2.5 Programmabegroting 2027.pdf
Tekst van het document
Versie 12 maart 2026
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting .............................................................................................. 3 Programma’s ............................................................................................... 6 Programma 1. Ontwikkeling en inrichting ...................................................... 9 Programma 2. Beheer en onderhoud........................................................... 12 Programma 3. Toezicht en veiligheid ........................................................... 17 Programma 4. Bestuur en ondersteuning .................................................... 19 Programma 5. Algemene dekkingsmiddelen ............................................... 21 Paragrafen ................................................................................................. 23 A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................. 24 B. Kapitaalgoederen ..................................................................................... 25 C. Financiering .............................................................................................. 32 D. Bedrijfsvoering en openbaarheid............................................................. 34 E. Grondbeleid .............................................................................................. 38 F.
Participanten ............................................................................................ 40 Overzicht van baten en lasten .................................................................... 44 Bijlagen ..................................................................................................... 57
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 2 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Samenvatting Het werkgebied van het recreatieschap beslaat de gemeenten Amsterdam (Noord), Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad en een deel van de gemeente Alkmaar (voorheen Graft de Rijp). Deze gemeenten (met uitzondering van Alkmaar) participeren samen met Provincie NoordHolland in de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twiske-Waterland. Het recreatieschap beheert en onderhoudt recreatieterreinen, natuurterreinen, recreatieve routes en objecten in haar werkgebied. Zij bekostigt haar activiteiten uit inkomsten van huren, pachten, evenementen (in voorkomende gevallen projectsubsidies) en bijdragen van de participanten. Kerngegevens: 31.000 hectare werkgebied, waarvan 855 hectare beheergebied (Twiske en Purmerland). Binnen het werkgebied worden ca. 1330 km wandel-, fiets-, vaar- en ruiterroutes beheerd en onderhouden. De trendmatige ontwikkeling van de bezoekersaantallen in Het Twiske laat zien dat er sprake is van een redelijk forse stijging. Naar verwachting zal deze trend de komende jaren doorzetten. Bezoekersaantallen worden zichtbaar gemaakt in de recreatiemonitor.
Doel Het doel van recreatieschap Twiske-Waterland is vastgelegd in artikel 2 van de Gemeenschappelijke Regeling, gewijzigd vastgesteld op 16 mei 2024: a. Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie; b. In samenhang met het vorenstaande tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu; c. Het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt en d. Het verwerven van inkomsten uit het recreatiegebied ter verwezenlijking en instandhouding van de direct hiervoor genoemde doelstellingen.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Ontwikkelingen en regionale samenwerking In 2027 werkt het recreatieschap Twiske-Waterland verder aan het ambitieuze ontwikkelprogramma, terwijl er actief zal moeten worden ingespeeld op de ontwikkelingen buiten het recreatieschap. Het recreatieschap blijft daarbij onverminderd ambitieus. Zo wordt er in 2027 ingezet op de verdere ontwikkeling van het dynamische ontvangstgebied ‘Twiske-Poort’. Jaarlijks wordt het ontwikkelprogramma geactualiseerd, zodat nieuwe wensen en opgaven van participanten en gebiedspartners kunnen worden toegevoegd en het bestuur gericht kan sturen op de ontwikkelingen binnen het recreatieschap. Onder taakveld 3.1 zijn de projecten benoemd die in 2027 worden uitgevoerd. Daarnaast starten in 2026 de voorbereidingen voor besluitvorming over en uitwerking van projecten die in de daaropvolgende jaren aan de orde komen. Zo wordt op dit moment onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor het realiseren van een groene speelvoorziening en pluktuin in Amsterdam Noord. Deze ambities krijgen vorm in een context waarin enerzijds sprake is van toenemende recreatiedruk en anderzijds van beperkte middelen om voldoende recreatieve voorzieningen te realiseren – een ontwikkeling die wordt aangeduid als de recreatieparadox.
Tegelijkertijd vragen klimaatverandering en waterbeheer nadrukkelijk aandacht, onder meer door een hogere en zwaardere stormfrequentie, verdroging en de opgave rondom waterkwaliteit. Klimaatadaptatie maakt onderdeel uit van een bovenregionale aanpak. Het recreatieschap werkt hierin samen met lokale stakeholders, collega-terreinbeherende organisaties en het hoogheemraadschap. Daarnaast wordt met regionale partners samengewerkt, onder meer binnen de ZaanIJ Regiodeal, om gezamenlijke opgaven te verbinden en financiële middelen vrij te maken voor investeringen in recreatie. Daarmee zet het recreatieschap in op het versterken van de brede welvaart: een gezonde leefomgeving, toegankelijke en inclusieve recreatievoorzieningen en een toekomstbestendig landschap voor huidige en toekomstige generaties.
Pagina 3 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Reacties op de Kadernota 2027
Financieel resultaat
In het najaar van 2025 stelde het bestuur de kadernota 2027 vast. De kadernota is beleidsarm opgesteld en door het bestuur ter kennisname naar de participanten van het recreatieschap gestuurd.
De programmabegroting 2027 sluit met een positief saldo van € 187.174.
Wat willen we bereiken Het recreatieschap zorgt voor instandhouding en waar gewenst en mogelijk aan uitbreiding van het voorzieningenniveau. Dit doet zij met haar beheer, onderhoud en projecten. De ambitie is om daarmee bij te dragen aan: •
Meer biodiversiteit;
•
Betere spreiding van de recreatiedruk;
Begroting 2027
Begrotingswijziging 2026
Jaarrekening 2025
Lasten
4.447.043
4.483.007
4.229.412
Baten
4.634.216
4.554.613
4.177.929
Saldo
187.174
71.606
-51.483
Bij de jaarlijkse evaluatie van het ontwikkelprogramma in het najaar is meer bekend over de stand van zaken van alle projecten. Om deze reden wordt samen met het ontwikkelprogramma ook de financiële meerjarenplanning jaarlijks geactualiseerd.
• Breder recreatief aanbod. Bij de programma’s zijn de doelen en prestaties per taakveld verder uitgewerkt.
De totale begrote lasten liggen € 36.000 lager dan vorig jaar, zoals hierboven in de tabel is weergegeven. De belangrijkste verklaringen zijn:
Wat gaat het kosten?
•
Actualisering van incidentele projecten (€ 171.000 voordeel). Ten opzichte van 2026 zijn de geraamde lasten van incidentele projecten in 2027 aanzienlijk lager. Grote projecten, zoals Landvasten Laag-Holland en de financiële bijdrage steigers Oostzaan en Wormerland, zullen zijn afgerond in 2026. Deze kosten drukken dus niet meer in de begroting van 2027;
•
In 2027 houdt het bestuursbureau op te bestaan en zullen de taken worden overgebracht naar Recreatie Noord-Holland. De verwachte besparing is € 15.000 (voordeel);
•
Indexering van 2027 ten opzichte van 2026 (€ 124.000 nadeel). De bedrijfskosten zijn in 2027 geïndexeerd met 3,24% (nieuwe indexatiemethode op basis van de verwachtingen van het Centraal Economisch Plan);
•
Extra kosten voor beheer en onderhoud Markermeerdijken (€ 28.000 nadeel) ten opzichte van 2026. Gedurende 2026 zullen meer modules worden opgeleverd en dat betekent voor 2027 ook hogere beheer en onderhoudskosten;
•
Overige posten (€ 2.000 voordeel).
De lasten en baten per programma samengevat, zijn als volgt opgebouwd: Programma
Lasten
Baten
Saldo
1. Ontwikkeling en inrichting
48.922
6.000
-42.922
2. Beheer en onderhoud
3.357.881
1.277.628
-2.080.254
3. Veiligheid en toezicht
376.873
-
-376.873
4. Bestuur en ondersteuning
660.628
-
-660.628
5. Algemene dekkingsmiddelen (exclusief mutaties reserves)
2.738
3.350.589
3.347.851
4.447.043
4.634.216
187.174
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Ad 5. Mutaties reserves
187.174
-
187.174
Totaal na bestemming
4.634.216
4.634.216
-
Totaal voor bestemming
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 4 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Ontwikkeling van reserves en voorzieningen De begrote baten zijn € 80.000 hoger dan de begroting 2026 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door: •
•
•
•
Indexering van 2027 ten opzichte van 2026 (€ 111.000 voordeel). De participantenbijdrage is conform de nieuwe indexatiemethode op basis van de verwachtingen van het Centraal Economisch Plan met 3,24% verhoogd. Tevens zijn de huren en pachten geïndexeerd; Geen incidentele korting op participantenbijdrage in 2027 (€ 13.000 voordeel). In het AB van december 2025 is besloten om, naast de structurele verlaging van € 44.000, een eenmalige incidentele verlaging van de participantenbijdrage van € 12.500 in 2026 door te voeren. De incidentele verlaging geldt niet meer voor 2027; De verwachte subsidie is in 2027 lager dan in 2026 (€ 50.000 nadeel). Dit heeft te maken met de afronding van het subsidie project ‘landvasten LaagHolland in 2026. In dat jaar wordt nog € 50.000 subsidie baten geboekt en deze vervalt in 2027; Overige posten (€ 6.000 voordeel).
Stand per 01-01-2027
Stand per 31-12-2027
Verschil
1.155.548
1.166.856
11.307
3.670
-
-3.670
Bestemmingsreserve Markermeerdijken
1.662.320
1.642.320
-20.000
Bestemmingsreserve egalisatie
1.056.930
1.213.397
156.467
Bestemmingsreserve Twiske Poort
728.810
778.810
50.000
Bestemmingsreserve toiletgebouwen
830.000
823.070
-6.930
5.437.279
5.624.452
187.174
171.170
341.117
169.947
5.608.448
5.965.569
357.121
Algemene reserve Bestemmingsreserve ruiterpaden Purmerbos
Totaal reserves Voorziening groot onderhoud Totaal reserves en voorzieningen
Risicobeheersing De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn:
Bovenstaande bewegingen resulteren in een hogere toevoeging aan de reserves van € 115.568 (voordeel) ten opzichte van de toevoeging in 2026 (van € 71.606). De totale toevoeging in 2027 komt daarmee op € 187.174. De stand van de totale reserves zal per 31-12-2027 naar verwachting € 5.624.452 bedragen.
•
Verminderde inkomsten door: Afgelasten van evenementen;
•
Verminderde inkomsten door: Beleid;
•
Milieuvervuiling van bv. grond/water;
•
Overmacht door: Pandemieën/(vogel)ziektes, predatoren en nieuwe invasieve soorten;
•
Overmacht door: Klimaatveranderingen (brand/hittestress/droogte/stormen/verzilting/piekbuien). De kwantificering van de risico’s leidt tot een gewenst weerstandsvermogen van € 762.500,-. De huidige weerstandscapaciteit ligt boven het niveau van de berekende risico’s.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 5 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma’s betrokkenen, met nadruk op de landschappelijke waarden en de impact op recreatie, biodiversiteit en de beleving van het gebied.
Ambitie Het bestuur heeft in 2020 haar ambities voor de komende jaren opgetekend en vastgesteld in het Ambitiedocument. Deze ambities zijn samen te vatten onder drie strategische doelen: meer biodiversiteit, het beter spreiden van toenemende recreatiedruk en een breder recreatief aanbod. Om daar uitvoering aan te geven wordt met het jaarlijks terugkerende onderhoud en beheer, aangevuld met een meerjarenontwikkelprogramma, zorg gedragen voor instandhouding en waar gewenst en mogelijk, uitbreiding van het voorzieningenniveau. Bij de programma’s zijn de doelen en prestaties per taakveld uitgewerkt.
Actuele ontwikkelingen
•
In de voormalig Recreatie-om-de-stad (RodS) gebieden die door Staatsbosbeheer worden beheerd, waaronder het Purmerbos, is sprake van een structureel exploitatietekort. Door Staatsbosbeheer wordt onderzocht hoe het beheer en onderhoud van deze weesgebieden gefinancierd kunnen worden. Het recreatieschap houdt de discussie nauw in de gaten en zal indien het opportuun is, optreden als gesprekspartner. Bij dit onderzoek zijn ook weesgebieden in Groengebied-Amstelland en Spaarnwoude betrokken;
•
Door klimaatverandering krijgt Nederland steeds vaker te maken met extremer weer; van droge of zeer natte perioden tot extremer wordende stormen, het recreatieschap moet voorbereid zijn door te adapteren aan het extremere klimaat;
•
Door verandering in mobiliteit, automatisering en kunstmatige intelligentie (AI) veranderen de traditionele identiteiten rondom recreatief gebruik. De behoefte aan nieuwe vormen van zingeving en welzijn in het buitengebied neemt toe. Met name de rol van AI in de buitenbeleving neemt toe bijvoorbeeld bij storytelling bij routes;
•
Bovendien heeft het recreatieschap te maken met de gevolgen van de grote woningbouwopgave. Met de groei van het aantal woningen en dus het aantal inwoners is sprake van een grotere recreatiebehoefte. Dit leidt tot een grotere druk op de recreatiegebieden, waarbij het van belang is om de balans tussen natuur en recreatie te vinden. Dit vraagt om heldere keuzes, waarbij een inzet op recreatie in het ene gebied helpt om natuurwaarden elders in stand te houden.
De uitvoering van beleid, beheer en onderhoud wordt in 2027 en de jaren erna beïnvloed en soms gestuurd door ontwikkelingen buiten het recreatieschap. Belangrijke invloeden waarop in (al) 2027 moet worden geanticipeerd, zijn: •
Het provinciale ruimtelijk- en natuurbeleid. Tussen onder meer het NNN en de voor initiatieven gewenste ontwikkelruimte binnen de recreatiegebieden, kan spanning ontstaan. Het recreatieschap wordt daarin betrokken vanuit haar rol als gebieds- en routebeheerder;
•
Natuurwaarden die onder druk staan door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit;
•
Overheden zoeken in hun opgave voor duurzame energieopwekking en transport actief naar locaties voor de realisatie van onder meer zonnevelden of windturbines en transporttracés. Daarbij komen ook gebieden van het recreatieschap in beeld. Het recreatieschap gaat hierover in gesprek met
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 6 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma’s
Reguliere werkzaamheden
Twiske-Waterland wil haar doelen realiseren aan de hand van vijf programma’s. Per programma wordt gewerkt aan diverse taakvelden. Per taakveld zijn operationele doelen voor 2027 bepaald.
Het begrote saldo van de reguliere baten en lasten (€ 222.704) is lager dan het saldo in de begroting 2026 (€ 323.393). De totale wijziging van € 101.000 (nadeel) wordt verklaard door:
Programma
Lasten
Baten
Saldo
1. Ontwikkeling en inrichting
48.922
6.000
-42.922
2. Beheer en onderhoud
3.357.881
1.277.628
-2.080.254
3. Veiligheid en toezicht
376.873
-
-376.873
4. Bestuur en ondersteuning
660.628
-
-660.628
5. Algemene dekkingsmiddelen (exclusief mutaties reserves
2.738
3.350.589
3.347.851
4.447.043
4.634.216
187.174
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Ad 5. Mutaties reserves
187.174
-
187.174
Totaal na bestemming
4.634.216
4.634.216
-
Totaal voor bestemming
•
Overnemen van werkzaamheden van het bestuursbureau door Recreatie Noord-Holland. Deze extra inzet van RNH wordt verantwoord in de reguliere werkzaamheden terwijl de kosten bestuursbureau destijds als incidenteel zijn meegenomen. Dit betekent een interne verschuiving waarbij de incidentele kosten van bestuursbureau komen te vervallen (€ 90.000 voordeel) en de kosten voor reguliere werkzaamheden met € 75.000 toenemen (€ 75.000 nadeel);
•
Extra kosten voor beheer en onderhoud Markermeerdijken (€ 28.000 nadeel) ten opzichte van 2026. Gedurende 2026 zullen meer modules worden opgeleverd en dat betekent voor 2027 ook hogere beheer en onderhoudskosten;
•
Totaal effect indexering (13.000 nadeel). De indexering van de kosten leidt tot een nadeel van € 124.000. De indexering van de baten leidt tot een voordeel van € 111.000, per saldo een nadelig effect van € 13.000;
•
Geen incidentele korting op participantenbijdrage in 2027 (€ 13.000 voordeel). In het AB van december 2025 is besloten om, naast de structurele verlaging van € 44.000, een eenmalige incidentele verlaging van de participantenbijdrage van € 12.500 in 2026 door te voeren. De incidentele verlaging geldt niet meer voor 2027;
•
Overige posten (€ 2.000 voordeel).
Specificatie van de baten Subsidies en (project)bijdragen
316.000
Inkomsten uit gebiedsexploitatie, zoals evenementen, huren, pachten, parkeren en rentebaten
1.067.628
Participantenbijdragen
3.250.589
Totaal baten voor bestemming
4.634.216
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Lasten
4.095.512
3.871.220
3.636.895
Baten
4.318.216
4.194.613
4.073.653
Saldo
222.704
323.393
436.758
Pagina 7 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Incidentele werkzaamheden Het begrote saldo van de incidentele baten en lasten is met € 216.257 positiever dan de begroting 2026. De lasten zijn in 2027 € 260.000 lager dan in 2026 door actualisering van incidentele projecten. Projecten zoals Landvasten Laag-Holland en de financiële bijdrage steigers Oostzaan en Wormerland zijn naar verwachting in 2026 afgerond en daar worden dus geen kosten meer voor gemaakt in 2027. Hetzelfde geldt voor kosten bestuursbureau. In 2026 houdt dit op te bestaan en zullen geen kosten meer worden gemaakt. De baten zijn in 2027 € 44.000 lager dan in 2026 door verrekening subsidiegelden. In 2027 ontvangt het schap € 6.000 hogere subsidie voor het project 2e tranche natuurherstel (€ 310.000 in 2027 tegen € 304.000 in 2026). Aan de andere kant is in 2026 naar verwachting het subsidieproject ‘Landvasten Laag-Holland’ afgerond (€ 50.000). Het verschil in 2027 ten opzichte van 2026 komt hierdoor op € 44.000. Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Lasten
351.530
611.787
592.517
Baten
316.000
360.000
104.276
Saldo
-35.530
-251.787
-488.241
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Figuur 1: Het dorp Marken in Landschap Waterland
Pagina 8 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen
Overzicht van baten en lasten
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 1. Ontwikkeling en inrichting Ambitie Met het programma ontwikkeling en inrichting zet het recreatieschap zich in voor de ontwikkeling van recreatie en natuur. Voor 2027 gaat het vooral om: •
Omvormen van de Marsen tot zorgboerderij;
•
Recreatiedruk spreiden aan de hand van het zoneringsdocument;
•
Uitvoeren van projecten uit het ontwikkelprogramma. Het voorbereidingskrediet wordt verantwoord in programma 1. Om het overzicht van de totale werkzaamheden te bevorderen zijn in dit programma de investeringsprojecten opgenomen. Deze zijn echter geen onderdeel van programma 1.
Voorbereiding (programma 1): •
Voorbereiding van een groene speelvoorziening inclusief pluktuin in Amsterdam-Noord;
•
Begeleiden recreatieve meekoppelkansen Markermeerdijken.
Investeringen: •
Ontwikkeling van het ontvangstgebied ‘Twiske-Poort’;
•
Upgraden van de toiletvoorzieningen in Het Twiske;
•
Recreatieve verbinding over de Zeesluis en routestructuren.
•
Continuering van het bestaande evenementenbeleid met een nieuw evenement op locatie Hogelkamp;
•
Ontwikkeling van het ontvangstgebied ‘Twiske-Poort’ inclusief wervingsprocedure van ondernemers (investering).
Taakveld 5.7.1
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Hieronder vallen activiteiten die ondersteunend zijn aan het beheer en onderhoud (programma 2): •
Ondersteuning voor beheerplannen en beheersysteem;
•
Coördinatie en communicatie zwemwaterkwaliteit;
•
Recreatieve meekoppeling verbreding Markermeerdijken;
•
Aanpassen Wandel- en Fietsroutenetwerk en TOPs Markermeerdijken (investering);
•
Voorbereiding van een groene speelvoorziening inclusief pluktuin in Amsterdam-Noord;
•
Revisie van het fietsknooppuntennetwerk;
•
Herstel wandelverbinding over zeesluis Edam-Volendam (investering);
•
Onderzoek naar meerwaarde van het overnemen van recreatieve infrastructuur van Waterschap en deelnemende gemeenten.
Baten en lasten Programma 1. Ontwikkeling en inrichting
Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Operationele doelen per taakveld voor 2027
Bedrijfskosten
9.145
153.336
252.593
Taakveld 3.1
Inzet RNH
39.777
59.496
176.083
Kapitaallasten
-
-
-
Totale lasten
48.922
212.832
428.676
Economische ontwikkeling
Het ontwikkelprogramma bestaat uit concrete projecten die ieder jaar worden geevalueert op het bereiken van de doelen. In 2027 worden, afhankelijk van het verkrijgen van budget, opgepakt:
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 9 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Opbrengsten
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Saldo
3. Toezicht en veiligheid
6.000
6.000
9.709
-
50.000
75.374
6.000
56.000
85.083
-42.922
-156.832
-343.593
Subsidies en (project)bijdragen Totale baten
Paragrafen
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 1 in tijd, geld en kwaliteit per taakveld Taakveld
Betreft
Lasten
Baten
3.1 economische ontwikkeling
Diverse projecten ontwikkelprogramma
4.906
-
9.110
6.000
34.906
-
48.922
6.000
3.2.1. fysieke bedrijfsinfrastructuur 5.7.1 openbaar groen en (openlucht) recreatie
Diverse projecten ontwikkelprogramma
Totaal
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 10 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
Specificatie van de projecten per taakveld Taakveld
Projectnaam
Nr. 3.1
Begroting 2027 Lasten
Baten
Reguliere werkzaamheden economische ontwikkeling
4.906
-
Subtotaal taakveld 3.1
4.906
-
-
-
3.2.1
Reguliere werkzaamheden ontwikkeling en inrichting fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.2.1
Uitgifte De Marsen
3.110
3.2.1
Tijdelijke noodopvang Oekraïners
6.000
6.000
Subtotaal taakveld 3.2.1
9.110
6.000
5.7.1
Reguliere werkzaamheden openbaar groen en (openlucht)recreatie
4.906
-
5.7.1
OP09 Recreatieve meekoppeling verbreding Markermeerdijken
30.000
Subtotaal taakveld 5.7.1
34.906
-
Totaal
48.922
6.000
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland Pagina 11 van 62
Figuur 2: De Noorderlaaik in de herfst
5. Algemene dekkingsmiddelen
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 2. Beheer en onderhoud Ambitie Met het programma beheer en onderhoud zet het recreatieschap zich in voor de instandhouding van recreatie en natuur. Voor 2027 gaat het vooral om: •
Meer biodiversiteit;
•
Betere spreiding van de recreatiedruk;
• Breder recreatief aanbod. Zie voor nadere informatie ook de paragraaf kapitaalgoederen.
Operationele doelen per taakveld voor 2027 Voor het vergroten van de biodiversiteit gaan we:
•
Meewerken aan realisatie van MRA-doelen op het gebied van recreatie en toerisme;
•
Instandhouding van recreatiegebieden en -voorzieningen die aantrekkelijk, schoon, heel en veilig zijn, volgens de gemiddelde CROW-beeldkwaliteit A-B tot B;
•
Werken aan schoon zwemwater. Streven is om op alle stranden minimaal de score ‘goed’ te behouden of verkrijgen;
•
Groot onderhoud en vervanging voorzieningen om deze veilig te houden;
•
Waar mogelijk meedenken en in beheer nemen en/of realiseren van routevoorzieningen, wegen en paden en kunstwerken;
•
Betrekken van werknemers met een achterstand tot de arbeidsmarkt bij het beheer en onderhoud;
•
Natuurwaarden behouden en versterken;
•
Vanuit het ecologisch beheerplan concrete aanpassingen uitvoeren;
•
•
Het versterken van de natuurwaarden en deze bekend en beleefbaar maken;
Landschap behouden en versterken;
•
•
Samenwerken met partners in natuurbeheer (kennis en ondersteuning).
Het in beheer nemen van recreatieve voorzieningen op en langs de Markermeerdijk;
•
Het verder onderzoek naar danwel het effectueren van de overname van het recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas, waarbij ook gekeken wordt naar een mogelijke versterking van de recreatieve functie en ontwikkelmogelijkheden.
Voor het beter spreiden van recreanten gaan we: •
Sturen op recreatiedruk aan de hand van het zoneringsdocument;
•
Instandhouding toeristische overstappunten (TOP);
•
Toegankelijkheid bevorderen door ontwikkelen buitenpoorten en verbinding binnen het gebied;
•
Meewerken aan realisatie van MRA-doelen: Recreatie en toerisme en agrarische transformatie.
Voor een breder recreatief aanbod gaan we: •
Educatiemogelijkheden faciliteren en verbinding zoeken met natuurorganisaties;
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Taakveld 2.1.2
Verkeer en vervoer
Dit taakveld bevat groot onderhoud en dagelijks onderhoud van gesloten verhardingen (asfalt), ruiter- en voetpaden en bestrating rondom openbare toiletgebouwen. Taakveld 2.2.2
Parkeren
Dit taakveld bevat werkzaamheden rondom het parkeersysteem in Het Twiske. Hierbij moet gedacht worden aan het operationeel houden van het parkeersysteem, onderhoud aan de parkeervoorzieningen en vervanging van de camerasystemen.
Pagina 12 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Taakveld 3.2.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Taakveld 5.7.2
Het team vastgoed geeft jaarlijks invulling aan een drietal kerntaken om de gebiedsexploitatie van Twiske-Waterland blijvend te optimaliseren: 1. Commercieel contractbeheer: accountmanagement, contractherziening- en verlenging, controle op de naleving van contracten, verjaringszaken en oneigenlijk gebruik; 2. Administratief contractbeheer: uitvoering van datamutaties in het digitaal archief, GeoVisia en de afhandeling van notariële, kadastrale en onroerendezaakbelasting afhandeling; 3. Het leveren van vastgoed advies aan het gebiedsteam en projectleiding over grondexploitaties en uitgiften volgens, in overeenstemming met de beleidskaders en relevante wet- en regelgeving.
Dit taakveld bevat het zorgen voor een schoon- en veilig recreatiegebied door het jaarlijks terugkerend onderhoud, groot onderhoud en vervangingsinvesteringen. Daarnaast wordt inzet gepleegd Voor het programma natuur Noord-Holland 2025 ten behoeve van natuurherstelmaatregelen en schone, functionele sloten met verbrede waterkwaliteit en ecologische waarde.
Taakveld 3.4
Economische promotie
Dit taakveld omvat het begeleiden van exploitatieontwikkelingen. Onderdelen hiervan zijn: het bevorderen van de samenwerking tussen lokale ondernemers en het recreatieschap op het gebied van begeleiden toerisme en recreatie samen met gemeenten uitwerken en communiceren van locaties voor horeca-ontwikkeling en het inspelen op ontwikkelingen met betrekking tot het al dan niet houden van evenementen. Taakveld 5.3
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Figuur 3: Werkzaamheden aan de Markermeerdijken
Cultuur presentatie en productie
Het faciliteren van evenementen, waaronder evenementen groter dan 5000 bezoekers zoals Lentekabinet. Voor kleinere activiteiten en evenementen wordt een evenementenkalender afgestemd met de gemeenten Oostzaan en Landsmeer. In 2027 zal de eerste editie van het nieuwe festival van organisator Kultlab op het evenemententerrein Hogelkamp in Het Twiske plaatsvinden.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 13 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Baten en lasten
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP)
Programma 2. Beheer en onderhoud
Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Bedrijfskosten DO*
1.292.871
1.244.763
1.212.796
Overige bedrijfskosten
600.805
603.495
284.069
Inzet RNH
975.242
930.310
920.353
GO**
249.053
590.107
Kapitaallasten
69.963
Subtotaal lasten
Het MJOP is een sturingsinstrument om het meerjarenonderhoud te kunnen plannen. Wanneer een doel uit het MJOP wordt doorgeschoven naar 2027 kan het budget dat is begroot voor programma 2 alvast worden ingezet op voorbereidingswerkzaamheden op de volgende doelen: •
Groot onderhoud verhardingen;
•
Vervanging speeltoestellen en terreinmeubilair;
515.354
•
Vervanging beplanting en GO intensieve grasvegetatie;
49.986
48.130
•
Onderhoud en vervanging civiele kunstwerken;
3.187.934
3.418.661
2.980.703
•
Groot onderhoud gebouwen;
Dotatie voorziening GO**
•
Deels vervangen parkeersysteem.
419.000
419.000
380.000
Onttrekking voorziening GO**
-249.053
-590.107
-515.354
Saldo mutaties voorziening GO
169.947
-171.107
-135.354
Totale lasten
3.357.881
3.247.554
2.845.348
Opbrengsten
967.628
958.538
930.771
Projectsubsidies
310.000
304.000
19.193
Totale baten
1.277.628
1.262.538
949.964
Saldo
-2.080.254
-1.985.016
-1.895.384
*) DO betreft dagelijks onderhoud. Hieronder vallen dagelijkse werkzaamheden die de instandhouding van recreatiegebieden en -voorzieningen tot doel hebben.
**) GO betreft groot onderhoud en kleine vervangingen van maatschappelijke kapitaalgoederen, waarvan de kosten minder dan € 50.000 bedragen. Zie ook de toelichting in de paragraaf kapitaalgoederen.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 14 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 2 in tijd, geld en kwaliteit per taakveld Taakveld
Betreft
Lasten
Baten
2.1.2 verkeer en vervoer
Wegen en paden, kunstwerken, weg- en terreinmeubilair
428.023
-
2.2.2 parkeren
Parkeersysteem van Het Twiske
213.974
557.000
3.2.2 fysieke bedrijfs-infrastructuur
Vastgoedbeheer
86.392
289.628
3.4 economische promotie
Gebiedspromotie en communicatie
242.984
-
49.596
100.000
2.336.913
331.000
3.357.881
1.277.628
1
5.3 cultuur presentatie en productie
Evenementen
5.7.2 openbaar groen en (openlucht) recreatie
Gras, beplanting, water, stranden, speeltoestellen, evenemententerreinen, routes, etc.
Totaal
1
Hierbij is nog geen rekening gehouden met de opbrengsten van het festival Into the Woods. Dit vanwege dat er nog onzekerheid omtrent de vergunningverlening bestaat.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 15 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Specificatie van de projecten per taakveld Taakveld
Projectnaam
Nr.
Begroting 2027
Subtotaal taakveld 5.3
Lasten
Baten
5.7.2
Reguliere werkzaamheden beheer openbaar groen en openluchtrecreatie
49.596
100.000
1.748.146
21.000
2.1.2
Reguliere werkzaamheden beheer verkeer en vervoer
237.101
-
2.1.2
Dotatie voorziening GO/VV
164.000
-
5.7.2
Dotatie voorziening GO/VV
255.000
-
2.1.2
GO/VV
78.627
-
5.7.2
GO/VV
170.426
-
2.1.2
Onttrekking voorziening GO/VV
-78.627
-
5.7.2
Onttrekking voorziening GO/VV
-170.426
-
2.1.2
Kapitaallasten
26.922
-
5.7.2
Kapitaallasten
23.766
-
Subtotaal taakveld 2.1.2
428.023
-
5.7.2
2e Tranche Natuurherstel
310.000
310.000
2.2.2
Reguliere werkzaamheden beheer parkeren
194.699
557.000
Subtotaal taakveld 5.7.2
2.336.913
331.000
Totaal
3.357.881
1.277.628
2.2.2
Kapitaallasten
19.275
Subtotaal taakveld 2.2.2
213.974
557.000
3.2.2
Reguliere werkzaamheden beheer fysieke bedrijfsinfrastructuur
83.972
289.628
3.2.2
Nieuw erfpachtcontract en samenwerkingsovereenkomst SBB
2.420
Subtotaal taakveld 3.2.2
86.392
289.628
Reguliere werkzaamheden economische promotie
242.984
-
Subtotaal taakveld 3.4
242.984
-
-
-
49.596
100.000
3.4
5.3
Reguliere werkzaamheden cultuurpresentatie en productie
5.3
Evenementen
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 16 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 3. Toezicht en veiligheid Ambitie Toezicht, begeleiding en soms handhaving is nodig voor het in goede banen leiden van het gebruik van de recreatiegebieden. De nadruk ligt bij gastheerschap, voorlichten en voorbeeldgedrag.
Operationele doelen per taakveld voor 2027 Reguliere (standaard) werkzaamheden: •
•
Vervullen van gastheerrol in het gebied: boswachters zijn herkenbaar, zichtbaar en aanspreekbaar in het gebied. Boswachters informeren en communiceren met recreanten, bezoekers en andere stakeholders. Verder geven zij voorlichting over onder andere de gebruiksregels van het gebied. Daarnaast nemen zij vanuit het veld meldingen en klachten aan en verwerken deze; Gedurende circa 200 dagen per jaar (met name in de periode april-oktober) wordt er geüniformeerd toezicht gehouden en gehandhaafd op het gebruik van het recreatiegebied volgens wet- en regelgeving, waaronder de Algemene Verordening Twiske-Waterland. Hiervoor gelden 4 primaire aandachtsvelden: •
Toezien op de naleving van de nieuwe Algemene Verordening;
•
Verkeer in het algemeen;
•
Meer toezicht in kwetsbare deelgebieden (N2000);
•
Hondenoverlast, barbecueën en open vuur, afval en zeden;
•
Updaten van het handhavingsplan.
•
Meer beleving en een gevoel van veiligheid creëren;
•
Bijdragen aan het beheer en onderhoud van het recreatiegebied. Hiervoor worden boswachters flexibel ingezet;
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
•
Aanwezigheid ten tijde van recreatie in het gebied. Dit betekent dat ook in het laagseizoen extra inzet in weekenden kan plaatsvinden;
•
Terreinregie bij evenementen als onderdeel van regulier toezicht;
•
Samenwerking met gemeenten;
•
Controle RVV-verkeersborden en gebiedseigen borden.
Taakveld 1.2
Openbare orde en veiligheid
•
Aannamebeleid, ondersteuning, opleiden en trainen te richten op de rol gastheer in de gebieden;
•
Verzorgen rondleidingen door boswachters in samenwerking met IVN;
•
Toezicht houden en handhaven volgens Algemene Verordening en de Natura2000 doelen;
•
Verbeteren van zichtbaarheid;
•
Het ministerie van Justitie & Veiligheid werkt aan de voorbereiding van nieuwe landelijke BOA wetgeving. De mogelijke wetswijziging schept nieuwe kansen om de wapenstok en pepperspray weer onderdeel van de uitrusting van de boswachters te maken.
Pagina 17 van 62
Samenvatting
Programma’s
1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Baten en lasten Programma 3. Toezicht en veiligheid
Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Bedrijfskosten
20.200
21.500
17.317
Inzet RNH
356.673
342.856
313.419
Kapitaallasten
-
-
-
Totale lasten
376.873
364.356
330.736
Opbrengsten
-
-
-
Totale baten
-
-
-
-376.873
-364.356
-330.736
Saldo
Programma 3 in tijd, geld en kwaliteit per taakveld Taakveld
Betreft
1.2 openbare orde en veiligheid
Gastheerschap en toezicht door boa’s
Totaal
Lasten
Baten 376.873
-
376.873
-
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Figuur 4: Bomen planten in Het Twiske
Pagina 18 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 4. Bestuur en ondersteuning Ambitie
Baten en lasten
In dit verband staat voorop: het borgen van begrotingsevenwicht op de lange termijn met voldoende ruimte voor investeringen in het ontwikkelprogramma. Speerpunten voor 2027 zijn:
Programma 4. Bestuur en ondersteuning
•
Meer biodiversiteit;
•
Betere spreiding van de recreatiedruk;
•
Breder recreatief aanbod.
Operationele doelen per taakveld voor 2027 Taakveld 0.1 •
Bestuur
Goedkeurende accountantsverklaring bij de jaarrekening 2026.
Taakveld 0.4
Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Bedrijfskosten
70.699
155.707
152.114
Inzet RNH
589.930
499.906
470.217
Kapitaallasten
-
-
-
Totale lasten
660.628
655.613
622.331
Opbrengsten
-
-
-
Totale baten
-
-
-
-660.628
-655.613
-622.331
Saldo
Overhead
•
Voorbereiden en uitwerken van bestuursvergaderingen;
•
Implementatie van een nieuwe governancestructuur;
•
Doorlopende afstemming met adviescommissie;
•
Voorbespreking vergaderingen met portefeuillehouders;
•
Opstellen van jaarstukken: programmabegroting, begrotingswijziging, jaarrekening, kadernota, jaarplannen en najaarsnotitie;
•
Actualiseren en up-to-date houden van het ontwikkelprogramma;
•
Programmering van het meerjareninvesteringsplan;
•
Beantwoorden van bestuurlijke en ambtelijke vragen;
•
Verbeterde bestuurlijke besluitvorming;
•
Uitvoeren bezoekerstellingen en aanvullend recreatieonderzoek;
•
Doorlopende strategisch omgevingsmanagement;
•
Zorg voor de afhandeling van WOO-verzoeken;
•
Uitvoeren rechtmatigheidsverantwoording.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Figuur 5: Schotse hooglander met jong in Het Twiske
Pagina 19 van 62
Samenvatting
Programma’s
1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 4 in tijd, geld en kwaliteit per taakveld Taakveld
Betreft
Lasten
Baten
0.1 bestuur
Accountantscontrole
39.262
-
0.4 overhead
Zie onderstaande specificatie
621.366
-
660.628
-
Onderdeel
Lasten
Baten
Bestuursadvisering en programmasturing2
366.303
-
Secretariaat
43.324
-
Financiële control en administratie
130.783
-
Aansturing van Beheer en Toezicht
49.520
-
Kantoor- en bedrijfskosten
31.437
-
Totaal
621.366
-
Totaal Specificatie van de overhead (taakveld 0.4)
2
In 2027 zullen de werkzaamheden van het bestuursbureau deels bij RNH belegd worden. Hiervoor is € 75.000 geraamd.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 20 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 5. Algemene dekkingsmiddelen Ambitie
Baten en lasten
Het verwerven van opbrengsten uit het recreatiegebied om daarmee bij te dragen aan een gezond en duurzaam recreatieschap.
Programma 5. Algemene dekkingsmiddelen
Operationele doelen per taakveld voor 2027 Taakveld 0.5
Treasury
•
De financiering van het vastgestelde beleid;
•
Zo weinig mogelijk financieringskosten;
•
Het beperken van de (financiële) risico’s.
Taakveld 0.8
Overige baten en lasten
•
Participantenbijdrage;
•
Overige verrekeningen;
•
Rente-inkomsten.
Taakveld 0.10
Mutaties reserves
Het uitvoeren van de beleidsbepalingen conform de nota reserves en voorzieningen. Het recreatieschap heeft verschillende reserves, die elk voor hun eigen doelen worden ingezet.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
2.738
2.652
2.321
-
-
-
2.738
2.652
2.321
3.250.589
3.136.075
3.026.621
Opbrengsten
100.000
100.000
116.261
Totale baten
3.350.589
3.236.075
3.142.882
Saldo voor bestemming
3.347.851
3.233.423
3.140.561
187.174
71.606
-51.483
3.160.677
3.161.817
3.192.044
Bedrijfskosten Inzet RNH Totale lasten Participantenbijdragen
Mutaties reserves Saldo na bestemming
Specificatie van de resultaatbestemming door mutaties reserves (taakveld 0.10) Begroting 2027
Begroting na wijziging 2026
Jaarrekening 2025
Toevoeging algemene reserve
11.307
18.093
131.035
Onttrekking algemene reserve
-
-
-1.779.735
Toevoeging bestemmingsreserve
339.500
170.000
1.688.343
Onttrekking bestemmingsreserve
-163.633
-116.486
-91.126
Totaal
187.174
71.606
-51.483
Pagina 21 van 62
Samenvatting 1. Ontwikkeling en inrichting
Programma’s 2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Overzicht van baten en lasten 4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 5 in geld per taakveld Taakveld
Betreft
Lasten
Baten
0.5 Treasury
bank- en rentekosten en rentebaten
2.738
100.000
0.8 Overige baten en lasten
participantenbijdragen
-
3.250.589
0.10 Mutaties reserves
toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
187.174
-
189.912
3.350.589
Totaal
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 22 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
C. Financiering
Paragrafen D. Bedrijfsvoering
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
Paragrafen Indexatie Het recreatieschap hanteert de indexatie van participantenbijdragen, kosten (met uitzondering van inzet RNH en afschrijvingen), baten (met uitzondering van rente) en meerjarenramingen op de verwachtingen van het Centraal Economisch Plan (CEP). Dit zorgt voor een realistischer meerjarenperspectief en voor een stabielere ontwikkeling van de participantenbijdragen. De index voor het jaar 2027 is volgens de nieuwe indexatiemethode 3,24%, hierbij gaat het om een voorspelling voor 2027. De daadwerkelijke kostenstijging gedurende het werkelijke begrotingsjaar kunnen hoger of lager uitvallen dan de CEP als voorspelling aangeeft. De index voor de meerjarenbegroting wordt volgens de nieuwe indexatiemethode 2,82%. Het personeel van de uitvoeringsorganisatie is niet in dienst van het recreatieschap, maar in dienst van Recreatie Noord-Holland NV, waardoor dit indexatiecijfer niet van toepassing is op de ‘inzet RNH’. De vooralsnog gehanteerde index op de uurtarieven van RNH voor 2027 is 4,00%.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 23 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
C. Financiering
Paragrafen
Overzicht van baten en lasten
D. Bedrijfsvoering
E. Grondbeleid
F. Participanten
A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre Recreatieschap Twiske-Waterland in staat is om middelen vrij te maken en daarmee substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat het beleid veranderd moet worden. Het weerstandsvermogen wordt vergeleken met de weerstandscapaciteit: de mogelijk in te zetten middelen om de risico’s te dragen. De weerstandscapaciteit moet groter zijn dan het berekende weerstandsvermogen.
activa die tegen geen of een te lage waarde zijn gewaardeerd en direct verkoopbaar zijn.
Conclusie De omvang van de algemene reserve (weerstandscapaciteit) is per 31-12-2025 € 1.137.456 en ligt boven het niveau van het benodigde weerstandsvermogen (€ 762.500).
Weerstandsvermogen
Kengetallen
Om het weerstandsvermogen te berekenen worden alle risico's, waarvoor geen maatregelen getroffen zijn en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie, geïnventariseerd. De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn:
Conform het BBV worden de kengetallen in onderstaande tabel vermeld. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Een schuldquote hoger dan 130% wordt als problematisch gezien. Het recreatieschap heeft geen leningen, vandaar de negatieve ratio. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin aan de financiële verplichtingen kan worden voldaan. Een ratio >50% wordt in de regel als voldoende beschouwd. Het kengetal "structurele exploitatieruimte" geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte in de begroting is om tegenvallers op te vangen. Een ratio van > 0,6% is acceptabel.
•
Verminderde inkomsten door: Afgelasten van evenementen;
•
Verminderde inkomsten door: Beleid;
•
Milieuvervuiling van bv. grond/water;
•
Overmacht door: Pandemieën/(vogel)ziektes, predatoren en nieuwe invasieve soorten;
• Overmacht door: Klimaatveranderingen (bv. hittestress/piekbuien/stormen). Per risico wordt de kans vermenigvuldigd met de potentiële omvang in euro’s. Het berekende weerstandsvermogen bedraagt op 31-12-2025 € 762.500, zie bijlage I Risico-inventarisatie 2026.
Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bij het recreatieschap wordt gevormd door de middelen in de algemene reserve. In de begroting is geen post "onvoorzien" opgenomen voor het opvangen van eventuele niet voorziene lasten in de loop van het jaar. Bij Recreatieschap Twiske-Waterland heeft iedere onvoorziene last van substantiële betekenis dus directe gevolgen, waardoor de uitvoering van het beleid onder druk kan komen te staan. Ook heeft het recreatieschap geen stille reserves. Stille reserves zijn
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Jaarrek. 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Netto schuldquote
-110%
-93%
-93%
-87%
-79%
-76%
Idem gecorrigeerd voor verstrekte leningen
-110%
-93%
-93%
-87%
-79%
-76%
Solvabiliteitsratio
89%
93%
90%
93%
91%
93%
Structurele exploitatieruimte
10%
7%
5%
4%
3%
3%
Grondexploitatie
n.v.t.
Belastingcapaciteit
n.v.t.
Pagina 24 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
C. Financiering
Paragrafen D. Bedrijfsvoering
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
B. Kapitaalgoederen Groot onderhoud en kleine vervangingen Hieronder wordt een overzicht gegeven van het onderhoud van de kapitaalgoederen, onderscheiden naar de volgende categorieën: •
Verhardingen;
•
Civiele kunstwerken;
•
Groen;
•
Water, oevers en stranden;
•
Pontjes;
•
Terreinmeubilair;
•
Hygiënische maatregelen / nutsvoorzieningen, riolering en reiniging;
•
Gebouwen en materieel.
Op 15 april 2026 is het beheerplan in het bestuur gepresenteerd en is het gewenste beeldkwaliteitsniveau vastgesteld op basis van de CROW "kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018". Het beeldkwaliteitsniveau kan per categorie verschillen. De uitvoeringsorganisatie probeert met het beperkte budget zo goed mogelijk de beoogde beeldkwaliteit te handhaven. Bij de instandhouding wordt onderscheid gemaakt tussen dagelijks onderhoud (DO), groot onderhoud (GO) en vervangingen (VV). Dagelijks / jaarlijks onderhoud DO omvat de reguliere, jaarlijks terugkerende kosten voor de instandhouding. Het DO betaalt het recreatieschap uit de exploitatiebegroting.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
GO omvat de kosten voor instandhouding die niet ieder jaar terugkeren en levensduur verlengend zijn. Deze maatregelen worden uitgevoerd op basis van de meerjarenplanning en inspecties. Het GO en kleine VV (vervangingen tot € 50.000) betaalt het recreatieschap uit de voorziening GO. Die voorziening wordt gevoed met een jaarlijkse dotatie vanuit de exploitatiebegroting. De jaarlijkse dotatie is berekend op basis van het werkelijk geplande groot onderhoud en de kleine vervangingen in de komende 10 jaren, zoals dat vastligt in een door het bestuur vastgesteld beheerplan (zie de meerjarenbegroting). De kosten voor GO en kleine VV worden geboekt via de exploitatie, met daar tegenover een even grote onttrekking uit de voorziening. Op deze manier worden de betreffende lasten goed gemonitord. Grote vervangingen Grote VV, maatschappelijke vervangingen boven € 50.000 en economische vervangingen van bijvoorbeeld gebouwen, betaalt het recreatieschap uit de reserve. Vanuit de algemene reserve wordt een bedrag ter grootte van het netto investeringsbedrag overgeheveld naar de bestemmingsreserve. Het BBV schrijft voor dat alle investeringen als bezit (materiële vaste activa) op de balans moeten staan. Op de balans is rekening gehouden met een realistische jaarlijkse waardedaling. Die waardedaling leidt tot de jaarlijkse afschrijvingslasten (kapitaallasten).
De bestemmingsreserve egalisatie dient ter dekking van de kapitaallasten van geactiveerde kapitaaluitgaven.
Pagina 25 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
Paragrafen
C. Financiering
Totale lasten DO, GO en VV
Totaal kapitaalgoederen Dagelijks onderhoud
D. Bedrijfsvoering
Taakveld 2.1
De vervangingen of groot onderhoud komt voort uit inspecties en de leeftijd van voorzieningen.
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
Verkeer en vervoer
In programma 2 zijn voor dit taakveld de volgende kosten begroot.
2027
2028
2029
2030
1.344.704
1.403.471
1.463.048
1.504.306
Totale lasten 2.1 VERKEER EN VERVOER
2027
2028
2029
2030
Verhardingen
128.805
301.132
87.899
204.420
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
245.427
578.898
282.796
495.901
Civiele kunstwerken
72.450
219.978
105.377
222.081
Kapitaallasten
63.436
73.745
69.729
68.641
137.768
141.653
145.648
149.755
1.653.567
2.056.114
1.815.573
2.068.849
Inzet RNH en overige bedrijfskosten
2027
2028
2029
2030
En per saldo toevoeging (of onttrekking) aan de voorziening GO
88.999
-101.054
110.660
-77.603
Totaal
428.023
561.709
449.584
498.653
Totaal Vervangingsinvesteringen (opgenomen in de balans) Maatschappelijke vervangingen >50.000
201.283
606.729
612.667
183.591
Economische vervangingen > 10.000
134.500
-
-
-
Onderstaand worden de kapitaalgoederen per taakveld en categorie verder uitgewerkt.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 26 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
Paragrafen
C. Financiering
D. Bedrijfsvoering
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
Categorie verhardingen
Categorie civiele kunstwerken
Recreatieschap Twiske-Waterland heeft in totaal 34,6 hectare aan verhardingen in de vorm van gesloten verharding (asfalt ca 15 ha) voor rijbanen, parkeerterreinen, fietsen wandelpaden en half verharding voor de overige wandelpaden. Ook de ruiterpaden zijn in deze categorie opgenomen. De wegen en paden worden periodiek geïnspecteerd om vast te stellen waar onderhoud noodzakelijk is.
Het recreatieschap heeft totaal 607 stuks kunstwerken zoals bruggen en waterstaatkundige voorzieningen zoals stuwen en duikers.
De beeldkwaliteit voor verhardingen is vastgesteld op niveau B. Dat betekent dat er kleine oneffenheden en randschade voor komen. Bij gladheid wordt de verharding niet gestrooid vanwege lage verkeersintensiteit.
CIVIELE KUNSTWERKEN
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
27.410
28.183
28.978
29.795
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
18.118
164.873
49.477
165.364
Kapitaallasten
26.922
26.922
26.922
26.922
Totaal
72.450
219.978
105.377
222.081
VERHARDINGEN
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
71.923
73.951
76.036
78.181
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
56.882
227.181
11.863
126.239
-
-
-
-
128.805
301.132
87.899
204.420
Kapitaallasten Totaal
De beeldkwaliteit voor civiele kunstwerken is vastgesteld op niveau B. Dat betekent dat er incidenteel slijtage aan het brugoppervlak, rotting en scheuren mogelijk zijn.
In 2027 staat voor € 25.000 aan investeringen in maatschappelijk nut gepland voor de recreatieve verbinding Zeesluis Edam. In 2026 is reeds € 50.000 geïnvesteerd, waardoor het totale investeringsbedrag op € 75.000 uitkomt. Vervangingsinvesteringen (opgenomen in de balans) Maatschappelijke vervangingen >50.000 Economische vervangingen > 10.000
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
2027
2028
2029
2030
25.000
-
-
-
-
-
-
-
Pagina 27 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
Paragrafen
C. Financiering
Overzicht van baten en lasten
D. Bedrijfsvoering
E. Grondbeleid
F. Participanten
Vervangingsinvesteringen (opgenomen in de balans)
2027
2028
2029
2030
-
-
-
-
134.500
-
-
-
Taakveld 2.2 Parkeren Het recreatieschap heeft in Het Twiske een voorziening voor het betaald parkeren, bestaande uit slagbomen, betaalautomaten en bijbehorende randapparatuur. In 2027 zijn investeringen gepland van €134.500 voor onderhoud aan het betaald parkeren systeem.
Economische vervangingen > 10.000
Totale lasten 2.2 PARKEREN
2027
2028
2029
2030
Parkeren
131.146
145.014
146.257
148.505
Inzet RNH en overige bedrijfskosten
82.827
85.163
87.565
90.034
-
-
-
-
213.974
230.177
233.822
238.539
Taakveld 5.7.2 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
En per saldo toevoeging (of onttrekking) aan de voorziening GO Totaal PARKEREN
Maatschappelijke vervangingen >50.000
2027
2028
2029
2030
In programma 2 zijn voor dit taakveld de volgende kosten begroot: Totale lasten 5.7.2 OPENBAAR GROEN EN (OPENLUCHT) RECREATIE
2027
2028
2029
2030
Groen
391.823
419.040
440.344
452.250
Water, oevers en stranden
76.873
91.222
93.275
95.387
Pontjes
25.335
25.849
26.404
26.975
Terreinmeubilair
440.727
468.213
474.646
499.357
Hygiënische maatregelen / nuts, riolering en reiniging
249.673
271.136
288.495
296.342
Dagelijks onderhoud
111.871
115.026
118.270
121.605
Groot onderhoud en vervangingen <50.000
-
-
-
-
Kapitaallasten
19.275
29.988
27.988
26.900
Gebouwen en materieel
136.734
114.530
152.875
123.531
Totaal
131.146
145.014
146.257
148.505
Inzet RNH en overige bedrijfskosten
931.174
649.412
703.085
719.996
En per saldo toevoeging (of onttrekking) aan de voorziening GO
84.574
-58.844
25.544
702
2.336.913
1.980.559
2.204.669
2.214.541
In 2027 staat voor € 134.500 aan investeringen in economisch nut gepland voor betaald parkeerinstallaties.
Totaal
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 28 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
Paragrafen
C. Financiering
Overzicht van baten en lasten
D. Bedrijfsvoering
E. Grondbeleid
F. Participanten
WATER, OEVERS EN STRANDEN
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
70.833
72.831
74.884
76.996
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
6.040
18.391
18.391
18.391
-
-
-
-
76.873
91.222
93.275
95.387
Categorie groen Recreatieschap Twiske-Waterland bevat in totaal 220 hectare aan gras en rietland in de vorm van ligweiden en groene stranden (41 ha) en kruidenrijke hooilanden, moeras en rietvelden. Verder heeft het recreatieschap in totaal 78 ha beplanting bestaande uit beplanting. De beeldkwaliteit voor grasvegetaties is vastgesteld op niveau B. De beeldkwaliteit voor beplanting is vastgesteld op niveau B. Dat betekent dat er incidenteel bosplantsoen-overgroei (bramen) over (half verharding) en grasvegetatie kan voorkomen. De vitaliteit van de bomen is over het algemeen goed. GROEN
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
379.744
400.876
422.180
434.086
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
12.079
18.164
18.164
18.164
-
-
-
-
391.823
419.040
440.344
452.250
Kapitaallasten Totaal
Kapitaallasten Totaal
Categorie water, oevers en stranden Het recreatieschap heeft in totaal 200 ha water en 8 zandstranden (1,1 ha). De inrichting van de zwemplekken en het zwemwater moeten aan de wettelijke eisen voldoen: de wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden (Whvbz).
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 29 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
Paragrafen
C. Financiering
D. Bedrijfsvoering
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
Categorie pontjes
Categorie hygiënische maatregelen/ nutsvoorzieningen, riolering en reiniging
Het recreatieschap heeft in de verschillende gebieden in totaal 5 pontjes.
Het Recreatieschap Twiske-Waterland heeft drie doorspoelgemalen in bedrijf voor het bevorderen van de zwemwaterkwaliteit: Bij de Speelsloot, het Vennegatstrand en het Doesstrand.
PONTJES
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
19.141
19.680
20.235
20.806
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
6.194
6.169
6.169
6.169
-
-
-
-
25.335
25.849
26.404
26.975
Kapitaallasten Totaal
In de verschillende terreinen staan in totaal 19 electrakasten. De 134 rolcontainers en 85 afvalbakken worden in het hoogseizoen dagelijks geleegd. Ook het periodiek rapen van zwerfvuil en het verwijderen van gestort afval op de parkeerterreinen behoort tot deze categorie. De beeldkwaliteit voor reiniging is vastgesteld op niveau B. Dat betekent dat er in het gebied weinig zwerfafval ligt.
Categorie terreinmeubilair Het recreatieschap heeft in totaal 2627 stuks terreinmeubilair, waarvan 49 speeltoestellen en 2578 overig terreinmeubilair zoals picknicksets, banken, antiautopalen, verkeersborden, enzovoorts. De beeldkwaliteit voor terreinmeubilair is vastgesteld op niveau B volgens de CROWsystematiek. Dat betekent dat er incidenteel overgroei van beplanting mogelijk is. TERREINMEUBILAIR
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
335.079
344.528
354.244
364.233
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
105.648
123.685
120.402
135.124
-
-
-
-
440.727
468.213
474.646
499.357
Kapitaallasten Totaal
Het recreatieschap heeft in totaal 10 toiletgebouwen in het Twiske, die in het seizoen meerdere keren per week schoongemaakt worden. De aansluiting van de toiletgebouwen en overige bebouwing op het gemeentelijke rioolstelsel gebeurt met 14 rioolgemalen en 11.700 meter persriolering. Voor schoon water voorzieningen zijn er watertappunten en 11.000 meter waterleiding.
HYGIËNISCHE MAATR. / NUTS, RIOLERING EN REINIGING
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
243.633
260.926
278.285
286.132
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000
6.040
10.210
10.210
10.210
-
-
-
-
249.673
271.136
288.495
296.342
Kapitaallasten
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Totaal
Pagina 30 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
Paragrafen
C. Financiering
D. Bedrijfsvoering
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
Categorie gebouwen en materieel Dit omvat het onderhoud aan de openbare gebouwen, verhuurde gebouwen en materieel zoals voertuigen en grote machines. Het recreatieschap heeft in totaal 19 gebouwen in eigen beheer. De beeldkwaliteit voor gebouwen is vastgesteld op niveau B volgens de CROWsystematiek. Dat betekent dat er incidenteel aan de buitengevel en aan de binnenzijde vervuiling mogelijk is. GEBOUWEN EN MATERIEEL
2027
2028
2029
2030
Dagelijks onderhoud
85.070
87.469
89.936
92.472
Groot onderhoud en vervangingen < 50.000 per object
34.425
10.225
48.120
16.240
Kapitaallasten
17.239
16.836
14.819
14.819
Totaal
136.734
114.530
152.875
123.531
2027
2028
2029
2030
176.283
606.729
612.667
183.591
-
-
-
-
Vervangingsinvesteringen (opgenomen in de balans) Maatschappelijke vervangingen >50.000 Economische vervangingen > 10.000
Figuur 6: Wandelroute in Het Twiske
In bovenstaande tabel zijn de verwachte investeringen in maatschappelijk nut weergeven in de ontwikkelprogramma ‘uitvoering Twiske Poort’, ‘renovatie toiletgebouwen’ en ‘aanpassen bewegwijzering wandel- en fietsroutenetwerk en Tops Markermeerdijken’.
Programmabegroting 2027 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 31 van 62
Samenvatting A. Weerstandsvermogen
Programma’s B. Kapitaalgoederen
C. Financiering
Paragrafen D. Bedrijfsvoering
Overzicht van baten en lasten E. Grondbeleid
F. Participanten
C. Financiering Wet Financiering decentrale overheden De Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) heeft als uitgangspunt het beheersen van risico's. De belangrijkste kenmerken in dat kader zijn een tweetal randvoorwaarden voor het treasurybeleid. De eerste is dat het aangaan en verstrekken van geldleningen alsmede het verlenen van garanties allen zijn toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak. De tweede houdt in dat uitzettingen een prudent karakter (=met beleid en inzicht bezien) moeten hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van onnodige risico's.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het bedrag ter grootte van 8,2% van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Het doel van de limiet is de vlottende schuld (kortlopende leningen) te beperken. In de onderstaande tabel is de kasgeldlimiet voor het begrotingsjaar bepaald. Kasgeldlimiet Omvang primaire begroting (excl. reserves) Bij ministeriële regeling vastgestelde percentage
Op 7 december 2022 heeft het Algemeen Bestuur haar verordening financieel beheer vastgesteld in gevolge artikel 59 Wet Gemeenschappelijke Regelingen en de Wet Financiering Decentrale Overheden over de kaders voor de inrichting en uitvoering van de financieringsfunctie. Ook is in deze openbare vergadering de controleverordening vastgesteld in gevolge artikel 59 Wet Gemeenschappelijke Regelingen en de artikelen 190 tot en met 219 van de Provinciewet.
Kasgeldlimiet
2027 4.447.043 8,20% 364.700
Vlottende schuld
-
Vlottende middelen
-
Ruimte onder de kasgeldlimiet
364.700
Risicobeheer
Renterisiconorm
Binnen de Wet Fido zijn 2 normen vermeld waaraan dient te worden voldaan. De normen bestaan uit de kasgeldlimiet en de rente-risiconorm. De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een looptijd van maximaal 1 jaar en de renterisiconorm op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar. Het doel van deze normen is te voorkomen dat bij herfinanciering van leningen bij (aanzienlijk) hogere rente grote schokken optreden in de hoogte van de rente die het recreatieschap moet betalen. De normen beperken de budgettaire risico’s. Recreatieschap Twiske-Waterland is volgens het huidige liquiditeits- en financieringsbeleid binnen de kasgeldlimiet en renterisiconorm gebleven.