19092024 initiatiefvoorstel de buurt telt mee (1).pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 oktober 2024 Ruimtelijke Ordening Reinier van Dantzig VTH stadsdelen, w.boskma@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘’De buurt telt mee’ van de leden Alberts en Van Renssen

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 16 april 2024 hebben de raadsleden Alberts (SP) en Van Renssen (GroenLinks) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘De buurt telt mee’. Met dit voorstel wordt het college gevraagd: 1. Dat de gemeente naast de omwonenden moet gaan staan, het belang van de omgeving en de buurt dient te worden afgewogen tegen het belang van de individuele aanvrager. Het gaat erom dat alle gevolgen in beeld zijn gebracht en de gemeente maakt en zelfstandige en onafhankelijke afweging; 2. Dat alle stadsdelen hanteren dezelfde werkwijze bij vergunningverlening; 3. Dat de gemeente overgaat van “Ja, mits” naar “Nee, tenzij”; 4. De Omgevingswet maximaal te benutten om de buurt te betrekken; 5. Een Bouwbord te plaatsen bij aanvraag; 6. Het voorzorgprincipe toe te passen door: 6A. Onderzoek of het burenrecht het bouwplan toestaat. Van de aanvrager van te voren een onderzoek te verlangen of het burenrecht niet geschonden wordt; 6B. Vooraf toetsen of een omzettingsvergunning of andere Huisvestingsvergunning nodig is?; 7. De bewijslast voor oorzaak van de schade om te draaien; 8. Toezicht en handhaving tijdens de bouw te intensiveren; 9. Bij een drastische verbouwing? Hogere leges toe te passen; 10. Het 40/40/20 principe toe te passen bij verbouwing.

Reactie college Het college heeft kennis genomen van het initiatiefvoorstel en dankt de raadsleden Alberts en Van Renssen hiervoor. De genoemde problematiek en aangedragen oplossingen lopen we samen aan met de aanpak bouwdynamiek waarover u separaat wordt geïnformeerd. Per onderdeel treft u hier onder een reactie van het college aan. Ad 1 Dat de gemeente naast de omwonenden moet gaan staan. Het belang van de omgeving en de buurt dient te worden afgewogen tegen het belang van de individuele aanvrager. Het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2024 Pagina 2 van 5

gaat erom dat alle gevolgen in beeld zijn gebracht en de gemeente maakt en zelfstandige en onafhankelijke afweging. Het college hecht grote waarde aan transparantie en participatie. Bij initiatieven met een significante impact op de omgeving (positief zowel als negatief) wordt vooroverleg gestimuleerd waarbij tevens nadrukkelijk aandacht wordt gevraagd voor participatie. In 2022 is de “Participatiehandreiking 2022 – Betrek de buurt bij uw initiatieven” opgesteld. Deze handleiding moet gezien worden als een hulpmiddel voor initiatiefnemers bij het organiseren van een participatieproces. In het vastgestelde Vergunningen Toezicht en Handhavingsbeleid Fysieke Leefomgeving 2024 (hierna VTH Beleid FLO 2024) staat aangegeven hoe, binnen het wettelijk kader van de Omgevingswet, wordt omgegaan met participatie. Het wettelijk stelsel zit zo in elkaar dat als een aanvraag voldoet aan het Omgevingsplan en de wettelijke toetsingsgronden, er geen grond is om de vergunning te weigeren. Bij aanvragen die afwijken van het Omgevingsplan heeft de gemeente bij vergunningverlening ruimte om een belangenafweging te maken waarbij alle belangen en gevolgen van het aangevraagde plan in beeld worden gebracht. Hierbij worden ook de belangen van omwonenden meegenomen. Ad 2. Alle stadsdelen hanteren dezelfde werkwijze bij vergunningverlening.

Het college merkt op dat het stedelijke VTH Beleid geldt voor alle stadsdelen. De daarop gebaseerde werkwijzen en processen worden uniform toegepast. Met de komst van de Omgevingswet is ter voorbereiding een centraal startteam in 2023 in het leven geroepen, dat een uniforme werkwijze onder de Omgevingswet ontwikkelt en implementeert in alle stadsdelen. Zoals de opstellers van het raadsinitiatief terecht opmerken kan het wenselijk zijn dat er lokale verschillen zijn in (aanvullende) regelgeving in verband met verschillen in stedenbouwkundige opzet. Zo gelden er in de stadsdelen Oost, Zuid en West, op onderdelen, afwijkende en/of aanvullende regels. Voor de volledigheid wordt het volgende opgemerkt. Tot het takenpakket van de stadsdelen behoort al het vragen van advies door het dagelijks bestuur aan de stadsdeelcommissie of de bestuurscommissie van Weesp bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarbij een bindend advies van de raad benodigd is. Dit is conform uw raad op 22 november 2022 heeft vastgesteld. Ad 3 Dat de gemeente gaat van “Ja, mits” naar “Nee, tenzij”. Het college merkt op dat het uitgangspunt, binnen het vastgestelde VTH Beleid FLO 2024, is dat alle belangen, voor zover binnen het wettelijk kader van toepassing, op een zorgvuldige wijze tegen elkaar worden afgewogen. Op basis daarvan wordt de definitieve beslissing op de aanvraag genomen.

Dit kan dus zowel een vergunning als een weigering worden. De gemeente benadert de aanvraag met een open blik en weegt vervolgens objectief (aan de hand van de Omgevingswet en het beleid) de belangen; “Ja, mits” naar “Nee, tenzij” speelt hierbij geen rol van betekenis. Ad 4. We gaan de Omgevingswet maximaal benutten om de buurt te betrekken. Wij gaan er vanuit dat de aanvrager voorafgaand aan zijn aanvraag een participatieproces doorloopt zoals beschreven in de Handreiking Participatie ‘betrek de buurt bij uw initiatieven’. Wij beoordelen de ingediende stukken daar ook op. De invloed die het participatieproces en de uitkomst daarvan heeft op de beslissing op de aanvraag is beschreven in het VTH Beleid Fysieke Leefomgeving. Hierin hebben we ook uitdrukkelijk benoemd grote waarde te hechten aan participatie. Daarnaast is in de Handreiking voor derden ook informatie opgenomen met tips,

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2024 Pagina 3 van 5

tricks en voorbeelden door de gemeente, meer specifiek de gebiedsmakelaars om het participatieproces zo optimaal te laten verlopen. Hierbij wordt wel nadrukkelijk opgemerkt dat het expliciet de bedoeling van de wetgever is dat het doorlopen van het participatieproces de verantwoordelijkheid is van de aanvrager. Hierdoor past het niet dat de gemeente dit volledig overneemt en zelf een zienswijzeproces start. Wel faciliteren we het participatieproces door het delen van onze kennis en kunde op dit gebied, zodat hij zelf het proces zorgvuldig vorm kan geven. Ad 5. Een Bouwbord te plaatsen bij aanvraag. Het college merkt op dat de verplichting voor een aanvrager om een bouwbord te plaatsen juridisch als voorwaarde aan een besluit (de vergunning) wordt verbonden. In het geval dat deze vergunning er nog niet is (en wellicht zelfs wordt geweigerd) is deze juridische verbinding ook niet te maken. In die zin is dit voorstel juridisch niet uitvoerbaar. Vanzelfsprekend moedigen we aanvragers aan om bij voorgenomen verbouwingen dit al op voorhand te bespreken met de buren. De participatiehandreiking is daar ook onder meer op toegespitst. En ook via de website “Verbouwen? Vertel het de buren” zie hiervoor: Verbouwen? Vertel het de buren - Gemeente Amsterdam. Bewoners en ondernemers hebben daarnaast diverse mogelijkheden om op de hoogte gesteld te worden van initiatieven in hun omgeving.

Een aanvraag wordt tevens gepubliceerd in het (digitale) gemeenteblad en op de website van Amsterdam. Inwoners kunnen zich kosteloos abonneren op het ‘omgevingsalert’. Dit is een laagdrempelig middel, waarbij omwonenden op de hoogte worden gesteld van allerhande vergunningsaanvragen in hun omgeving. De wijze waarop vergunningen worden bekendgemaakt en de wijze waarop vergunningen kunnen worden ingezien staat vermeld op de website “Vergunningen, ontheffingen en bouwtekeningen bekijken of opvragen Gemeente Amsterdam. Ad 6 Het voorzorgprincipe toe te passen door; A. Onderzoek of het burenrecht het bouwplan toestaat. De gemeente verlangt van de aanvrager van te voren een onderzoek of het burenrecht niet geschonden wordt. Het voorkomen van schade bij naastgelegen en omliggende panden als gevolg van bouwactiviteiten is een begrijpelijke zorg. Primair wordt de verhouding tussen buren onderling en daar mee ook het onderwerp van schades aan eigendommen beheerst door het privaatrecht. De gemeente speelt daarbij, binnen zijn publiekrechtelijke positie, geen rol. Vanuit het besef dat de uitvoering van bouwwerkzaamheden de relatie tussen buren kan verstoren (vanwege overlast of mogelijke schades) wil het college betere informatie beschikbaar stellen voor omwonenden over het proces van vergunningverlening en over de rechten en plichten van verschillende partijen bij bouwactiviteiten.

Zie ook het antwoord op ad 7. Het college merkt op dat bij de ontvankelijkheidstoets wordt getoetst aan evident privaatrechtelijke belemmeringen. Ingevolge vaste jurisprudentie is een belemmering pas evident, indien zonder nader onderzoek kan worden vastgesteld dat het (bouw)plan voorzien is op grond die in eigendom aan een ander toebehoort en die ander daarin niet berust en niet hoeft te berusten. Bijvoorbeeld als je een vergunning aanvraagt om iets te bouwen in de tuin van je buren. Ad 6 B. Vooraf toetsen of een omzettingsvergunning of andere Huisvestingsvergunning nodig is?;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2024 Pagina 4 van 5

Indien uit een aanvraag blijkt dat er ook een omzettingsvergunning nodig is dan vindt een controle plaats naar de samenloop van deze vergunningen. Dit is conform het VTH beleid FLO 2024. Hiermee voorkomen we ook onnodig werk en kosten voor de aanvrager. Bovendien geldt dat een verleende omgevingsvergunning niet maakt dat er geen andere vergunning benodigd kan zijn. Dit staat ook opgenomen in de omgevingsvergunning. De Huisvestingsvergunning ziet toe op het ingebruik nemen/geven van een vergunningplichtige woning door een huishouden. Hierbij wordt getoetst op de kenmerken van het huishouden. Hier zit dus niet een specifiek bouwkundig aspect aan. ad 7 De bewijslast voor oorzaak van de schade om te draaien. Mogelijke schade tussen eigenaren van belendende percelen betreft een civielrechtelijke kwestie. We constateren dat veel van de problemen (tussen bewoners en bouwers onderling) zich afspelen op het terrein van het civielrecht. De gemeentelijke organisatie wordt hier veel over bevraagd, maar heeft daar formeel geen rol en is daarom ook wat terughoudend. Wel zien we mogelijkheden om bewoners beter te informeren over het proces van vergunningverlening en over de rechten en plichten van verschillende partijen bij bouwactiviteiten. Zo kunnen omwonenden zich (civielrechtelijk) beter positioneren bij de uitvoering van werkzaamheden in de directe omgeving.

Dat werken we uit binnen de vervolgaanpak bouwdynamiek waarover u via een aparte brief wordt geïnformeerd. Ad 8 Toezicht en handhaving tijdens de bouw te intensiveren; Het college merkt op dat het toezicht en de handhaving op de verleende vergunningen plaats vindt zoals verwoord in het VTH Beleid FLO 2024. Bouwdynamiek is hierin op basis van een risicoanalyse als prioriteit opgenomen. We willen bereiken dat overlast in de gebieden op een acceptabel niveau wordt geborgd en dat de omgeving in voldoende mate wordt betrokken en geïnformeerd. Concreet betekent dit dat wordt gecontroleerd op normen van onder meer geluid, werktijden, trillingen, vervuiling. Dit doen we door aanvullend risicogestuurd toezicht in gebieden met overlast wegens bouwdynamiek. Ad 9 Bij een drastische verbouwing? Hogere leges toe te passen. Het college merkt op dat leges zijn gebaseerd op de kosten die worden gemaakt door de gemeente om een dienst te verlenen. De gemeente mag maximaal die kosten in rekening brengen die betrekking hebben op de verrichte werkzaamheden met betrekking tot vergunningverlening. In de bij de Legesverordening behorende tarieventabel is reeds een staffel opgenomen waarbij een duurdere verbouwing hogere legeskosten met zich meebrengt. Het college hanteert het uitgangspunt dat de kosten van de afgenomen diensten zoveel mogelijk bij de gebruikers zelf neergelegd worden.

De legestarieven worden ieder jaar geïndexeerd. Ad 10 Het 40/40/20 principe toe te passen bij verbouwing. De gemeente kan sturen op het woonprogramma wanneer een initiatiefnemer voor het uitvoeren van een project een gemeentelijke erfpachtaanpassing of bestemmingsplan aanpassing nodig heeft. In het Stedelijk Kader voor particuliere transformaties is vastgesteld dat 40-40-20 uitgangspunt is bij alle op zichzelf staande particuliere transformatie projecten met méér dan 10

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2024 Pagina 5 van 5

woningen. Wanneer een gebouw met een andere bestemming dan woningen wordt getransformeerd naar woningen, of als een woongebouw met meer dan 10 woningen wordt uitgebreid, dan is 40-40-20 uitgangspunt. Tot slot Wij delen de zorgen van de initiatiefnemers en willen deze zorgen ook zoveel mogelijk adresseren en handen en voeten geven. We zijn hierbij echter wel gebonden aan de juridische kaders en de uitvoerbaarheid van maatregelen. Concluderend adviseren wij daarom negatief op het initiatiefvoorstel. Dit omdat de genoemde voorstellen juridisch niet uitvoerbaar zijn. Of eerder zijn onderzocht, soms in een iets andere vorm, binnen de Bestuursopdracht Bouwdynamiek en opnieuw zijn bekeken voor de vervolgaanpak. Dan wel ondersteuning van het ingezette beleid zijn. Het college neemt waar het gaat om de openbare ruimte binnen dit kader dan ook nieuwe maatregelen en versterken we de bestaande maatregelen. Voor wat betreft de voorstellen uit dit initiatiefvoorstel zien we mogelijkheden om bewoners beter te informeren over het proces van vergunningverlening en over de rechten en plichten van verschillende partijen bij bouwactiviteiten zodat bewoners steviger in hun schoenen staan. Dat werken we uit binnen de vervolgaanpak bouwdynamiek waarover u via een aparte brief wordt geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl