2__Aanpak_binnenstad_uitvoeringsprogramma_2024-gecomprimeerd.pdf

D A T S N E N N I B AANPAK Uitvoeringsprogramma 2024

i.

Inhoud

2

Uitvoeringsprogramma 2024

5

Overzicht nieuwe maatregelen

9

1 Functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod 

11

2

16

Beheer en handhaving

3 Een waardevolle bezoekerseconomie

23

4 Culturele diversiteit en buurtidentiteiten

26

5

31

Wonen

6 Verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte

35

AANPAK BINNENSTAD

Inhoud

2 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

i.

Ter inleiding

Achtergrond Aanpak Binnenstad

Ingezette lijn vanaf 2020

In 2019 publiceerde hoogleraar Zef Hemel in opdracht van de burgemeester van Amsterdam zijn visie op Amsterdam in 2040. Daarin constateerde hij dat veel Amsterdammers, of ze nu wonen in de binnenstad of daarbuiten, de binnenstad niet altijd meer herkennen als hun binnenstad. Een gevoel van vervreemding heeft de overhand genomen. Dit bevestigde het beeld dat vanaf halverwege de jaren ’10 steeds sterker werd gedeeld: dat de toeristische druk, en een steeds eenzijdiger economisch aanbod gericht op bezoekers in combinatie met hoge huur- en vastgoedprijzen, de binnenstad minder leefbaar en bewoonbaar maken. Hemel constateerde dan ook dat de historische binnen­ stad zijn verbindende functie dreigt te verliezen. Oplossingen zijn echter voorhanden, en liggen in de binnenstad zelf. ‘De binnenstad is vanouds een sociale, culturele en politieke ruimte. En alles is er al.’

Sinds 2020 werken we met de Aanpak Binnenstad aan een duurzame transformatie naar een leefbare en aantrekkelijke binnenstad. Dit doen we met een integraal en gebiedsgericht programma bestaande uit maatregelen op verschillende thema’s die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn: 1. functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod, 2. beheer en handhaving, 3. een waardevolle bezoekerseconomie, 4. versterken van de culturele verscheidenheid en buurt­ identiteiten, 5. bevorderen van meer en divers woningaanbod, 6. meer verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte. De gemeente kan dit niet alleen. Samen met bewoners­ (verenigingen), ondernemers(verenigingen), maatschappe­ lijke vastgoeddeelnemingen, kennis-en culturele instellingen,

3 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

De binnenstad van Amsterdam moet een plek zijn voor alle Amsterdammers. Een plek met een eigen identiteit, waar de culturele en historische waarde van wordt erkend. Een plek met ruimte voor eigen­ zinnigheid en waar creativiteit tot bloei kan komen. Een plek waar bewoners zich thuis voelen en er ruimte is voor ontmoeting. Een plek waar ondernemers bevlogen aan het werk zijn en een plek waar we bezoekers uit binnen- en buitenland met respect voor de stad verwelkomen. Op dit moment staat de leefbaarheid zwaar onder druk door de toenemende toeristische druk, overlast en het eenzijdige economisch aanbod. Dat tij moeten we keren. Daarom werken we met de Aanpak Binnenstad toe naar een binnenstad waar de Amsterdammer zich weer thuis voelt.

AANPAK BINNENSTAD

Voor u ligt het Uitvoeringsprogramma Aanpak Binnenstad 2024. Dit uitvoeringsprogramma volgt op de programma’s voor 2021, 2022 en 2023.

Duurzame transformatie Zonder de successen te bagatelliseren, blijft de opgave in de binnenstad onverminderd groot. Hoewel het niet realistisch is om een grote duurzame transformatie van de binnenstad in de drie jaar – sinds de start van de Aanpak Binnenstad – te bewerkstelligen, is de vraag toch of de huidige ingezette maatregelen voldoende zijn. Uit onderzoeken als de Binnenstads­ Enquête en gesprekken met bewoners en onder­nemers blijkt dat de getroffen maatregelen tot op heden nog onvoldoende effect sorteren. De meest recente cijfers laten zien dat de leefbaarheid in delen van de binnenstad verslechtert en de overlast toeneemt. We moeten concluderen dat het programma van de Aanpak Binnenstad en de bijbehorende maatregelen in haar huidige vorm niet toereikend zijn en structurele verandering in de economische structuur en het imago van de stad uitblijft.

Tegelijkertijd hebben we als gemeente te maken met markt­ werking, lange looptijden en beperkte middelen. Er zat in de afgelopen periode weinig beweging in de vastgoedmarkt vanwege gestegen bouwkosten, gestegen rente, hogere overdrachtsbelasting en onduidelijkheid over huurregulering. De aankoopmogelijkheden door gemeentelijke deelnemingen zijn daardoor beperkt. Vanuit de Aanpak Binnenstad zijn de middelen op dit moment niet voldoende toereikend om een grote rol op de vastgoedmarkt te kunnen spelen, hoewel voorbeelden zoals aankopen op de Hoogstraat (transformatie naar Stetson­winkel) en Damrak (sanering geldwisselkantoor) – kopen, opknappen, verhuren en beheren door gemeentelijke deelnemingen – op kleine schaal laten zien hoe waardevol transformatie is om de economische structuur in een gebied te verbeteren.

AANPAK BINNENSTAD

De Aanpak Binnenstad kent 6 prioriteiten, maar de kern van een duurzame transformatie naar een leefbare en aantrekkelijke binnenstad zit in een verandering van het economisch systeem van de binnenstad. Dit vraagt om een lange adem en vergt een langdurige intensieve aanpak. Zo lang er geen fundamentele transformatie plaatsvindt in het economisch systeem, moeten we aan de achterkant veel inspanning plegen om overlast­ beperkende maatregelen te treffen. Hier en daar boeken we daar successen mee, maar er zijn grenzen aan handhaving en mogelijkheden op het gebied van regulering. De sleutel tot transformatie van de binnenstad ligt daarom in die economische systeemverandering. Dat vergt een palet aan maatregelen waar de rol van betrokken vastgoedeigenaren en samenwerking met andere vastgoedpartijen cruciaal is.

4 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

corporaties, investeerders en pandeigenaren hebben we in de afgelopen drie jaar goede stappen gezet. Dit resulteert in vruchtbare samenwerkingen. We zijn trots op de organisaties die, mede door middel van subsidies vanuit de Aanpak Binnenstad, kunst en cultuur meer plek geven in de binnenstad. Ook experimenteren we samen met bewoners en ondernemers met verschillende pilots om het afvalprobleem aan te pakken en nemen we maatregelen om overlast te beperken, zoals het vervroegen van sluitingstijden. De Aanpak Binnenstad werkt samen met het ROC van Amsterdam om een opleiding voor handhavers te ontwikkelen en daarnaast versterken we de samenwerking met onder andere gemeentelijke vastgoed­deelnemingen en andere vastgoed­partijen om de binnenstad te transformeren.

Focus 2024 Het programma Aanpak Binnenstad 2024 kent 76 maatregelen, verdeeld over de 6 thema’s. 1. functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod – Als belangrijk thema in 2024 wordt uitgewerkt wat de mogelijkheden zijn voor een vermindering van het aantal ramen in het Wallengebied, in samenhang met de keuze voor een Erotisch Centrum. In het Wallengebied wordt een toekomstperspectief voor horeca en de horeca-gerelateerde functies opgesteld. Een andere belangrijke focus zal liggen op de Straatgerichte Aanpak Nieuwendijk. Het doel hiervan is om stap voor stap de Nieuwendijk te transformeren naar een

straat met een gezonde economische positie en waar men fijn kan wonen en winkelen. Daarnaast besteden we extra aandacht aan de Utrechtsestraat en Haarlemmerbuurt om de winkeldiversiteit te bevorderen. 2. beheer en handhaving – Afval blijft een groot en zichtbaar probleem in de binnenstad. Hoewel de gehele stad inzet op afvalverzameling via containers, is dat in de binnenstad beperkt mogelijk. Met de Aanpak Binnenstad zetten we daarom in op innovatieve methodes om de afvalproblematiek tegen te gaan. Onder andere in de Negen Straatjes wordt al een tijd geëxperimenteerd met nieuwe ophaalmethodes. Zo worden alle afvalstromen tegelijk verzameld en kunnen bewoners en ondernemers via een app aangeven wanneer het afval ‘achter de voordeur’ moet worden opgehaald door elektrische bakfietsen. Met de Aanpak Binnenstad werken we daarom aan vooruitstrevende methodes om de afvalproblemen stap voor stap op te lossen en de eerste resultaten zijn positief en hoopvol. Het oplossen van dit probleem gaat niet in een keer en we verbeteren onszelf lerende wijs. In 2024 gaan we door met deze ontwikkeling, onderzoeken we mogelijkheden voor afvaltransport over water en breiden we het werkgebied uit naar andere delen van de binnenstad. 3. een waardevolle bezoekerseconomie – We blijven inzetten op beter imago van de stad.

Daarom wordt de ontmoedigings­ campagne voor buitenlandse feest- en drugs­toeristen uitgebreid naar andere landen. Ook richten we ons in 2024 op Nederlandse feesttoeristen. Hiermee sturen we niet alleen op een nieuw imago, maar ook op beduidend minder

5 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

We zetten de Aanpak Binnenstad binnen de mogelijkheden voort en er staat voor 2024 een nieuw programma klaar. Deze is mede tot stand gekomen op basis van de uitkomsten uit de BinnenstadsEnquête 2023, gesprekken met bewoners en ondernemers en het Leefbaarheidspanel. Het programma bevat een uiteenlopend pakket aan grote en kleine maatregelen en acties, op alle thema’s van de Aanpak Binnenstad. Veel van deze acties zijn voor 2023 gestart en worden in 2024 voortgezet of uitgebreid. De binnenstad staat nooit stil, en daarom bevat dit pakket ook nieuwe acties ten opzichte van voorgaande jaren. Het totale programma omvat zowel maatregelen over langlopende trajecten, zoals herinrichtingen in de openbare ruimte en de verkenning van een Erotisch Centrum buiten de binnenstad, als kleine aanpassingen op de vierkante meter. Jaarlijks rapporteert het college aan de gemeenteraad over de voortgang van het programma Aanpak Binnenstad.

AANPAK BINNENSTAD

Uitvoeringsprogramma 2024

Samenspel Aanpak Binnenstad en programma Bezoekerseconomie In september 2022 is de prognose voor de bezoekersaantallen van 2023-2025 gepubliceerd. Met een verwachte overschrijding van de signaalwaarde van 18 miljoen bezoekers per jaar reden voor het college om, in het kader van de verordening op Toerisme in Balans, met extra maatregelen te komen. De visie van het college op de bezoekerseconomie in 2035, en een bijbehorend pakket aan maatregelen, werd op 30 november 2022 gepresenteerd. De maatregelen en acties hieruit die betrekking hebben op de binnenstad, zijn geland in het uitvoeringsprogramma van de Aanpak Binnenstad voor 2023. Vanaf 2024 worden enkele maatregelen gericht op de bezoekerseconomie niet meer benoemd in het uitvoerings­ programma van de Aanpak Binnenstad, maar opgenomen in het programma Bezoekerseconomie. Er is daarmee geen overlap meer tussen beide programma’s, maar de nauwe samenwerking wordt voortgezet.

AANPAK BINNENSTAD

6. meer verblijfsruimte en groen in de openbare ruimte – We werken aan een klimaatbestendige stad. Het toevoegen van groen is daarom cruciaal. Dit draagt ook bij aan een fijn woon- en leefklimaat. In 2024 gaan we daarom door met het vergroenen van Knowledge Mile Park, maar ook van de Kalverstraat, Nieuwendijk, Leidsestraat en Utrechtsestraat. Op het gebied van openbare ruimte zetten we ons blijvend in om de verkeerscirculatie te verbeteren, omdat de publieke ruimte in het Centrum beperkt is. De verkeersluwe Wallen zijn daar in 2024 een groot onderdeel van.

6 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

overlast. Het imago van de stad hangt daarnaast samen met de winkel- en horecadiversiteit. Het type winkel en horeca trekt een bepaald type bezoeker. Samen met pandeigenaren onderzoeken we of een publiek-private samenwerking mogelijk is, zodat panden in handen komen van partijen die met ons willen werken aan een andere economische invulling van de binnenstad. Een andere publiek-private samenwerking, tussen ondernemers, politie en de gemeente, wordt in 2024 voortgezet om winkeldiefstal in het kernwinkelgebied tegen te gaan, de gebieden veiliger te maken voor bezoekers én het personeel in de winkels. 4. versterken van de culturele verscheidenheid en buurt­ identiteiten – We zijn trots op de subsidieregeling Aanpak Binnenstad. Het is een steeds groter wordend succes. De subsidieregeling verleent ontwikkel- en impactsubsidies aan initiatieven van lokale ondernemers, instellingen en bewoners die bijdragen aan de transformatie van de binnenstad, vaak via kunst en cultuur. Om meer initiatiefnemers de mogelijkheid te bieden om hieraan bij te dragen, verhogen we het budget in 2024. 5. bevorderen van meer en divers woningaanbod – Het is en blijft een grote uitdaging om de woningvoorraad in het Centrum te vergroten, maar we blijven ons in 2024 inzetten om creatief om te gaan met de beschikbare ruimte en huidige panden.

Dit vergt goede samenwerking met pandeigenaren om te onderzoeken of kantoorruimte omgezet kan worden naar woonruimte, of om woonlagen aan panden toe te voegen. Gezien de druk op de woningmarkt en het tekort aan woningen blijven we ons hier ook in 2024 onvermoeibaar voor inzetten. We kijken hier ook naar de potentie van lege ruimtes boven winkels.

Financiën De maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma 2024 zijn gestructureerd langs zes prioriteiten en zijn gedekt uit diverse middelen. De Aanpak Binnenstad wordt uitgevoerd volgens de principes van gebiedsgericht werken. Enerzijds betekent dat het smeden van externe coalities met anker­ instituties, het maatschappelijk veld, culturele instellingen, ondernemersverenigingen en vastgoedeigenaren. De overheid kan deze opgave niet alleen oplossen. Binnen de gemeentelijke organisatie geldt het principe dat maatregelen gefinancierd worden vanuit de reguliere begroting en dat de vakdirecties aan de lat staan voor de uitvoering van de maatregelen. Zo worden de openbare maatregelen grotendeels gedekt uit de daarvoor bestemde middelen zoals het fonds Stadsbehoud/verbetering en het Strategisch Huisvestingsplan Groen.

Met de afronding van het masterplan Afval & Handhaving (december 2021) is een deel van de middelen voor de focus­ aanpak Binnenstad ondergebracht bij stadsdeel Centrum. Het betreft een structureel regulier budget van € 2,3 miljoen waaruit de acties onder de prioriteit beheer en handhaving gedekt worden. In het coalitieakkoord 2022-2026 wordt € 10 miljoen beschik­ baar gesteld, € 2,5 miljoen per jaar voor de Aanpak Binnenstad. Het betreft het programmabudget dat aangewend wordt voor de inzet van maatregelen en kosten die niet gedekt zijn vanuit de reguliere middelen. Voor de bestrijding van overlast door toerisme en om binnen de bandbreedte van 20 miljoen toeristenovernachtingen te blijven, is bij de voorjaarsnota 2023 voor € 9,4 miljoen aan incidentele middelen toegekend ten behoeve van de programma’s bezoekerseconomie en Aanpak Binnenstad voor de periode 2024-2026. Daarnaast is vanaf 2027 structureel € 0,9 miljoen toegevoegd aan de Aanpak Binnenstad. Bij de begrotingsretraite 2024 is aanvullend incidenteel € 4 miljoen vrijgemaakt voor extra deels innovatieve inzet op het gebied van afval, reiniging en handhaving. Voor deze middelen volgt nog een bestedings­ voorstel als onderdeel van de Voorjaarsnota 2024. Middelen die na het afsluiten van het boekjaar niet besteed zijn, worden toegevoegd aan de vastgoedreserve (reserve Verevening Onroerend Goed).

Met de vastgoedreserve kan een deel van onrendabele aankopen door de maatschappelijke vastgoeddeelnemingen (NV Zeedijk, Stadsgoed NV en NV Stadsherstel) gecompenseerd worden. Bonafide vastgoed­ bezit en coalities met vastgoedeigenaren zijn in de binnenstad cruciaal om te sturen op de noodzakelijke economische en

AANPAK BINNENSTAD

Net als in 2021 en 2022 is een BinnenstadsEnquête afgenomen onder bewoners van de binnenstad en heel Amsterdam, en ondernemers in de binnenstad. Dit jaar zijn voor het eerst ook werkenden in de binnenstad ondervraagd. De uitkomsten van de BinnenstadsEnquête 2023 (en eerder in 2021 en 2022) laten zien dat de getroffen maatregelen vanuit de Aanpak Binnenstad niet gemerkt worden door bewoners, ondernemers, werkenden en Amsterdammers. De meerderheid van de Amsterdammers vindt de ontwikkeling van de binnenstad achteruitgaan, vooral op het gebied schoon, drukte, handhaving van de regels en het winkelaanbod. Voor binnenstadsbewoners springt drugoverlast en overlast van uitgaanspubliek eruit. In grote lijnen zien we dat de respondenten in Burgwallen-Oude Zijde op vrijwel alle onderdelen van de vragenlijst het meest negatief zijn. Hoe verder weg men van het historische stadshart woont, hoe minder negatief men is over de binnenstad.

7 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Uitkomsten BinnenstadsEnquête 2023

De samenwerking met- en de communicatie richting onze partners en doelgroepen vindt hoofdzakelijk plaats vanuit de projecten. Daarnaast worden er vanuit Aanpak Binnenstad regelmatig publieksbijeenkomsten georganiseerd, thema- en buurtgericht of voor de hele binnenstad. Denk hierbij aan een buurtbijeenkomst als de Walleninformatiemarkt. Ook organiseren we driemaal per jaar een Studio Binnenstad. Thematische bijeenkomsten met als expliciet doel om nieuwe initiatieven een podium te geven, verder aan te jagen en ons netwerk uit te breiden met mensen die dezelfde ambities delen om de binnenstad te transformeren. Met de wekelijkse nieuwsbrief van stadsdeel Centrum en de tweemaandelijkse nieuwsbrief van Aanpak Binnenstad, houden we het netwerk op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen en lichten we nieuwe initiatieven uit.

AANPAK BINNENSTAD

De Aanpak Binnenstad is een langdurige aanpak, waarbij maatregelen jaarlijks worden aangepast of toegevoegd op basis van de maatschappelijke opgave. Voor de grote ambities van de Aanpak Binnenstad geldt dat je minstens 25 jaar nodig hebt voor de beoogde transformatie, zoals ook het geval is in de masterplangebieden. De huidige beschikbare budgetten zijn ontoereikend om deze transformatie te bewerkstelligen. Extra benodigde middelen om de aanpak te intensiveren of op langere termijn te borgen zullen integraal en in samenhang met andere opgaves worden afgewogen in het reguliere begrotingsproces.

Communicatie

8 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

culturele diversiteit. De maatschappelijke vastgoeddeelnemingen spelen daarbij een belangrijke rol.

1.15  Onderzoek naar ‘thuis’ gevoel in de Binnenstad 1.16  Transformatie Oudebrugsteeg 2.13  Onderzoek extra voorwaarden in de exploitatievergunning van horeca­ ondernemers in overlastgebieden 2.15  Regels kenbaar maken in de open­bare ruimte op een innovatie manier 2.16  Terugdringen van drugsimago detailhandel in de binnenstad 2.17  Voorlichting voor ondernemers over regels m.b.t. bewegende reclame, licht, muziek en geur uit winkels 2.18  Recreatievaart: verhuur van onbemande, ongemotoriseerde recreatievaartuigen 2.19  Evaluatie APV vergunningplicht Hoogstraten

3.5  Samenwerking met hostels in het oude stadshart om gasten te activeren gebruik te maken van het culturele aanbod elders in de (binnen)stad

5.6  Samen met pandeigenaren onderzoeken waar optoppen van panden ten behoeve van het realiseren van woningen daadwerkelijk gerealiseerd kan worden

3.6  Verkennen van de mogelijkheden om meer zichtbaarheid te geven aan de Dutch Sustainable Fashion Week

5.7  In beeld brengen gebruik Short Stay

4.10  Inzetten op meer inclusiviteit en diversiteit en sociale veiligheid bij de bestaande clubs in Centrum 4.11  Toevoegen van broedplaatsen voor de nachtcultuur in Centrum, met behulp van de deelnemingen (Stadsgoed, NV Zeedijk en/of Stadsherstel) van de gemeente Amsterdam 4.12  Wensen vanuit de culturele sector over zichtbaarheid zoveel mogelijk meenemen in de nieuwe Welstandsnota 5.1  Onderzoek naar welke woonruimte in de Utrechtsestraat en Nieuwen­dijk niet als woonruimte wordt gebruikt, maar bijvoorbeeld als kantoor of opslag

3.4  De Wallen/Warmoesstraat Biënnale 2025 5.5  In kaart brengen van 1.000 m2 werkpanden die interessant zijn om te transformeren naar wonen

5.8  Voorbereiding beperking nieuwe tweede woningen 5.9

I nfrastructuur kinderopvang

5.10  Huisvesting eerstelijnsvoor­zieningen, in het bijzonder huisartsen 6.2  Verkeersluwe Wallen 6.3  Structureel vergroenen winkelen horecastraten 6.12  Vergroten walkability 6.13  Verkenning toevoegen bomen op hittestress locaties 6.14  Vergroenen van Abri’s

9 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

1.9  Verkenning Reguliersbreestraat

AANPAK BINNENSTAD

Overzicht nieuwe maatregelen

AANPAK BINNENSTAD

1 Functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod

GEMEENTE AMSTERDAM

10

Om functiemenging en diversiteit te bevorderen is het transfor­ meren van vastgoed de sleutel, en de samenwerking met vast­ goedeigenaren is daarvoor essentieel. Daarom wordt in 2024 opnieuw ingezet op het versterken van de vastgoedpositie in samenwerking met de NV Zeedijk, Stadsgoed NV, Stadsherstel en andere vastgoedeigenaren. Daarnaast starten we een verkenning om een vastgoedfonds op te richten met maatschappelijke partijen en commerciële partijen met een deels maatschappelijk doel.

blijft ten alle tijden maatwerk per pand. Ook zijn focusstraten aangewezen waar extra aandacht is voor winkeldiversiteit en wordt aan de identiteit van winkelgebieden gewerkt door middel van gebiedsprofielen. Voor de Nieuwendijk wordt een specifieke straatgerichte aanpak opgezet, met als doel om deze winkelstraat te transformeren naar een straat waar mensen fijn wonen, het vastgoed een kwaliteitsimpuls krijgt en waar ondermijnende activiteiten zijn afgenomen.

Op het gebied van winkelstraten wordt in 2024 per winkelstraat een retailkader opgesteld, dat omschrijft waar de gemeente eventueel meewerkt aan een bestemmingswijziging naar een andere economische of maatschappelijke functie of wonen. Het

Met al deze maatregelen zetten we in op meer functiemenging, winkel- en horecadiversiteit om stap voor stap – en pand voor pand – transformatie te bewerkstelligen én de leefbaarheid te verbeteren.

11 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Er wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd in de binnenstad en de combinatie van deze functies is essentieel voor de leefbaarheid van een stad. In delen van het Centrum is de verdeling echter verstoord, mede door de aantrekkingskracht van op toeristen gerichte winkels, horeca en coffeeshops. Het traject rondom het Erotisch Centrum en een toekomstperspectief voor horeca(gerelateerde functies) op de Wallen zijn belangrijke stappen om de druk op dit gebied te verminderen.

AANPAK BINNENSTAD

1 Functiemenging en een divers economisch/maatschappelijk aanbod

1.1

De mogelijkheden onderzoeken voor een Erotisch Centrum buiten de binnenstad

In Q1 2024 besluit de raad over (een locatie voor) het Erotisch Centrum. In de brief aan de raad van december 2023 heeft het college aangegeven dat met de komst van 100 werkplekken in het EC, een gelijk aantal werkplekken op de Wallen zullen sluiten en wordt beschreven welke mogelijkheden er daarvoor zijn. Hier ontvangt de raad Q1 2024 meer informatie over.

1.2

Straatgerichte Aanpak Nieuwendijk

De Nieuwendijk is één van de oudste winkelstraten van Amsterdam. Wanneer je kijkt naar het winkelaanbod, straatafval en de openbare ruimte is de Nieuwendijk de laatste decennia sterk onder druk komen te staan. Tegelijkertijd zijn veel panden door gebrek aan periodiek en groot onderhoud ernstig in kwaliteit achteruitgegaan. Om de Nieuwendijk uit de neerwaartse spiraal te halen heeft de gemeente verschillende projecten opgestart. Deze projecten worden gecoördineerd in de Straatgerichte Aanpak Nieuwendijk. Primair heeft de straataanpak als doel de neerwaartse spiraal te doen stoppen en de straat op accenten te verbeteren. Uiteindelijk moet het er toe leiden dat de Nieuwendijk stap voor stap getransformeerd wordt naar een straat waar mensen wonen, het vastgoed een kwaliteitsimpuls krijgt en waar ondermijnende activiteiten zijn afgenomen. Projecten die zijn opgestart zijn onder andere aanpak winkeldiversiteit, bevorderen wonen boven winkels, herprofilering openbare ruimte, vergroening openbare ruimte en de afval aanpak.

1.3

Focusstraten winkeldiversiteit Utrechtsestraat en Haarlemmerbuurt

Door de hele binnenstad controleert de gemeente op het bestemmingsplan Winkeldiversiteit. Daarnaast besteden we extra aandacht aan de Utrechtsestraat en Haarlemmerbuurt. Voor deze straten is gekozen omdat we zien, of willen voorkomen, dat het winkelaanbod verschraalt en zich eenzijdig richt op de massatoerist. We kijken of de invulling van elk pand overeenkomt met de bestemming op het pand en starten waar nodig handhavingstrajecten. Bovendien intensiveren we de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren om het aanbod divers te houden.

1.4

De transformatie van de Bloemenmarkt

Voortzetting van de lopende controles en rapportage. We gaan verder onderzoeken op welke manier we stap voor stap de transformatie van de Bloemenmarkt verder vorm kunnen geven.

1.5

Versterken van de drie maatschappelijke vastgoedondernemingen in de binnenstad – NV Zeedijk, Stadsgoed NV en Stadsherstel

De samenwerking met de NV Zeedijk, Stadsgoed NV en Stadsherstel is belangrijk voor het verwezenlijken van de doelen van de Aanpak Binnenstad, zoals verbeterde functiemenging, (winkel)diversiteit en leefbaarheid. In 2023 zijn goede resultaten geboekt in het versterken van de vastgoedpositie. Dit wordt de komende jaren doorgezet.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

12 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

1.6

Intensiveren en verbreden van het netwerk met vastgoedeigenaren

Sinds de start van de Aanpak Binnenstad is een groot netwerk met vastgoed­ eigenaren opgebouwd door het transformatieteam. Met een aantal van hen zijn gesprekken gaande over concrete herontwikkelingsprojecten. In 2024 verwachten we de eerste resultaten.

1.7

Verkenning mogelijkheden vastgoedfonds met maatschappelijke partijen en/of commerciële partijen met een deels maatschappelijk doel

We inventariseren of bij stichtingen, maatschappelijke fondsen en dergelijke partijen animo is voor het oprichten van een fonds voor het financieel ondersteunen van maatschappelijk vastgoed in de binnenstad. In 2022 en 2023 zijn hiertoe reeds verschillende gespreksrondes geweest waaruit in 2023 enkele pilotprojecten zijn ontwikkeld. De verwachting is dat in 2024 een vastgoedfonds vanuit het maatschappelijk veld wordt opgestart, vermoedelijk met een bredere focus dan alleen Centrum.

1.8

Verkenning publiek-private samenwerking aankoop/beheer vastgoed (als onderdeel van de City Deal)

De pandeigenaar bepaalt grotendeels de invulling van een pand. We verkennen of een publiek-private samenwerking mogelijk is op het gebied van aankoop en beheer met partijen die hart voor de binnenstad hebben. Met als doel de winkel- en horecadiversiteit te verbeteren of te beschermen. We verkennen ook welke straten het meest geschikt zijn voor een dergelijke aanpak.

1.9

Nieuw Verkenning Reguliersbreestraat

Met de pandeigenaren, ondernemers en bewoners wordt een samenwerking gestart om te komen tot een identiteit van de straat, die de basis gaat vormen voor een aanpak voor vergroening, winkeldiversiteit, etc.

1.10

Versterken van de identiteit van winkelgebieden door gebiedsprofielen

Er zijn vijf gebiedsprofielen opgesteld voor verschillende delen van de binnenstad door samenwerkende BIZ'en. Het doel van de gebiedsprofielen is om de centrum­ gebieden duidelijker te positioneren en zo aan de Amsterdammers en andere bezoekers te laten zien wat het centrum te bieden heeft. Hiermee willen we de aantrekkingskracht van elk gebied versterken, willen we meer bezoekers aan een gebied binden en het imago versterken. In 2024 wordt indien dit nog niet gebeurd is een uitvoeringsplan opgesteld per gebiedsprofiel en wordt uitvoering gegeven aan deze uitvoeringsplannen.

1.11

Retailkader opstellen voor de verschillende winkelstraten

Het retailkader omschrijft per cluster/winkelstraat waar de gemeente Amsterdam eventueel meewerkt aan een bestemmingswijziging naar een andere economische of maatschappelijke functie of wonen. Het blijft ten alle tijden maatwerk per pand.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

13 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

1.12

Opstellen van een toekomstperspectief voor horeca en de horeca-gerelateerde functies op de Wallen

In 2024 wordt er voor de horeca en de horeca-gerelateerde functies op de Wallen, zoals eetwinkels, seksinrichtingen, sekstheaters een toekomstperspectief opgesteld met bewoners en ondernemers. Met dit project wordt gestart, nadat er meer duidelijk is over het Erotisch Centrum. Deze functies hebben allen een magneetfunctie en zijn onderdeel van het economische, op toeristen gerichte, systeem. Horeca en sekstheaters/inrichtingen hebben een vergunning voor een bepaalde tijd. Er is een toetsmoment op het moment dat de vergunning afloopt, waarbij o.a. op het woon- en leefklimaat wordt getoetst. Onderzocht wordt in hoeverre dit toetsmoment anders ingezet kan worden, zodat het kan bijdragen aan de gewenste transformatie.

1.13

Herontwikkeling Sint Annenkwartier in samenwerking met Stadsgoed NV

De herontwikkeling van het Sint Annenkwartier levert op termijn circa 20 nieuwe woningen en bedrijfsruimte op. De doorontwikkeling wordt gefaseerd over drie jaar uitgevoerd.

1.14

Ondersteunen Humanities & Society-organisatie UvA

Humanities & Society (samenwerkingsverband tussen de faculteit Geestes­weten­ schappen van de Universiteit van Amsterdam, de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, Universiteitsbibliotheek en de gemeente Amsterdam) zetten hun kennis en kunde in voor de (binnen)stad. In 2024 blijft de gemeente inzetten op deze samenwerking en wordt er o.a. onderzoek gedaan naar het ‘thuis’ gevoel van diverse doelgroepen die gebruik maken van de binnenstad (zie maatregel 1.15), wordt er in samenwerking met studenten en buurtbewoners gewerkt aan een pop-up Klimaatmuseum op het Universiteitskwartier, wordt op diverse manieren bijgedragen aan het debat over dekolonisatie en slavernijverleden en blijft de Humanities & Society betrokken bij het project de Joodse Stad. In 2024 zal tevens worden verkend hoe deze samenwerking duurzaam kan worden voortgezet na medio 2025.

1.15

Nieuw Onderzoek naar ‘thuis’ gevoel in de Binnenstad

Met wetenschappers en studenten van de Humanities & Society organisatie van de UvA wordt het ‘thuis’ gevoel van diverse doelgroepen die gebruik maken van de binnenstad onderzocht. Allereerst wordt er een literatuuronderzoek gedaan, daarna een enquête. De uitkomsten van de enquête worden verdiept door kwalitatieve gesprekken met de verschillende doelgroepen.

1.16

Nieuw Transformatie Oudebrugsteeg

De NV Zeedijk is aan de slag met de plannen voor transformatie en renovatie van 9 panden in de Oudebrugsteeg, in het Wallengebied. Het doel is om de leefbaarheid in de straat te verbeteren. De NV Zeedijk is van plan om het horeca- en winkelaanbod in de panden weer aantrekkelijker te maken voor de Amsterdammer. Daarnaast gaan ze ongeveer 20 woningen te realiseren. Met deze renovatie van de panden krijgt de steeg weer een mooiere uitstraling. De gemeente gaat de vergunning in 2024 behandelen.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

14 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

GEMEENTE AMSTERDAM

AANPAK BINNENSTAD

2 Beheer en handhaving

15

Met de Aanpak Binnenstad werken we aan een leefbare binnenstad. Door de drukte, overlast en afvalproblematiek staat de leefbaarheid en veiligheid onder druk. Om stappen te blijven zetten richting een meer leefbare binnenstad worden veel maatregelen in 2024 voortgezet. Om de drukte te reguleren blijven we hosts inzetten op de drie uitgaanspleinen. Ook start een pilot voor het beperken van op- en afstapvoorzieningen voor rondvaarten bij de Oudezijds Voorburgwal en wordt het verbod op rondleidingen geëvalueerd en mogelijk uitgebreid.

De getroffen maatregelen op de Wallen, zoals de vervroegde sluitingstijden van horeca en prostitutie en het blowverbod, blijven we monitoren en worden waar nodig bijgesteld. Daarnaast houden we met onder andere het Leefbaarheidspanel Wallen een vinger aan de pols over de situatie in dit gebied. Het panel denkt ook mee over mogelijke oplossingen om de leefbaarheid in het Wallengebied te verbeteren. Zo gaan we op advies van het panel in 2024 onderzoeken of er innovatieve manieren zijn om de regels in het gebied kenbaar te maken, met bijvoorbeeld stickers op prullenbakken of projecties op straat in plaats van de vele borden die het Wallengebied nu rijk is.

De taskforce souvenirwinkels en de aanpak van straatdealers worden gecontinueerd. Op het gebied van afval lopen verschil­ lende pilots, zoals in de Negen Straatjes. Deze worden in 2024 voortgezet en uitgebreid. Voor afval start in 2024 de Aanpak Nieuwendijk om een schonere straat te creëren, waarbij de geleerde lessen uit de Negen Straatjes verder in de praktijk worden gebracht. Ook blijven we BIZ’en financieel ondersteunen bij extra schoonmaakactiviteiten.

AANPAK BINNENSTAD

Beheer en handhaving

16 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2

Diverse pilots met nieuwe inzamelmethodes voor huisafval, bedrijfsafval en grofvuil in verschillende buurten

Het gaat hier om de pilot in de Negen Straatjes (afval op afspraak), waarbij in 2024 de laatste gebieden worden uitgerold en de uitvoering van de Aanpak Nieuwendijk. Vanuit verschillende thema’s wordt ingezet om de Nieuwendijk leefbaarder te maken. Voor afval start in 2024 de Aanpak Nieuwendijk met als doel een schone Nieuwendijk waarbij de lessons-learned van de Negen Straatjes verder in de praktijk worden gebracht. De aanpak moet er voor zorgen dat er geen enkele afvalstroom meer op straat staat. Verder zal gewerkt worden aan de businesscase om de integrale kostprijs in kaart te brengen van alternatieve inzameling t.o.v. de huidige systematiek. Op basis hiervan wordt de verdere uitrol van alternatieve afvalinzameling bekeken.

2.2

Opening van een wijkhandhavingssteunpunt op de Wallen

De definitieve omgevingsvergunning voor dit wijkhandhavingssteunpunt is aan­ gevraagd. De verwachting is dat deze vergunning begin 2024 wordt verleend waarna de verbouwing van de begane grond tot steunpunt gestart kan worden. Verwachte oplevering is na de zomer van 2024.

2.3

Opstellen en implementeren hernieuwde handhavingsstrategie voor het Wallengebied met aandacht voor de gehele keten host-handhavingpolitie

De handhavingsstrategie ten aanzien van horeca- en alcohol is in 2023 vastgesteld en structureel belegd. In de loop van 2024 volgen nog eventueel andere samen­ werkingsafspraken op het gebied van handhaving.

2.4

Continueren taskforce souvenirwinkels

Continueren van de taskforce souvenirwinkels, en eventuele uitbreiding naar andere branches. Terugdringen verkoop illegale drugsparafernalia, gecombineerd met handhavingsacties in samenwerking met het RIEC en de Ondermijningsbrigade.

2.5

Gebiedsgericht beperken van sluitingstijden horeca, raamprostitutie en andere voorzieningen op de Wallen ten bate van de leefbaarheid

Sinds 1 april 2023 zijn de weekendopeningstijden in het kern-Wallengebied beperkt. In Q1 spreekt de gemeenteraad over de eerste monitor van de ervaringen. Rond de zomer 2024 is een volgend monitoringsmoment voorzien. Op basis van monitoring kan besloten worden tot uitbreiding of afschaling.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

17 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

2.1

Maatregel

2.6

Leefbaarheidspanel Wallengebied

Eind 2022 is een gelote groep bewoners en ondernemers gestart in het Leefbaarheidspanel Wallen, om mee te denken en adviezen uit te brengen over de verbetering van de leefbaarheid op de Wallen. In 2023 zijn diverse bijeenkomsten geweest waarbij de thema’s schoon, heel, veilig en sociale cohesie aan de orde zijn geweest. Enkele adviezen, zoals ondernemers verplichten tot schoonmaken, afval ophalen achter de voordeur en het egaliseren van straten worden meegenomen in nieuwe plannen. Het panel wordt in 2024 voortgezet, deels met ook nieuwe deelnemers.

2.7

Invoeren van een blowverbod in delen van de binnenstad

Het blowverbod blijft van kracht in 2024. Het blowverbod geldt in hetzelfde gebied als het alcoholverkoopverbod. Voor het blowverbod geldt geen eindtermijn. Net als de andere maatregelen wordt het blowverbod betrokken in de monitoring.

2.8

Uitbreiden verbod op rondleidingen

Het beleid voor rondleidingen wordt momenteel geëvalueerd. Het onderzoek naar het beleid rondom rondleidingen is tweeledig: 1. Tellingen op straat (reeds uitgevoerd). 2. Versturen van een enquête naar 5.000 adressen in stadsdeel Centrum (reeds verstuurd). De uitkomsten van de evaluatie kunnen aanleiding geven voor verdere aanscherping van het verbod. Kroegentochten in relatie tot vrijgezellenfeesten wordt meegenomen in het convenant.

2.9

Pilot beperken op- en afstapvoorzieningen rondvaarten Oudezijds Voorbugwal

In 2024 wordt gestart met de uitvoering van de pilot en worden de effecten van de maatregelen geobserveerd. De pilot zal naar verwachting ca. 6 maanden duren waarna een evaluatie en bestuurlijk voorstel zal worden voorgelegd.

2.10

Aanpak Taxioverlast Uitgaansgebieden

In 2024 worden de lopende maatregelen rond de uitgaanspleinen voorgezet en waar mogelijk en nodig bijgestuurd.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

18 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

2.11

Tegengaan overlast en criminaliteit door straatdealers

De Programmatische Aanpak Straatdealers langs de lijnen van preventie, repressie, gedragsverandering en campagne wordt in 2024 voortgezet. Naar verwachting zullen bestaande interventies worden uitgebreid (zoals cameratoezicht, inzet van straatcoaches en campagne om bezoekers te ontmoedigen bij straatdealers te kopen) en nieuwe interventies worden geïmplementeerd (zoals meer lik-op-stuk, fysieke interventies in het Wallengebied en de inzet van credible messengers). In Q1 van 2024 ontvangt de raad een voortgangsbrief. Eind 2024/begin 2025 wordt de Programmatische Aanpak geëvalueerd. Overigens hangt het aantal dealers in het gebied sterk samen met het aantal bezoekers, vooral het aantal ‘feesttoeristen’ die de ‘klanten’ van de straatdealers vormen. Een duidelijke daling van het aantal feesttoeristen zal bijdragen aan het structureel verminderen van het straatdealerprobleem.

2.12

Inzet van hosts op de uitgaanspleinen en in het Wallengebied om publiek aan te spreken op gedrag

Begin 2024 worden de uitkomsten van een evaluatie verwacht over de doelmatigheid en effectiviteit van de verschillende type hosts op de beide uitgaanspleinen en het Wallengebied. Het bestuur bepaalt op basis van deze evaluatie op welke wijze de inzet van hosts gecontinueerd wordt.

2.13

Nieuw Onderzoek extra voorwaarden in de exploitatievergunning van ondernemers in overlastgebieden

Aan exploitatievergunningen wordt nu veelal een standaard set aan vergunnings­ voorschriften verbonden op grond van beleid. In 2024 wordt onderzocht of hier, bij uitvoering van de toets aan het woon- en leefklimaat, op maat gemaakte voorschriften aan kunnen worden toegevoegd. Te denken valt aan een verbod om kroegentochten binnen te laten, gebruik te maken van een reserveringssysteem of gasten op het terras tot stilte te manen.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

19 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

2.14

Diverse pilots voor het schoon krijgen van het kernwinkelgebied

In 2024 worden de lopende pilots uit 2023 zoals de Aanpak Nieuwendijk voortgezet en nieuwe gestart. • Rond het Leidseplein wordt op vrijdag geschouwd. De schouw is een gezamenlijke actie van diverse directies van het cluster Stadsbeheer en politie waarbij direct actie wordt ondernomen bij vervuiling. Deze samenwerkingsactie willen we in 2024 voor het Leidseplein continueren en uitbreiding onderzoeken en indien mogelijk in gang zetten bij andere drukke en vervuilende (uitgaans-) locaties. • Gedurende het vaarseizoen dumpt pleziervaart afval bij prullenbakken wat ander afval aantrekt. Door op bepaalde routes speciale afvalvoorzieningen voor pleziervaart te treffen worden deze dumpingen beperkt. • De gemeente ondersteunde de afgelopen jaren individuele BIZ’en financieel voor extra schoonmaakactiviteiten. Dit wordt in 2024 gecontinueerd waarbij wordt ingezet op een collectieve inzet van de BIZ’en. Dit levert naast een financieel voordeel ook een schaalvoordeel op wat tot een schoner kernwinkelgebied moet leiden.

2.15

Nieuw Regels kenbaar maken in de openbare ruimte op een innovatie manier

Onderzoeken op welke wijze we de geldende regels kunnen uiten in de open­ bare ruimte, zonder extra borden te plaatsen: bijvoorbeeld door met stickers op prullenbakken (lelijk op lelijk) of projecteren op straat (idee vanuit het Leefbaarheidspanel).

2.16

Nieuw Terugdringen van drugsimago detailhandel in de binnenstad

Terugdringen van drugsimago detailhandel in de binnenstad, door het verbreden van de kennis binnen de gemeente over drugsgerelateerde producten die in ondernemingen verkocht worden, terugdringen van verkoop illegale drugsproducten en onderzoeken op welke wijze het maken van reclame voor drugs of aan drugsgerelateerde producten kan worden teruggedrongen.

2.17

Nieuw Voorlichting voor ondernemers over regels m.b.t. bewegende reclame, licht, muziek en geur uit winkels

Bewegende beelden in etalages, led schermen, verlichting, verspreiden van geur en harde muziek zijn allen aan regels onderhevig. Er lijkt een toename te zijn van overtredingen. In 2024 wordt verkend of en hoe een campagne/communicatietraject gericht op de ondernemers over wat er wel en niet is toegestaan kan helpen in het tegengaan van deze overtredingen.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

20 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

2.18

Nieuw Recreatievaart: verhuur van onbemande, ongemotoriseerde recreatievaartuigen

De commerciële verhuur van recreatieve vaartuigen draagt ook bij aan een toename van drukte in de binnenstad. Op 18 oktober 2023 zijn drie onderzoeken die de gemeente naar de recreatievaart heeft laten uitvoeren door de Commissie MOW aangenomen. Uit de onderzoeken blijkt dat de verhuurlocaties van onder andere waterfietsen en sups zich op centraal gelegen locaties in de stad bevinden waar sprake is van druk vaarverkeer. Komend jaar zal worden onderzocht of de verhuurlocaties in de binnenstad verplaatst kunnen worden en wat daarin de mogelijkheden zijn buiten de binnenstad. De actieradius van deze vaartuigen is beperkt. Verplaatsing kan het gewenste effect hebben dat de vaartuigen in minder grote aantallen op de drukke vaarwegen voorkomen en de commercieel toeristische uitstraling van de openbare ruimte op drukke plekken kan worden verminderd.

2.19

Nieuw Evaluatie APV vergunningplicht Hoogstraten

In 2024 wordt een evaluatie van de APV-vergunningplicht van de Hoogstraten uitgevoerd. Inclusief een voorstel op welke wijze de vergunningplicht verder kan worden ingevoerd.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

21 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

AANPAK BINNENSTAD

Een waardevolle bezoekerseconomie

22 GEMEENTE AMSTERDAM

3

Nieuw dit jaar is een samenwerking met hostels in het oude stadshart en culturele instellingen om gasten te activeren gebruik te maken van betaalbaar cultureel aanbod elders in de (binnen)stad. Daarnaast start de voorbereiding voor

De Wallen/Warmoesstraat Biënnale 2025, een kunstexpositie waar 20 winkels en/of horecagelegenheden in het Wallengebied voor geselecteerd worden.

23 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

De Aanpak Binnenstad en het programma Bezoekerseconomie zijn nauw met elkaar verbonden. Maatregelen gericht op de hele stad landen in het programma Bezoekerseconomie en maatregelen gericht op de binnenstad zijn hieronder opgenomen. De ontmoedigingscampagne heeft internationaal veel aandacht gekregen en is positief ontvangen. In 2024 wordt de ontmoedigingscampagne uitgebreid naar andere landen en wordt ook voor Nederlandse jongeren een nieuwe campagne ontwikkeld. De pilots om bezoekers te informeren over drukte in het Wallengebied wordt in 2024 geëvalueerd en verder ontwikkeld en/of uitgebreid naar andere gebieden.

AANPAK BINNENSTAD

3 Een waardevolle bezoekerseconomie

3.1

Inzetten en doorontwikkelen van de ontmoedigingscampagne (Stay Away)

De ontmoedigingscampagne wordt gemonitord in 2024 en waar nodig verder aangescherpt. We blijven ons richten op jongere mannelijke bezoekers die naar Amsterdam komen om los te gaan. Ook voor de Nederlandse jonge jongens wordt een campagne ontwikkeld en uitgerold.

3.2

Verder ontwikkelen en uitbreiden mogelijkheden om bezoekers te informeren over drukke gebieden en routes

Begin 2024 worden beide pilots (routes door het gebied en live communicatie met de bezoekers) die met behulp van Livecrowd zijn ontwikkeld voor het Wallengebied geëvalueerd. Daarna wordt bepaald hoe zij verder dienen te worden ontwikkeld.

3.3

Publiek-private samenwerking om winkeldiefstal in het kernwinkelgebied tegen te gaan

De ondernemers, politie en de gemeente (Handhaving en Binnenstad) zijn structureel met elkaar in overleg om het gebied veiliger te maken voor haar bezoekers en het personeel in de winkels. De voortzetting van de looppost wordt idealiter in de publiek-private samenwerking voortgezet. Daarnaast ontwikkelt het ROC een hybride leeromgeving kernwinkelgebied – MBO Opleiding Beveiliging niveau 2. Het ROC Amsterdam-Flevoland kan als opleider van toekomstig handhavings-, beveiligings- en politiepersoneel een bijdrage leveren aan het veiligheidsvraagstuk in het kernwinkelgebied. Dit door op korte termijn (en in de toekomst) bij te dragen aan een ‘zichtbaarheidsoffensief’ in de binnenstad en voor de langere termijn door het realiseren van een grotere kwantitatieve en kwalitatieve instroom binnen de publiekeen private (be)veiligheidsinstellingen.

3.4

Nieuw De Wallen/Warmoesstraat Biënnale 2025

In 2024 wordt verkend of een Wallen Biënnale kan worden georganiseerd die zich, net als de Biënnale in Venetië, onder zal verdelen in verschillende paviljoenen. Als paviljoenen zullen 20 winkels en/of horecagelegenheden in het Wallengebied geselecteerd worden. De selectie zal een dwarsdoorsnede zijn van de ondernemers in het gebied. Tijdens deze manifestatie zal er een samenwerking plaatsvinden tussen de gevestigde ondernemers in de buurt en de kunstenaars die deelnemen aan de Biënnale.

3.5

Nieuw Samenwerking met hostels in het oude stadshart om gasten te activeren gebruik te maken van het culturele aanbod elders in de (binnen)stad

We gaan met hostels, culturele instellingen en andere partijen in gesprek over een cultureel betaalbaar programma voor hostelgasten. Bijvoorbeeld een affordable art & culture tour waar streetart en podcasts onderdeel van uitmaken.

3.6

Nieuw Verkennen van de mogelijkheden om meer zichtbaarheid te geven aan de Dutch Sustainable Fashion Week

In 2022 en 2023 is tijdens de Dutch Sustainable Fashion Week een pop-up experience center geopend in de Kalverstraat. In 2024 worden de mogelijkheden verkend om de Dutch Sustainable Fashion Week nog beter op de kaart te zetten en een meer permanente invulling te geven aan een experience center in de binnenstad.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

24 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

AANPAK BINNENSTAD

4 Culturele diversiteit en buurtidentiteiten

GEMEENTE AMSTERDAM

25

De samenwerking met (culturele) instellingen blijft onverminderd belangrijk en krijgt steeds verder vorm. Zo is in 2023 een samen­ werkingsovereenkomst getekend met een aantal instellingen uit de Nieuwmarktbuurt, welke in 2024 verdere ondersteund wordt. Op het Oosterdok gaan cultuurpartners zich inzetten voor kunst in de openbare ruimte. Ook voegen we kunst toe aan het Knowledge Mile Park en brengen we in kaart welke locaties in de binnenstad zich nog meer lenen voor kunst in de openbare ruimte.

Met de Humanities & Society-organisatie van de Universiteit van Amsterdam doen we in 2024 een onderzoek naar het belang van kunst in de openbare ruimte voor het woon- en leefklimaat en hoe digitale ontsluiting van de kunst daar een bijdrage aan kan leveren.

26 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Met de Aanpak Binnenstad zetten we in op het behouden en versterken van de unieke culturele waarde van de binnenstad. Dit doen we samen met bewoners, ondernemers en instellingen. Zij worden opgeroepen om ook in 2024 een subsidieaanvraag te doen voor initiatieven die bijdragen aan de transformatie van de binnenstad, het uitbouwen van de culturele identiteit of het verbeteren van het woon- en leefklimaat. Zo werken we samen aan een binnenstad waar ruimte is voor bewoners, lokale ondernemers én bezoekers. Aankomend jaar werken we daarnaast aan verbeterde communicatie rondom de subsidieregeling en evalueren we de impact.

AANPAK BINNENSTAD

4 Culturele diversiteit en buurtidentiteiten

4.1

Subsidieregeling Aanpak Binnenstad

We gaan door met de subsidieregeling Aanpak Binnenstad en verhogen het budget. De subsidieregeling verleent ontwikkel- en impactsubsidies aan initiatieven van ondernemers, instellingen en bewoners die bijdragen aan de transformatie van de binnenstad en een andere bezoekerseconomie. In 2024 wordt de communicatie over de subsidieregeling verbeterd en wordt geëvalueerd hoeveel impact de verleende impactsubsidies daadwerkelijk hebben.

4.2

Uitbreiding Joodse Stad naar Plantagebuurt

In 2024 wordt het project de Joodse stad (de samenwerking met de UvA en het Joods Cultureel Kwartier) uitgebreid naar andere gebieden, waaronder de Plantagebuurt. Voor de Plantagebuurt wordt een plan opgesteld met activiteiten passend bij het gebied. Het Loofhuttenfeest zal daar ook weer onderdeel van zijn.

4.3

De samenwerking van culturele instellingen in het Wallengebied ondersteunen

In 2023 hebben een aantal instellingen uit de Nieuwmarktbuurt een samenwerkings­ overeenkomst getekend. In 2024 wordt vanuit de gemeente een subsidie uitgekeerd om de samenwerking tussen de instellingen te ondersteunen op het gebied van programmering, gezamenlijke inzet op social media, etc.

4.4

Verbouwing Amsterdam Museum

De gemeente Amsterdam en het Amsterdam Museum hebben de gezamenlijke wens om het monument aan de Kalverstraat te transformeren tot toekomstbestendig stadsmuseum. Wil het museum ook de komende vijftig jaar de museale taken hier kunnen blijven uitoefenen, dan is een renovatie noodzakelijk. De ontwerpfases zijn afgerond met als resultaat een uitgewerkt technisch ontwerp. Het ontwerp wordt ondersteund door Monumenten en Archeologie, Ruimte en Duurzaamheid, Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Eind 2022 hebben erfgoedorganisaties De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB) en Erfgoedvereniging Heemschut bezwaar gemaakt op de afgifte van de omgevingsvergunning. In juli 2023 stelden de rechters de gemeente en het museum op alle punten in het gelijk. De rechter oordeelde onder andere dat in het ontwerp een optimale balans is gevonden tussen het behoud van het monument en de verbouwing die nodig is voor het museum. Op 21 september 2023 heeft de VVAB bekend gemaakt dat zij hoger beroep hebben aangetekend bij de Raad van State. Erfgoedvereniging Heemschut heeft besloten niet in hoger beroep te gaan. De gemeente zal tijdens het lopende hoger beroep alle voorbereidingen zoveel mogelijk voortzetten. Het is nu nog onduidelijk wanneer het hoger beroep dient en wat de mogelijke vertragingskosten zijn.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

27 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

4.5

Ondersteunen van kunst/culturele initiatieven openbare ruimte Oosterdok

Oosterdok is een samenwerking tussen verschillende instellingen in het gebied. 12 cultuurpartners gaan zich inzetten voor kunst in de openbare ruimte, waaronder het plein voor het OBA en wellicht op het plein voor Booking.com. Expeditie Oosterdok zal een en ander met haar leden (culturele instellingen) organiseren in de openbare ruimte; denk aan presentatie van de organisaties maar ook culturele festiviteiten.

4.6

Kennis over kunst in de openbare ruimte vergroten

In 2024 gaan we van start met een onderzoek naar het belang van kunst in de openbare ruimte voor de bewoners etc., in samenwerking met de Geestes­ wetenschappen (Humanities & Society) van de UvA. Bij het onderzoek wordt meegenomen hoe men kunst in de openbare ruimte het beste (digitaal) kan ontsluiten. Het stadscuratorium wordt betrokken bij de opdrachtformulering.

4.7

Nieuw kunstwerk in het Knowledge Mile Park

Nadat er een studie is uitgevoerd van de kunst in dit gebied, wordt er gekeken wat haalbaar en wenselijk is om toe te voegen. Gezamenlijk met een selectiecommissie wordt een kunstwerk geselecteerd. De BIZ Knowledge Mile Park pakt dit op in samenwerking met de Aanpak Binnenstad.

4.8

Vrije ruimte voor kunst en cultuur (waaronder street art) in de openbare ruimte

In 2024 gaan we op zoek naar minimaal zes locaties (in- en uitpandig) om deze in het kader van Vrije Ruimte verder te ontwikkelen.

4.9

Digitale ontsluiting kunstwerken openbare ruimte

De verbetering van de digitale ontsluiting van de kunst in de openbare ruimte wordt voortgezet. In samenwerking met Humanities & Society wordt onderzocht welke vorm van ontsluiting het beste past bij deze tijd.

4.10

Nieuw Inzetten op meer inclusiviteit en diversiteit en sociale veiligheid bij de bestaande clubs in Centrum

De diversiteit en inclusiviteit van het aanbod in de nacht, kan in stadsdeel Centrum worden verbeterd. Met de bestaande clubs gaat stadsdeel Centrum in gesprek over hoe we hier gezamenlijk op kunnen inzetten en of een sociaal veiligheidsplan onderdeel is van de bedrijfsvoering.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

28 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

4.11

Nieuw Toevoegen van broedplaatsen voor de nachtcultuur in Centrum, met behulp van de deelnemingen (Stadsgoed, NV Zeedijk en/of Stadsherstel) van de gemeente Amsterdam

In het broedplaatsenbeleid en in de uitvoeringsagenda nachtcultuur komt naar voren dat er in Centrum onvoldoende plek is voor broedplaatsen, in het bijzonder plekken die bijdragen aan de nachtcultuur. Met de deelnemingen van de gemeente Amsterdam gaat stadsdeel Centrum in gesprek, met als doel een aantal (permanente) broedplaatsen de komende jaren toe te voegen. Daarnaast doen wij een scan met betrekking tot de reeds bestaande broedplaatsen in Centrum, hun aanbod en zichtbaarheid in de buurt.

4.12

Nieuw Wensen vanuit de culturele sector over zichtbaarheid zoveel mogelijk meenemen in de nieuwe Welstandsnota

Vanuit culturele instellingen in de Nieuwmarktbuurt en op de grachten is er de wens op regels m.b.t. aanlichting, reclame, etc. te versoepelen voor deze instellingen. De Welstandsnota wordt in 2024 vernieuwd. Vanuit de Aanpak Binnenstad gaan we in gesprek met de instellingen over welke mogelijkheden er zijn, om eventuele versoepelingen mee te nemen.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

29 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

GEMEENTE AMSTERDAM

AANPAK BINNENSTAD

5 Wonen

30

Wonen in de binnenstad is blijvend populair en duur. Bewoners leveren een belangrijke bijdrage aan de sfeer en levendigheid van het centrum. Samen met corporaties, maatschappelijke vastgoeddeelnemingen en pandeigenaren zijn we daarom constant op zoek naar mogelijkheden om het woningaanbod zo divers mogelijk te maken, voor alle inkomensgroepen, voor jong en oud, en voor alle levensfasen. Juist in het centrum van Amsterdam is dit een enorme uitdaging door schaarse ruimte en hoge kosten. Een straatgerichte aanpak is daarom nodig, waarbij we net als in 2023 ook in 2024 onderzoeken welke woonruimtes niet als woning gebruikt worden. Extra inzet wordt komend jaar gepleegd op het stimuleren van wonen boven winkels. Onderzoek naar het optoppen van panden en transformeren van 1.000 m² werkpanden naar woningen wordt aankomend jaar geconcretiseerd. Dit is gezien de hoge ontwikkel- en bouwkosten een lastige opgave.

Nieuw in 2024 is de projectgerichte aanpak handhaving Short Stay. De vergunningen die zijn afgegeven voor Short Stay, verlopen halverweg 2024. Die woningen worden hierna beschikbaar gemaakt voor woningzoekenden. Ook start de

voorbereiding van het verbod op nieuwe tweede woningen, waarmee we ervoor zorgen dat woningen in de binnenstad ook daadwerkelijk worden bewoond.

AANPAK BINNENSTAD

Wonen

31 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

5

5.1

Nieuw Onderzoek naar welke woonruimte in de Utrechtsestraat en Nieuwendijk niet als woonruimte wordt gebruikt, maar bijvoorbeeld als kantoor of opslag

Het doel van dit onderzoek is het inventariseren en aanpakken van onrechtmatig gebruik van woningen in de Utrechtsestraat en Nieuwendijk. Door onrechtmatig gebruik aan te pakken kunnen deze woningen hun woonfunctie weer terugkrijgen, wat helpt tegen de krapte op de woningmarkt. Ook wordt zo bewustzijn gecreëerd bij de eigenaren over wat wel en niet is toegestaan in woningen. Deze maatregel sluit aan bij maatregel straatgerichte aanpak Nieuwendijk en de focusstraten winkelsdiversiteit waar de Utrechtsestraat onderdeel van uitmaakt.

5.2

Ontwikkeling Marineterrein

In de Nota van Uitgangspunten Marineterrein wordt uitgegaan van het ontwikkelen van 800 woningen op het terrein. Tijdens de bespreking van de Nota van Uitgangs­ punten in de raad van 8 november is een motie om meer betaalbare woningen toe te voegen aangenomen. De motie vraagt om te onderzoeken of en hoe in de vervolgstappen van de ontwikkeling van het Marineterrein meer wonen (meer dan de nu voorgestelde 40% van het programma) en/of meer betaalbare woningen toe kunnen worden gevoegd aan het gebied.

5.3

Handhaving op toeristische verhuur (vakantieverhuur en B&B’s) in de binnenstad

Het aanbod toeristische verhuur is door de registratieplicht iets gedaald. Door de negatieve invloed die toeristische verhuur kan hebben op de leefbaarheid van de directe omgeving blijft toezicht van belang.

5.4

Stimuleren woningen boven winkels

In 2024 werken we, net als de afgelopen jaren, samen met pandeigenaren om woningen boven winkels te realiseren. In juli 2023 is een aanpak vastgesteld om intensiever aan de slag te gaan op de Nieuwendijk. Hierbij wordt pand voor pand gekeken of er kansen zijn voor het toevoegen van wonen boven winkels en hoe dit het beste (en met kortere en eenvoudigere vergunningsperiodes) kan worden ingepast.

5.5

Nieuw In kaart brengen van 1.000 m2 werkpanden die interessant zijn om te transformeren naar wonen

Het onderzoek dat vorig jaar is afgerond heeft geleid tot een leidraad die richting moet geven bij transformatie initiatieven waarbij werkpanden groter dan 1.000 m2 worden omgezet naar wonen. Dit jaar gaat het transformatieteam de 1.000 m2 werk­ panden in kaart brengen die interessant zijn om te transformeren naar wonen en gaan vervolgens actief in gesprek met de eigenaren van deze panden.

5.6

Nieuw Samen met pandeigenaren onderzoeken waar optoppen van panden ten behoeve van het realiseren van woningen daadwerkelijk gerealiseerd kan worden

Eind 2023 is het eerste onderzoek optoppen van panden ten behoeve van het realiseren van woningen afgerond. In dit onderzoek is vooral stedenbouwkundig gekeken waar optoppen past binnen de stedenbouwkundige structuur rekening houdend met het Unesco werelderfgoed. Dit jaar gaan we samen met pandeigenaren, waaronder woningcorporaties, kijken naar waar optoppen daadwerkelijk gerealiseerd kan worden.

AANPAK BINNENSTAD

Planning 2024

32 UITVOERINGSPROGRAMMA 2024

Maatregel

5.7

Nieuw In beeld brengen gebruik Short Stay

Short Stay is het tijdelijk wonen in een zelfstandige woning voor een periode van minimaal 7 nachten en maximaal 6 maanden met als doel om voornamelijk buitenlandse werknemers een woning te bieden. De tijdelijke vergunningen in woningen die zijn afgegeven voor Short Stay verlopen allemaal halverwege 2024. De woningen waar het om gaat komen dan weer beschikbaar voor woningzoekenden.

5.8

Nieuw Voorbereiding beperking nieuwe tweede woningen

Naar schatting 1.800 tot 2.300 woningen in de stad zijn als tweede woning in gebruik waarvan een groot deel in stadsdeel Centrum. In het kader van woningschaarste is het van belang om alle mogelijkheden aan te grijpen om te zorgen dat woningen in de binnenstad ook daadwerkelijk permanent worden bewoond.

5.9

Nieuw Infrastructuur kinderopvang

Er zijn de afgelopen jaren een aantal kinderopvang en buitenschoolse opvang locaties in stadsdeel Centrum verdwenen waardoor we problemen met de dekking van het aanbod voorzien in bepaalde delen het stadsdeel. Het centrum moet ook een plek blijven waar gezinnen wonen en kinderen kunnen opgroeien en daarom maken we een overzicht van de huidige locaties, brengen we risico’s in kaart en koppelen we deze aan een capaciteitskaart. Op basis hiervan formuleren we een aanpak, ondernemen we acties op casusniveau waar nodig en mogelijk, en starten we een verkenning waar ons handelingsperspectief ligt. Zo kan er bijvoorbeeld gekeken worden naar betaalbaarheid van de huurprijzen per vierkante meter in relatie tot weten regelgeving.

5.10

Nieuw Huisvesting eerstelijnsvoorzieningen, in het bijzonder huisartsen

Goede spreiding van eerstelijnsvoorzieningen en het waarborgen van de kwaliteit ervan is nodig om buurten leefbaar te houden. Er zijn signalen dat huisartsen vooral in de binnenstad maar ook in stadsdeel Zuid huisvestingsproblemen hebben. Dit komt onder andere door hoge huurprijzen, maar mogelijk zijn er ook andere oorzaken. Om hier beter zicht op te krijgen sluiten we aan bij een probleem-inventarisatie vanuit het veld, investeren we in de samenwerking met huisartsen en ondernemen we waar nodig en mogelijk acties op casusniveau.