2.3 Jaarstukken 2025.pdf
Tekst van het document
Bronvermelding foto’s: Bureau Toerisme Laag-Holland
Versie 12 maart 2026
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Samenvatting ............................................................................................. 3 Jaarverslag.................................................................................................. 7 Programmaverantwoording .......................................................................................... 13 Programma 1. Ontwikkeling en inrichting ..................................................................... 15 Programma 2. Beheer en onderhoud ............................................................................. 20 Programma 3. Toezicht en veiligheid ............................................................................. 25 Programma 4. Bestuur en ondersteuning ...................................................................... 26 Programma 5. Algemene dekkingsmiddelen ................................................................. 28 Paragrafen ..................................................................................................................... 30 A. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 31 B. Kapitaalgoederen ....................................................................................................... 33 C.
Financiering ................................................................................................................ 42 D. Bedrijfsvoering en openbaarheid ............................................................................... 44 E. Grondbeleid ................................................................................................................ 49 F. Participanten .............................................................................................................. 51
Jaarrekening ............................................................................................. 54 Overige gegevens...................................................................................... 72 Bijlagen .................................................................................................... 77
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 2 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Samenvatting Het werkgebied van het recreatieschap bestaat uit het grondgebied van de gemeenten Amsterdam (Landelijk Noord), Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad en in Alkmaar het gebied Graft-De Rijp. Deze gemeenten (met uitzondering van Alkmaar) nemen samen met Provincie NoordHolland deel aan de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twiske-Waterland. Het recreatieschap beheert en ontwikkelt recreatieterreinen, natuurterreinen en recreatieve routes en objecten in haar werkgebied. Zij bekostigt haar activiteiten uit inkomsten van huren, pachten, evenementen en betaald parkeren, projectsubsidies en bijdragen van de participanten. Recreatie Noord-Holland is de uitvoeringsorganisatie voor het recreatieschap. Kerngegevens: 31.000 hectare werkgebied, waarvan 855 hectare beheergebied (Het Twiske en Purmerland). Binnen het werkgebied worden 1200 km wandel-, fiets-, vaaren ruiterroutes beheerd en onderhouden. Het Twiske is een recreatiegebied met een Natura2000 status. Dit houdt onder andere in dat er met het beheer en ontwikkelingen wordt rekening gehouden met de natuur, biodiversiteit en de bijbehorende wet- en regelgeving. Een voorbeeld hiervan is onze actieve rol bij het uitvoeren van het Natura2000 beheerplan.
Bestuurlijke ontwikkelingen In het voorjaar is de heer Marc Wit namens de gemeente Wormerland toegetreden tot het Algemeen Bestuur. In dezelfde periode is de heer Wessel Breunesse van de gemeente Zaanstad benoemd tot vicevoorzitter. Vanwege het vertrek van de heer Breunesse is de vertegenwoordiging van de gemeente Zaanstad bij de laatste vergadering van het Algemeen Bestuur gewijzigd. De heer Gerard Slegers heeft namens Zaanstad zitting genomen in zowel het Dagelijks Bestuur als het Algemeen Bestuur en is tevens benoemd tot vicevoorzitter van het recreatieschap. In het algemeen bestuur zitten namens:
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Amsterdam: mevrouw Yassmine el Ksaihi, tevens voorzitter Edam-Volendam: de heer Dirk Dijkshoorn Landsmeer: de heer Bas ten Have Oostzaan: de heer Eelco Taams Purmerend: de heer Mario Hegger Waterland: de heer Harm Scheepstra Wormerland: de heer Marc Wit Zaanstad: de heer Gerard Slegers, tevens vicevoorzitter Provincie: mevrouw Esther Rommel Het dagelijks bestuur bestaat uit de vertegenwoordigers van de gemeenten: Amsterdam, Edam-Volendam, Oostzaan en Zaanstad.
Ontwikkelingen in 2025 Het jaar 2025 stond voor Recreatieschap Twiske-Waterland in het teken van de uitvoering en verdere doorontwikkeling van het in 2020 vastgestelde Ontwikkelprogramma Twiske-Waterland. In de afgelopen jaren is substantiële voortgang geboekt, zichtbaar in diverse ruimtelijke, recreatieve en ecologische ontwikkelingen binnen het werkgebied van het recreatieschap. Deze ontwikkelingen versterken niet alleen de kwaliteit van het landschap, maar dragen ook bij aan de brede welvaart van de samenleving: een gezonde leefomgeving, mogelijkheden voor ontspanning dichtbij huis en ruimte voor natuurbeleving. Ook werd het recreatieschap geconfronteerd met bredere maatschappelijke en financiële opgaven. De regio staat voor een omvangrijke woningbouwopgave en de bevolkingsgroei leidt tot een structurele toename van de recreatiebehoefte. Deze groei komt echter op een moment waarop gemeenten en organisaties worden geconfronteerd met lagere bijdragen uit het Gemeentefonds. Ook bestaat onzekerheid
Pagina 3 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
over de structurele financiering van het beheer van de zogenoemde ‘recreatie om de stad’, zoals in het Purmerbos. Dit alles heeft effecten op de gezamenlijke financiering van recreatieve voorzieningen. Participanten willen bezuinigingen onderzocht hebben, terwijl de vraag naar hoogwaardige en toegankelijke recreatie juist toeneemt. Dit vraagt om scherpe keuzes die het recreatieve aanbod op peil houden. In 2025 heeft het recreatieschap daarom samen met de participanten mogelijke bezuinigingsscenario’s uitgewerkt en het kansen geïdentificeerd om de eigen inkomsten te verhogen. Voorbeelden hiervan zijn de wervingsprocedure voor een nieuw grootschalig evenement op evenementenlocatie De Hogelkamp en het actief verkennen van een lichte stijging van de prijs voor parkeren in Het Twiske. Daarnaast is de samenwerking met de participanten verder geïntensiveerd om gezamenlijk de toenemende recreatiedruk effectief het hoofd te bieden. Desondanks heeft het recreatieschap onverminderd grote ambities. Zo wordt met het project ‘Twiske Poort’ gewerkt aan de realisatie van een nieuw en dynamisch ontvangstgebied in Het Twiske, werkt het recreatieschap aan een nieuwe recreatieve verbinding over de zeesluis Edam en vindt een inventarisatie plaats voor de ontwikkeling van een groene speelvoorziening en pluktuin bij Amsterdam-Noord.
Met deze inspanningen zet Recreatieschap Twiske-Waterland gericht in op het toegankelijk houden en versterken van groen en recreatie voor alle inwoners en bezoekers van de regio, nu en in de toekomst. Zie het jaarverslag voor een gedetailleerdere weergave van de (recreatieve) ontwikkelingen in het recreatieschap
Wat heeft het gekost en opgeleverd? De totale lasten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar € 4.229.412. Hiervan is € 2.845.348 benut voor het beheren en onderhouden van de gebieden en voorzieningen. Daarnaast is € 622.331 besteed aan het ondersteunen van het bestuur. Dit is inclusief de kosten van het bestuursbureau. Verder is € 330.736 uitgegeven voor
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
veiligheid en toezicht. Tenslotte hebben ontwikkeling en inrichting € 428.676 en algemene dekkingsmiddelen € 2.321 gekost. De totale baten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar € 4.177.929. Hiervan kwam € 3.026.621 uit de participantenbijdragen. Daarnaast bestond € 1.047.032 van de baten uit parkeeropbrengsten, evenementeninkomsten, rentebaten en huren en pachten. Tot slot kwam € 104.276 uit subsidies en (project)bijdragen. De jaarrekening 2025 van Twiske-Waterland sloot met een lagere onttrekking uit de reserve dan begroot. In plaats van de begrote onttrekking van € 181.793 is de werkelijke onttrekking € 51.483: een voordeel van € 130.310. Dit bedrag is opgebouwd uit twee componenten: regulier en incidenteel. Het resultaat op reguliere werkzaamheden is € 115.617 positiever dan begroot en het resultaat op de incidentele werkzaamheden is € 14.699 positiever dan begroot. Voorgesteld wordt om het resultaat van € 51.483 (negatief) te onttrekken aan de reserves.
Financieel resultaat Het financiële resultaat is beter dan vooraf begroot. De jaarrekening laat over 2025 een negatief resultaat zien van € 51.483, terwijl een negatief resultaat van € 181.793 was begroot. Het positieve verschil van € 130.310 wordt verklaard door: •
Hogere parkeeropbrengsten (€ 52.000 positief) door stijgende bezoekersaantallen die met de auto het gebied in komen;
•
Hogere opbrengsten uit evenementen (€ 25.000 positief) doordat de variabele vergoeding, afhankelijk van aantal verkochte tickets, hoger is dan begroot;
•
Hogere huur- en overige opbrengsten (€ 25.000 positief). In 2025 is een huurovereenkomst grond voor woonunits Oekraïners afgesloten en zijn hogere opbrengsten gerealiseerd door onder andere de verkoop van houtsnippers en een subsidie uit het restauratiefonds.
Pagina 4 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
•
Lagere kosten voor verzekeringen (€ 16.000 positief) onder andere doordat een groter deel van de kosten is doorbelast aan ondernemers dan begroot;
•
Lagere kosten incidentele projecten (€ 15.000 positief);
•
Minder uitgegeven aan externe promotie werkzaamheden dan begroot (€ 13.000 positief);
•
Lagere externe kosten voor WOO-verzoeken (€ 10.000 positief);
•
Hogere kosten voor programmasturing (€ 29.000 negatief). In 2025 zijn op verzoek van het bestuur bezuinigingsscenario’s uitgewerkt. Ook is gekeken naar mogelijkheden om het verdienvermogen te verhogen van bestaande en eventueel nieuwe (commerciële) activiteiten. Daarnaast zijn er extra werkzaamheden gepleegd voor de governance discussie;
•
Diverse posten (€ 3.000 positief). Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Verschil
Overige gegevens en bijlagen
Participantenbijdragen Zoals afgesproken in de gemeenschappelijke regeling wordt de participantenbijdrage jaarlijks geïndexeerd. Voor 2025 was de index 6,20%. Ook is een eenmalige verlaging van de participantenbijdrage van € 73.000 doorgevoerd in 2025 conform het besluit van het algemeen bestuur van juli 2024. Na verwerking van deze verlaging komt de index uit op 3,70%. Deze index is in de tabel hieronder verwerkt. Participant
Bijdragenverdeling 2025
Bijdrage in 2024
Bijdrage in 2025
Provincie Noord-Holland
56,04%
1.635.606
1.696.123
Gemeente Amsterdam
23,56%
687.642
713.084
Gemeente Edam-Volendam
1,33%
38.818
40.255
Gemeente Landsmeer
1,62%
47.370
49.123
Gemeente Oostzaan
0,66%
19.340
20.056
Lasten
4.229.412
4.197.379
32.033
Gemeente Purmerend
6,96%
203.152
210.670
Baten
4.177.929
4.015.586
162.343
Gemeente Waterland
0,65%
18.928
19.629
Saldo
-51.483
-181.793
130.310
Gemeente Wormerland
0,61%
17.726
18.382
Gemeente Zaanstad
8,57%
250.048
259.299
100,00%
2.918.630
3.026.621
Voor nadere toelichting verwijzen wij naar de jaarrekening op pagina 53.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Totaal
Pagina 5 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Ontwikkeling van reserves en voorzieningen In onderstaande tabel is te zien dat het negatieve resultaat van de jaarrekening is onttrokken aan de reserves, waarbij de algemene reserve met € 1.648.700 is afgenomen en de bestemmingsreserves met € 1.597.217 zijn toegenomen. De grote verschuiving in reserves wordt verklaard doordat in 2025 twee nieuwe bestemmingsreserves zijn gevormd conform de besluiten van het AB (april en juli 2025). Het betreft de bestemmingsreserve Twiske Poort en de bestemmingsreserve toiletgebouwen voor respectievelijk € 678.810 en € 830.000. Deze bedragen zijn overgeheveld uit de algemene reserve. De algemene reserve laat dan ook een flinke daling zien.
Waar kwam het geld vandaan?
104.276 3%
51.483 1% Participantenbijdragen Evenementen, parkeeropbrengsten, rentebaten, huren en pachten
1.074.032 25%
Subsidies en (project)bijdragen 3.026.621 71%
Onttrekking reserve
De reserves van Twiske-Waterland bedroegen eind 2025 in totaal € 5.365.672. De voorziening groot onderhoud is in 2025 afgenomen en bedraagt eind 2025 € 342.277. Dit geld is nodig voor de uitvoering van groot onderhoud in komende jaren.
Algemene reserve
Stand per 31-12-2025
Stand per 31-12-2024
Verschil
1.137.456
2.786.155
-1.648.700
Bestemmingsreserves
4.228.216
2.630.999
1.597.217
Totaal reserves
5.365.672
5.417.155
-51.483
342.277
477.631
-135.354
5.707.949
5.894.786
-186.837
Voorziening groot onderhoud Totaal reserves en voorzieningen
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
2.321 0%
Bestedingen in de programma's 428.676 10% 1. Ontwikkeling en inrichting
622.331 330.736 15%
2. Beheer en onderhoud
8%
3. Veiligheid en toezicht 4. Bestuur en ondersteuning 2.845.348 67%
5. Algemene dekkingsmiddelen
Pagina 6 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Jaarverslag Beleidsverantwoording Het doel van Recreatieschap Twiske-Waterland is vastgelegd in artikel 2 van de Gemeenschappelijke Regeling, gewijzigd vastgesteld op 16 mei 2024: a. Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de openluchtrecreatie; b. In samenhang met het vorenstaande tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijkmilieu; c. Het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt en d. Het verwerven van inkomsten uit het recreatiegebied ter verwezenlijking en instandhouding van de direct hiervoor genoemde doelstellingen. Strategische doelen In 2020 werd het Ambitiedocument en ontwikkelprogramma vastgesteld. De strategische doelen zijn daarin vastgesteld. Dit is ‘waar we het voor doen’: •
Meer biodiversiteit;
•
Betere spreiding recreanten;
•
Breder recreatief aanbod.
Operationele doelen Naast beheren en onderhouden van de gebieden en voorzieningen werd in 2025 gerealiseerd:
•
Vaststelling Beeldkwaliteitsplan Twiske Poort (Vastgesteld 2 juli 2025);
•
Onderzoek naar de haalbaarheid van Zonnepanelen bij de ontwikkeling van de Twiske Poort;
•
Vormgeven van recreatieve elementen Markermeerdijken en omlegging van bestaande routes tijdens de werkzaamheden en tevens oplevering van modules in het project;
•
Participatieonderzoek voor de Zeesluis Edam;
•
Werving van een nieuw grootschalig evenement;
•
Opstarter gesprekken met de gemeente Zaanstad over eventuele opname van het Jagersveld/Jagersplas in de Gemeenschappelijke Regeling;
•
Realisatie van verschillende landvasten in landschap Waterland;
•
Voorbereidingswerkzaamheden voor groot onderhoud en vervanging van de openbare toiletgebouwen in Het Twiske in de jaren 2026-2028;
•
Uitwerken van bezuinigingsscenario’s en deze bestuurlijk vast te laten leggen.
Er is een start gemaakt met, maar nog niet afgerond: •
Vervolg van de procedure voor het ontgrenzen en begrenzen van Natuur Netwerk Nederland (NNN) gebieden, bij de provincie;
•
Implementatie van een nieuwe indexatiemethodiek.
Voor ondersteuning van de bedrijfsvoering en bestuurlijke slagkracht werd: •
De vernieuwing van het contract met RNH voorbereid en geaccordeerd;
•
De accountantsdiensten voor komende jaren zijn Europees aanbesteed;
•
Tekenen van de nieuwe erfpachtcontracten met Staatsbosbeheer;
•
Actualisatie van afschrijf categorieën- en perioden;
•
Het evalueren en actualiseren van het voortschrijdend ontwikkelprogramma;
•
•
De procesbegeleiding en contractvorming van zorgboerderij De Marsen;
Een geactualiseerde financiële prognose is gemaakt voor de laatste ABvergadering van het jaar;
•
Het faciliteren van natuur inclusieve recreatie;
•
Het kader voor begrotingsrechtsmatigheid is aangepast;
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 7 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording
•
De financiële rechtmatigheidscontrole is uitgevoerd, waaribj de aangevelingen leiden tot het aanscherpen van bedrijfsprocessen;
•
Verbeteringen zijn doorgevoerd in de ICT, digitale veiligheid en gegevensbescherming;
•
De archivering is verder gedigitaliseerd;
•
De online keuzehulp voor natuurinclusief ondernemen (https://www.natuurinclusieverecreatie.nl/) is door RNH ontwikkeld en in gebruik genomen;
•
Afgeronde evaluatie van het bestuursbureau met als uitkomst dat het contract per 31-12-2025 is opgezegd. Dit houdt in dat er per 31-12-2026 niet meer gebruik wordt gemaakt van diensten van het bestuursbureau;
Externe ontwikkelingen Het recreatieschap werd geconfronteerd met ontwikkelingen, waarop moest worden ingespeeld. De belangrijkste is. Verder is te noemen: •
Vertraging locatieontwikkelingen door uitblijvende besluiten, onvoldoende ontwikkelcapaciteit en/of de mindere economische vooruitzichten;
•
Extremer wordende weersituaties zoals het extreem droge voorjaar wat (kan) leidt tot hogere beheerkosten;
•
n 2025 is in Nederland meer aandacht voor de toepassing van zogenoemde LD-staalslakken in infrastructurele projecten. Dit materiaal, afkomstig uit de staalindustrie, wordt gebruikt als fundering of ophoogmateriaal. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) concludeerde echter dat deze toepassingen op een groot aantal locaties (kunnen; het is immers niet absoluut zeker) leiden tot milieuschade, zoals verzuring van het oppervlaktewater, uitspoeling van zware metalen en aantasting van bodemecologie. Ook binnen het beheergebied van het recreatieschap is deze problematiek actueel. In het Purmerbos is in opdracht van het recreatieschap onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van staalslakken bij een fietspad. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek zijn passende maatregelen genomen. Verdere informatie
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
kan gevonden worden in een apart nieuwsitem op de website: Informatie over staalslakken; •
Door verandering in mobiliteit, automatisering en kunstmatige intelligentie (AI) veranderen de traditionele identiteiten rondom recreatief gebruik. De behoefte aan nieuwe vormen van zingeving en welzijn in het buitengebied neemt toe. Met name de rol van AI in de buitenbeleving neemt toe bijvoorbeeld bij storytelling bij routes;
•
Bovendien heeft het recreatieschap te maken met de gevolgen van de grote woningbouwopgave. Met de groei van het aantal woningen en dus het aantal inwoners is sprake van een grotere recreatiebehoefte. Dit leidt tot een grotere druk op de recreatiegebieden, waarbij het van belang is om de balans tussen natuur en recreatie te vinden. Dit vraagt om heldere keuzes, waarbij een inzet op recreatie in het ene gebied helpt om natuurwaarden elders in stand te houden.
Figuur 1: Schotse hooglander in Het Twiske
Pagina 8 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording
Het jaar van recreatieschap Twiske-Waterland Het recreatieschap heeft in 2025 de onderstaande onderdelen van het programma Twiske-Waterland kunnen realiseren. Weer 60 jaar groene recreatieruimte Na een complex proces van meerdere jaren heeft recreatieschap Twiske-Waterland een overeenkomst bereikt met Staatsbosbeheer over de voorwaarden en termijnen van de nieuwe erfpachtcontracten. Hiermee zijn de inwoners van de provincie NoordHolland van weer 60 jaar groene recreatieruimte in Het Twiske met een verlengingsoptie voor nog eens 60 jaar. Daarnaast heeft Twiske-Waterland voortaan geen toestemming meer nodig van Staatsbosbeheer voor uitgiftes in ondererfpacht, mits deze binnen de vastgestelde zonering- en functiekaders passen. Afronding project recreatief Grid Het project Recreatief Grid Laag Holland onderdeel van het langjarig programma LaagHolland, is afgerond. Het project is zeer succesvol afgerond waarbij vrijwel alle vooraf gestelde projectdoelen zijn behaald: •
Een regio Laag-Holland overkoepelend communicatieprogramma is uitgevoerd onder de titel ‘Buitengewoon vitaal Laag-Holland’. Meer informatie is te vinden op: Buitengewoon Vitaal Platteland | Laag Holland.
•
Het inspiratiedocument voor de verdere ontwikkeling van het regionale recreatieve netwerk tot 2050 “Versterking recreatief netwerk Laag Holland, en de Recreatieparadox bespreekbaar gemaakt” is opgeleverd. Zie hiervoor rapport_recreatief_netwerk_laag_holland_-_eindrapport_optimized.pdf.
•
Er zijn inspanningen geleverd om het gebruik van het openbaar vervoer van en naar de natuur- en cultuurlandschappen te verbeteren en treinstations als Buitenpoort te gebruiken. Meerdere aanlegplaatsen zijn gerealiseerd in onder andere een Natura 2000 gebied om de waterrecreatie daar in goede banen te leiden.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Start gesprekken Jagersveld/Jagersplas In 2025 zijn verkennende gesprekken tussen Twiske-Waterland en de gemeente Zaandam opgestart om een quickscan uit te voeren voor een eventuele opname van het Jagersveld/Jagersplas in de Gemeenschappelijke Regeling. Het centrale onderwerp in deze fase van het onderzoek zijn de voor- en nadelen van een eventuele opname van het Jagersveld in het beheerpakket van het recreatieschap. Hierbij wordt ook onderzocht of er (door)ontwikkelkansen zijn. Begin 2026 wordt de rapportage opgeleverd. Zeesluis Edam Het afgelopen jaar zijn belangrijke stappen gezet richting de realisatie van de nieuwe recreatieve verbinding over de Zeesluis Edam. Door een extern ingenieursbureau is een concept ontwerp van de brug gemaakt en een begroting opgesteld. In het voorjaar heeft het bestuur van het recreatieschap ingestemd met cofinanciering van de Zeesluis Edam, in samenwerking met de gemeente Edam-Volendam en een subsidie van de Vervoerregio Amsterdam. Aansluitend is een laagdrempelig participatietraject gestart, met onder andere een fysieke inloopbijeenkomst bij de Zeesluis, persoonlijke gesprekken en andere contacten met direct omwonenden van het sluiscomplex. Deze gesprekken hebben waardevolle inzichten opgeleverd en zijn opgenomen in een uitgebreid participatieverslag. Werken aan betere waterkwaliteit Een goede waterkwaliteit is van belang in Het Twiske.
De waterkwaliteit kan verbeteren door het verwijderen van slib dat rijk is aan voedingsstoffen uit sloten. Dit slib bevat onder andere nutriënten die vanuit de bodem in het oppervlaktewater terechtkomen. Door het slib weg te halen, neemt deze nalevering af en krijgt het water de kans om schoner te worden. Voordat er gebaggerd kan worden, is onderzoek nodig, dat onderzoek is opgestart in december 2025. Daarbij kijken we naar geschikte locaties
Pagina 9 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording
én naar de samenstelling van het slib, met speciale aandacht voor fosfaat. Op basis van dit onderzoek wordt bepaald waar baggeren zinvol en effectief is. Versterking Markermeerdijken Ook in 2025 zijn belangrijke mijlpalen bereikt binnen de werkzaamheden voor de versterking van de Markermeerdijken. De beheerovereenkomst voor het beheer van de fiets- en wandelverbindingen en de recreatieve voorzieningen is vastgesteld. Daarnaast zijn diverse (onderdelen van) modules conform planning opgeleverd. Tevens vindt er beperkt beheer plaats. Daarnaast is de toekomstige beheerlast van de vijf dijkplaatsen is in kaart gebracht. Gesprekken over de bijbehorende beheerovereenkomst zijn gaande. Aangezien de uitvoering van de dijkversterking nog voortduurt, blijven omleidingsroutes van kracht. Deze worden door het Routebureau correct en tijdig gecommuniceerd aan gebruikers. Uitfasering bestuursbureau Per 1 Januari 2022 is het bestuursbureau gestart, met als doel een duidelijkere afscheiding van de opdrachtgever-opdrachtnemer-relatie tussen de recreatieschappen en de uitvoeringsorganisatie Recreatie Noord-Holland. Bij de oprichting is overeengekomen dat in 2025 een evaluatie zou plaatsvinden. In deze evaluatie is geconcludeerd dat het bestuursbureau niet uit de verf is gekomen zoals dat destijds was bedacht.
Besloten is de dienstverleningsovereenkomst met het bestuursbureau per 31-12-2025 met een opzegtermijn van één jaar op te zeggen. In 2026 zal gewerkt worden aan een nieuwe vorm van samenwerking. Hiertoe is een werkgroep opgezet en naar verwachting zal medio 2026 invulling gegeven worden aan de opvolging van het bestuursbureau.
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Waterland. De woningen vormen een duurzaam alternatief voor de eerdere hotelopvang en bestaan uit studio’s en driekamerwoningen die maximaal tien jaar mogen blijven staan. De provincie Noord-Holland verleende hiervoor een NNNontheffing, met aanvullende afspraken over natuurcompensatie en landschappelijke inpassing. Gemeente Oostzaan en het recreatieschap stelden samen beheer- en leefregels op, zodat natuur, recreatie en rust in Het Twiske gewaarborgd blijven. Met de sleuteloverdracht in november konden de bewoners verhuizen en kregen zij een veilige, eigen plek aan de rand van het recreatiegebied. Project Landvasten Laag-Holland Door het uitbreiden en verbeteren van openbare voorzieningen (landvasten) voor de kleine recreatievaart (sloepen, fluisterboten, kano’s en SUP’s) wordt het sloepennetwerk verstrekt. De landvastlocaties zijn duidelijk herkenbaar door blauwe bebording in de openbare ruimte. Daarnaast zijn de locaties als point of interest (POI) op de online-routekaarten te vinden. In 2025 zijn er drie nieuwe openbare aanlegsteigers gerealiseerd. Daarnaast zijn er elf bestaande aanlegsteigers en twee loswal locaties van HHNK in de regio Laag-Holland omgevormd naar landvasten.
Tijdelijke Noordopvang Oekraïners In 2025 zijn aan de Twiskeweg in Oostzaan 21 tijdelijke woningen opgeleverd voor 62 Oekraïense ontheemden, direct naast het beheerkantoor van Recreatieschap Twiske Figuur 2: Een nieuw gerealiseerde landvastlocatie inclusief bebording
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 10 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
Biodiversiteit
Riet en beplanting
Landschapbeheer
Daarnaast maaien we jaarlijks riet om een gezonde afwisseling van oud, overjarig en nieuw riet in stand te houden. Bij opnieuw inzaaien kiezen we voor kruiden- en bloemenrijke mengsels. Daarmee zorgen we voor voldoende nectar en stuifmeel voor bijen en vlinders. Ook planten we bomen en struiken met ecologische waarde, zoals soorten met bloesem of bessen, en vergroten we de soortenvariatie in het gebied.
In Het Twiske werken we met gericht beheer aan het behoud en de versterking van de biodiversiteit. Zo knotten we wilgen om en om, waardoor een gevarieerd landschap ontstaat met schuilmogelijkheden voor dieren. Langs sloten schonen we jaarlijks slechts één zijde op. De andere zijde blijft beschikbaar voor flora en fauna. Broedplekken We vergroten ook de broedmogelijkheden voor vogels. Hiervoor plaatsten we nestkasten voor kerkuilen in toiletgebouwen en andere gebouwen. Daarnaast zijn in het gebied een oeverzwaluwwand en een ijsvogelwand aanwezig. Hiermee bieden we verschillende soorten geschikte en veilige broedplekken. Boombeheer Bij het boombeheer wegen we veiligheid en ecologische waarde zorgvuldig af. Langs paden en wegen is veiligheid leidend. In bosvakken krijgt de natuur meer ruimte. Daar laten we bewust extra dood hout staan als leefgebied voor insecten en vogels. Ook passen we het ringen van bomen toe. Daarmee ontstaat staand dood hout, zonder dat bomen direct hoeven te worden geveld. Dit levert waardevolle habitat op voor diverse organismen.
Figuur 3: stimulering van de biodiversiteit door eenzijdig te schouwen langs sloten in Het Twiske
Maaibeheer Ook het maaibeheer is gericht op biodiversiteit. Ongeveer de helft van de graslanden maaien we slechts één keer per jaar, waarna we het maaisel afvoeren. Percelen zoals de ringdijk worden gemaaid, geschud en afgevoerd door een agrariër. Het maaisel wordt vervolgens gebruikt als veevoer. We maaien niet alle graslanden kort en strak, maar laten zomen staan. Deze overgangen tussen gras en beplanting zijn van belang voor insecten en kleine dieren.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 11 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording
Communicatie In 2025 is weer veel aan (online) communicatie gedaan vanuit Twiske Waterland. Onderstaand een greep uit de communicatieberichten uit 2025: In 2025 zijn opnieuw regelmatig nieuwsberichten op de website twiske-waterland.nl gepubliceerd over actuele onderwerpen en projectvoortgang. Zo werd uitgebreid gecommuniceerd over de recreatieve verbinding over de Zeesluis Edam, waaronder de inloopbijeenkomst op 28 mei, de enquête en de publicatie van Ontwerp 2.0 met diverse aanpassingen in toegankelijkheid en verkeersveiligheid. Het recreatieschap werkte ook in 2025 constructief samen met Bureau Toerisme Laag Holland voor de promotie van Twiske Waterland. Via het magazine Dagje Uit, huis aan huis verspreid in de regio, is het gebied opnieuw onder de aandacht gebracht bij regiobewoners. In deze uitgaven werd onder meer aandacht besteed aan routes en recreatieve mogelijkheden in en rondom Het Twiske en Waterland, aansluitend bij de doelstellingen van het recreatieschap om recreatiedruk te spreiden en het recreatief aanbod te versterken. De samenwerking ondersteunt daarmee de beleidsambities.
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
onderwerp dat breed werd opgepakt in regionale nieuwsmedia en aansluitend via kanalen van Twiske Waterland werd gedeeld en ondersteund. Ook werd regelmatig gecommuniceerd over de uitbreiding van landvasten in Laag-Holland, met nieuwe blauwwit gemarkeerde landvast borden en opname in het Sloepennetwerk, waarmee waterrecreanten beter worden gefaciliteerd en recreatiedruk evenwichtiger wordt gespreid in het gebied. Verder is intensief gecommuniceerd over de tijdelijke huisvesting van Oekraïense vluchtelingen aan de Twiskeweg in Oostzaan, waarbij in 2025 zowel de besluitvorming (NNN ontheffing, gedoogbeschikking) als de uiteindelijke oplevering en sleuteloverdracht openbaar gecommuniceerd werd door betrokken partijen.
Maatschappelijke rol Het recreatieschap pakt ook haar maatschappelijke rol op. Dit doen we door maatschappelijk verantwoord ondernemen onderdeel te laten zijn van onze bedrijfsvoering. Zo blijven we in 2025 stageplaatsen bieden aan studenten van groene opleidingen. Twiske Waterland biedt ook in samenwerking met regionale partners, kansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit kwam in 2025 opnieuw tot uiting in de samenwerking met Werkom.
Het aantal volgers op social media bleef ook in 2025 groeien. Via Facebook en Instagram werd regelmatig gecommuniceerd over werkzaamheden, beheer, seizoeninformatie, evenementen en recreatietips. Ook beheeronderwerpen kwamen aan bod, zoals natuurinformatie, veiligheid en seizoensgebonden natuurberichten, waarmee het recreatieschap bezoekers bewust maakt van verantwoord recreëren in een Natura 2000 gebied. Hiermee bleef ecologisch beheer en biodiversiteit een zichtbaar thema in de communicatie, passend bij de beleidsdoelen van Twiske Waterland. In 2025 werd zowel offline als online gecommuniceerd over diverse projecten. Zo werd aandacht besteed aan de herstart van Pontje Holysloot met een nieuwe veerman en veervrouw na een grondige opknapbeurt van het pontje en de aanlegplaatsen; een
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Figuur 4: Wielrenners over een brug in Landschap Waterland
Pagina 12 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording
Paragrafen
Verkorte balans
Programmaverantwoording
De balans per 31 december 2025 kan verkort als volgt worden weergegeven. (bedragen x € 1.000)
Zoals in de onderstaande tabel kan worden gelezen zijn de verschillende taken die het recreatieschap uitvoert verdeeld over vier programma’s, met een vijfde programma voor de algemene dekkingsmiddelen. In de programma’s zitten naast kosten ook exploitatieopbrengsten, zoals de inkomsten uit huren, (erf)pachten, vergunningen, veergelden pontjes en gebruiksvergoedingen voor onder meer muziek- en sportevenementen. Een groot deel van de kosten worden gedekt door de jaarlijkse financiële bijdrage van de participanten; de deelnemers in de gemeenschappelijke regeling. De exploitatieopbrengsten en de participantenbijdragen zijn verwerkt als baten in de begroting en jaarrekening van het recreatieschap.
ACTIVA
2025
2024
Vaste activa
PASSIVA
2025
2024
Vaste financieringsmiddelen
Materiële vaste activa
1.107
1.099
Eigen vermogen
5.366
5.417
Financiële vaste activa
-
-
Voorzieningen
342
478
-
-
5.708
5.895
Vaste schulden met een rente typische looptijd van> 1 jaar Subtotaal
1.107
1.099
Subtotaal
De lasten en baten zijn als volgt verdeeld over de programma’s. Programma 1. Ontwikkeling en inrichting
Lasten
Baten
Saldo
428.676
85.083
-343.593
2. Beheer en onderhoud
2.845.348
949.964
-1.895.384
3. Veiligheid en toezicht
330.736
-
-330.736
4. Bestuur en ondersteuning
622.331
-
-622.331
5. Algemene dekkingsmiddelen (exclusief mutaties reserves)
2.321
3.142.882
3.140.561
4.229.412
4.177.929
-51.483
Toevoeging
Onttrekking
Totaal voor bestemming
Saldo
Ad 5. Mutaties reserves
-
-51.483
-51.483
Totaal na bestemming
4.229.412
4.229.412
-
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Vlottende activa
Vlottende passiva
Vorderingen en overlopende activa
127
121
Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd < een jaar
176
175
Uitzettingen met een rente typische looptijd < een jaar
4.778
4.931
Overlopende passiva
159
103
Liquide middelen
30
22
Subtotaal
4.935
5.074
Subtotaal
334
278
Totaal
6.042
6.173
Totaal
6.042
6.173
Pagina 13 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording
Paragrafen
Overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Jaarrekening 2024
Programma
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1. Ontwikkeling en inrichting
428.676
85.083
-343.593
437.073
44.144
-392.929
246.102
-
-246.102
2. Beheer en onderhoud
2.845.348
949.964
-1.895.384
2.828.603
819.820
-2.008.783
2.619.740
873.022
-1.746.718
3. Veiligheid en toezicht
330.736
-
-330.736
329.915
-
-329.915
327.761
-
-327.761
4. Bestuur en ondersteuning exclusief overhead
135.920
-
-135.920
122.511
-
-122.511
115.700
-
-115.700
5. Algemene dekkingsmiddelen exclusief mutaties reserves en heffing vennootschapsbelasting
2.321
3.142.882
3.140.561
2.575
3.151.622
3.149.047
2.427
3.133.419
3.130.992
486.411
-
-486.411
476.702
-
-476.702
481.342
-
-481.342
Heffing vennootschapsbelasting
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
4.229.412
4.177.929
-51.483
4.197.379
4.015.586
-181.793
3.793.071
4.006.441
213.370
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
Toevoeging
Onttrekking
Saldo
131.035
-1.779.735
-1.648.700
-
-245.925
-245.925
504.401
-1.030.806
-526.404
Bestemmingsreserves
1.688.343
-91.126
1.597.217
154.533
-90.400
64.132
858.050
-118.275
739.775
Totaal mutaties reserves
1.819.378
-1.870.861
-51.483
154.533
-336.326
-181.793
1.362.451
-1.149.081
213.370
Overhead
Resultaatbestemming (mutaties reserves) Algemene reserve
Gerealiseerd resultaat
-
-
-
In bovenstaande tabel is de begroting na wijziging 2025 opgenomen als referentie, omdat in deze programmaverantwoording de jaarrekening 2025 wordt verantwoord ten opzichte van de begroting na wijziging 2025. Voor een vergelijking tussen de begroting voor- en na wijziging 2025, zie het overzicht van baten en lasten over het begrotingsjaar 2025 in de jaarrekening.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 14 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 1. Ontwikkeling en inrichting Ambitie Met het programma ontwikkeling en inrichting heeft het recreatieschap zich ingezet voor de ontwikkeling van recreatie en natuur. In 2025 ging dat vooral om de projecten van het Ontwikkelprogramma.
Prestaties per taakveld in 2025 Een specificatie van de projecten uit dit programma is onderaan te vinden in de tabel “specificatie van de projecten per taakveld”. Taakveld 3.1
Economische ontwikkeling
waarbij de kosten van het project voor de noodopvang wordt betaald door de gemeente Oostzaan. Zorgboerderij De Marsen Een belangrijke ontwikkeling betreft boerderij De Marsen. Het recreatieschap heeft de intentie om nieuwbouw te doen realiseren en een woon-zorgcomplex op te zetten op de huidige locatie. Het huidig gebruik is een zorgboerderij met dagbesteding voor mensen met psychische en psychiatrische problematiek. Agrarisch gebruik, natuurbeleving en kleinschalige verkoop van landbouwproducten vormen hier een belangrijk onderdeel van.
Het recreatieschap zet in op werving en begeleiding van ondernemers en bestaande planvorming. Het belangrijkste project is ‘Recreatief Grid Laag Holland’. De kosten van dit project zijn hoger dan begroot, maar door de bijdrage van Landschap NoordHolland aan het project zijn de kosten per saldo € 12.000 lager dan begroot. Landschap Noord-Holland heeft een bijdrage van € 31.230 geleverd voor de realisatie van de drie nieuwe steigers in het Ilperveld.
Het nauwgezette ontwikkelproces met de beoogde toekomstige ondernemer vereist zorgvuldigheid. De koers is gericht op het bereiken van overeenstemming tussen de huidige zorgpartij, de gemeente, de ontwikkelaar met een nieuwe zorgpartij en het recreatieschap.
Verder zijn in 2025 kosten gemaakt voor NNN optimalisatie Twiske-Waterland. De kosten bedragen € 6.813. In 2025 zijn gesprekken met de provincie Noord-Holland gevoerd over de aangehouden aanvraag van NNN-ontgrenzing bij de Twiske Poort. Daarnaast zijn gesprekken gevoerd over een eventuele inrichting van NNN op een perceel in Groengebied Purmerland.
Hoewel het afgesproken tijdspad is verlengd vanwege economische onzekerheden in de zorgsector, blijven de voorbereidingen voortgaan. Er is vooruitgang geboekt op meerdere fronten: zo is de vergunningaanvraag voorbereid voor de (ver)bouwplannen bij de gemeente Landsmeer, is een communicatieplan voorbereid en wordt gewerkt aan een energie-efficiënte bouwmethode om de noodzakelijke verzwaring van de elektra-aansluiting beheersbaar te houden. Op verzoek van het recreatieschap voert Liander verbeteringen door in de ondergrondse infrastructuur in het park.
Taakveld 3.2.1
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Dit taakveld omvat de fysieke locatieontwikkelingen. De belangrijkste projecten zijn ‘uitgifte De Marsen’, ’entreegebied Twiske Poort’ en ‘tijdelijke noodopvang Oekraïners’. De kosten op dit taakveld tezamen zijn € 31.891 hoger dan begroot,
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
De start van de realisatie van het project is naar 2026 doorgeschoven, waardoor de kosten voor dit project in 2025 € 6.000 lager zijn dan begroot.
Pagina 15 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Overige gegevens en bijlagen Paragrafen
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Twiske Poort
Taakveld 5.7.1
Zowel het bestuur van het recreatieschap als de gemeenteraad van Oostzaan hebben juli 2025 ingestemd met het Beeldkwaliteitplan (BKP) voor het entreegebied Twiske Poort in Het Twiske. Dit plan biedt heldere ruimtelijke en architectonische kaders voor herontwikkeling van het gebied. Daarnaast vormt het BKP een belangrijk instrument voor de selectie van ondernemers. Met deze instemming wordt invulling gegeven aan de bestuurlijke ambitie zoals vastgelegd in het ontwikkelprogramma van het recreatieschap.
Dit taakveld betreft het uitvoeren en begeleiden van diverse projecten. De totale lasten op dit taakveld € 75.327 lager dan begroot. Een aantal projecten heeft vertraging opgelopen en zullen doorschuiven naar de volgende jaren. Dit zijn de belangrijkste projecten:
In 2025 zijn extra werkzaamheden uitgevoerd vanwege beeldkwaliteitsplan entreegebied Twiske Poort. Voor dit project is in juli 2025 € 25.000 aan voorbereidingskrediet vrijgegeven door het AB. Het bleek echter dat er vanwege de snelheid en complexiteit van het project hogere kosten gemaakt moesten worden. Deze overschrijding bedraagt € 13.000 en wordt gedeeltelijk gecompenseerd in de stelpost Ontwikkelprogramma. De kosten voor de uitvoeringsfase van dit project komen vanaf 1 januari 2026 ten laste van de nieuw ingestelde bestemmingsreserve Twiske Poort. Huisvesting Oekraïense vluchtelingen
•
Financiële bijdrage aan verkennen en overnemen recreatieve infrastructuur (€ 64.740 lager dan begroot). De gemeente Wormerland ondervindt problemen met het verkrijgen van omgevingsvergunning van de omgevingsdienst Noord-Holland Noord voor de bouw van steigers in het Wormer en Jisperveld. Mede hierdoor wordt de doorlooptijd van het project verlengd. De projectleider is regelmatig in contact met gemeente Wormerland om samen de aanpak richting de omgevingsdienst Noord-Holland Noord te bespreken. De kosten schuiven door naar 2026;
•
Verkennen overnemen recreatieve infrastructuur. Kosten zijn in lijn met begroting. Dit betreft het onderzoek voor het gehele werkgebied van het recreatieschap naar het overnemen van recreatieve voorzieningen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (HHNK) en gemeenten door het recreatieschap;
•
Project Landvasten (€ 19.310 lager dan begroot). Dit project heeft vertraging opgelopen doordat vergunningaanvragen langzaam verlopen door onderbezetting bij betrokken partijen. Daarnaast moet de projectleider relatief vaak in gesprek met belanghebbende partijen vanwege ingediende vragen of bezwaarschriften van omwonenden wat voor verdere vertraging zorgt. De kosten schuiven door naar 2026;
•
Opstellen zoneringskaart Twiske. Dit project is in 2025 succesvol afgerond;
•
Verkenning actualisatie fietsknooppuntennetwerk. Dit project heeft vertraging opgelopen vanwege de complexiteit van de verkenning en de vertraagde reactie van de diverse stakeholders. Naar verwachting kan er in 2026 gerapporteerd worden over dit project.
In 2025 is door het recreatieschap een inspanning geleverd in het kader van de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne. Hiervoor was geen bedrag begroot. De kosten die samenhangen met de inspanning van het recreatieschap zijn direct doorbelast aan de gemeente Oostzaan. Taakveld 3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Het aantal verzoeken van ondernemers neemt af. Vanwege het afnemende aantal verzoeken is de loketfunctie afgeschaald. De werkelijke kosten zijn in 2025 nihil.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Pagina 16 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting •
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
De verkenning naar de mogelijk inbreng van het Jagersveld in de gemeenschappelijke regeling bleek complexer en uitgebreider te zijn dan verwacht. Het bestuur heeft in juli 2025 hiervoor € 15.000 beschikbaar gesteld, maar dit bleek niet voldoende. Om de gemeenteraad van Zaanstad en het bestuur van het recreatieschap goed te informeren was een extra landschappelijke analyse en onderzoek naar de beheerlasten noodzakelijk. Dit heeft geleid tot een kostenoverschrijding, waarbij gemeente Zaanstad een deel van de kosten betaalt. De overschrijding bij het recreatieschap is gedekt uit het restant van de stelpost Ontwikkelprogramma.
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Baten en lasten Programma 1. Ontwikkeling en inrichting
Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Bedrijfskosten
252.593
332.311
-79.718
124.870
Inzet RNH
176.083
104.762
71.321
121.231
Totale lasten
428.676
437.073
-8.397
246.102
Opbrengsten
9.709
-
9.709
-
Subsidies en projectbijdragen
75.374
44.144
31.230
-
Totale baten
85.083
44.144
40.939
-
-343.593
-392.929
49.336
-246.102
Saldo
Verschil 2025
Jaarrekening 2024
Baten en lasten per taakveld Taakveld
Lasten
Baten
3.1 economische ontwikkeling
77.823
75.374
3.2.1 fysieke bedrijfsinfrastructuur
92.695
9.709
-
-
5.7.1 openbaar groen en (openlucht) recreatie
258.158
-
Totaal
428.676
85.083
3.3 bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Figuur 5: Wandelroute in de sneeuw
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 17 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Specificatie van de projecten per taakveld Taakveld
Projectnaam
Nr.
Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
3.1
Reguliere werkzaamheden economische ontwikkeling
3.565
-
4.538
-
-973
-
3.1
Recreatief Grid Laag Holland (Vitaal Platteland)
67.445
75.374
47.955
44.144
19.490
31.230
3.1
NNN optimalisatie TW
6.813
-
-
6.813
-
Subtotaal taakveld 3.1
77.823
75.374
52.493
44.144
25.330
31.230
-
-
-
-
-
-
36.896
-
37.961
-
3.2.1
Reguliere werkzaamheden ontwikkeling en inrichting fysieke bedrijfsinfrastructuur
3.2.1
Entreegebied Twiske Poort
74.857
3.2.1
Tijdelijke noodopvang Oekraïners
9.709
9.709
-
-
9.709
9.709
3.2.1
Uitgifte De Marsen
8.129
-
14.199
-
-6.069
-
Subtotaal taakveld 3.2.1
92.695
9.709
51.095
-
41.600
9.709
Reguliere werkzaamheden bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
-
-
-
-
-
-
Subtotaal taakveld 3.3
-
-
-
-
-
-
-
4.550
-
-1.445
-
3.3
5.7.1
Reguliere werkzaamheden openbaar groen en (openlucht)recreatie
3.105
5.7.1
Opstellen zoneringskaart Twiske
11.943
8.449
-
3.494
-
5.7.1
Verkennen overnemen recreatieve infrastructuur (financiële bijdrage)
-
64.740
-
-64.740
-
5.7.1
Verkennen overnemen recreatieve infrastructuur
8.870
7.920
-
951
-
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 18 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld
2. Beheer en onderhoud
Projectnaam
Nr.
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid Jaarrekening 2025 Lasten
4. Bestuur en ondersteuning Begroting na wijziging 2025
Baten
5. Algemene dekkingsmiddelen
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
5.7.1
Recreatieve meekoppeling verbreding Markermeerdijken
27.866
30.000
-
-2.134
-
5.7.1
Herstel wandelverbinding over zeesluis EdamVolendam
34.109
26.000
-
8.109
-
5.7.1
Landvasten Laag-Holland
131.940
151.250
-
-19.310
-
5.7.1
Verkenning actualisatie Fietsknooppunten Netwerk
10.588
10.588
-
-
-
5.7.1
Starten van een onderzoek naar eventuele opname recreatiegebied Jagersveld/Jagersplas in recreatieschap Twiske-Waterland
28.885
-
-
28.885
-
-
30.000
-
-30.000
-
5.7.1
Stelpost Ontwikkelprogramma Subtotaal taakveld 5.7.1
258.158
-
333.485
-
-75.327
-
Totaal
428.676
85.083
437.073
44.144
-8.397
40.939
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 19 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en Programma ersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 2. Beheer en onderhoud Ambitie Met het programma beheer en onderhoud heeft het recreatieschap zich ingezet voor de instandhouding van recreatie en natuur. In 2025 ging het vooral om: •
De instandhouding van het recreatiegebied en -voorzieningen die aantrekkelijk, schoon, heel en veilig waren, volgens de gemiddelde CROWbeeldkwaliteit A-B tot C;
•
Het zoveel mogelijk inzetten van SW-bedrijven voor onderhoudswerkzaamheden;
•
Het zorgen voor een sluitende exploitatie t.b.v. evenwichtige recreatie;
•
Het werken aan schoon zwemwater; voor alle stranden is het streven minimaal een ‘goed’ score.
Zie voor nadere informatie ook de paragraaf kapitaalgoederen. Door samenwerking met sociale ondernemingen draagt het recreatieschap bij aan duurzame inzetbaarheid van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Prestaties per taakveld in 2025 Een specificatie van de projecten uit dit programma is op pagina 21 te vinden in de tabel “specificatie van de projecten per taakveld”. Taakveld 2.1.2
Verkeer en vervoer
Dit taakveld omvat het onderhouden van wegen, paden, parkeerterreinen, kunstwerken, weg- en terreinmeubilair. Hiervoor zijn onder andere de voetpaden opgeschoond en aangevuld, de ruiterpaden onderhouden, de wegen schoongehouden en is onderhoud gepleegd aan de bestrating bij de toiletvoorzieningen. De reguliere werkzaamheden bedroegen € 167.417 en dat is € 22.168 lager dan begroot.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
De dotatie aan de voorziening groot onderhoud van € 150.000 was conform de begroting. De onttrekking van € 374.534 voor het groot onderhoud wegen en paden is conform begroting. Taakveld 2.2.2
Parkeren
Dit taakveld bevat het jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en vervanging van het betaald parkeersysteem. De lasten voor reguliere werkzaamheden waren € 191.490 en conform begroting. Ook de kapitaallasten waren in lijn met de begroting en bedroegen € 5.825. Bij de parkeerinkomsten (€ 502.432) was een stijging te zien van ruim 10% ten opzichte van de begroting. Dit wordt verklaard door de stijgende bezoekersaantallen die met de auto het gebied in komen. Taakveld 3.2.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Onder dit taakveld valt de uitvoering van vastgoedbeheer zoals contractherziening- en verlenging, controle naleving contracten, verjaringszaken/oneigenlijk gebruik en administratief beheer. Het recreatieschap heeft gezorgd voor canonherzieningen en andere notariële wijzigingen van erfpachtcontracten. Er is sprake van een onderschrijding van € 10.618 op de reguliere werkzaamheden. De opbrengsten zijn € 21.031 hoger dan begroot door o.a. huurovereenkomst grond voor woonunits Oekraïners. Verder zijn de kosten met betrekking tot erfpachtcontract Staatsbosbeheer 2.0 € 4.813 lager dan begroot. Het project heeft vertraging opgelopen en de kosten worden doorgeschoven naar 2026.
Pagina 20 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld 3.4
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
Economische promotie
Dit taakveld omvat gebiedspromotie en marketing en het vergroten van de herkenbaarheid en zichtbaarheid van het recreatiegebied. De reguliere uitgaven op dit taakveld zijn € 12.344 lager dan begroot. Taakveld 5.3
Cultuurpresentatie en productie
Dit taakveld betreft het faciliteren en begeleiden van evenementen, waaronder in 2025 alleen het evenement Lentekabinet valt. De baten uit evenementen zijn € 125.030, en daarmee € 25.030 hoger dan begroot. Dit komt doordat de variabele vergoeding, afhankelijk van aantal verkochte tickets, conservatief wordt begroot omdat dit een onzeker factor is. De lasten van € 45.147 zijn hoger dan de begroting. Taakveld 5.7.2
4. Bestuur en Programma ersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Op dit taakveld zijn de kosten voor reguliere werkzaamheden € 1.671.136 en dat is € 22.002 hoger dan begroot. Dit wordt verklaard door hogere kosten voor dagelijks onderhoud hygiëne vanwege het toenemend aantal bezoekers. De reguliere opbrengsten zij € 12.459 hoger dan begroot door o.a. verkoop houtsnippers en subsidie restauratiefonds. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud openbaar groen en openluchtrecreatie van € 230.000 was conform de begroting. De onttrekking van € 140.820 is € 98.098 lager dan begroot. Speeltoestellen € 69.000 wordt vanwege lange levertijd doorgeschoven naar 2026. Bovendien wordt € 29.000 aan dak en gevelbekleding doorgeschoven naar 2026. Dit omdat de staat van de dak en gevelbekleding beter was dan voorzien.
Openbaar groen en openluchtrecreatie
Onder dit taakveld worden inspanningen verantwoord voor instandhouding van recreatiegebieden en -voorzieningen die aantrekkelijk, schoon, heel en veilig zijn. Dit met inachtname van het Natura2000 beheerplan. Hiervoor werd het afgelopen jaar: •
Jaarlijks onderhoud, groot onderhoud en kleine vervangingen uitgevoerd;
•
De routenetwerken onderhouden, inclusief promotie;
•
Onderhoud gepleegd door middel van snoei aan laanbeplanting;
•
Aanbesteding voor snoeiwerkzaamheden;
•
Riet gemaaid en afgevoerd in deelgebied De Belt en de Vennen;
•
Maatregelen genomen tegen de Eikenprocessierups en Reuze Bereklauw;
•
Bermen langs fietspad aangevuld met schone grond in het Purmerbos;
•
Schilderwerk aan verschillende openbare toiletvoorzieningen, Twiskemolen en zorgboerderij `de Marsen`.
Verder zijn hier de werkzaamheden voor de voor de projecten ‘proef vriendelijk ganzenbeheer’, ‘onderzoek naar de wenselijkheid van zonnepanelen bij de parkeerplaats’ en het subsidieproject ‘2e tranche natuurherstel’ opgenomen.
Figuur 6: Festivalgangers bij Lentekabinet
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 21 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
Baten en lasten Programma 2. Beheer en onderhoud
Begroting na wijziging 2025
Verschil 2025
Jaarrekening 2024
1.212.796
1.215.708
-2.912
1.138.560
Overige bedrijfskosten
284.069
273.135
10.934
290.310
Inzet RNH
920.353
908.524
11.829
795.688
GO*
515.354
616.894
-101.540
314.117
Kapitaallasten
48.130
51.236
-3.106
15.182
Subtotaal lasten
2.980.703
3.065.497
-84.795
2.553.857
Dotatie voorziening GO*
380.000
380.000
-
380.000
Onttrekking voorziening GO*
-515.354
-616.894
101.540
-314.117
Saldo mutaties voorziening GO
-135.354
-236.894
101.540
65.883
Totale lasten
2.845.348
2.828.603
16.745
2.619.740
Opbrengsten
930.771
819.820
110.951
873.022
Projectsubsidies
19.193
-
19.193
-
Totale baten
949.964
819.820
130.144
873.022
-1.895.384
-2.008.783
113.399
-1.746.718
Saldo
5. Algemene dekkingsmiddelen
Baten en lasten per taakveld Jaarrekening 2025
Bedrijfskosten DO
4. Bestuur en Programma ersteuning
Taakveld
Lasten
Baten
2.1 verkeer en vervoer
342.483
-
2.2 parkeren
197.315
502.432
3.2.2 fysieke bedrijfs-infrastructuur
86.086
274.851
3.4 economische promotie
212.969
-
5.3 cultuur presentatie en productie
45.147
125.030
5.7.2 openbaar groen en (openlucht) recreatie
1.961.348
47.651
Totaal
2.845.348
949.964
*) GO betreft groot onderhoud en kleine vervangingen waarvan de kosten minder dan € 50.000 bedragen.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 22 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en Programma ersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Specificatie van de projecten per taakveld Taakveld
Projectnaam
Nr.
Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
2.1.2
Reguliere werkzaamheden beheer verkeer en vervoer
167.417
-
189.585
-
-22.168
-
2.1.2
Dotatie voorziening GO/V
150.000
-
150.000
-
-
-
2.1.2
GO/V
374.534
-
377.976
-
-3.442
-
2.1.2
Onttrekking voorziening GO/V
-374.534
-
-377.976
-
3.442
-
2.1.2
Kapitaallasten
25.066
-
25.704
-
-638
-
Subtotaal taakveld 2.1.2
342.483
-
365.289
-
-22.806
-
2.2.2
Reguliere werkzaamheden beheer parkeren
191.490
502.432
190.799
450.000
691
52.432
2.2.2
Kapitaallasten
5.825
-
0
-
3.2.2
3.2.2
3.4
5.825
Subtotaal taakveld 2.2.2
197.315
502.432
196.624
450.000
691
52.432
Reguliere werkzaamheden beheer fysieke bedrijfsinfrastructuur
78.078
274.851
88.696
253.820
-10.618
21.031
Erfpachtcontract SBB 2.0
8.008
-
12.821
-
-4.813
-
Subtotaal taakveld 3.2.2
86.086
274.851
101.517
253.820
-15.431
21.031
Reguliere werkzaamheden economische promotie
212.969
-
225.313
-
-12.344
-
Subtotaal taakveld 3.4
212.969
-
225.313
-
-12.344
-
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 23 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting Taakveld
Paragrafen
2. Beheer en onderhoud
Projectnaam
Nr.
3. Toezicht en veiligheid
Jaarrekening 2025
4. Bestuur en Programma ersteuning
Begroting na wijziging 2025
5. Algemene dekkingsmiddelen
Verschil (realisatie minus begroting)
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
-
-
-
-
-
-
Evenementen
45.147
125.030
34.969
100.000
10.178
25.030
Subtotaal taakveld 5.3
45.147
125.030
34.969
100.000
10.178
25.030
Reguliere werkzaamheden beheer openbaar groen en openluchtrecreatie
1.671.136
28.459
1.649.134
16.000
22.002
12.459
5.7.2
Dotatie voorziening GO/V
230.000
-
230.000
-
-
-
5.7.2
GO/V
140.820
-
238.918
-
-98.098
-
5.7.2
Onttrekking voorziening GO/V
-140.820
-
-238.918
-
98.098
-
5.7.2
Kapitaallasten
17.239
-
19.707
-
-2.468
-
5.7.2
2e tranche Natuurherstel
19.193
19.193
-
-
19.193
19.193
5.7.2
Proef diervriendelijk ganzenbeheer
6.050
-
6.050
-
-
-
5.7.2
Solar Carport Twiske
17.730
-
-
-
17.730
-
Subtotaal taakveld 5.7.2
1.961.348
47.651
1.904.891
16.000
56.457
31.651
Totaal
2.845.348
949.964
2.828.603
819.820
16.745
130.144
5.3
5.3
5.7.2
Reguliere werkzaamheden cultuurpresentatie en productie
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Pagina 24 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 3. Toezicht en veiligheid Ambitie
Baten en lasten
Door gastheerschap, het houden van toezicht en indien nodig handhavend optreden wil het recreatieschap bij bezoekers het gevoel van sympathie, vertrouwen en veiligheid vergroten.
Programma 3. Toezicht en veiligheid
Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Verschil 2025
Jaarrekening 2024
Prestaties per taakveld in 2025
Bedrijfskosten
17.317
18.900
-1.583
18.712
Taakveld 1.2
Inzet RNH
313.419
311.015
2.404
309.049
Totale lasten
330.736
329.915
821
327.761
Openbare orde en veiligheid
In het afgelopen jaar werd: •
De rol van gastheer in de gebieden vervuld en de zichtbaarheid verbeterd;
Opbrengsten
-
-
-
-
•
Ingespeeld op het intensievere gebruik van recreatiegebieden;
•
Totale baten
-
-
-
-
Verkeerd gebruik van de recreatiegebieden zo veel mogelijk beheerst;
•
Toezicht gehouden en gehandhaafd op basis van de Algemene Verordening.
-330.736
-329.915
-821
-327.761
•
Inzet tijdens het muziekevenement `Lentekabinet` en sportevenementen.
De lasten van € 330.736 zijn in lijn met de begroting.
Jaarstukken 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland
Saldo
Baten en lasten per taakveld Taakveld
Lasten
Baten
1.2 openbare orde en veiligheid
330.736
-
Totaal
330.736
-
Pagina 25 van 88
Samenvatting
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens en bijlagen
Programmaverantwoording 1. Ontwikkeling en inrichting
2. Beheer en onderhoud
Paragrafen 3. Toezicht en veiligheid
4. Bestuur en ondersteuning
5. Algemene dekkingsmiddelen
Programma 4. Bestuur en ondersteuning Taakveld 0.4
Speerpunten Voor 2025 waren de speerpunten: •
Uitvoeren Ontwikkelprogramma;
•
Internaliseren natuurinclusieve recreatie;
•
Actualiseren risico-inventarisatie;
•
Aanscherpen planning & controlcyclus;
•
Voorbereiden rechtmatigheidscontrole;
•
Verder implementeren van de financiële transitie conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV);
•
Meewerken aan de realisatie van de MRA doelen op gebied van recreatie en toerisme;
Overhead
De overheadkosten zijn € 9.709 hoger dan begroot. Dit komt door hogere kosten voor programmasturing (€ 25.401). In 2025 zijn op verzoek van het bestuur bezuinigingsscenario’s uitgewerkt. Ook is gekeken naar mogelijkheden om het verdienvermogen te verhogen van bestaande en eventueel nieuwe (commerciële) activiteiten. Daarnaast zijn er extra werkzaamheden gepleegd voor de governance discussie. Aan de andere kant zijn de advieskosten voor WOO-verzoeken aanzienlijk (€ 10.000) lager en zijn ook de kosten voor aansturing beheerteam en toezichthouders lager dan begroot.
Baten en lasten Programma 4. Bestuur en ondersteuning
Jaarrekening 2025
Begroting na wijziging 2025
Verschil 2025
Jaarrekening 2024
•
Toegankelijkheid bevorderen door het ontwikkelen van entrees en de stadlandverbinding;
•
Opstellen van bezuinigingsscenario’s;
Bedrijfskosten
152.114
150.346
1.768
129.696
•
Strategisch advies en actie op de verwachte verhoogde recreatiedruk.
Inzet RNH
470.217
448.867
21.350
467.345
Prestaties per taakveld in 2025
Totale lasten
622.331
599.213
23.118
597.041
Taakveld 0.1
Opbrengsten
-
-
-
-
Totale baten
-
-
-
-
Bestuur
•
Accountantscontrole bij jaarrekening 2024;
•
Goedkeurende accountantsverklaring bij de jaarrekening 2024;
•
Aanscherpen planning- en controlcyclus;
Baten en lasten per taakveld
•
Interimcontrole 2025.
Taakveld
Lasten
Baten
0.1 bestuur
135.920
-
0.4 overhead
486.411
-
Totaal
622.331
-
De kosten van dit taakveld zijn € 13.409 hoger dan begroot. Naast hogere kosten van het bestuursbureau is er ook een extra opdracht verstrekt voor onderzoek naar de governance van het recreatieschap.