2. 2021 E3 B.V. (AKEF) - Jaarverslag_Gewaarmerkt.pdf
Tekst van het document
KvK 58304193
Jaarverslag 2021
Amsterdam, 7 oktober 2022
Amsterdams Klimaat & Energiefonds
Fondsbeheer ------------------------------------
Compliance ------------------------------------
e3 B.V. Pedro de Medinalaan 11 1086 XK Amsterdam
Darwin Financial Platform B.V. Gustav Mahlerplein 3 1082 MS Amsterdam
Portfoliomanagers ------------------------------------
Accountant ------------------------------------
Dhr. C. Heijsteeg Mevr. E. Harrewijn Dhr. M. Hendriks Dhr. J. Meinders Dhr. W. van Scheltinga
Mazars N.V. Delflandlaan 1 1062 EA Amsterdam
Bewaarder ------------------------------------
020 - 2616940
Stichting Bewaarder Amsterdams Klimaat & Energiefonds Woudenbergseweg 11 3953 ME Maarsbergen Investeringscommissie -----------------------------------Dhr. F. Bisschop, voorzitter Mw. M. Geense Dhr. J. Kroes Dhr. S. Follender Grossfeld Mw. A. van Herwijnen
Telefoon ------------------------------------
E-mail -----------------------------------info@akef.nl Website -----------------------------------www.akef.nl
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
1
Missie: “Projecten stimuleren die een bijdrage leveren aan de routekaart klimaatneutraal en circulaire strategie van Amsterdam” Amsterdam wil de verduurzaming van de hoofdstad versnellen. Om dit te bewerkstelligen hebben ze een routekaart opgesteld met een lange termijn visie op de Amsterdamse energietransitie. Amsterdam wil in 2050 een volledig circulaire stad zijn en de CO2 uitstoot ten opzichte van 1990 met 95% terugdringen. Het Amsterdams Klimaat & Energiefonds zet haar middelen in om dit doel te bereiken. Het fonds investeert marktconform in projecten die aantoonbaar bijdragen aan één van de transitiepaden van de routekaart of de circulaire strategie van de gemeente Amsterdam. Daarnaast mogen de projecten niet in strijd zijn met het ESG-beleid van de fondsbeheerder. Het fonds werkt revolverend: met de opbrengsten die worden gerealiseerd uit de verkoop of herfinanciering worden nieuwe projecten mogelijk gemaakt. Het fonds opereert zelfstandig, op afstand van de gemeente, onder beheer van een professionele fondsbeheerder. Er is een bedrag van 45 miljoen euro gecommitteerd. Het fonds is opgezet als een Fonds voor Gemene Rekening (FGR).
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
2
Inhoudsopgave 1
Verslag van de beheerder ............................................................................................4
2
Verslag van Investeringscommissie .............................................................................9
3
Jaarrekening ............................................................................................................. 11 3.1
Balans per 31 december 2021 ................................................................................. 11
3.2
Winst- en verliesrekening over 2021........................................................................ 12
3.3
Toelichting op de jaarrekening ................................................................................ 12
3.4
Toelichting op de balans per 31 december 2021 ..................................................... 15
3.5
Toelichting op de winst- en verliesrekening ............................................................. 20
4
Overige gegevens ...................................................................................................... 22
5
Controleverklaring van de accountant ....................................................................... 23
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
3
1
Verslag van de beheerder
Verslag van de directie Het Amsterdams Klimaat & Energiefonds (AKEF) is op 4 juli 2013 tot stand gekomen en op 3 oktober 2013 officieel gelanceerd. Het fonds is opgericht met als primaire doelstelling een bijdrage te leveren aan de duurzaamheidsambitie van de Gemeente Amsterdam. Het AKEF doet dit door het ter beschikking stellen van financiële middelen aan initiatieven op het gebied van energiebesparing, duurzame energieopwekking, energie-efficiency en circulariteit. Het is gebleken dat het fonds met name een interessante oplossing biedt voor projecten die zich in de realisatiefase bevinden en/of waarbij de initiatiefnemer aanvullend risicodragend kapitaal nodig heeft om senior (bank)financiering aan te trekken. Bovendien kan het fonds langlopende financiering aanbieden. Het AKEF verstrekt risicodragende financiering in de vorm van leningen, garanties en/of aandelenkapitaal met een maximum van € 5 miljoen per project. Het fonds verstrekt nadrukkelijk geen subsidies maar uitsluitend marktconforme financieringen. Voor projecten die zijn gefinancierd tot en met 2020 gold daarbij een drempelrendementsverwachting van 7%. Vanaf 2021 is dit 4%. Tot en met 2020 gold dat alleen projecten die een aantoonbare significante CO₂-reductie teweegbrengen in aanmerking komen voor financiering.
Ook moesten projecten tot en met 2020 aantoonbaar een bijdrage leveren aan de Energiestrategie Amsterdam 2040. Vanaf 2021 komen alleen projecten in aanmerking die de Routekaart Klimaatneutraal en/of de Strategie Circulair volgen, die in 2020 zijn vastgesteld door de gemeenteraad van Amsterdam. Daarnaast blijft een significante CO₂reductie wenselijk.
Ontwikkelingen Tot en met 2020 waren er 28 financieringen toegekend ter grootte van in totaal € 64,3 miljoen. In het verslagjaar is voor € 1,8 miljoen aan aanvullende financieringen verstrekt. Er zijn geen nieuwe projecten gefinancierd. Ultimo 2021 heeft het AKEF 18 transacties in actief beheer en bedraagt het geïnvesteerde vermogen € 40,2 miljoen. Inmiddels is de financiering voor 10 initiatieven geheel afgelost of geherfinancierd voor in totaal € 15,9 miljoen. De totale aflossingen en herfinancieringen bedragen € 23,1 miljoen, wat gelijk is aan 52% van het oorspronkelijke fondsvermogen. De restrictieve maatregelen genomen door de overheid in verband met COVID-19 in zowel Nederland als het buitenland hebben een grote impact gehad op de meeste projecten van het AKEF. Daarnaast hebben de hoge energieprijzen invloed op de resultaten van diverse projecten, waarbij door de diversificatie van de portefeuille het effect op sommige projecten negatief en een aantal andere positief is. De intensiteit van de monitoring van en de assistentie aan de projecten was vergelijkbaar met 2020 en daarmee hoger dan de daaraan voorgaande jaren. De meeste operationele projecten hebben zich hersteld of tonen de eerste tekenen van herstel.
De projecten die zich nog in de realisatiefase bevonden ondervonden echter grote vertragingen doordat machines en onderdelen (extreem) lange levertijden hadden en gespecialiseerde installatietechnici beperkt beschikbaar door de internationale reisbeperkingen. De additionele voorzieningen (inclusief bijzondere waardeveranderingen) van € 2,5 miljoen zouden in belangrijke mate ook zonder het effect van COVID-19 zijn getroffen.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
4
Door deze ongerealiseerde waardeveranderingen is het nettoresultaat slechts € 27.478 en blijft het fondsvermogen van het AKEF € 52,3 miljoen. Door de benodigde extra aandacht aan de bestaande portefeuille en het uitstellen van een omvangrijk project is het financieringsniveau beduidend minder dan voorgaande jaren. Dit heeft ervoor gezorgd dat het geïnvesteerd vermogen is afgenomen met € 1,7 miljoen. De verwachting op basis van al gecommitteerde en goedgekeurde financieringen is dat in 2022 het geïnvesteerd vermogen fors zal toenemen. Daarnaast verwachten we een aantal financieringen volledig (gepland of vervroegd) af te ronden en bespreken we een aantal herfinancieringen. Dit zorgt ervoor dat het pre-COVID financieringsniveau kan worden gehandhaafd. Diversiteit van de portefeuille – circulariteit grootste aandeel De aanwas van nieuwe leads blijft goed. Met de in het najaar van 2021 opgerichte ROM InWest zijn goede samenwerkingsafspraken gemaakt die ervoor zorgen dat de pijplijn eerder versterkt dan dat deze wordt belemmerd door de mogelijke overlapping in het financieringsmandaat. De pro forma verdeling van de verstrekte financieringen over de verschillende transitiepaden van de Routekaart Klimaatneutraal en de Strategie Circulair tot en met 31 december 2021 is als volgt (inclusief afgeronde financieringen): Transitiepad 25%
25%
Gebouwde omgeving Mobiliteit Elektriciteit Haven en Industrie
8% 24%
Circulair
18%
Meest gebruikte financieringsinstrument: senior leningen Het fondsreglement van het AKEF schreef tot en met 2020 een minimum rendementseis van 7,0% per jaar op individueel projectniveau voor. Vanaf 2021 is de drempelrendementsverwachting voor nieuwe projecten 4%. Afhankelijk van het risicoprofiel van de transactie wordt dit verhoogd met een risicoopslag. AKEF is zowel eerste financier van projecten waarvoor (nog) geen bankleningen beschikbaar zijn, in welk geval een senior positie wordt ingenomen, als verstrekker van achtergestelde leningen. In mindere mate wordt ook eigen vermogen verstrekt aan projecten waar ook senior leningen aan zijn verschaft. De verdeling over de verschillende, gehanteerde, financieringsinstrumenten tot en met 31 december 2021 is als volgt (inclusief afgeronde financieringen):
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
5
€ 3.890.896
Financieringsinstrumenten
Senior lening Achtergestelde lening Equity
€ 22.944.674 € 39.224.993
Door de zogenaamde hefboomwerking van het fonds is inmiddels € 302,5 mln. aan duurzaamheidsinitiatieven in Amsterdam gerealiseerd (3,5 keer de financieringen vertrekt door het fonds).
Rendement Financieel rendement 2021 bedroeg € 27.478 Alhoewel de opbrengsten in 2021 (€ 3.171.326) substantieel hoger (+18%) waren dan in 2020 (€ 2.683.115) was het resultaat in 2021 substantieel lager door de relatief grote ongerealiseerde waardeveranderingen. Het fonds heeft in 2021 daardoor een positief nettoresultaat gerealiseerd van slechts € 27.478 (2020: € 1.191.377). Ten opzichte van het gewogen gemiddeld geïnvesteerde bedrag in 2021 van € 41,0 miljoen, betekende dit een nettorendement van 0,1% (2020: 3,2%). Fondsvermogen stabiel De behaalde resultaten worden aan het fondsvermogen toegevoegd waardoor het fondsvermogen gelijk is gebleven en € 52,3 miljoen bedraagt. Maatschappelijk rendement uitgedrukt in verwachte CO₂-reductie Naast het financieel rendement wordt het maatschappelijk rendement van het fonds gemeten. Dit wordt primair uitgedrukt in het aantal gereduceerde kg CO₂ per gemiddeld geïnvesteerde euro. Voor de berekening van de impact van alle door het fonds verstrekte financieringen op de totale verwachte CO₂-reductie wordt rekening gehouden met de looptijd van deze financieringen. De looptijden van de verstrekte financieringen verschillen per transactie. De oorspronkelijke doelstelling voor het fonds is minimaal 2 kg CO₂-reductie per jaar per gemiddeld geïnvesteerde euro.
Ten behoeve van de verstrekte financieringen zijn voor elk project aannames gemaakt over de verwachte CO₂-reductie. Na afwikkeling van een financiering wordt de daadwerkelijk gerealiseerde en verwachte nog te realiseren CO₂-reductie bepaald. De totaal verwachte CO₂ reductie wordt op fondsniveau berekend en bedraagt, op basis van de 28 gefinancierde initiatieven, naar verwachting 2,8 Mton, waarvan 25% al is vastgesteld voor afgeronde projecten. Daarmee is 205% van de totale fondsdoelstelling ingevuld.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
6
Governance Het AKEF valt onder het registratieregime van de Autoriteit Financiële Markten waarbij E3 B.V. als beheerder optreedt. Daarnaast is E3 B.V. administrateur van het fonds en is verantwoordelijk voor het selecteren, structureren en monitoren van de financieringsaanvragen. CSC Governance B.V. is bestuurder van de Stichting Bewaarder Amsterdams Klimaat & Energiefonds en tekent als zodanig de financieringsdocumentatie, belangrijke besluiten en verzorgt de betalingen namens het AKEF. De bestuurder heeft de heren Heijsteeg, Hendriks en Steenvoorden gemachtigd om namens haar vergaderingen van aandeelhouders en commissarissen bij te wonen en stemrecht uit te oefenen voor die projecten waar het AKEF aandelen bezit en/of het recht heeft dergelijke vergaderingen bij te wonen met betrekking tot het financiële jaar 2021. Darwin Financial Platform B.V. is verantwoordelijk voor de compliance en risico monitoring. Naast de beheerder, de Stichting Bewaarder en de compliance officer speelt de Investeringscommissie (IC) een belangrijke rol in de governance van het AKEF. De IC komt diverse keren per jaar bijeen om financieringsvoorstellen te beoordelen en de voortgang van de projecten te monitoren. In 2021 is de commissie 4 maal bijeengekomen voor een formele IC-vergadering. De vergaderingen worden genotuleerd en de notulen worden afgetekend door de voorzitter van het IC en de beheerder.
Kosten organisatie AKEF De vaste beheervergoeding aan de fondsbeheerder bedraagt in 2021 1,0% van het oorspronkelijke gecommitteerd vermogen plus 0,5% van het geïnvesteerd vermogen waarbij desinvesteringen met een vertraging van 6 maanden worden afgetrokken en voorzieningen direct. Bij een geïnvesteerd vermogen van minder dan 30 miljoen euro en minder dan 10 projecten onder beheer, wordt weer teruggevallen naar de oorspronkelijke afspraak van 1,5% per jaar over het daadwerkelijk geïnvesteerd vermogen. Met betrekking tot de verslagperiode is voor een bedrag van € 656.421 (2020: € 557.736) aan vaste beheervergoedingen uitgekeerd. Uit deze vergoeding worden onder andere ook de accountant, de compliance officer en de juridische kosten betaald. Er is geen prestatievergoeding uitgekeerd (2020: € 42.560).
Impact COVID-19 In 2021 had de COVID-19 pandemie al minder invloed op de resultaten van de meeste operationele projecten. Het zal echter nog wel enige tijd duren voordat het herstel definitief kan worden genoemd. De opbrengsten uit de verstrekte leningen is de belangrijkste inkomende kasstroom voor het AKEF. Er zijn vrijwel geen nieuwe achterstanden opgelopen waarvan gesteld kan worden dat die het resultaat zijn van de COVID-19 gerelateerde maatregelen. Voor drie projecten zijn nieuwe afspraken gemaakt voor wat betreft de rente- en aflossingsverplichtingen, maar daarvan is er slechts één COVID-19 gerelateerd. De rente-inkomsten worden onverminderd ontvangen. Het kan echter niet uitgesloten worden dat in de toekomst de gevolgen van COVID-19 alsnog van invloed kunnen zijn op de (inbaarheid van de) gedane investeringen en de daaraan gekoppelde rentestromen en verkoopopbrengsten. Dit kan mogelijk leiden tot nadere afspraken met kredietnemers rondom hun rente- en aflossingsverplichtingen. Daarnaast blijft het risico op potentiële
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
7
oninbaarheid van de uitstaande investeringen verhoogd. De beheerder houdt de situatie nauwkeurig in de gaten en houdt voldoende middelen in reserve om eventuele overbruggingsfinancieringen te verstrekken. Voordat een overbruggingsfinanciering wordt verstrekt moet de potentie van het project zich wel (her)bevestigd hebben.
Vooruitzicht 2022 We verwachten dat de intensiteit in de monitoring en assistentie van de al gefinancierde projecten iets zal normaliseren. Daarnaast zal het AKEF een actieve rol blijven spelen bij de ondersteuning van initiatiefnemers van projecten in Amsterdam die aansluiten bij de Routekaart Klimaatneutraal en de Circulaire Strategie van de Gemeente Amsterdam. Naar verwachting zal de vraag naar financiering voor nieuwe projecten zich positief blijven ontwikkelen en zullen de mogelijkheden voor herfinancieringen van al gefinancierde projecten verbeteren. De fondsbeheerder verwacht dan ook in 2022 € 5 tot 10 miljoen aan nieuwe transacties te realiseren en voldoende middelen vrij te maken voor transacties in de opvolgende jaren.
Tot slot De noodzaak van verduurzaming en de reductie van de CO2-voetafdruk is nog relevanter geworden en wordt toenemende mate gevraagd of vereist door bestuurders en consumenten en geleverd door ondernemers. Het AKEF tracht een bijdrage te leveren aan de verduurzaming van Amsterdam door risicodragende financieringsfaciliteiten aan levensvatbare initiatieven en aanvullende ondersteuning aan ondernemers te verlenen. Wij willen al onze stakeholders en dan met name de Gemeente Amsterdam, de ondernemers maar ook de medewerkers danken voor hun inzet en het in ons gestelde vertrouwen. Wij vertrouwen erop dat wij ook in 2022 weer zullen bijdragen aan de verdere verduurzaming van Amsterdam. Amsterdam, 7 oktober 2022 Directie E3 B.V.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
8
2
Verslag van Investeringscommissie
De Investeringscommissie (IC) van het AKEF heeft in 2021 de werkwijze van afgelopen jaren voortgezet. Er zijn geen vervangingen geweest en de voorzitter en één lid zijn herbenoemd. De besluitvorming is zoals gebruikelijk tot stand gekomen op basis van a) een ronde van voorafgaande schriftelijke vragen en beantwoording en b) nadere toelichting en discussie in de IC vergadering op basis waarvan c) een besluit is genomen of aanpassingen en/of aanscherpingen met nadere voorwaarden zijn vastgesteld. In een aantal gevallen is daarbij de besluitvorming over meerdere IC vergaderingen afgewikkeld. In het afgelopen jaar heeft de IC nadrukkelijk gelet op circulariteit, naast de gebruikelijke aandacht voor CO2berekeningen en toerekening aan de MRA. Daarnaast is er structureel aandacht voor het beheer van het portfolio. Er zijn in 2021 bij behandelde dossiers geen situaties gesignaleerd van (potentiële) conflict of interest van IC-leden; de IC is wel geinformeerd en betrokken geweest bij het voorkomen van tegenstrijdige belangen in het fondsmanagement. In totaal zijn er 4 IC vergaderingen geweest in 2021, waarvan er 3 online gehouden zijn in verband met COVID-19 beperkingen. In het najaar heeft een excursie plaats gevonden naar 4 portfoliobedrijven, waar de IC op lokatie nader kennis gemaakt heeft met de onderneming en de ondernemers.
Er is ingestemd met 3 (vervolg)financieringen waarvan het grootste deel is gerealiseerd. De portefeuille blijft gevarieerd en verschuift meer en meer naar circulaire projecten & bedrijven. Daarbij is steeds vaker een deel van de financiering gericht op product innovatie en werkkapitaal, naast de ‘traditionele’ financiering van assets en projecten. De aandacht voor het beheer van de lopende portefeuille is bestendigd. Een deel van de besluitvorming heeft dan ook betrekking gehad op eerdere investeringen: uitbreiding, herstructurering, afwikkeling of desinvestering. Het IC heeft bij de reglementaire evaluatie (artikel 10.1) vastgesteld dat het beoordelings- en besluitvormingsproces effectief en efficiënt verloopt. De commissie is complementair samengesteld en goed op elkaar ingewerkt, en de benodigde kennis en ervaring is aanwezig. De informatievoorziening vanuit het fondsmanagement is adequaat en is naar behoefte van het IC nader aangevuld en gestructureerd. Amsterdam, 7 oktober 2022 Namens de Investeringscommissie F. Bisschop, voorzitter
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
9
Amsterdams Klimaat en Energiefonds Jaarrekening 2021
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
10
3
Jaarrekening
3.1
Balans per 31 december 2021
(voor resultaatbestemming)
referentie
31/12/2021
31/12/2020
41.829.217 2.856.655
43.151.832 2.176.681
Vaste Activa Financiële Vaste Activa Verstrekte leningen Deelnemingen
1
44.685.872 Vlottende Activa Te ontvangen interest Overige vorderingen Liquide middelen
2 3
481.674 93.279
45.328.513
434.586 620.516 574.953
1.055.102
163.609
145.127
Uitkomst van vlottende activa min kortlopende schulden
411.344
909.975
Uitkomst van activa minus schulden
45.097.216
46.238.488
Kortlopende schulden en overlopende passiva
Eigen vermogen Geplaatst participatiekapitaal Overige reserve Onverdeeld resutaat
4
5+6 37.554.231 7.515.507 27.478
38.722.981 6.324.130 1.191.377 45.097.216
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
46.238.488
11
3.2
Winst- en verliesrekening over 2021 referentie
Opbrengsten uit beleggingen Dividend/gerealiseerde waardevermindering Interest Overige opbrengsten
7 7
2021
2020
100.000 2.583.115 -
3.171.326 3.171.326
Waardeveranderingen van beleggingen Bijzondere waardeverandering financiele vaste activa Mutatie voorziening en kwijtscheldingen lening en rente Afschrijvingen van afrondings verschillen voorgaande periode
(968.327) (1.518.229) -
131.250 (1.018.984) (2.486.556)
(887.734)
684.770
1.795.381
Totaal bedrijfsopbrengsten
Operationele kosten Beheervergoeding Overige kosten Totaal Bedrijfslasten
8
2.683.115
656.421 871
600.296 3.708 657.292
604.004
Totaal bedrijfsresultaat
27.478
1.191.377
Netto resultaat over de verslagperiode
27.478
1.191.377
3.3
Toelichting op de jaarrekening
Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening Het Fonds is opgericht op 4 juli 2013 met een looptijd van 15 jaar, met een eventuele verlenging van maximaal 5 jaar met wederzijdse instemming van de beheerder en de twee participanten. Bij aanvang van het Fonds is 44.754.500 euro vermogen gecommitteerd. Het Fonds mag het gecommitteerde vermogen, vermeerderd met de eventueel gerealiseerde winsten en verminderd met eventuele verliezen, gedurende de looptijd van de hoofdovereenkomst revolverend investeren. Het gecommitteerde vermogen kan gedurende de looptijd van het Fonds worden verhoogd met instemming van de participanten. Het Fonds wordt ten behoeve van haar participanten als fiscaal transparant aangemerkt. De jaarrekening is opgesteld volgens de bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW. Bij de opstelling van de jaarrekening is Titel 9 Boek 2 vrijwillig toegepast. Aangezien het Fonds per balansdatum is ingeschreven als beleggingsfonds van een geregistreerde fondsbeheerder (Light beheerder).
Grondslagen voor waardering van activa en passiva en resultaatbepaling Algemeen Alle in de jaarrekening opgenomen bedragen zijn in euro´s, tenzij anders vermeld. Tenzij anders vermeld worden de in de balans opgenomen posten gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
12
De opstelling van de jaarrekening vereist dat de beheerder oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Een actief wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de toekomstige economische voordelen naar de onderneming zullen toevloeien en de waarde daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Een verplichting wordt in de balans opgenomen wanneer het waarschijnlijk is dat de afwikkeling daarvan gepaard zal gaan met een uitstroom van middelen die economische voordelen in zich bergen en de omvang van het bedrag daarvan betrouwbaar kan worden vastgesteld. Baten worden in de winst- en verliesrekening opgenomen wanneer een vermeerdering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermeerdering van een actief of een vermindering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.
Lasten worden verwerkt wanneer een vermindering van het economisch potentieel, samenhangend met een vermindering van een actief of een vermeerdering van een verplichting, heeft plaatsgevonden, waarvan de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld. Indien een transactie ertoe leidt dat nagenoeg alle of alle toekomstige economische voordelen en alle of nagenoeg alle risico’s met betrekking tot een actief of verplichting aan een derde zijn overgedragen, wordt het actief of de verplichting niet langer in de balans opgenomen. Verder worden activa en verplichtingen niet meer in de balans opgenomen vanaf het tijdstip waarop niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden van waarschijnlijkheid van de toekomstige economische voordelen en/of betrouwbaarheid van de bepaling van de waarde. De opbrengsten en kosten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben. Opbrengsten worden verantwoord indien alle belangrijke risico’s zijn overgedragen aan de koper. Impact COVID-19 Het einde van de COVID-19 pandemie lijkt in zicht. Echter, de implicaties voor de economische omstandigheden op de langere termijn zijn onverminderd onzeker. De opbrengsten uit de verstrekte leningen is de belangrijkste inkomende kasstroom voor het AKEF. Vooralsnog zijn de directie financiële implicaties voor het AKEF beperkt.
Er zijn vrijwel geen nieuwe achterstanden opgelopen waarvan gesteld kan worden dat die het resultaat zijn van de COVID-19 gerelateerde maatregelen en de renteinkomsten worden onverminderd ontvangen. Wel worden zijn er voor één project vanwege de langdurige negatieve impact van de maatregelen nieuwe afspraken gemaakt. Het kan niet worden uitgesloten dat in de toekomst de gevolgen van COVID-19 van verdere invloed zijn op de (inbaarheid van de) gedane investeringen en de daaraan gekoppelde rentestromen en verkoopopbrengsten. Dit kan mogelijk leiden tot nadere afspraken met kredietnemers rondom hun aflossings- en interestverplichtingen. Daarnaast blijft het risico op potentiële oninbaarheid van de uitstaande investeringen verhoogd. De beheerder houdt de situatie nauwkeurig in de gaten. Op basis van de huidige inschatting van de fondsbeheerder is er rekening houdend met het vermogen van het fonds om te voldoen aan haar kortlopende verplichtingen, er geen sprake is van externe financieringen en er positieve kasstromen uit operationele activiteiten zijn, geen indicatie dat het AKEF
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
13
haar operationele activiteiten niet zou kunnen voortzetten zonder externe steun. De jaarrekening is daarom opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Financiële instrumenten Onder financiële instrumenten worden primaire financiële instrumenten (zoals vorderingen en schulden) verstaan. Hierbij is er geen sprake van derivaten. Financiële vaste activa Deelnemingen waarin geen invloed van betekening op het zakelijk financiële beleid wordt uitgeoefend, worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs en indien van toepassing onder aftrek van bijzondere waardevermindering. De vorderingen op en leningen aan deelnemingen alsmede de overige vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs welke gelijk zijn aan de nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen. Bijzondere waardeverminderingen van financiële vaste activa worden bepaald op basis van de beste inschatting van de beheerder van de toekomstige verdiencapaciteit / verwachte toekomstige kasstromen van de individuele investeringen, rekening houdend met de verkregen zekerheden. Liquide middelen De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Indien middelen niet ter vrije beschikking staan, dan wordt hiermee bij de waardering rekening gehouden.
Overige activa en passiva Overige activa en passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde; de vorderingen, voor zover nodig, onder aftrek van een voorziening wegens oninbaarheid. Resultaatbepaling Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen enerzijds de baten, zoals in het jaarverslag vermelde ontvangen dividenden, interest, koersresultaten en valutaresultaten en anderzijds de lasten, zoals de beheer- en prestatievergoeding. Baten en lasten worden toegerekend aan de periode waarop zij betrekking hebben. Kortlopende schulden Opgenomen leningen en schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Belastingen Het Fonds wordt als fiscaal transparant vennootschapsbelasting verschuldigd.
aangemerkt.
Uit
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
hoofde
hiervan
is
geen
14
3.4 1
Toelichting op de balans per 31 december 2021 Financiële vaste activa
Het verloop van de financiële vaste activa gedurende de verslagperiode is als volgt: Beleggingen
31/12/2021
31/12/2020
43.151.832 1.784.186 2.015.509 (3.630.781) 26.700 (1.518.229) 41.829.217 -
38.782.246 6.125.560 1.798.431 (2.535.421) (454.853) (564.131) 43.151.832
Deelnemingen: Stand begin van de verslagperiode Aankopen Verkopen Bijzondere waardeverandering Totaal Deelnemingen
2.176.681 1.648.301 (968.327) 2.856.655
1.545.431 500.000 131.250 2.176.681
Geïnvesteerd vermogen eind van de verslagperiode
44.685.872
45.328.513
Verstrekte leningen: Stand begin van de verslagperiode Verstrekte leningen Kapitalisatie rente op leningen Aflossing op leningen Kwijtscheldingen Mutatie voorziening Totaal verstrekte leningen
Het geïnvesteerd vermogen kan als volgt worden onderverdeeld: 31/12/2021
31/12/2020
115.015 1.874.551 168.750 166.666 500.000 1.000.000 3.824.982
115.015 226.250 168.750 166.666 500.000 1.000.000 2.176.681
(968.327)
-
2.856.655
2.176.681
Deelnemingen Orangegas Amsterdam B.V. Ebike Network B.V. GrowX B.V. Amsterdam Energy Arena B.V. Aectual Holding B.V. ByBorre Holding B.V. Bijzondere waardeverandering
Orangegas Amsterdam B.V. Ebike Network Amsterdam B.V. GrowX B.V. Amsterdam Energy Arena B.V. Aectual Holding B.V. ByBorre
Standplaats Amsterdam Amsterdam Amsterdam Amsterdam Amsterdam Amsterdam
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
Aandeelbelang 15% 36,2% 0,1% 25% 8,89% 10,7%
15
Leningen: Vandebron Energie B.V. Mister Green Lease B.V. Orangegas Amsterdam B.V. The Fast Charging Network B.V. Ebike Network Amsterdam B.V. Stichting Broedplaats Contactweg Amsterdam GrowX B.V. GrowX Amsterdam B.V. Chaincraft Amsterdam B.V. Amsterdam Energy Arena B.V. Bio Energy Netherlands B.V. Flexflueler 001 B.V. (Titan) Aectual Holding B.V. Big Energy B.V. City Barging B.V. ByBorre Lab B.V. ByBorre Holding B.V. Urban Mine Trunkrs Wocozon Services B.V. Chaincraft Holding B.V. Bambooder Biobased Fibers B.V. Parcls.com Amsterdam B.V. Voorziening
31/12/2021
31/12/2020
1.690.397 2.081.274 307.000 2.012.500 43.083 3.037.944 4.229.302 1.960.699 6.122.125 5.599.136 1.404.045 545.126 1.758.300 1.821.287 506.421 4.623.701 2.926.306 1.655.668 299.802 1.289.203 1.260.593 45.173.912 (3.344.695)
2.535.595 2.808.899 2.027.298 2.112.500 40.195 2.636.463 4.014.815 2.198.360 5.642.511 4.899.136 1.134.989 545.126 1.676.210 1.674.364 4.292.588 2.690.242 1.537.103 128.422 1.208.882 1.201.300 42.466.394 (1.853.166)
41.829.217
40.613.228
44.685.872
45.328.513
In 2021 is voor een bedrag van € 26.700 kwijtgescholden op een rentefactuur waarvoor al een voorziening was opgenomen. In 2021 is voor een bedrag van € 1.518.229 aan aanvullende voorzieningen getroffen. Daarnaast is er een bijzondere waardeverandering van € 968.229, waardoor de totale ongerealiseerde waardeverandering € 2.486.556 bedraagt. Van de uitgezette leningen staat per 31 december 2021 een bedrag van € 1.371.147 (2020: € 3.176.792) op geblokkeerde rekeningen, waarvan € 218.750 (2020: € 218.750) in verband met een debt service reserve account. Deze bedragen zullen worden vrijgegeven nadat aan de overeengekomen (verstrekking) voorwaarden is voldaan. Over het bedrag op de geblokkeerde rekeningen wordt een bereidstellingsprovisie in rekening gebracht. Wij benadrukken dat de realiseerbare waarde van de individuele financieringen onderhevig is aan de verhoogde mate van onzekerheid in verband met de inherente subjectiviteit gekoppeld aan de gehanteerde veronderstellingen en assumpties. Deze mate van onzekerheid wordt verhoogd door de (potentiële) zich nog te manifesteren implicaties van COVID-19 op de ontwikkeling van de projecten en daarmee de toekomstige kasstroomverwachtingen van de individuele kredietnemers.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
16
2
Te ontvangen interest
Te ontvangen interest heeft betrekking op per balansdatum nog niet ontvangen interest uit hoofde verstrekte leningen.
Te onvangen interest
3
31/12/2021
31/12/2020
481.674 481.674
434.586 434.586
31/12/2021
31/12/2020
93.279 93.279
620.516 620.516
Liquide middelen
Rabobank
De liquide middelen aan het einde van 2021 van € 93.279 zijn ter vrije beschikking. 4
Kortlopende schulden
Overige schulden Beheervergoeding
31/12/2021
31/12/2020
163.609 163.609
145.127 145.127
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
17
5
Fondsvermogen per 31 december 2021 Gemeente Amsterdam
E3 B.V.
Totaal
Geplaatst participatie kapitaal Het verloop gedurende de verslagperiode is als volgt: Stand per 31 december 2020 Opgevraagd vermogen Terugbetaald vermogen Stand 31 december 2021
38.719.103 1.449.854 (2.618.487) 37.550.470
3.878 146 (263) 3.761
38.722.981 1.450.000 (2.618.750) 37.554.231
Overige reserve Het verloop gedurende de verslagperiode is als volgt: Stand per 31 december 2020 (Onttrekking) / toevoeging Stand 31 december 2021
6.323.496 1.191.257 7.514.753
635 120 754
6.324.130 1.191.377 7.515.507
Onverdeeld resultaat Het verloop gedurende de verslagperiode is als volgt: Stand per 31 december 2020 Onttrekking resultaat vorig boekjaar (Onttrekking) / toevoeging resultaat Stand 31 december 2021
1.191.257 (1.191.257) 27.475 27.475
120 (120) 3 3
Fondsvermogen eind periode
45.092.698
4.518
1.191.377 (1.191.377) 27.478 27.478 45.097.216
Gecommiteerd vermogen Opgevraagd vermogen Overige reserve Onverdeeld resultaat Resterend gecommiteerd vermogen
44.750.000 37.550.470 7.514.753 27.475 14.741.758
4.500 3.761 754 3 1.496
44.754.500 37.554.231 7.515.507 27.478 14.743.254
Totaal beschikbaar fondsvermogen
52.292.228
5.257
52.297.485
Gecommiteerd vermogen
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
18
6
Fondsvermogen per 31 december 2020 Gemeente Amsterdam
E3 B.V.
Totaal
Geplaatst participatie kapitaal Het verloop gedurende de verslagperiode is als volgt: Stand per 31 december 2019 Opgevraagd vermogen Terugbetaald vermogen Stand 31 december 2020
35.756.403 8.199.174 (5.236.474) 38.719.103
3.578 826 (526) 3.878
35.759.981 8.200.000 (5.237.000) 38.722.981
Overige reserve Het verloop gedurende de verslagperiode is als volgt: Stand per 31 december 2019 (Onttrekking) / toevoeging Stand 31 december 2020
4.518.467 1.805.029 6.323.496
454 181 635
4.518.921 1.805.209 6.324.130
Onverdeeld resultaat Het verloop gedurende de verslagperiode is als volgt: Stand per 31 december 2019 Onttrekking resultaat vorig boekjaar (Onttrekking) / toevoeging resultaat Stand 31 december 2020
1.805.029 (1.805.029) 1.191.257 1.191.257
181 (181) 120 120
Fondsvermogen eind periode
46.233.856
4.632
1.805.209 (1.805.209) 1.191.377 1.191.377 46.238.488
Gecommiteerd vermogen Opgevraagd vermogen Overige reserve Onverdeeld resultaat Resterend gecommiteerd vermogen
44.750.000 38.719.103 6.323.496 1.191.257 13.545.650
4.500 3.878 635 120 1.376
44.754.500 38.722.981 6.324.130 1.191.377 13.547.026
Totaal beschikbaar fondsvermogen
52.264.753
5.254
52.270.007
Gecommiteerd vermogen
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
19
3.5 7
Toelichting op de winst- en verliesrekening Opbrengsten uit financiële vaste activa
De volgende opbrengsten uit financiële vaste activa zijn geboekt:
Dividend/effect van de aandeelverkopen Renteinkomsten
8
2021 3.171.326 3.171.326
2020 100.000 2.583.115 2.583.115
Bedrijfslasten
Beheervergoeding De beheerder brengt een beheervergoeding in rekening voor het beheren van het Fonds van 1,0% van het oorspronkelijke gecommitteerd vermogen plus 0,5% van het geïnvesteerd vermogen waarbij desinvesteringen met een vertraging van 6 maanden worden afgetrokken en voorzieningen direct. Bij een geïnvesteerd vermogen van dan 30 miljoen euro en minder dan 10 projecten onder beheer, wordt weer teruggevallen naar de oorspronkelijke afspraak van 1,5% per jaar over het daadwerkelijk geïnvesteerd vermogen. De beheervergoeding wordt elk kwartaal vastgesteld en uitbetaald. Over 2021 is € 656.421 (2020: € 557.736) vaste beheervergoeding in rekening gebracht. Prestatievergoeding Aan de beheerder van het Fonds wordt op projectbasis een prestatievergoeding uitgekeerd, indien: -
een gemiddeld netto financieel rendement van 7% per jaar is gerealiseerd bij afsluiting van de financiering (volledige aflossing, herfinanciering en/of verkoop aandelen) aan een project;
-
en een maatschappelijk rendement van minimaal 3 kg CO2-besparing per gemiddelde geïnvesteerde euro per jaar wordt gerealiseerd.
In 2021 zijn geen financieringen volledig afgerond en is geen prestatievergoeding in rekening gebracht. 9
Verbonden partijen
De aan het Fonds verbonden partijen zijn de fondsbeheerder: E3 B.V. en portfoliomanagers: Mevr. E. Harrewijn , Dhr. C. Heijsteeg, Dhr. M. Hendriks, Mevr. Y. Khomich (t/m 31 december 2021), Dhr. J. Meinders, Dhr. R. Steenvoorden (t/m 31 december 2021) en Dhr. W. van Scheltinga. Over 2021 is € 656.421 beheervergoeding uitgekeerd aan de fondsbeheerders. De uitkering van de beheervergoeding heeft tegen marktconforme tarieven plaatsgevonden. Onder de beheervergoeding vallen alle aan het Fonds gerelateerde kosten. Deze worden niet afzonderlijk aan het Fonds in rekening gebracht. 10 Personeel Het Fonds had gedurende de periode van verslaggeving geen personeel in dienst.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
20
11 Niet uit de balans blijkende verplichtingen Op 31 december 2021 heeft het fonds € 326.087 aan gecommitteerde financieringen uitstaan. Deze bedragen zullen worden vrijgegeven nadat aan de overeengekomen (verstrekking) voorwaarden is voldaan. 12 Voorstel resultaatbestemming Het resultaat van het fonds zal jaarlijks worden toegevoegd aan de reserves van het fonds. 13 Bijzondere gebeurtenissen na balansdatum Op 25 januari 2022 is voor € 168.750 aan eigen vermogen vervreemd waarbij een resultaat van € 30.375 werd behaald. Op 11 maart 2022 is € 173.913 van de gecommitteerde financiering overgemaakt aan het desbetreffende project. In maart-april 2022 is voor € 4.975.000 aan capital calls uitgestuurd aan en ontvangen van de participanten van het Fonds in verband met twee nieuwe projecten. Dit is inmiddels volledig uitgeboekt. Op 10 mei 2022 is een bedrijf waaraan een financiering was verstrekt failliet gegaan na gebeurtenissen die zijn toe te schrijven aan het tweede kwartaal van 2022. Inmiddels is € 600.071 aan opbrengsten uit uitwinning gerealiseerd. De rest van de positie (hoofdsom en rente) is volledig voorzien op het moment van faillissement. In juli-augustus 2022 is voor € 1.100.000 aan capital calls uitgestuurd aan en ontvangen van de participanten van het Fonds in verband met de uitbreiding van twee financieringen. Dit is inmiddels volledig uitgeboekt.
Op 29 juli 2022 is een lening van € 267.000 plus gekapitaliseerde rente geconverteerd in aandelen, die vervolgens direct zijn ingekocht door de desbetreffende onderneming. Hierbij is een resultaat van € 94.848 behaald. Op 7 oktober 2022 heeft het fonds € 152.174 aan gecommitteerde financieringen uitstaan. Deze bedragen zullen worden vrijgegeven nadat aan de overeengekomen (verstrekking) voorwaarden is voldaan. Amsterdam, 7 oktober 2022 Directie E3 B.V.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
21
4
Overige gegevens
Persoonlijke belangen directie van de beheerder De bestuurders van de beheerder hebben gedurende het boekjaar geen (in)directe belangen gehouden in de financiële vaste activa waar het Fonds in participeert. Een van de bestuurders van de beheerder is in overleg met de participanten van het Fonds teruggetreden als bestuurder en is uit dienstverband getreden voor het einde van de verslagperiode en heeft in 2022 een belang verkregen in één van de projecten dat door het Fonds wordt gefinancierd. Accountantscontrole De jaarrekening is gecontroleerd door Mazars N.V. De controleverklaring is opgenomen op de volgende pagina.
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
22
5
Controleverklaring van de accountant
Amsterdams Klimaat & Energiefonds • Jaarverslag 2021
23