefgedrag. Dit zal in 2023 wel mogelijk zijn. De OD heeft op een aantal locaties steekproefsgewijs controles uitgevoerd. Hierbij zijn op twee locaties handhavingstrajecten opgestart. Het betreft hier slopen zonder de daartoe benodigde sloopmelding. Op basis van de eerste ervaringscijfers uit 2022 blijkt dat het aantal ingediende meldingen is achtergebleven bij de door de gemeente Amsterdam gegeven prognose.

Brandveiligheid Eigenaars en gebruikers voelen zich verantwoordelijk voor de brandveiligheid van hun gebouw. Het gewenste maatschappelijk effect van de aanpak brandveilig gebruik is het waarborgen van een brandveilig woon-, werk en verblijfsklimaat. Hoofddoel is het risico van brand bij bestaande (risicovolle) gebouwen te verminderen door de kans op brand te reduceren en de gevolgen van brand te beperken. Resultaat van de activiteiten moet zijn dat gebouwen voldoen aan de wettelijke voorschriften op het gebied van brandveiligheid. Objecten in het kader van brandveilig gebruik kunnen gebouwen zijn, maar ook delen daarvan. Als in een groter gebouw meerdere functies gehuisvest zijn, kan het zijn dat voor specifieke delen van het gebouw soms strengere eisen gelden. Soms zijn alleen die onderdelen meldingsplichtig.

Pagina 15 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Melding brandveiliggebruik Ontvangen Getoetst Nog in behandeling Akkoord na toetsing Niet akkoord na toetsing Ingetrokken Geen melding nodig

Ontvangen in 2022 93 87 6 49 35 0 1

In 2022 zijn de brandveiligheidscontroles weer ingepland en volgens begroting uitgevoerd. Er zijn 308 controles uitgevoerd waarbij op 74 locaties (24%) een of meerdere overtredingen zijn geconstateerd. Naar aanleiding van deze constateringen zijn er waarschuwingsbrieven verstuurd. Na het uitvoeren van een hercontrole is gebleken dat deze overtredingen zijn beëindigd. In onderstaande tabel staan de aantallen uitgevoerde controles brandveiligheid.

Prioritering brandveilig gebruik

Categorie 1 - Controlefrequentie: 2x per jaar Categorie 2 - Controlefrequentie: 1x per jaar Categorie 3 - Controlefrequentie: 1x per 2 jaar Categorie 4 - Controlefrequentie: 1x per 3 jaar Categorie 5 - Controlefrequentie: n.v.t. Onbekend

Aantal uitgevoerde controles 308 90 64 90 57 2 5

Advies Constructieve veiligheid Binnen het team Constructieve Veiligheid is sprake van een structureel capaciteitsprobleem. De beperkte capaciteit binnen het team wordt zoveel mogelijk op de meest risicovolle en innovatieve dossiers ingezet. Gelijktijdig is het aanbod van werk groot. Vanwege de ondercapaciteit wordt door het team Constructieve Veiligheid vooruitlopend op de Wkb gewerkt op een lager toetsingsniveau, hierbij wordt altijd minimaal het Aangepaste Adequate Niveau toegepast. Wij maken gebruik van het op- afschalen binnen het beleid bij deelgoedkeuringen. Het team Constructieve veiligheid heeft in Amsterdam actief deelgenomen aan de nieuwe tijdelijke werkvorm voor de gemeente Amsterdam, de regietafel plus voor evenementen. Uit de evaluatie is gebleken dat deze werkvorm geen meerwaarde heeft voor het leveren van advies op de constructieve veiligheid. Daarom hanteren wij weer de normale adviestermijn van twee weken zonder actieve/vaste deelname aan de regietafel.

Pagina 16 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Projecten Programma Aanpak Wegtunnel Amsterdam Arenatunnel Eind 2021 en begin 2022 speelde de vluchtveiligheid in de Arenatunnel. De uitrijstrook van Parkeergarage Arena P1, die in de noordelijke tunnelbuis uitkomt, kon tijdens de afsluiting met een gedoogbesluit van de OD NZKG (namens college van B&W) in gebruik blijven. Na diverse onderzoeken zijn er in de Arenatunnel vluchtdeuren geplaatst en is de tunnel op 1 juni 2022 aantoonbaar veilig heropend.

Piet Heintunnel In het voorjaar van 2022 is het vooroverleg over het openstellingstraject van de Piet Heintunnel met de OD NZKG gestart. De informatie verstrekking door programma- en tunnelbeheerorganisatie aan de OD NZKG is goed verlopen en dilemma’s zijn tijdig besproken en waar nodig bestuurlijk gemaakt. Medio oktober 2022 is de aanvraag openstellingsvergunning ingediend. De planning voor aanvulling van alle noodzakelijke indieningsvereisten en openstelling is een aantal malen bijgesteld. Onder andere in verband met het oplossen van bevindingen uit (her-)testen. Nadat de laatste veiligheidsdocumentatie op 10 januari 2023 was aangeleverd heeft de OD NZKG geconcludeerd dat er voldoende waarborgen zijn voor het veilig openstellen van de Piet Heintunnel voor het wegverkeer. De openstellingsvergunning is op 17 januari 2023 verleend.

Programma Zuidasdok (ZAD) De uitvoering van het werk voor de nieuwe Brittenpassage is in volle gang. Er wordt ook al gewerkt aan de vernieuwing van de Minervapassage. De OD NZKG heeft in 2022 de focus gelegd op de veiligheid voor de omgeving tijdens de uitvoering. Met name aandacht en verbetering voor het aantoonbaar veilig hijsen en funderen wanneer dit met een maatwerkoplossing gebeurt in plaats van het afzetten van veiligheidszones. Dit heeft geleid tot meer veiligheidsbewustzijn bij alle partijen (opdrachtgever, opdrachtnemer en spoorbeheerders). Het gaat om bewustwording van risico’s voor de veiligheid van omgeving/publiek en hoe risico’s te voorkomen/beheersen. In 2022 is ook het overleg gestart over hijsveiligheid bij de aanleg van de tunnel. Daarnaast is hinder door bouwlawaai een belangrijk thema. Vooral in de Prinses Irenebuurt ervaren bewoners, mede door de jarenlange bouwactiviteiten in het Zuidas-gebied, geluidsoverlast. De uitdaging voor de toekomst is veilig en zo stil mogelijk te werken en als OD NZKG daar continue aandacht voor hebben en met de opdrachtgever de branche te motiveren tot innovatie. Financiële verantwoording De realisatie van het programma Bouw is 2.1 miljoen lager dan begroot. De kleinere vergunningaanvragen zoals BOM A1 en A2 zijn achter gebleven ten opzichte van de prognose alsmede de vergunningaanvragen voor verbouw.

Als gevolg van de arbeidsmarktproblematiek kan er minder advies constructieve veiligheid worden geleverd. Verder is het gevolg te zien van de latere overdracht en het minder grote aanbod van asbesttaken. Voor EPBD zijn in 2022 minder uren gemaakt omdat er minder inzet was op daadwerkelijke controles, zie verder de paragraaf energiebesparing keuringsverplichting klimaatinstallatie EPBD III programma milieu voor een uitbereide toelichting. Voor het programma bruggen en kademuren is aanzienlijk minder geleverd als gevolg van een bijstelling op de planning vanuit de gemeente Amsterdam.

Pagina 17 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Capaciteit bouw Belangrijk bestuurlijk vastgesteld uitgangspunt voor 2022 is dat de OD NZKG de inhuurcapaciteit binnen het werkveld Bouw op korte termijn niet heeft afgebouwd. De terugloop van vergunningaanvragen loopt namelijk met vertraging door op de capaciteitsinzet, immers lopende aanvragen moeten nog worden afgehandeld. Het werkveld bouw kent een aanzienlijke flexibele schil die ingericht is om makkelijk af te kunnen schalen wanneer het werkaanbod terugloopt. Echter, in dit tijdsgewricht van grote schaarste op de arbeidsmarkt gecombineerd met een urgente opgave op het gebied van woningbouw en complexe projecten in het kader van bijvoorbeeld de energietransitie is het risico groot dat de afgeschaalde capaciteit niet meer beschikbaar is wanneer alsnog weer nodig. Een situatie vergelijkbaar met het ‘Schiphol effect’. De OD NZKG onderschrijft de keuze de flexibele schil niet af te bouwen vanuit het belang in de toekomst voldoende robuust ingericht te zijn om de complexe opgaven in het Noordzeekanaalgebied aan te kunnen.

Bouw output Regulering & Toezicht Wabo overig (sloop, kap etc Regulering & Toezicht BOM A1, A2 (klein) Regulering & Toezicht BOM B2, B3, B7 Nieuwbouw Regulering & Toezicht BOM BV1 t/m BV7 Verbouw Regulering brandveiliggebruik Toezicht brandveilig gebruik Eindtotaal

Bouw regie

Begroot (€)

Begroot (€)

Advies Constructie Evenementen Advies Constructieve Veiligheid Bouw Maatwerk EPC/MPG beoordelingen Ketenmelding Sloop/Asbest Label C/keuringsverplichting klimaat inst EPBD Projecten Projectmatig vooroverleg (valley werkwijze) Regulering en T&H tunnels Uitvoeringsbeleid Bouw 2.3 Programma bodem Totaal

167.310 3.555.378 1.420.677 261.423 618.210 280.246 545.849 214.362 470.555 448.603 7.982.612

Realisatie vs Realisatie (€) Begroot (€) 254.105 177.874 -76.231 616.702 391.165 -225.537 234.153 214.640 -19.513 339.853 190.317 -149.536 65.503 59.438 -6.065 334.917 318.918 -15.999 1.845.233 1.352.352 -492.881

Realisatie (€)

EJV HJ (€)

127.994 3.143.583 1.310.471 253.896 184.566 127.889 218.238 131.967 488.760 378.543 6.365.908

167.312 3.405.322 1.538.748 265.085 361.812 280.248 392.138 191.154 489.178 418.280 7.509.276

De grond onder onze voeten is letterlijk de basis waarop wij wonen, werken, spelen, ons verplaatsen en ons voedsel verbouwen. Het is een belangrijke bron voor grondstoffen: zand, grind, cement en drinkwater. We gebruiken de bodem ook voor energieopslag en -distributie. Op onze bodem moeten we dus zuinig zijn, maar dat zijn we vaak niet: we dumpen afval, lozen afvalwater, gebruiken bestrijdingsmiddelen en wijzigen de temperatuur van het grondwater. Door de eeuwen heen is de bodem in Nederland op veel plekken, bewust of onbewust, vervuild. De uitvoering van de wettelijke VTH-taken draagt bij aan een schonere en gezondere bodem.

Pagina 18 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

De grote woningbouwopgave levert veel bodemverplaatsingen op. Ook voor de energietransitie heeft de ondergrond een spilfunctie: als bron van warmte, voor opslag van (zomer)warmte en (winter)koude en voor distributie van energie. Bodem en ondergrond vormen een belangrijke schakel in de integrale aanpak van al deze vraagstukken. Bodem levert de noodzakelijke inzet van expertise voor de versnelling daarvan. Terugblik en ontwikkelingen In 2022 heeft de OD NZKG vanuit het programma Bodem een bijdrage geleverd aan verschillende beleidsbijdragen waaronder woningbouw, gezond leefklimaat, energiebesparing en -transitie, klimaatadaptatie en circulaire economie.

Pilot Regionaal Schakelpunt (RSP) De trend is dat er veel meer aandacht is voor de bodem, in bredere zin. Ruimte is schaars en bodem wordt meer en meer gezien als integraal onderdeel van de grotere maatschappelijke RO/woningbouwopgaven. De kennis over de bodem, in de vorm van een kennisinfrastructuur, wordt landelijk door OD NL als project ontwikkeld en opgepakt. De regio Noordzeekanaalgebied is samen met de provincie en gemeenten een pilot gestart met als doel te komen tot een regionaal kennisschakelpunt op het gebied van bodem. De pilot is in 2022 uitgewerkt en uitgevoerd. Zo is er een eerste opzet van de RSP website gemaakt en zijn diverse webinars georganiseerd voor ambtenaren in heel Noord-Holland. De evaluatie vindt begin 2023 plaats.

Bodemadvies Binnen Bodemadvies is een grote inzet gepleegd op de voorbereiding van taken onder de Omgevingswet, zoals het opstellen van het bodembeleidskader en maatwerkvoorschriften onder de Omgevingswet. In regioverband is besproken hoe de grondwatertaken onder de Omgevingswet verdeeld kunnen worden over de decentrale overheden. Dit krijgt in 2023 een vervolg. In 2021 is een visie opgesteld voor het Bodem Informatie Systeem (BIS) en een projectvoorstel geschreven, met als doel om de overgang naar de Omgevingswet in het BIS te actualiseren en aan te passen aan de nieuwe wet. Dit is relevant voor alle gemeenten in de regio en de provincie evenals voor de bureaus die actuele informatie over de bodem willen ontvangen. Er is een (externe) projectleider aangetrokken die fase 1a van het project, de pilotfase, heeft begeleid. In deze fase is o.a. een invoerprotocol gemaakt, voorbereidingen getroffen voor de aanpassing van de rapportagemodule van het BIS en het door ontwikkelen van de signaalkaart bodem.

Kwaliteitsverbetering Bodeminformatiesysteem Op dit moment zijn er meerdere partijen die data invoeren in het Bodeminformatiesysteem (NAZCA). De controle op de data-invoer is beperkt en niet structureel. Dit moet worden geprofessionaliseerd om ervoor te zorgen dat er met betrouwbare en gevalideerde bodemdata wordt gewerkt.

Pagina 19 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Er is contact gezocht met een externe partij met jarenlange ervaring op het gebied van data-analyse en foutcontrole op BIS-datasets. Een eerste scan is gedaan. Er zijn vervolgafspraken gemaakt over de verdere professionalisering van de data-controle. Dit is gekoppeld aan fase 1b van het project voor het actualiseren van het BIS aan de Omgevingswet.

Een aantal voorbeelden uit de praktijk Sanering terrein AGA-gas In Amsterdam Noord is in 2022 gestart met fase 1 van de bodemsanering het Buiksloterhamterrein. Het betreft het saneren van een omvangrijke verontreiniging. Vanaf 1913 produceerde de NV Elektro Zuur- en Waterstoffabriek waterstofgas, zuurstofgas en acetyleen voor gebruik bij las- en snijwerk op scheepswerven, machinefabrieken en dergelijke. Vanaf 1937 tot aan verkoop van de fabriek in 1969 werd er ook trichloorethyleen geproduceerd (naar het schijnt een van de grootste producenten van Nederland). In 1969 nam AGA Nederland BV de fabriek over voor het produceren en opslaan van acetyleen en andere gassen. Rond 2000 vertrok AGA Nederland van de locatie, waarna de locatie braak kwam te liggen. In 2005 zijn alle bedrijfsgebouwen gesloopt en begon de gemeente plannen te maken voor herontwikkeling Het doel van de sanering is het wegnemen van de bron van de verontreiniging in de landbodem om verdere verspreiding te minimaliseren. Bij de ontgraving komt zeer sterk verontreinigde grond vrij. Deze grond wordt direct afgevoerd naar een erkend verwerker. Na het zoveel mogelijk aanvullen van de ontgravingsput met grond vanuit de sanering en de afvoer van eventueel resterende grond is de eerste fase van de sanering gereed.

Het graafwerk van de bronzone is in een tent uitgevoerd om zoveel mogelijk uitdamping naar de omgeving te voorkomen. Dit soort saneringen worden zelden in Nederland uitgevoerd. Na afloop van de sanering wordt in het evaluatieverslag aangegeven welke nazorgmaatregelen en gebruiksbeperkingen noodzakelijk zijn. De nazorgmaatregelen en gebruiksbeperkingen worden verder beschreven in een nazorgplan dat tegelijk met het evaluatieverslag wordt ingediend.

Project Afbouw Spoedlocaties Amsterdam (PASA) Het project PASA is in 2015 van start gegaan en is in 2022 volledig afgerond en had als doel het onderzoeken, saneren en in beheer brengen van de zogenaamde spoedlocaties. Denk hierbij aan locaties waar voorheen bijvoorbeeld chemische wasserijen waren gevestigd of locaties met verontreiniging bodemlood. Een deel van de locaties is opgespoord op basis van historisch onderzoek uit de beeldbank van het Stadsarchief. Het ging uiteindelijk om ruim 300 locaties die onderzocht, waar nodig gesaneerd en in beheer gebracht zijn.

Pagina 20 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Financiële verantwoording Ten opzichte van de begroting heeft het programma Bodem 308k minder opbrengsten ten opzichte van de begroting. Het nadelig resultaat komt met name door een terugloop in aanvragen/meldingen op de outputproducten. Dit zijn met name de meldingen Wet bodem bescherming (Wbb). Het aantal uren dat aan regieproducten is besteed is wel toegenomen. Dit is het gevolg van een aantal grote en complexe saneringen, zoals het AGA-terrein, EVOS, de Houthavens en de Oranje Loper. Daarnaast zijn meer uren besteed aan het zaakgebonden advies. Bij de 6-maands rapportage zijn de uren naar boven bijgesteld als gevolg van de noodzakelijke opschoningsactie van de dossiers stadsgebied Weesp.

Bodem output Bodemsanering beperkte impact Bodemsanering gemiddelde impact Bodemsanering grote impact Bodemsanering lichte impact Bodemsanering wijziging Bodemsanering zware impact Bodemtoepassing beperkte impact Bodemtoepassing gemiddelde impact Bodemtoepassing lichte impact Eindtotaal

Begroot (€)

Bodem regie Bodem Advisering Bodem Regie IGH/Ketentoezicht/Surveillance Zaakgebonden Advies Eindtotaal

Begroot (€)

Bodem categorie A1a A1b A2 B1 B1a C1 D1 D2 E1 E2 Regie Regie Regie Regie

VTHUP product Bodemsanering Groot en Complex Bodemsanering zware impact Bodemtoepassing zware impact Bodemsanering grote impact Bodemsanering wijziging Bodemsanering gemiddelde impact Bodemsanering beperkte impact Bodemtoepassing beperkte impact Bodemsanering lichte impact Bodemtoepassing lichte impact IGH Intensieve Handhaving Ketentoezicht Surveillance

Realisatie vs Realisatie (€) Begroot (€) 776.369 680.165 -96.204 140.835 121.803 -19.032 549.338 544.642 -4.696 188.226 134.059 -54.167 122.535 102.771 -19.764 184.880 49.775 -135.105 118.331 136.129 17.798 1.359 -1.359 33.306 37.520 4.214 2.115.179 1.806.864 -308.315 Realisatie vs Realisatie (€) Begroot (€) 674.476 615.081 -59.395 376.974 464.500 87.526 197.637 147.653 -49.984 261.425 329.396 67.971 1.510.512 1.556.629 46.117

Aantal ontvangen

Aantal afgekeurd

Aantal veld controles

0 17 9 113 363 47 730 282 2566 276 0 0 0 0

0 0 0 0 0 1 33 29 16 32 0 0 0 0

76 14 10 112 3 47 371 119 51 52 14 14 14 14

Aantal locaties bezocht 51 11 9 86 1 35 287 96 0 48 12 12 12 12

% bezocht afgeronde werken 46% 39% 56% 62% 100% 77% 40% 38% 0% 19% 60% 60% 60% 60%

Pagina 21 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

2.4

Randvoorwaardelijk en programma-overstijgend

In dit programma zitten randvoorwaardelijke producten die voor elke opdrachtgever noodzakelijk zijn. Het gaat om werkzaamheden voor accountmanagement, informatieanalyse, procesondersteuning en risicobeheersing zoals de consignatiedienst en de implementatie van nieuwe wet- en regelgeving. De opdrachtgevers betalen voor deze producten jaarlijks een vast bedrag. Daarnaast is een aantal programma-overstijgende producten opgenomen: Bibob, Omgevingswet (specifiek voor opdrachtgever Amsterdam zoals advies op het Omgevingsplan) en Verweer in Bezwaar en beroep. Deze producten worden op regiebasis afgerekend per opdrachtgever.

Randvoorwaardelijk Inzet informatie analisten (risicobeheersing) Bij de OD NZKG beschikken we over veel interessante en betrouwbare data. Het team Informatieanalyse kijkt of er patronen zijn in data en maakt de vertaalslag van nieuwe technieken naar concrete toepassingen. Data van externe bronnen gecombineerd met eigen data leiden tot nuttig toepasbare informatie in de dagelijkse uitvoeringspraktijk. Het doel is om uiteindelijk naar een data-gedreven organisatie te gaan. Het programma “data-gedreven werken” is hierbij een belangrijke pijler. In 2022 zijn er meerdere “projecten” opgeleverd die ertoe hebben geleid dat de OD NZKG betere keuzes heeft kunnen maken in de uitvoering, waardoor er efficiënter en effectiever kan worden gewerkt. Eén van de belangrijkste projecten die in 2022 is gestart is de Risicoprioritering Branches. Dit dashboard biedt inzicht in bedrijven met slecht naleefgedrag, de meeste milieu-impact en de noodzakelijke bezoekfrequentie. Op basis daarvan genereert het dashboard een lijst van bedrijven die met prioriteit gecontroleerd moeten worden. Toezichthouders plannen in 2023 hun controles in op basis van deze prioritering. In 2023 wordt het resultaat van de prioritering getoetst aan het risicobeeld van toezichthouders om het dashboard te optimaliseren. Dit is een mooie stap naar data-gedreven werken.

Wob/Woo en actieve openbaarmaking (procesondersteuning) Binnen het randvoorwaardelijk pakket heeft een belangrijke wijziging plaatsgevonden in het product Procesondersteuning, namelijk de aanpassing van Wob naar Wet open overheid. Met ingang van 1 mei 2022 is de Woo in werking getreden. Een belangrijk verschil met de Wob is dat de Woo naast informatieverstrekking op verzoek (passief) overheidsorganisaties ook verplicht zelf informatie gefaseerd openbaar te maken (actief). Mede hierdoor is de Woo een belangrijke stap naar een open overheid. Vanuit het Rijk zijn middelen ter beschikking gesteld aan de gemeenten om de Woo te implementeren. Het aantal Woo-verzoeken blijft hoog. Ondermeer voor de bouwplannen voor de voormalige scheepswerf aan de Hoogte Kadijk, de Richtlijn Bouwlawaai, geluidsoverlast van een schip in o.a. de Alaskahaven, EVOS en Zeer Zorgwekkende Stoffen rapporten van de asfaltcentrales zijn Woo-verzoeken ingediend. Vanwege de complexiteit en omvang van de vragen is ook in 2022 veel meer capaciteit ingezet dan begroot via het randvoorwaardelijke pakket. Het Woo-proces is arbeidsintensief, omdat er ook zogenoemd ‘handwerk’ bij komt kijken, zoals het beoordelen van stukken op de geheimhoudingsgronden in de Woo en de grote hoeveelheid stukken die op verzoek openbaar worden gemaakt. Een deel van deze werkzaamheden hebben we kunnen ondervangen door robotisering.

Daarnaast wordt extra inzet gepleegd op de implementatie van de

Pagina 22 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Woo, deze vereist een actieve openbaarmaking van bestuursorganen. De implementatie zal enkele jaren duren, conform de planning vanuit het Rijk. Financiële verantwoording Deze tabel geeft een overzicht van de randvoorwaardelijke producten die voor alle opdrachtgevers noodzakelijk zijn. Voor deze producten wordt een vast bedrag per opdachtgever begroot en in rekening gebracht. Dit bedrag is naar rato van de omvang van het takenpakket van de opdrachtgever.

Randvoorwaardelijk Account Nieuwe wet- en regelgeving Procesondersteuning Risicobeheersing Totaal

Begroot (€) 410.958 284.637 1.159.570 250.441 2.105.606

Programmaoverstijgend Bibob In 2022 is binnen de gemeente Amsterdam uniform beleid ontwikkeld met betrekking tot Bibob. De OD NZKG is gevraagd om ditzelfde beleid te hanteren. Dit vergt afstemming met de opdrachtgever en zal wellicht veranderingen meebrengen voor ons werkproces. De realisatie van de uren in 2022 is achtergebleven op de prognose omdat sprake was van onvoorziene omstandigheden voor wat betreft capaciteit. De bezetting bij de Bibobdesk is sinds eind 2022 op voldoende sterkte en er vindt een inhaalslag plaats op de werkzaamheden die niet uitgevoerd zijn.

Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging De algemene voorbereiding op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging wordt verantwoord in het product Nieuwe wet- en regelgeving. De inzet voor specifieke opdrachtgevers wordt individueel begroot en verantwoord in het programma-overstijgende product Omgevingswet. De OD NZKG is in 2022 voortvarend gestart met de laatste voorbereidingen (zoals opleidingen voor alle medewerkers) voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet, die in eerste instantie nog voorzien was op 1 juli 2022 en later op 1 januari 2023. Inmiddels is de inwerkingtreding op 1 januari 2024 vastgesteld. In 2022 is met alle opdrachtgevers gesproken over de gevolgen van de Omgevingswet voor het takenpakket, onder meer omdat taken worden gedecentraliseerd naar gemeenten en omdat het basistakenpakket wijzigt. Voor de gemeente Amsterdam betekent de Omgevingswet dat de OD NZKG extra taken moet gaan uitvoeren op het gebied van geothermie, grondwater, ontgrondingen en gesloten bodemenergiesystemen. Het Algemeen Bestuur van de OD NZKG heeft in 2022 een Producten- en dienstencatalogus voor onder de Omgevingswet (PDC-Ow) vastgesteld en een methodiek voor begroten, afrekenen en valideren na inwerkingtreding. Ook is een handelingskader opgesteld voor het handelen onder de Wet kwaliteitsborging.

Omgevingswet De OD NZKG heeft input geleverd op het omgevingsplan van de gemeente Amsterdam door het meeschrijven van de milieuregels. Ook op de thema's externe veiligheid, bodem, geluid en bouw is input geleverd. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is de steunpilaar voor de implementatie van de Omgevingswet. In 2023 zijn de behandeldiensten ingesteld. Dat betekent dat de OD NZKG toekomstige aanvragen rechtstreeks kan ontvangen. In 2023 zal verder worden gegaan met ketentesten en het koppelen van systemen. Het DSO blijkt nog heel veel aanvulling (informatie en vergunningcheckers) te behoeven door het Rijk, provincie,

Pagina 23 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

gemeenten en waterschappen. Pas dan is te zien of de juiste informatie naar voren komt en of deze begrijpelijk is. Vooralsnog moeten we ervan uitgaan dat na inwerkingtreding aanvankelijk nog veel informatie zal ontbreken of niet goed ontsloten zal zijn. Ook is gesproken over de herinvoering van leges voor milieuvergunningen, een extra inkomstenbron voor gemeenten en provincies. We gaan gezamenlijk uit van de landelijke modelverordening. We hebben een heffingsgrondslag bepaald en een in den lande breed gedragen tarieventabel aangereikt met daarbij enige nuanceringen.

Verweer in Bezwaar en beroep De steeds intensievere menging van functies, de steeds mondigere en beter opgeleide inwoners, de toenemende aandacht van de pers en de toenemende juridisering bij procedures dragen bij aan een toenemend aantal bezwaar- en beroepzaken dat de OD NZKG behandelt. Er is tevens sprake van een toename van complexe bezwaar- en beroepzaken. Bij een groot deel van de bezwaar en beroepzaken wordt door de OD NZKG in overleg met de opdrachtgever gebruik gemaakt van de zogenaamde ‘informele aanpak’. Hierop wordt door de OD NZKG succesvol ingezet. In het werkveld Bouw zien we een toename van bezwaar- en beroepzaken bij de gemeente Amsterdam. In 2022 zijn door de OD NZKG 23 bezwaar- en beroepsschriften ontvangen. Hiervan zijn er inmiddels 19 afgerond. In 8 zaken was het bezwaar of (hoger) beroep ongegrond en is het besluit in stand gelaten. Bij 1 zaak is het beroep gegrond verklaard. De overige zaken betroffen de resultaten afwijzing van voorlopige voorziening, niet-ontvankelijkheid van bezwaar, intrekking van bezwaar, beroep en voorlopige voorziening of waarbij het bestreden besluit gewijzigd is. De zaken hadden betrekking op onder andere het ADM terrein, het Pontsteigergebouw en het Olympisch Stadion.

Programma overstijgend Bibob Omgevingswet Verweer in bezwaar en beroep Totaal

Begroot (€) 71.733 209.138 177.767 458.638

Realisatie (€)

EJV HJ (€)

38.691 152.672 300.848 492.211

15.581 209.140 383.354 608.075

Pagina 24 van 25

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Pagina 25 van 25