1b. Leidraad sociaal opdrachtnemerschap

Bureau Social Return www.amsterdam.nl/socialreturn

Leidraad Sociaal opdrachtnemerschap

>5% sociale winst Minimaal 5% sociale winst bij aanbestedingen. Dat is de ambitie van de gemeente Amsterdam. Slim uitvragen is daarbij het motto. Dat betekent dat de gemeente al in de voorbereidingsfase bedenkt welke vorm van sociale impact past bij een aanbesteding. Doorgaans wordt 5% toegepast, tenzij er goede redenen zijn om hiervan af te wijken. Daarbij geldt het principe van comply or explain: pas het toe of leg het uit. Als er meer mogelijk is, dan wordt het hoger. Zo hoopt de gemeente sociale impact te realiseren voor Amsterdam en voor haar inwoners.

Leeswijzer De Leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap bestaat uit onderdelen die door middel van het stedelijk proces Social Return aan elkaar verbonden zijn. In het eerste deel van de handreiking wordt beschreven wat met sociaal opdrachtgeverschap wordt bedoeld, het tweede deel bevat de bekende fasen uit de oude Leidraad Social Return: Voorbereiding, Specificeren, Selecteren, Contracteren, Uitvoering en Evaluatie en Handhaving. Vervolgens worden de verschillende rollen van het stedelijk Bureau Social Return beschreven binnen de bovengenoemde fasen. Naast deze versie over sociaal opdrachtnemerschap is een versie gepubliceerd over sociaal opdrachtgeverschap.

Voorwoord Amsterdam is een sociale stad. De afgelopen jaren heeft de gemeente Amsterdam daarom geïnvesteerd in social return. Bij grote aanbestedingen die Amsterdam in de markt zet, vragen we onze opdrachtnemers een bijdrage te leveren aan de sociale doelstellingen die we als stad nastreven, bijvoorbeeld voor kwetsbare Amsterdammers die maatschappelijk een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Werkgelegenheid, werktoeleiding, stages en opleidingen staan daarbij voorop. Maar ook andere vormen van sociale impact op het gebied van werk, inkomen, onderwijs, armoedebestrijding, zorg en gezondheid zijn mogelijk.

"Amsterdam doet het liefst zaken met ondernemers met een sociaal hart" Bij elk project wordt van tevoren goed nagedacht over de vraag wat voor sociale impact het beste bij het project past. Dit betekent dat opdrachtgevers permanent moeten nadenken over hoe hun investeringen óók sociaal zullen renderen: sociaal opdrachtgeverschap. Dit vraagt om creativiteit, vaktechnische kennis en organisatorisch vermogen. Zowel

op het niveau van de Metropoolregio Amsterdam als in samenwerking met de stadsdelen. Zo wordt bijvoorbeeld gekeken naar kansengelijkheid bij de Stichting Studiezalen. Deze leidraad en het hierin beschreven stedelijk proces social return helpen daarbij. Zie de Leidraad Sociaal Opdrachtnemer­ schap vooral ook als inspiratiebron en hulpmiddel voor hetgeen wij als stad in de kern willen zijn: sociaal, soms dwars, maar altijd democratisch en met oog voor iedereen. Veel creativiteit toegewenst. Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken en Democratisering

t

Opd rac h

Door social return tot een belangrijk onder­deel van het inkoopproces te maken verbinden wij onze economische activiteit in de stad aan sociale doelstel­ lingen. Investeringen die de gemeente doet – bijvoorbeeld in het kader van de energietransitie of het programma Bruggen en Kademure – dienen óók sociaal te renderen. Daarnaast stimuleren we sociaal inkopen. Dit is een belangrijk signaal: als Amsterdam doen we het liefst zaken met ondernemers met een sociaal hart.

me ne

  3

rs

Leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap Sociaal opdrachtgeverschap

Partnerschap en samenwerking Samenwerking door inclusief werkgeverschap

Sociaal aanbesteden en inkopen

1 Voorbereiden 2 Specificeren

3 Selecteren

4 Contracteren

5 Uitvoeren

6 Evalueren

Bureau Social Return

7 Handhaven 5

Expert op het gebied van sociale impact Wij kennen de sociale kaart van Amsterdam De sociale makelaar

Sociaal inkopen

UITVOERINGSFASE

Diverse marktpartijen

CONTRACTMANAGEMENTFASE

ONTWIKKELFASE

1

2

3

4

5

Opdrachtnemer/ lead buyer BIJSTUREN

6

INVULLING SOCIAL RETURN

Comply or Explain Opdrachtgever

BSR DENKT MEE MET OPDRACHTGEVER

Nadenken over sociale impact

BSR LEVERT CONCREET ADVIES

BSR HELPT SLIM AANBESTEDEN

BSR VOERT BSR MAAKT GESPREKKEN AFSPRAKEN Wat gaan we doen?

Kiezen voor de markt op gaan of niet

Afspraken uitvoeren

7

BSR EVALUEERT MET OPDRACHTGEVER

BSR BSR MONITORT NAMENS OPDRACHTGEVER/ CONTRACTMANAGER

WEL DE MARKT OP NIET DE MARKT OP

RAPPORTEREN

Marktverkenning

Pantar BSR NEEMT RESULTATEN MEE NAAR VOLGEND PROJECT

Sociaal opdrachtnemerschap

Opdrachtnemers gemeente Amsterdam

4  Leidraad

SOCIALE IMPACT

COALITIEAKKOORD

INKOOP/ADVIESFASE

www.amsterdam.nl/socialreturn

Opdrachtnemers gemeente Amsterdam

Bureau Social Return

Sociaal opdrachtnemerschap

SOCIAL RETURN INVULLEN (PROJECT)

3

AANBESTEDING

OPDRACHT GEGUND GEKREGEN

AANMELDEN

STARTGESPREK

1

2

BINNEN 7 DAGEN MELDEN BIJ BSR

PRESTATIE AFSPRAKEN

EINDE OPDRACHT OF NIEUWE OPDRACHT

KWARTAALRAPPORTAGES

EVALUEREN

4

5

RAPPORTEREN BIJSTUREN VERBINDEN HANDHAVING

AFRONDEN EN AFREKENEN

www.amsterdam.nl/socialreturn

t

Opd rac h

PUBLIEKE PARTNERS ONDERNEMERS INTERMEDIAIRS

me ne

  5

rs

Bureau Social Return www.amsterdam.nl/socialreturn

Contact met Bureau Social Return (BSR) over social return en sociaal inkopen Bureau Social Return van de gemeente Amsterdam adviseert opdrachtgevers, inkopers en opdrachtnemers. Voor de Leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap en meer informatie: https://www.amsterdam.nl/ondernemen/inkoop-opdrachten/social-return/ Of per mail: social.return@amsterdam.nl

Colofon Copyright © 2023 De Leidraad sociaal opdrachtnemerschap is een uitgave van de gemeente Amsterdam en is vastgesteld door het college van B en W. Eventuele technische wijzigingen en/of met een rechtstreekse werking van de Europese Unie worden door Bureau Social Return verwerkt. Deze uitgave van de Leidraad sociaal opdrachtnemerschap wordt op zowel internet als intranet met begeleidende communicatie gepubliceerd. Deze uitgave mag door publieke organisaties worden overgenomen met bronvermelding. Inhoudelijke bijdrage: Code Sociale Ondernemingen

Met speciale dank aan: PIANOo, VNG en het Centre for Public Procurement Universiteit Utrecht Tekst: Luisterrijk & Tekstburo Gort Fotografie: M. Brasz, Allart Blaauboer Fotografie, Pantar / Compass-group, ROC / G4S, Manpower, PBK Amsterdam, Fotobank gemeente Amsterdam, Start Foundation Vormgeving en layout: DropOuts Amsterdam Illustraties: DSGM.FRM Eindredactie: Bureau Social Return gemeente Amsterdam

Leidraad

Sociaal opdrachtgeverschap Deze leidraad is voor ondernemers: hoe gaat de gemeente Amsterdam om met social return? En hoe kun je daar zelf aan bijdragen? In deze versie wordt het 5-stappenplan voor opdrachtnemers toegelicht. Social return wordt op verschillende manieren toe­ gepast. Toeleiding naar werk is één van de speerpunten. Daarnaast wordt social return bijvoorbeeld toegepast in relatie met duurzaamheid, circulaire economie, diver­si­ teit en inclusie en gebiedsontwikkeling. Bureau Social Return van de gemeente Amsterdam adviseert hierin aan de stad Amsterdam. Maatwerk staat daarbij voorop.

Opd rac h

t

me ne

  7

rs

Inhoudsopgave 1. Wat wil de gemeente Amsterdam?

De gemeente wil sociaal inkopen De gemeente wil partnerschap en samenwerking De gemeente wil een inclusieve werkgever zijn

2. Sociaal opdrachtnemerschap: 5-stappenplan voor opdrachtnemers Stappenplan Sociale impact maken via social return Wat doet de gemeente zelf? Stappenplan sociaal ondernemerschap  Stap 1: Aanmelden Stap 2: Startgesprek Stap 3: Starten met de social return-invulling Stap 4: Kwartaalrapportage Stap 5: Afsluitend gesprek

3. Wat biedt Bureau Social Return? Expertise  Adviezen Kennis van Amsterdam  Sociale makelaar

11 11 12 14

17 17 17 18 19 19 19 22 23 23 27 27 27 27 28

4. Sociale impact: wat zijn de mogelijkheden in Amsterdam?  31

Begrippenlijst

31 31 31 31 32 32 33 33 36

t

Opd rac h

Pantar Werkgevers Servicepunt Groot-Amsterdam Amsterdamse sociale firma’s Sociale ondernemingen Alternatieve Invullingen Amsterdams Powercertificaat Sociaal Werkkoepel Vrijwilligers Centrale Amsterdam

me ne

  9

rs

1. Wat wil de gemeente Amsterdam? In Amsterdam willen we dat iedereen mee kan doen en een plek heeft in de stad. Dat doen we als gemeente samen met anderen: bewoners, ondernemers, multinationals en tal van andere samenwerkingspartners.

De gemeente geeft jaarlijks ruim €2 miljard uit aan inkoop. Hiermee kan de gemeente zelf het verschil maken voor veel kwetsbare Amsterdammers. Allereerst door iets extra’s te vragen van opdrachtnemers, maar ook door zelf in te kopen bij sociale organisaties. Er zijn veel goede voorbeelden. Zo biedt de leverancier van warme dranken van de gemeente ontwikkelkansen aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkzaam bij werkleerbedrijf Pantar. Een financieel adviesbureau helpt een erkende Amsterdamse sociale firma bij het op orde krijgen van de financiële administratie. Een detacheringsbureau zet professionals in voor maatschappe­lijke initiatieven. En een zorg­organisatie biedt opgeknapte laptops aan kinderen in armoede. Alle beetjes helpen Elk bedrijf, elke afdeling en elk individu kan sociale impact maken. Dat kan ook met kleine uitgaven. Alle beetjes helpen. Het is eenvoudig een etentje met het team te organiseren bij een restaurant waar mensen met een arbeidsbeperking werken. Of wat te denken van het huren van externe vergaderruimte bij een maatschap­pelijke organisatie?

Wie een kerstgeschenk nodig heeft, kan bij Pantar en Amsterdamse sociale firma’s terecht. Kijk verder op www.pantar.nl en www.socialezaken.info/nl/gemeente. Kernwaarden bij inkoop Amsterdam wil sociale en maatschap­ pelijke verantwoorde keuzes maken binnen de inkoopketen. Daarbij werken we vanuit drie kernwaarden: gelijkheid, verbondenheid en rechtvaardigheid. Deze waarden staan ook centraal in het coalitieakkoord. De gemeente wil een betrouw­bare partner zijn voor opdrachtnemers. Hierbij streven we duurzaam en rechtvaardig gedrag na van onze eigen organisatie, van onze opdracht­nemers en keten­partners. We dragen niet alleen een verant­ woordelijk­heid voor de Amsterdammer als eind­­gebruiker van ingekochte diensten en producten, maar indirect ook voor de werknemers van onze leveranciers en hun onderaannemers. Sociale impact wil zeggen: het toevoegen van sociale waarde voor mensen in een kwetsbare situatie. Dat kan gaan over werk, sociale cohesie, armoede, gezond­ heid, eenzaamheid en onderwijs of een andere sociale opgave in de stad. Het gaat om een duurzame en positieve verandering ten behoeve van maat­ schappelijke uitdagingen.

t

Opd rac h

De gemeente wil sociaal inkopen

me ne

  11

rs

Erkende Amsterdamse sociale firma’s Dat je in Amsterdam sociaal kunt ondernemen bewijzen circa 67 erkende sociale firma’s in de stad. Erkende Amsterdamse sociale firma’s zijn bedrijven die zich richten op zowel bedrijfseconomische continuïteit als op het creëren van werkplekken en dagbesteding voor Amsterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt en zijn gevestigd in Amsterdam. Minimaal 30% van de medewerkers heeft een afstand tot de arbeidsmarkt. Amsterdamse sociale firma’s halen minstens 50% van de totale inkomsten uit de verkoop van producten en diensten.

Sociaal inkopen is een middel om eco­ nomische activiteiten te verbinden aan sociale doelstellingen die we als gemeente nastreven. Het gaat om doelen op het gebied van werk, participatie, armoedebestrijding, kansengelijkheid, zorg, gezondheid, onderwijs, taal, inclusie en diversiteit. Doen Naast inkoop kan elk onderdeel van de gemeente hier­aan bijdragen. Niet alleen door producten en diensten te leveren aan inwoners en bedrijven, maar ook door anderen te stimuleren iets terug te doen voor kwets­­bare inwoners. Daarbij kijken we verder dan het standaard taken­ pakket van een afdeling. Extra Sociaal opdrachtgeverschap bestaat uit meer dan re-integratietrajecten, opvang of zorg die we als gemeente vanuit onze wettelijke taak al bieden. Het gaat ook om slim gebruik maken van het eigen netwerk en de bedrijfsvoering voor het creëren van sociale impact. Anders gezegd: het is iets extra’s. Gemeente Het gaat om het creëren van sociale impact rond economische activiteit en het op weg helpen van partners om dit in de praktijk te brengen. De gemeente voert een sociaal personeelsbeleid, koopt sociaal

12   Leidraad

in en richt de bedrijfsvoering zo in dat deze sociale impact oplevert voor de stad.

De gemeente wil partnerschap en samenwerking De gemeente Amsterdam heeft relaties met allerlei partijen in en buiten de stad. Door partijen slim met elkaar te verbinden, ontstaat een hoger sociaal rendement voor de stad. Bijvoorbeeld het versterken van onderwijs door het doneren van laptops in het kader van thuisonderwijs. Bedrijven Amsterdam is een aantrekkelijke vesti­ gings­­plek voor bedrijven. De gemeente stimuleert deze bedrijven om iets terug te doen voor de stad. Hier­voor zijn meer­ dere instrumenten. Het meest bekende instrument is social return als het gaat om gemeentelijke inkoop. Maar ook los van de inkoop willen bedrijven een steentje bijdragen. Relaties Niet alleen in de inkooprelatie zit een weder­kerig element. Ook andere relaties van de gemeente lenen zich voor sociaal opdracht­geverschap en het creëren van sociale impact. Denk aan relaties die de gemeente heeft via bijvoorbeeld subsidies, gronduitgifte en gebieds­

Evenementen Bureau Social Return helpt de gemeente om verbindingen te leggen in dit netwerk van meer dan honderden organisaties. Voor­beeld: met het evenementenfonds steunt de gemeente evenementen zoals de Uitmarkt, Pride Amsterdam en het Kwaku Summer Festival. Ook telt mee in de score: samenwerking met het werkleer­bedrijf Pantar en met de erkende Amsterdamse sociale firma’s. Internationaal Een ander voorbeeld: de internationale bedrijven die zich vestigen in de regio Amsterdam en hierbij hulp krijgen van Amsterdam InBusiness. Op basis van hun intrinsieke motivatie worden ze gevraagd iets terug te doen voor de stad. We noemen dit corporate social responsibility ofwel maatschappelijk verantwoord onder­nemen.

Nog meer En er gebeurt meer. Verschillende bedrijven geven hun werknemers jaarlijks de mogelijkheid om zich tijdens werktijd in te zetten als vrijwilliger voor een lokaal project. Ook denkt de gemeente mee over verduurzaming van kantoorpanden en samenwerking met lokale en sociale toeleveranciers. En bij het transformeren van stedelijk gebied zijn ontwikkelaars en investeerders maatschappelijk betrokken in hun plan­ nen en uitvoering. Zo bieden ze ook kansen voor kwetsbare Amsterdammers. Afwegingen Bij sociaal opdrachtgeverschap leent elke relatie zich voor het maken van afspraken over sociale impact. Afhankelijk van de aard van de relatie kunnen harde, formele afspraken worden gemaakt of juist zachte, informele afspraken. Hierbij kijkt de gemeente wat een organisatie of samenwerkingspartner kan betekenen voor de stad en hoe het netwerk van een organisatie eruitziet. En natuurlijk ook: wat is het voordeel voor de organisatie zelf?

t

Opd rac h

transformatie, via evenementen en hotels. Gezamenlijk hebben deze relaties een enorm potentieel om sociale impact te realiseren.

me ne

  13

rs

De gemeente kijkt ook welke invloed het vragen van een sociale bijdrage kan hebben op de relatie met de gemeente. Zo is het kansrijker een grote projectontwikkelaar te vragen iets terug doen voor de buurt dan sociale voorwaarden te stellen bij een parkeervergunning. In dit laatste geval is een sociale tegenprestatie buiten proportie.

werk­gever zijn die toegankelijk is en een gezonde leefstijl stimuleert.

De gemeente wil een inclusieve werkgever zijn

Werkplekken Elke afdeling van de gemeente kan werkplekken, traineeplaatsen of stage­­ plekken bieden aan Amsterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit kan via het advies­team Banenafspraak

De gemeente Amsterdam wil als hoofdstad het goede voorbeeld geven. We willen een inclusieve en sociale

Foto: Pantar / Compass-group

14  Leidraad

Gelijke kansen Voor de gemeente Amsterdam staan gelijkwaardigheid en diversiteit voorop. De gemeente biedt gelijke kansen, ongeacht sekse, etniciteit, afkomst, geaardheid en of een lichamelijke of verstandelijke beperking. We willen daarbij een afspiegeling zijn van de stad.

(programma Sterk in Werk), het stage­ bureau of het Young Professionals Programma voor Statushouders. Stagebureau Voor de bemiddeling van stagiairs heeft de gemeente een stagebureau. Voor mbo-1 en mbo-2 studenten kost het soms meer moeite om een stageplek vinden in de stad. De gemeente heeft daarom extra aandacht voor deze groep binnen de eigen organisatie.

In eigen beheer Steeds vaker kiest een lokale overheid voor eigen beheer. Dat wil zeggen dat een opdracht niet in de markt wordt gezet, maar in eigen beheer wordt uitgevoerd. Denk aan schoon­­maak, catering, conciërgetaken, onderhoud of receptie­werk­zaamheden. De mede­ werkers – vaak mensen met een kwets­ bare positie op de arbeidsmarkt – komen dan in vaste dienst.

Statushouders als trainee Ook heeft de gemeente Amsterdam een talentenprogramma voor status­ houders: Young Professionals Programma voor Statushouders.

Foto: ROC Amsterdam / G4S

Opd rac h

t

me ne

  15

rs

2. Sociaal opdrachtnemerschap: 5-stappenplan voor opdrachtnemers Heb je als ondernemer een opdracht gegund gekregen van de gemeente Amsterdam waarbij social return van toepassing is? Dit stappenplan laat stap voor stap zien hoe je als opdrachtnemer voor sociale impact kan zorgen.

Stappenplan STAP 1: Aanmelden STAP 2: Het startgesprek STAP 3: Starten STAP 4: Kwartaalrapportage STAP 5: Afsluitend gesprek

Sociale impact maken via social return De gemeente Amsterdam koopt jaarlijks voor zo’n € 2 miljard aan goederen en diensten in. De gemeente wil dat deze investeringen ook sociale winst opleveren. Vanuit deze gedachte past de gemeente Amsterdam sinds 2008 social return toe in haar inkoopcontracten. Dit geldt in ieder geval voor opdrachten met een waarde boven de Europese aanbestedings­drempel voor diensten. We vragen opdrachtnemers zo een bijdrage te leveren aan de arbeids­ participatie van mensen met een kwets­ bare positie op de arbeidsmarkt of op een andere manier sociale impact voor de stad te creëren. Social return is iets extra’s doen, naast de opdracht die een opdrachtnemer uitvoert voor de gemeente. Het stedelijk Bureau Social Return biedt hierbij ondersteuning.

t

Opd rac h

Dit stappenplan is voor alle ondernemers en andere opdrachtnemers die voor sociale impact in Amsterdam willen zorgen. Sociale impact wil zeggen: het toevoegen van sociale waarde voor Amsterdammers in een kwetsbare situatie op het gebied van werk, participatie, armoede, gezondheid, eenzaamheid of onderwijs. Er zijn twee manieren om voor sociale impact te zorgen: via social return (zie pagina 19) en via maatschappelijk verantwoord ondernemen (zie pagina 26).

me ne

  17

rs

LEIDRAAD SOCIAAL OPDRACHTGEVERSCHAP Bureau Social Return amsterdam.nl/ socialreturn

P-BOUND

M-BOUND

iamsterdam.com

AMSTERDAM SOCIAL IMPACT CENTRAL

sociaalwerkkoepelamsterdam.nl

buy-social.nl

pact.amsterdam.nl

wspgrootamsterdam.nl

S-BOUND

panter.nl

maex.nl

Wat doet de gemeente zelf? • Waar het kan, koopt de gemeente Amsterdam sociaal in, bijvoorbeeld bij werkleerbedrijf Pantar en bij Amsterdamse sociale firma’s. Dit zijn bedrijven waar meer dan 30% van het personeel een afstand heeft tot de arbeidsmarkt. • De gemeente stelt voorwaarden bij de inkoop die leiden tot meer sociale impact in de stad. • De gemeente stimuleert verbonden partijen zoals Waternet om social return-beleid toe te passen en zelf sociaal in te kopen.

18  Leidraad

• Amsterdam inspireert andere overheden om de bedrijfsvoering socialer te maken. We werken hiervoor samen met Rijkswaterstaat, de provincies, het ministerie van Binnenlandse Zaken, PIANOo en de G4-gemeenten. • Als sociaal opdrachtgever streeft de gemeente duurzaam en rechtvaardig gedrag na. We willen een betrouwbare partner zijn voor onze opdrachtnemers. We dragen niet alleen een verantwoordelijkheid voor de Amsterdammer als eindgebruiker, maar ook voor de werknemers van onze leveranciers en hun onderaannemers.

Stappenplan sociaal opdrachtnemerschap Voor opdrachtnemers van de gemeente Amsterdam met een social return verplichting.

Aanmelden |

bij Bureau Social Return

De opdrachtnemer dient zich binnen zeven dagen te melden na definitieve gunning van de opdracht bij Bureau Social Return. Dat gebeurt per mail

Startgesprek

STAP 1

via social.return@amsterdam.nl. Hierna nodigt Bureau Social Return de opdrachtnemer uit voor een startgesprek.

STAP 2

In het startgesprek maakt de gemeente afspraken over wat de opdrachtnemer concreet gaat doen om sociale impact te realiseren in de stad. Dit is altijd maat­ werk: elke opdracht is immers anders en elke opdracht­nemer heeft eigen voor­ keuren en behoeften. Uitgangs­punt is een win-win-win voor de doelgroep, voor de opdrachtnemer en voor Amsterdam.

Het gaat om duurzame samen­ werking ‘De focus van de gemeente ligt op duurzame samenwerking. Wanneer een opdrachtnemer ook na af­ronding van de opdracht nog sociale impact creëert, is onze mis­sie geslaagd. Dit kan bijvoor­ beeld doordat een werk­zoekende in dienst blijft. Of door­dat de opdracht­­nemer ook na de uit­ voering van de opdracht verbonden blijft aan een sociaal project.’

Opd rac h

t

me ne

  19

rs

Prestatieladder Socialer Ondernemen Sommige bedrijven doen aan sociaal ondernemerschap. Bijvoorbeeld de Code Sociale Ondernemingen of de Prestatieladder Socialer Ondernemen. Met de Code Sociale Ondernemingen willen ze laten zien dat zij een sociale bedrijfsvoering hebben en werk bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente Amsterdam heeft het keurmerk Prestatieladder Socialer Ondernemen opgenomen in het social return-beleid. Dat wil zeggen dat bedrijven met dit keurmerk korting kunnen krijgen op de social return

verplichting. De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) meet in welke mate organisaties duurzaam socialer ondernemen en of zij dit op een kwalitatief goede wijze doen. Iedere onderneming die gevestigd is of opdrachten vervuld voor of in de gemeente Amsterdam kan een erkende sociale firma worden. Dit door zich aan te melden en aan de criteria van de gemeente te voldoen. Ondernemers die in het bezit van PSO 30 of erkenning Code Sociaal Ondernemen zijn direct een erkende Amsterdamse sociale onderneming op voorwaarde dat het gericht is op de arbeidsparticipatie van de kwetsbare Amsterdammer.

Social return: wat zijn de mogelijkheden? I. Betaald en duurzaam werk bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen de opdracht. II. Betaald en duurzaam werk bieden aan kwetsbare Amsterdammers buiten de opdracht. III. Werkervaringsplek bieden aan mensen met mbo niveau 1 en 2. IV. Stages in de beroepsbegeleidende leerweg of de beroeps­opleidende leerweg of workshops/opleidingen bieden. V. Sociaal inkopen of samenwerken met het werkleerbedrijf Pantar, de Werkbrigade of Amsterdamse sociale firma’s. VI. Het opzetten of steunen van een sociaal project in Amsterdam op het gebied van werk.

20   Leidraad

VII. De eigen bedrijfsvoering socialer inrichten op basis van projectvoorstel door: - als opdrachtnemer zelf social return toe te passen bij de eigen inkoop - inclusief werkgeverschap te bevorderen - een convenant af te sluiten met de gemeente Amsterdam voor het bundelen van social returnverplichtingen op meerdere opdrachten. Hierdoor kunnen op langere termijn afspraken worden gemaakt over sociale impact. Invullingsmogelijkheden Social Return via: social.return@amsterdam.nl.

Dit gebeurt in samenspraak met de opdrachtnemer en voordat de looptijd van het contract start. Deze regeling geldt niet als een sociaal gunning­ criterium is uitgevraagd of ambitie Sociaal is uitgesproken door de opdrachtnemer.

Voorwaarden Er zijn voorwaarden verbonden aan de invulling van een social returnverplichting. Bureau Social Return neemt

deze voorwaarden met de opdracht­ nemer door tijdens het start­gesprek. Denk aan de te bereiken doelgroep of het afrekenmodel waarin de regels staan over hoe een inspanning wordt gewaardeerd. Voor alle social returnverplichtingen geldt dat deze aan het eind van de opdracht vervuld moeten zijn. Gebeurt dit niet, dan volgt een boete die wordt ingehouden op de betaling van de laatste factuur.

Prestatieafspraken Na afloop van het startgesprek worden de social return-afspraken vastgelegd door Bureau Social Return. Dit zijn de prestatieafspraken social return die een onlosmakelijk onderdeel vormen van het contract. Bureau Social Return deelt de prestatieafspraken met de opdrachtgever/contactmanager van de gemeente.

t

Opd rac h

Korting De gemeente Amsterdam kan - afhanke­ lijk van de aanbesteding en offerte gecertificeerde opdrachtnemers een korting toekennen op hun social returnverplichting: - trede 1: 10% korting - trede 2: 25% korting - trede 3: 50% korting - trede 3 en trede 30+: 50% korting

me ne

  21

rs

STAP 3

de social Starten | met return-invulling

De opdrachtnemer gaat aan de slag. Wat betekent dit concreet?

Projectvoorstel Als een opdrachtnemer wil bijdragen aan Amsterdamse sociale opgaven, dan legt een ondernemer eerst ter goedkeuring een projectvoorstel voor aan Bureau Social Return. Hierin staat zo concreet mogelijk welke activiteiten hij wil uitvoeren met welk resultaat en voor welke Amsterdamse sociale opgaven. Bureau Social Return beoordeelt het projectvoorstel en kijkt of het past binnen de kaders van het contract en de aanbesteding.

22   Leidraad

Samenwerkingspartners Bureau Social Return kan faciliteren bij samenwerkingen met: • het Werkgeversservicepunt GrootAmsterdam • werkleerbedrijf Pantar • de Werkbrigade • Amsterdamse sociale firma’s • programma’s die gericht zijn op Amsterdamse sociale opgaven • gebiedsteams in Amsterdam • stadsdelen • maatschappelijke initiatieven • onderwijsinstellingen • vrijwilligersorganisaties • stage makelaar en jongerenpunten • gespecialiseerde intermediairs • uitzendorganisaties

Kwartaalrapportage Verantwoorden en contact met Bureau Social Return Elk kwartaal rapporteert de opdracht­ nemer de voortgang aan Bureau Social Return. Dit gaat via een online registratie­ programma. Hierin kunnen bijvoorbeeld kopieën van loonstrookjes (zonder BSNnummers), facturen en andere bewijs­ voering worden geüpload.

STAP 4

een opdrachtnemer contact op met Bureau Social Return. Bijvoorbeeld als een kandidaat uitvalt of als een sociaal project onverwacht niet doorgaat. Er worden dan nieuwe afspraken gemaakt en vastgelegd. Als niet aan de social returnverplichting wordt voldaan, dan wordt een boete opgelegd. De boeteclausule is een standaardbepaling in de contracten.

Privacy

Loopt het anders? Bij verrekening van inspanningen voor de doelgroep wordt uitgegaan van de kosten die de opdrachtnemer daad­werkelijk heeft gemaakt. Soms zijn er onvoorziene omstandigheden bij het uitvoeren van een sociaal project. In dat geval neemt

Bureau Social Return • Denkt mee over een oplossing als het anders loopt. • Regelt tussentijdse evaluatie­ gesprekken met de opdracht­ nemer over de voortgang. • Is altijd bereikbaar voor hulpvragen. • Geeft advies over de mogelijk­ heden van de invulling van social return.

Afsluitend gesprek I­ndien gewenst is er een afsluitend gesprek. Hieraan nemen deel: de opdracht­nemer, Bureau Social Return en de opdrachtgever/contractmanager. Dit gebeurt vaak na langdurige, grote projecten. In het gesprek wordt teruggekeken op de gerealiseerde sociale impact en de

STAP 5

samenwerking. Wat is er bereikt, hoe is het verlopen en wat kunnen de drie partijen ervan leren? Soms brengt Bureau Social Return de activiteiten in de publiciteit. Hiermee vragen we positieve aandacht voor social return en kunnen we andere opdrachtnemers inspireren.

t

Opd rac h

De opdrachtnemer heeft toestemming nodig van de kandidaten om hun persoons­gegevens te kunnen vermelden in de rapportages.

me ne

  23

rs

•

• • • •

Sociale impact via maat­ schappelijk verantwoord ondernemen Steeds meer bedrijven kiezen voor maat­ schappelijk verantwoord onder­nemen. In hun bedrijfsvoering houden zij rekening met mens, milieu en maatschappij. Maatschappelijk verantwoord onder­ nemen wordt ook wel corporate social responsibility genoemd. Wat is het? Maatschappelijk verantwoord onder­ nemen is geen project, maar gaat over de manier waarop de kernactiviteiten van een onderneming zijn ingericht. Bijvoorbeeld: het bedrijf koopt duurzame producten in. Of het personeelsbeleid is ingericht op mensen met een arbeids­ beperking. Een bedrijf verwacht ook van toeleveranciers, afnemers en onder­ aan­nemers dat zij maatschappelijk verantwoorde keuzes maken.

Waar te beginnen als je socialer wilt ondernemen? I. Start met het onder de loep nemen van het bedrijf • Hoe past sociaal ondernemen binnen de missie en visie van het bedrijf? • Is er draagvlak binnen de directie/het 24   Leidraad

•

bestuur voor socialer ondernemen en sociaal inkopen? Wat zijn de kernkwaliteiten van het bedrijf en kun je die inzetten om sociale impact te realiseren? Met welke partners werk je samen? En wat doen zij om sociale impact te maken? Van welke bronnen maakt het bedrijf gebruik en kan dit socialer? Biedt het personeelsbeleid kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt? En zo nee, kan dit wel worden gerealiseerd? Is het bedrijf bereid te investeren in inclusief werkgeverschap en het aanpassen van processen?

II. Schakel hulp in van organisaties die bekend zijn met sociaal ondernemen • Neem contact op met Amsterdam Impact voor ondersteuning bij het maken van sociale impact door maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Stuur een mail naar: impact@amsterdam.nl. • Sluit aan bij een netwerk met andere ondernemers die maatschappelijk verantwoord ondernemen: - amsterdam.impacthub.net - greenbusinessclub.nl/zuidas/ projectgroep/mensen • Gaat het om werk voor mensen met een arbeidsbeperking? Sluit aan bij het gemeentelijk netwerk­platform Sociaal Werkkoepel. • Wil je verbinding leggen met sociale opgaven van de stad en de buurt? Neem contact op met Bureau Social Return: social.return@amsterdam.nl. III. Zie het creëren van sociale impact als een continu proces • Maak een concreet plan van aanpak. Dit plan is gericht op zowel de eigen kracht van de onderneming als de sociale opgaven van de stad, zoals armoede, gezondheid, eenzaamheid of onderwijs. • Evalueer periodiek of de sociale doel­

IV. Maak bekend dat je sociale impact creëert • Een sociaal profiel is aantrekkelijk voor het werven van klanten. Maak via de website, via social media en via andere kanalen bekend dat het bedrijf zich ‘social responsible’ gedraagt.

• Voor het aantrekken van jong talent kan maatschappelijk verantwoord ondernemen doorslaggevend zijn. Het kan medewerkers uitdagen om creatief te zijn en lef te tonen. • Het bedrijf wordt zichtbaar voor nieuwe samenwerkingspartners die op zoek zijn naar bedrijven die ook sociale impact creëren. • Goed voorbeeld doet goed volgen. Door te laten zien dat het bedrijf dit belangrijk vindt, draagt het bij aan de landelijke beweging van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

t

Opd rac h

stellingen worden bereikt. Kan er misschien een tandje bij of moet er iets veranderen?

me ne

  25

rs

3. Wat biedt Bureau Social Return? Bureau Social Return van de gemeente Amsterdam onder­steunt opdrachtgevers, inkopers en opdracht­ nemers bij het maken van sociale impact in de stad. Uitgangs­punt: onafhankelijke en objectieve advisering over alle mogelijkheden van sociaal opdrachtgever­ schap. Bureau Social Return is onderdeel van de directie Subsidies, Inkoop en Juridisch Bureau Sociaal. Expertise

Adviezen

Sinds 2008 adviseert Bureau Social Return bij sociale impact en sociaal inkopen. De mogelijkheden voor het maken van sociale impact via inkoop worden steeds groter. Niet alleen binnen de eigen gemeente, maar ook elders in het land en in Europa. Zo werken we op regelmatige basis samen met PIANOo, het expertise­ centrum aan­besteden van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Nederlandse Vereniging voor Gemeenten. Daarnaast delen we onze expertise op het gebied van sociale return in het sociale domein met de rijks­overheid (o.a. Dienst Justitiële Inrichtingen en Rijkswaterstaat), de provincies en met andere gemeenten, zoals in G4-verband met Den Haag, Rotterdam en Utrecht.

Bureau Social Return is nauw betrokken bij de uitvoering van opdrachten. Praktijk­ kennis en ervaring worden meegenomen in de advisering over sociaal opdracht­ gever­schap: welke ervaringen zijn er in het verleden opgedaan binnen de betreffende markt en met een vergelijk­bare opdracht? Wat werkt wel en wat werkt niet?

Kennis van Amsterdam Bureau Social Return koppelt die opdracht­­nemers van de gemeente Amsterdam aan sociale opgaven in de stad. Denk aan opgaven rond werk, participatie, armoede, gezondheid, eenzaam­heid of onderwijs. Bureau Social Return kijkt naar de expertise, motivatie en de middelen van bedrijven. Door die te koppelen aan actuele sociale opgaven in de stad ontstaan er nieuwe samenwerkingen. We zoeken zoveel mogelijk naar een win-win-win situatie: het levert iets op voor de stad, het bedrijf en voor Amsterdammers. Bureau Social Return zorgt ervoor dat de impact die beoogd wordt aansluit bij de gemeentelijke beleidsdoelen.

Opd rac h

t

me ne

  27

rs

Sociale makelaar Bureau Social Return heeft zijn focus de afgelopen jaren verbreed. We zijn bijvoorbeeld sparringpartner voor het programma Bruggen en Kademuren. Daar­bij gaat het om de vraag: hoe kan dit programma nog meer maatschappelijke impact maken en hoe kan de rol als sociaal opdrachtgever optimaal ingevuld worden? We maken ook sociale afspraken met andere relaties van de gemeente Amsterdam. Het gaat om organisaties die wel actief zijn in de stad, maar geen inkoopcontract hebben. Denk aan grondontwikkelaars, exploitanten en verbonden partijen. Ook ondersteunt Bureau Social Return buitenlandse bedrijven die zich in Amsterdam vestigen en iets willen doen in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het doel is om met bedrijven die in Amsterdam zijn gevestigd of zich gaan vestigen in gesprek te gaan over sociale impact. Dit doen we in samenwerking met Amsterdam Inbusiness, het foreign investment agency van de gemeente Amsterdam.

Programma Bruggen en Kademuren Het programma Bruggen en Kademuren heeft een flinke opdracht: circa 829 verkeersbruggen en circa 205 kilo­meter kademuren onder­ zoeken, veilig houden en waar nodig vernieuwen. Deze opdracht gaat gepaard met flinke investeringen. Daarom wil het programma iets teruggeven aan de stad. Hoe gaat dat concreet? Bureau Social Return en het programma Bruggen en Kademuren trekken samen op om sociale meerwaarde te creëren voor de stad en de Amsterdammers. Dat gebeurt zowel via inkooprelaties als door zelf het goede voorbeeld te geven. De focus ligt bij kwetsbare groepen. Er is een platform opgericht: PBK Academy. Hier bundelen we de krachten en zoeken we de verbinding met onze relaties en partners in de stad. Deze aanpak is uniek, omdat het verder gaat dan de traditionele aanpak waarbij sociale impact alleen via contractuele afspraken wordt gerealiseerd. In de PBK Academy zorgt de opdrachtgever ook zelf voor een deel van de sociale impact. We vragen dus niet alleen wat van de stad, maar geven als gemeentelijke organisatie zelf ook het goede voorbeeld.

Opd rac h

t

me ne

  29

rs

4. Sociale impact: wat zijn de mogelijkheden in Amsterdam? Pantar

Amsterdamse sociale firma’s

Pantar is het sociale werkleerbedrijf voor Amsterdam en Diemen waar ruim 3.000 medewerkers verschillende werk­ zaam­heden uitvoeren. Pantar biedt een scala aan diensten op vele gebieden, zoals onderhoud en schoonmaak, parkeerbeheer, digitalisering, postbezorging, verpakken van spullen, interieurbeplanting, transport en logistiek, verkeersregelaars, groen­ onderhoud en reiniging van de openbare ruimte. Kijk verder op www.pantar.nl.

Dat je in Amsterdam sociaal kunt onder­ nemen, bewijzen circa 67 erkende sociale firma’s in de stad. Erkende Amsterdamse sociale firma’s zijn bedrijven die zich richten op zowel bedrijfseconomische continuïteit als op het creëren van werkplekken en dagbesteding voor Amsterdammers met een afstand tot de arbeidsmarkt en zijn gevestigd in Amsterdam. Minimaal 30% van de medewerkers heeft een afstand tot de arbeidsmarkt. Amsterdamse sociale firma’s halen minstens 50% van de totale inkomsten uit de verkoop van producten en diensten. Amsterdamse sociale firma’s leveren diensten in tal van sectoren: facilitair zoals schoonmaak, catering en logistiek; administratief en personeel, communicatiediensten als media, ICT en evenementen. Kijk verder op: www.socialezaken.info/nl/gemeente.

Het Werkgevers Servicepunt GrootAmsterdam creëert werk voor werk­ zoekenden die moeilijk aan een baan kunnen komen. Denk aan jongeren, 50-plussers, statushouders en mensen met een arbeidsbeperking. Het service­ punt werkt hierbij samen met werk­ gevers. Het Werkgevers Service­punt Groot-Amsterdam is een samenwerkings­ verband tussen het UWV Werkbedrijf, Pantar en de gemeenten Amsterdam en Diemen. Kijk verder op www.wspgrootamsterdam.nl.

Sociale ondernemingen Bij een sociale onderneming bestaat minimaal 30% van het personeelsbestand uit mensen met een afstand tot de arbeids­markt. De gemeente stimuleert sociaal inkopen bij Pantar en bij Amsterdamse sociale firma’s. Denk bijvoor­beeld aan een bedrijfsuitje in een restaurant gerund door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, de inzet van schoonmaakmedewerkers met een auditieve beperking, of de inkoop van relatiegeschenken of bloemen. Kijk op: www.socialezaken.info/nl/gemeente.

t

Opd rac h

Werkgevers Servicepunt Groot-Amsterdam

me ne

  31

rs

Hier staan producten en diensten van sociale firma’s die erkend zijn door de gemeente Amsterdam.

www.maex.nl/amsterdam ), Studiezalen of diverse stichtingen/non-profit instanties die zich primair inzetten voor kwetsbare Amsterdammers.

Alternatieve Invullingen

De opdrachtnemer dient tijdig en vooraf een projectvoorstel (SMART) in bij een adviseur van BSR ter goedkeuring. Na goedkeuring kan de alternatieve invulling van start gaan. Een eventuele subsidierelatie vanuit de gemeente Amsterdam mag niet parallel lopen met de social return invulling.

Er zijn ook alternatieve invullingen mogelijk. Bureau Social Return adviseert en denkt hierover mee. Het gaat hier om een maatwerkinvulling op verzoek van de opdrachtnemer ten behoeve van Amsterdamse sociale opgaven zoals armoedebestrijding, participatie, sociale cohesie en ondersteuning van erkende Amsterdamse sociale firma’s. Zo valt te denken aan een voorschakeltraject, het geven van workshops of een extra project buiten de opdracht waar geen vergoeding tegenover staat. Dit door gebruik te maken van platforms als De Talentmakelaar (Blik op Talent, www.blikoptalent.nl ), MAEX (zie

Amsterdams Powercertificaat Lukt het niet om een social return zelf in te vullen? Of staat er nog een relatief klein restsaldo open na afronding van de opdracht? Dan is het mogelijk een Amsterdams Powercertificaat te kopen van Everyday Heroes. Met een

Sociaal Werkkoepel De Sociaal Werkkoepel is een netwerk­ organisatie voor bedrijven, sociale firma’s, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Ze werken samen om Amsterdammers met een arbeids­ beperking passend en duurzaam werk te bieden. De gemeente is verantwoordelijk voor het plaatsen van mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. De Sociaal Werkkoepel faciliteert en ondersteunt daarbij.

Vrijwilligers Centrale Amsterdam De Vrijwilligers Centrale Amsterdam is het expertisecentrum voor vrijwilligers in Amsterdam. De vrijwilligerscentrale

bemiddelt mensen naar zinvol en leuk vrijwilligerswerk in de stad. Jaarlijks zijn er twee bijeen­komsten waarin maatschappelijke organisaties en bedrijven elkaar kunnen ontmoeten tijdens speeddate-sessies. Op basis van concrete hulp­vragen vanuit maat­ schappelijke organisaties komen er matches tot stand. Kijk verder op: www.vca.nu.

Bureau Social Return • Adviseert bedrijven over sociale activiteiten die zij kunnen ondernemen in de stad. • Helpt bedrijven een inclusief personeelsbeleid op te zetten. • Deelt expertise over social return, maatschappelijk verantwoord ondernemen en sociaal inkopen. • Verbindt bedrijven aan het sociale netwerk in Amsterdam. • Brengt successen onder de aandacht van andere bedrijven.

t

Opd rac h

Amsterdams Powercertificaat maak je een baan voor een Amsterdammer mogelijk. Kijk verder op: www.everydayheroes.com/ amsterdam-sroi.

me ne

  33

rs

Leidraad Sociaal Opdrachtgeverschap Sociaal opdrachtgeverschap

Partnerschap en samenwerking Samenwerking door inclusief werkgeverschap

Sociaal aanbesteden en inkopen

1 Voorbereiden 2 Specificeren

3 Selecteren

4 Contracteren

5 Uitvoeren

6 Evalueren

Bureau Social Return

7 Handhaven 5

Expert op het gebied van sociale impact Wij kennen de sociale kaart van Amsterdam De sociale makelaar

Sociaal inkopen

UITVOERINGSFASE

Diverse marktpartijen

CONTRACTMANAGEMENTFASE

ONTWIKKELFASE

1

2

3

4

5

Opdrachtnemer/ lead buyer BIJSTUREN

6

INVULLING SOCIAL RETURN

Comply or Explain Opdrachtgever

BSR DENKT MEE MET OPDRACHTGEVER

Nadenken over sociale impact

BSR LEVERT CONCREET ADVIES

BSR HELPT SLIM AANBESTEDEN

BSR VOERT BSR MAAKT GESPREKKEN AFSPRAKEN Wat gaan we doen?

Kiezen voor de markt op gaan of niet

Afspraken uitvoeren

7

BSR EVALUEERT MET OPDRACHTGEVER

BSR BSR MONITORT NAMENS OPDRACHTGEVER/ CONTRACTMANAGER

WEL DE MARKT OP NIET DE MARKT OP

RAPPORTEREN

Marktverkenning

Pantar BSR NEEMT RESULTATEN MEE NAAR VOLGEND PROJECT

Sociaal opdrachtnemerschap

Opdrachtnemers gemeente Amsterdam

34  Leidraad

SOCIALE IMPACT

COALITIEAKKOORD

INKOOP/ADVIESFASE

www.amsterdam.nl/socialreturn

Opdrachtnemers gemeente Amsterdam

Bureau Social Return

Sociaal opdrachtnemerschap

SOCIAL RETURN INVULLEN (PROJECT)

3

AANBESTEDING

OPDRACHT GEGUND GEKREGEN

AANMELDEN

STARTGESPREK

1

2

BINNEN 7 DAGEN MELDEN BIJ BSR

PRESTATIE AFSPRAKEN

EINDE OPDRACHT OF NIEUWE OPDRACHT

KWARTAALRAPPORTAGES

EVALUEREN

4

5

RAPPORTEREN BIJSTUREN VERBINDEN HANDHAVING

AFRONDEN EN AFREKENEN

www.amsterdam.nl/socialreturn

t

Opd rac h

PUBLIEKE PARTNERS ONDERNEMERS INTERMEDIAIRS

me ne

  35

rs

Begrippenlijst Amsterdamse sociale firma Erkende Amsterdamse sociale firma's richten zich op zowel bedrijfs­ economische continuïteit of winst­ gevendheid als op het creëren van plekken voor arbeidsmatige dag­ besteding of werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarbij geldt: • 50% van de totale inkomsten komt voort uit de verkoop van producten en diensten, niet zijnde dagbestedings­ activiteiten. • 30-40% van de medewerkers heeft een afstand tot de arbeidsmarkt. • De sociale firma is gevestigd in Amsterdam

verschillende contracten) voor duurzame sociale impact in de stad Amsterdam.

Beroepsbegeleidende Leerweg Een middelbare beroepsopleiding in de vorm van werkend leren bij een erkend leerbedrijf. De leerling/werknemer is in loondienst bij een werkgever: het leer­bedrijf. De leerling ontvangt loon conform de cao en gaat een dag per week naar school.

Doelgroepregister Is een landelijk register, waarin alle mensen staan die vallen onder de banenafspraak. Waaronder de regelingen Wajong- en WSW-indicatie, WIW- en ID-banen, schoolverlaters van voortgezet speciaal onderwijs (VSO) en praktijkonderwijs (pro), en mensen uit de doelgroep van de Participatiewet die niet het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.

Beroeps Opleidende Leerweg Een vorm van middelbaar beroeps­ onderwijs waarbij de leerling grotendeels op school zit. Tijdens de opleiding doet de leerling praktijkervaring op door stage te lopen bij een erkend leerbedrijf. De stage beslaat minimaal 20% van de opleiding. Code Sociale Ondernemingen Deze code biedt erkenning van sociaal ondernemers: impact first staat voorop. Convenant Een samenwerkingsafspraak met Bureau Social Return voor social return op maat. In een convenant worden afspraken gemaakt over het bundelen van meer­ dere social return-verplichtingen (op 36  Leidraad

Doelgroep social return Een persoon behoort tot de doelgroep social return wanneer hij minimaal drie maanden werkloos is en staat ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf, de gemeente of een vergelijkbare instantie (Participatiewet, WW-, WSW-, WGA-/ WIA-/WAO-, Wajong- of NUG-regeling). Afhankelijk van actuele ontwikkelingen kunnen in overleg ook andere groepen als doelgroep worden opgenomen. Denk hierbij aan voortijdig school­verlaters, statushouders en mbo-studenten niveau 1 en 2.

UWV beheert dit register. Met de gegevens uit het doelgroepenregister kan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid controleren of werkgevers de afgesproken banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Duurzame reguliere arbeidsplek Een persoon is volwaardig en duurzaam aan het werk op basis van een arbeids­ overeenkomst van minimaal zes maanden voor ten minste 0,5 fte, waardoor diegene uitkeringsonafhankelijk is geworden. Voor kandidaten die in het

NUG NUG staat voor niet-uitkeringsgerechtigd. Dit is een persoon die jonger is dan de pensioengerechtigde leeftijd en als werkloze werkzoekende staat ingeschreven bij het UWV Werk­bedrijf, de gemeente of een vergelijkbare instantie. Prestatieladder Sociaal Ondernemen De Prestatieladder Sociaal Ondernemen (PSO) is een wetenschappelijk onder­bouwd meet- en registratie-instrument en tevens een kwaliteitskeurmerk van TNO. Het geeft inzicht in de mate waar­in organisaties meer dan gemiddeld sociaal ondernemen, gericht op de arbeids­participatie van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Iedere onderneming die gevestigd is of opdrachten vervuld voor of in de gemeente Amsterdam kan een erkende sociale firma worden. Dit door zich aan te melden en aan de criteria van de gemeente te voldoen. Ondernemers die in het bezit van PSO 30 of erkenning Code Sociaal Ondernemen zijn direct een erkende Amsterdamse sociale onderneming op voorwaarde dat het gericht is op de arbeidsparticipatie van de kwetsbare Amsterdammer. Sociaal opdrachtgeverschap Duurzaam en rechtvaardig gedrag van de aanbestedende overheid, gericht op het realiseren van positieve sociaal maatschappelijke impact voor de samen­leving, de opdrachtnemer en de opdrachtgever.

Sociale impact Het toevoegen van sociale waarde voor Amsterdammers in een kwetsbare situatie op het gebied van werk, participatie, armoede, gezondheid, eenzaamheid of onderwijs. Social Return Social Return is een instrument voor opdracht­gevers om sociale doel­ stellingen te realiseren met inkoop- en aanbestedingen. Met als doel dat de (overheids)investering ook sociaal rendement oplevert. Tijdens de uitvoering van een ‘reguliere’ opdracht creëert de opdrachtnemer werk­­gelegen­heid en/of stimuleert arbeids­participatie op de opdracht voor kandidaten behorende tot de doelgroep Social Return. Sociale onderneming Sociaal ondernemers zoeken innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uit­ dagingen. De maatschappelijke missie staat bij hen voorop (impact first!). Net als gewone bedrijven leveren sociale ondernemingen producten of diensten. Maar geld verdienen is geen hoofd­doel, het is vooral een middel om de wereld een beetje beter te maken. Zie ook: www.social-enterprise.nl/ oversociaal-ondernemen/ code-socialeondernemingen. Bureau Social Return inventariseert bij het geven van advies welke mogelijkheden er zijn om sociale ondernemingen te betrekken bij de toepassing van social return en sociaal inkopen. Statushouder Een vluchteling/asielzoeker met een voor­lopige of voorwaardelijke verblijfs­ vergunning.

t

Opd rac h

doel­groepen­register staan, wordt een duurzame arbeids­plek geboden op basis van de beoordeling arbeidsvermogen (UWV) voor zowel het aantal uur per week als de duur van de arbeidsovereenkomst.

me ne

  37

rs

Voorschakeltraject Een voorbereidend leerwerktraject voor uitkeringsgerechtigden dat leidt naar een reguliere werkplek. Het traject bevat een duidelijk opleidingscomponent. Voortijdig schoolverlater Dit zijn jongeren tot 23 jaar die het onder­ wijs verlaten zonder startkwalificatie (een diploma op minimaal havo-, vwo- of mbo2-niveau). Hieronder vallen ook leerlingen tot 23 jaar die langer dan een maand zonder reden van school wegblijven.

Foto: Manpower