17.03.2021 Jaarrapportage 2020-2021 het 6de jaar van het Stedelijk Toelatingsbeleid - tbv BBO 17.02.2021.pdf
Tekst van het document
BBO 17 maart 2021
Jaarrapportage 6de jaar toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam Instroom voor schooljaar 2020-2021 (Scholenring peildatum 18 januari 2021)
1.
Inleiding
1.1. Ambities en pijlers van het toelatingsbeleid 1.2. Bijzonderheden schooljaar 2020-2021 1.3. Leeswijzer
1 2 2
2.
Samenvatting plaatsingsresultaten Stedelijk Toelatingsbeleid voor schooljaar 2020-2021
3
3.
Uitvoering Toelatingsbeleid plaatsingen schooljaar 2020-2021
6
4.
Plaatsingsresultaat schooljaar 2020-2021 (peildatum Scholenring: 18.1.2021)
4.1. Plaatsingsresultaten per periode: kinderen geboren 1 september 2016 t/m 31 augustus 2017 - Bijzondere plaatsingen 2020-2021 - Gevolgen toepassing plaatsingsalgoritme ongetrapt Boston op 1ste voorkeur - Verschuivingen na de plaatsingen tot de peildatum 4.2. Aanmeldingsgraad: ontwikkelingen in afgelopen 6 jaar 4.3. Scholen met overaanmelding per jaar en per stadsdeel 4.4. Totalen per stadsdeel 4.5. Plaatsingsresultaten per stadsdeel 4.6. Samenhang ongeplaatsheid en opgeven weinig voorkeursscholen
11 11 12 13 13 14 15 16 17 17
Plaatsingsresultaten laatste 5 jaar Stedelijk Toelatingsbeleid
19
5.
3.1. 3.2. 3.3. 3.4. 3.5. 3.6. 3.7 3.8.
Doelgroep en plaatsingen schooljaar 2020-2021 Uitvoering aanmeldingen en plaatsingen Bezwaarschriften en/of beroep op hardheidsclausule Uitvoering en verantwoordelijkheid BBO en gemeente Informatie en communicatie toelatingsbeleid Acties verhoging aanmeldingsgraad Conclusies over uitvoering Voortgang overleg deelname niet-deelnemende scholen
Bijlagen: 1. Toelatingsbeleid basisonderwijs Amsterdam samengevat 2. Deelnemende conceptscholen per stadsdeel voor aanmeldingen 2020-2021 3. Plaatsingsresultaten van 12 van de 14 niet-deelnemende scholen schooljaar 2020-2021 (BOVO-federatie) 4. Plaatsingsresultaten stedelijk deelnemende scholen uitgesplitst in 22 gebieden voor 2020-2021
6 6 7 8 8 9 9 10
21 23 24 26
1. Inleiding Het stedelijk toelatingsbeleid in het basisonderwijs in Amsterdam wordt inmiddels voor het 6de jaar toegepast. Op 3 september 2014 besloten de schoolbesturen, verenigd in het BBO (Breed Bestuurlijk Overleg) stadsbreed een gelijk toelatingsbeleid in te voeren. De kinderen die in het schooljaar 2015-2016 voor het eerst naar de basisschool gingen, waren de eerste groep waarvoor dit beleid gold. Sindsdien verloopt op ruim 200 Amsterdamse (reguliere) basisscholen het aanmelden en plaatsen van toekomstige 4-jarigen op dezelfde wijze. Veertien basisscholen - 10 scholen in stadsdeel Zuid, 1 in Centrum, 2 in Noord en 1 in West - nemen hieraan niet deel, zij hanteren hun eigen beleid. In deze jaarrapportage wordt verslag gedaan van de uitvoering van het toelatingsbeleid en plaatsingsresultaten in het 6de schooljaar van dit beleid. Het gaat hierbij om kinderen die in schooljaar 2020-2021 voor het eerst naar de basisschool gaan; zij zijn geboren in de periode I: tussen 1 september 2016 en 31 augustus 2017. Deze jaarrapportage is m.n. gebaseerd op de gegevens uit Scholenring (d.i. het webbased registratiesysteem van de deelnemende scholen) op de peildatum 18 januari 2021 (tenzij anders vermeld). Totdat deze hele doelgroep 4 jaar is (31 augustus 2021) zullen de plaatsingsresultaten van dit schooljaar nog verbeteren door o.a.
nieuwe aanmeldingen en verschuivingen naar een hogere voorkeurschool doordat op deze school een lege plaats ontstaat. In deze jaarrapportage zijn de verschuivingen na de plaatsingen tot de peildatum van 18 januari jl. verwerkt, waardoor de jaarresultaten (ten gunste) afwijken van de eerdere cijfers in de rapportages per periode.1 De jaarrapportages (en rapportages per periode) hebben als doel: - zicht houden op het verloop van het toelatingsbeleid, stadsbreed en per stadsdeel; - zicht houden op de beschikbare en noodzakelijke capaciteit c.q. belangstelling, stadsbreed en per stadsdeel; - evalueren van het toelatingsbeleid o.b.v. de resultaten en de uitvoering en waar nodig bijstellen; - verantwoording afleggen over de ontwikkelingen in en resultaten van het toelatingsbeleid. In het BBO van 17 maart 2021 wordt aan de hand van deze jaarrapportage het toelatingsbeleid geëvalueerd. Dit is ook het moment waarop tot eventuele wijzigingen in het toelatingsbeleid wordt besloten. Indien dit het geval is, gaan deze gelden voor de aanmeldingen voor het schooljaar 2022-2023.
1.1. Ambities en pijlers van het toelatingsbeleid
Richtinggevend voor de beoordeling van de plaatsingsresultaten zijn de ambities en pijlers van dit toelatingsbeleid, die het BBO bij aanvang van dit beleid in 2014 heeft vastgesteld.2 Ambities voor het toelatingsbeleid zijn: - Minimaal 75% van de aangemelde kinderen krijgt een plaats op de school van eerste voorkeur; - Minimaal 90% van de aangemelde kinderen kan in de buurt terecht op één van de scholen waar zij voorrang hebben; - De basisscholen in Amsterdam zijn in belangrijke mate een afspiegeling van de buurt; - Schoolbesturen en gemeente zorgen voor voldoende kindplaatsen in de woonomgeving van kinderen. Pijlers van het toelatingsbeleid basisonderwijs zijn: - Alle kinderen kunnen in hun buurt naar de basisschool; zij hebben voorrang op de acht dichtstbijzijnde scholen in hun (directe) woonomgeving, bestaande uit minimaal twee openbare en twee (algemeen) bijzondere scholen; - Het toelatingsbeleid voor het basisonderwijs in Amsterdam is voor alle scholen hetzelfde; - De rechtsgelijkheid bij het krijgen van een plaats wordt gegarandeerd; - De keuzevrijheid van ouders is zoveel mogelijk gewaarborgd; - De plaatsingsmethodiek heeft ten doel een kind op de hoogst mogelijke voorkeurschool te plaatsen. Zie verder bijlage 1 waarin het Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam kort beschreven is.
1 Voor een gedetailleerde beschrijving van de plaatsingen per periode verwijzen we naar de perioderapportages die van
periode I en II 6 tot 8 weken na de plaatsing zijn opgesteld.
2 Startnotitie 29 januari 2014 ‘Stedelijk Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam’, pag. 7.
-1-
1.2. Bijzonderheden schooljaar 2020-2021 Wijziging per schooljaar 2020-2021 Met ingang van de plaatsingen voor schooljaar 2020-2021 zijn de kernbegrippen aanmelden, plaatsen en inschrijven (zoals vanaf de start van het toelatingsbeleid zijn toegepast) op de volgende wijze aangepast: • Het 1ste kernbegrip ‘Aanmelden’ wordt vervangen door ‘Registreren’; • Het gevolg hiervan is dat het begrip ‘Aanmeldformulier’ door ‘Voorkeursformulier’ vervangen wordt; • Het 3de kernbegrip ‘Inschrijven’ wordt vervangen door ‘Aanmelden en inschrijven’. Voor het overige zijn voor dit schooljaar geen veranderingen in het toelatingsbeleid aangebracht. Gevolgen Covid-19 Vanaf half maart 2020 zijn ouders en scholen geconfronteerd met de gevolgen van de coronacrisis. Met name heeft dit gevolgen gehad voor de ouders die hun kind voor de 2de en 3de plaatsing (in juni en november) moesten aanmelden. Zij waren genoodzaakt hun schoolkeuze op basis van een beperktere kennismaking te maken en hun voorkeursformulier niet persoonlijk, maar per post of mail op hun school van voorkeur in te leveren. Veel scholen bieden ter vervanging van de schoolbezoeken alternatieve vormen aan om ouders toch met hen te laten kennismaken. Doordat veel ouders toch nog hoopten de scholen te mogen bezoeken, werden de voorkeursformulieren meer dan gebruikelijk het geval is, vooral in de laatste weken voor de sluiting ingeleverd.
Dankzij de inzet van de scholen is de uitvoering van het toelatingsbeleid zonder noemenswaardige problemen verlopen en konden de plaatsingen van periode II en III volgens de jaarplanning doorgaan. Acties ter verhoging van de aanmeldingsgraad Naar aanleiding van de vorige jaarrapportage is besloten om verschillende acties te ondernemen met als doel de aanmeldingsgraad te verhogen. Een van deze acties is de herinvoering van de herinneringskaart. In alle perioden ontvingen de betreffende ouders één maand voor de uiterste inleverdatum van het voorkeursformulier deze kaart (zie verder par. 3.6. en 4.2.).
1.3. Leeswijzer
Deze rapportage start in hoofdstuk 2 met een samenvatting en de conclusies van de resultaten van de plaatsingen voor schooljaar 2020-2021 o.b.v. Scholenring op peildatum 18 januari 2021. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de uitvoering van het toelatingsbeleid; de rol van de gemeente en het BBO; de inzet van het projectteam, de communicatie en informatievoorziening. In hoofdstuk 4 staan de getotaliseerde resultaten van de plaatsingen van schooljaar 2020-2021. Daarnaast wordt o.a. ingegaan op de aanmeldingsgraad, de beschikbare capaciteit, de resultaten per stadsdeel, de samenhang van het aantal opgegeven voorkeurscholen op de plaatsingskans. In hoofdstuk 5 staan de hoofdlijnen van de plaatsingsresultaten in het 6-jarig bestaan van het stedelijk toelatingsbeleid. In bijlage 1 staat een korte beschrijving van het toelatingsbeleid. In bijlage 2 staat het aantal deelnemende conceptscholen per stadsdeel in 2020-2021. In bijlage 3 worden de plaatsingsresultaten van 12 van de 14 niet-deelnemende scholen getoond. In bijlage 4 staan uitgesplitst in 22 gebieden: de resultaten van de plaatsingen, de capaciteit en de ratio van de mate van overschot aan plaatsen.
-2-
2. Samenvatting plaatsingsresultaten Stedelijk Toelatingsbeleid voor schooljaar 2020-2021 Algemene conclusie In het 6de jaar van het toelatingsbeleid zijn de kinderen geplaatst die in schooljaar 2020-2021 voor het eerst naar de basisschool gaan. Vanaf half maart zijn scholen en ouders als gevolg van de coronamaatregelen geconfronteerd met aanzienlijke beperkingen om met elkaar kennis te maken. Ook de gebruikelijke, vaak persoonlijke manier om het voorkeursformulier in ontvangst te nemen, was niet langer mogelijk. Scholen hebben hun werkwijze zodanig aangepast dat de uitvoering van het toelatingsbeleid, in het bijzonder de plaatsingen van de kinderen voor periode II en III zonder problemen en exact volgens de jaarplanning uitgevoerd kon worden. Hieruit blijkt wel hoe het toelatingsbeleid ‘staat’ en scholen de werkwijze van het toelatingsbeleid beheersen. Ook in dit 6de jaar van het toelatingsbeleid zijn de doelstellingen, zoals bij aanvang zijn vastgelegd, ruimschoots gehaald. Zowel op jaarbasis als in elke periode afzonderlijk, komen de plaatsingsresultaten overeen met die van de voorgaande schooljaren.
Figuur 1 – Aantallen kinderen versus percentage geplaatsen per schooljaar •
Kengetallen schooljaar 2020-2021 - op 204 deelnemende scholen konden kinderen aangemeld worden. - 8.982 kinderen ontvingen de brochure en het gepersonaliseerde voorkeursformulier. - 6.241 kinderen (69% van de aangeschreven doelgroep) staan geregistreerd in Scholenring. De aanmeldingsgraad was vanaf 2015-2016 tot vorig jaar resp. 76, 72, 70, 69% en 71% (figuur 3 en 4).
•
Doelstelling minimaal 75% van de kinderen krijgt een plaats op de school van 1ste voorkeur (tabel 2) De aangemelde kinderen zijn als volgt geplaatst: - 94% heeft de school van 1ste voorkeur; - 98% heeft een school in de top-3; - 2% heeft de 4de–6de voorkeurschool of een niet-voorkeursschool;3 - 9 kinderen zijn niet geplaatst binnen het stedelijk beleid; allen hebben een plek op een niet-deelnemende school of een school buiten Amsterdam. Conclusie: met 94% geplaatsten op de school van eerste voorkeur is deze doelstelling ruim gehaald.
3 Er zijn geen kinderen geplaatst op de 7de t/m 10de voorkeurschool.
-3-
•
Doelstelling 90% van de ouders kan op een voorrangsschool terecht Deze doelstelling laat zich niet exact beantwoorden; ouders zijn immers vrij om elke school te kiezen en hoeven dus geen voorrangsschool als 1ste keuze op te geven. Van de 3.459 aanmeldingen zonder plaatsgarantie (d.w.z. geen broertje/zusje of aanmelding op een garantieschool) is 76% op een voorrangsschool geplaatst en 24% op een niet-voorrangsschool. Van alle aangemelde kinderen is 86% terechtgekomen op een voorrangsschool. In combinatie met de overcapaciteit van 4.329 plekken verspreid over de stad mag hieruit geconcludeerd worden dat meer dan 90% van de ouders terecht kan op een school in de buurt (dit hoeft uiteraard niet).
•
Bijzondere voorrangsgroepen (tabel 1, figuur 2) Van alle aanmeldingen heeft 49% een plaatsgarantie of enige vorm van extra voorrang (d.w.z. meer dan alleen buurtvoorrang). Dit is als volgt verdeeld: - 41% een plaatsgarantie o.b.v. de broertje/zusje-regeling; - 4% aangemeld op een school die elk kind een plaats garandeert;4 - 4% voorrang o.b.v. voorschool met VVE-indicatie; 5 - 2% voorrang o.b.v. IKC; - 0,3% voorrang vanwege een ouder die op school werkt. - 0,2% aangemeld op een school die buurtkinderen een plek garandeert.6 Sommige kinderen hebben meerdere vormen van voorrang of garantie, daardoor komt de som van de uitgesplitste percentages hoger uit dan 49%.
•
Bijzondere plaatsingen 19 kinderen zijn geplaatst om bijzondere redenen: - 11 door onterechte toezegging gedaan door de school; - 4 i.v.m. onjuiste registratie door de school; - 2 om ongeplaatstheid op te heffen; - 2 door toepassing van de hardheidsclausule.
•
Doorschuiven naar hogere voorkeur tot het 4de jaar (par. 4.1.) 69 kinderen zijn na de plaatsingen tot de peildatum van 18 januari 2021 doorgeschoven naar een leeggekomen plaats op een hogere voorkeurschool. Ter vergelijking: vanaf het eerste jaar tot vorig jaar waren dit per schooljaar: 135, 78, 49, 47 en 43 kinderen. De meeste verschuivingen deden zich voor op scholen in Oost (17), Nieuw-West en Noord (beide 13).
•
Scholen met overaanmeldingen (par. 4.3. figuur 5 en 6) Per periode was op gemiddeld 20 van de 204 scholen sprake van overaanmelding. 37 scholen (18% van het totaal) hadden in minstens één periode meer aanmeldingen dan plaatsen (vorig jaar: 35 scholen, 17%). 31 scholen (15%) hebben op de peildatum niet alle 1ste-voorkeurskinderen kunnen plaatsen (vorig jaar: 16%).
•
Scholen met plek en overcapaciteit (bijlage 4) Op 185 scholen (91%) gespreid over de stad zijn nog plaatsen beschikbaar. De onbezette capaciteit is in Noord het hoogst (49%) en in Centrum het laagst (22%). Feitelijk is in Zuidoost met 18 garantiescholen de overcapaciteit het hoogst.
4
Op 18 scholen in Zuidoost geldt een plaatsgarantie voor elke aanmelding ongeacht of het een aanmelding is op de 1ste of 10de voorkeurschool en ongeacht of een kind vóór of na de plaatsing wordt aangemeld. In werkelijkheid is de capaciteit stadsbreed dus hoger.
5 Het betreft alleen de VVE-voorscholers die in het voorrangsgebied van de school wonen. In de tabellen 1 en 4b staat 5%
voorscholers met VVE, doordat hierin ook kinderen die niet in het voorrangsgebied wonen, zijn meegenomen. Het werkelijke percentage met een VVE-indicatie ligt hoger, want bij broertjes/zusjes, IKC-voorrang en bij de 18 scholen in Zuidoost met een plaatsgarantie, is registratie van een VVE-indicatie niet nodig.
6
Dit betreft de Cornelis Jetses en Jan Woudsma in Driemond.
-4-
•
Belangstelling 204 scholen De gemiddelde voorkeurslijst van alle aanmeldingen zonder garantie of bijna-garantie bevat 4,5 scholen, waarvan 2/3 voorrangsscholen en 1/3 niet-voorrangsscholen zijn. De belangstelling voor de scholen is redelijk gespreid; dit is mede een verklaring voor de mooie plaatsingsresultaten. Na een stijgende lijn in de vier voorgaande jaren is nu sprake van een duidelijke dalende trend in het aantal scholen zonder aanmeldingen. Deels is deze daling te verklaren door de sluiting van enkele kleine scholen. Zonder de garantiescholen in Zuidoost gerekend, kregen slechts 2 scholen in het gehele schooljaar geen enkele aanmelding. Vorig schooljaar waren dat er nog 10 scholen.
•
Vergelijking geplaatsten en ongeplaatsten (tabel 5) Kinderen die ongeplaatst uit de plaatsingsronde komen, blijken gemiddeld 38% minder scholen en 60% minder voorrangsscholen op hun voorkeurslijst te hebben dan kinderen die wel geplaatst zijn. Vooral waar de druk op de scholen hoog is, blijkt voldoende scholen opgeven belangrijker te zijn dan een voorrangsschool als 1ste voorkeur kiezen.
•
Conceptscholen (bijlage 2) Van de 204 deelnemende scholen hebben er 59 met een specifiek onderwijsconcept (Montessori, Jenaplan, Dalton, Vrije School, Ontwikkelingsgericht leren of Natuurlijk Leren). Op de peildatum zijn in alle stadsdelen op meerdere conceptscholen nog plaatsen beschikbaar.
•
Gevolgen van wijziging plaatsingsalgoritme bij 1ste voorkeur (par. 4.1.) De wijziging in het plaatsingsalgoritme heeft nauwelijks geleid tot een verandering in het keuzegedrag (d.w.z. meer niet-voorrangsaanmeldingen) en daardoor geen significante verandering in het plaatsingsresultaat veroorzaakt. In totaal zijn dit jaar op 8 verschillende scholen 17 plaatsen t.g.v. het gewijzigde algoritme anders bezet (nl. met 1ste voorkeurskinderen zonder voorrang) dan zou zijn gebeurd onder het algoritme dat t/m 2018-2019 werd gebruikt. Hierdoor zijn 17 kinderen (0,27% van de aanmeldingen) beter af en 17 andere slechter af dan onder het oude regime. Het aantal op de eerste voorkeur geplaatsten is 0,27% hoger dan anders het geval zou zijn geweest (bij een gelijk aanmeldpatroon).
•
Vermeende ‘val’ in geval van uitloten op 1ste voorkeur Net als in voorgaande jaren heeft uitloting op de 1ste voorkeur niet automatisch een zeer lage plaatsing tot gevolg. 70% van de niet op de eerste voorkeur geplaatsten heeft een plek in de top-3 gekregen.
-5-
3. Uitvoering Toelatingsbeleid plaatsingen voor schooljaar 2020-2021 3.1. Doelgroep en plaatsingen schooljaar 2020-2021 Begin november 2019 ontvingen 8.982 ouders met een kind dat in schooljaar 2020-2021 voor het eerst naar de basisschool gaat (geboren tussen 1 september 2016 en 31 augustus 2017) de brochure met informatie over het toelatingsbeleid en het voorkeursformulier voor de basisschool 2020-2021 (op naam, adres en geboortedatum van hun kind). Voor perioden I, II en III zijn respectievelijk 2.915, 2.901 en 3.166 kinderen aangeschreven.7 Aansluitend aan de verzending konden ouders hun kind op één van de 204 deelnemende scholen aanmelden (Scholenbestand vastgesteld in BBO 10 juni 2020). 8 Jaarindeling plaatsingen schooljaar 2020-2021: Kinderen geboren 1 september 2016 t/m 31 augustus 2017 Geboren tussen
Sluitingsdata aanmelding
Plaatsingsdata, gevolgd door bericht aan ouders
Inschrijven & intakegesprek
Start vierjarigen
1.
1 september t/m 31 december 2016
t/m wo. 4 maart 2020
Do. 12 maart 2020; 17 maart bericht ouders
Maart t/m 15 april 2020
Vanaf sept. 2020
2.
1 januari t/m 30 april 2017
t/m wo. 3 juni 2020
Di. 9 juni 2020; 12 juni bericht ouders
Juni t/m 1 juli 2020
Vanaf 1 jan. 2021
3.
1 mei t/m 31 augustus 2017
t/m wo. 4 nov. 2020
Do. 12 nov. 2020; 17 nov. bericht ouders
t/m 18 december 2020
Vanaf 1 mei 2021
3.2. Uitvoering aanmeldingen en plaatsingen Voorafgaand aan de plaatsingen In Scholenring zijn controles ingebouwd die bij de verwerking van een aanmelding automatisch worden uitgevoerd. De school en/of projectmedewerker en beheerder krijgen hiervan automatisch bericht, waarna zo nodig actie wordt ondernomen. Voorafgaand aan elke plaatsing ontvangen de scholen de instructie hoe te handelen voorafgaand en na de plaatsing, plus de plaatsingsbrief (voor de geplaatsten) en de afwijzingsbrief (voor de ongeplaatsten). Direct na de sluitingsdatum van de aanmeldingen en vóór de plaatsing wordt per school de registratie van alle aanmeldingen in Scholenring nagelopen. Met een school wordt altijd contact opgenomen wanneer sprake is van overaanmelding of juist geen aanmeldingen; geen capaciteit of in vergelijking met voorgaande perioden een (negatief) afwijkende capaciteit is opgegeven; bij onervarenheid met het toelatingsbeleid en bij bijzondere ontwikkelingen. Ouders die onvoldoende scholen van voorkeur hebben opgegeven en de kans op uitloting lopen, worden benaderd met het verzoek alsnog meer voorkeursscholen op te geven. Plaatsingen en ontwikkelingen na de plaatsing De drie plaatsingsbijeenkomsten - in aanwezigheid van vertegenwoordigers van het BBO, de gemeente, de systeemontwikkelaar en de projectleiding - zijn zonder problemen verlopen.
Als gevolg van de coronamaatregelen zijn de plaatsingen van periode II en III in beperkte samenstelling uitgevoerd, gecombineerd met een videomeeting.
7 Zie par. 4.2. het aantal aangeschreven kinderen per schooljaar i.k.v. het stedelijk toelatingsbeleid: 8 Op Schoolwijzer-Amsterdam staan alle Amsterdamse basisscholen, die na invoeren van de postcode, huisnummer en
geboortedatum van een kind, in volgorde van loopafstand vanaf dit woonadres worden getoond. De eerste 8 (deelnemende) scholen zijn als voorrangsscholen gemarkeerd. Indien een niet-deelnemende school tot een school in de buurt behoort, wordt deze wel op afstand van een woonadres getoond, maar wordt niet aangemerkt als voorrangsschool. In totaal zijn er 14 nietdeelnemende scholen: in Zuid en Centrum 11 scholen, 2 school in Noord en 1 in West 1.
-6-
•
Mailing en begeleiding ouders De verzending van de plaatsings- of afwijzingsbrief is vrijwel foutloos verlopen.
•
Correcties na de plaatsing Ondanks de lastige situatie waarin scholen zich sinds half maart bevinden, zijn er geen ernstige fouten gemaakt. Het meest voorkomende probleem dat zich heeft voorgedaan, is dat enkele scholen na de plaatsing constateerden te weinig capaciteit te hebben opgenomen in Scholenring. Soms kan dit deels nog worden opgelost. Een school die in de voorgaande periode niet opgevulde capaciteit heeft, mag deze lege plaatsen naar de aansluitende periode doorschuiven. Bij een drietal scholen is toegestaan na de plaatsing de capaciteit met enkele plaatsen te verhogen. In een enkel geval bleek de registratie van de aanmelding niet correct of volledig. Wanneer ouders door fouten benadeeld zijn, is dit in het voordeel van de ouders opgelost, waardoor de gedupeerden alsnog op de school van aanmelding of hogere voorkeurschool zijn geplaatst.
•
Verschuivingen na de plaatsing naar een hogere voorkeur of van ongeplaatst naar geplaatst (zie par. 4.1.) Totdat de doelgroep in z’n geheel naar de basisschool gaat (uiterlijk 31 augustus 2021) blijven zich verschuivingen voordoen in het voordeel van ouders. Elke verandering na de plaatsing totdat een kind vier jaar is, moet in Scholenring geregistreerd worden. Helaas worden wijzigingen na de plaatsing niet door alle scholen verwerkt. Zeker scholen met voldoende plaats zien het nut en de noodzaak hiervan vaak minder in. Verschuivingen na de plaatsing hebben verschillende oorzaken: 1. Ouders melden hun kind pas na de plaatsing voor het eerst aan. 2. Ouders van ongeplaatste kinderen vinden een school die zij eerder niet opgegeven hadden of krijgen uiteindelijk toch nog een plaats op een opgegeven voorkeurschool doordat hier een plaats vrij kwam. 3. Ouders van geplaatste kinderen zien af van de aangeboden plaats en kiezen een andere school. 4. Er ontstaan lege plaatsen na de plaatsing waardoor ouders een school van hogere voorkeur of alsnog een hun voorkeurschool krijgen. Lege plaatsen worden o.a. veroorzaakt door: verhuizingen naar buiten Amsterdam; acceptatie van een plaats op een niet-deelnemende school of buiten Amsterdam; in uitzonderlijke gevallen betreft het verwijderde aanmeldingen.
Dit laatste gebeurt wanneer ouders na herhaalde verzoeken van de school en helpdesk niet op de plaatsingsbrief en aansluitend herinneringsbrieven, mails en telefoontjes reageren.
3.3. Bezwaarschriften en/of beroep op hardheidsclausule
Ouders kunnen een bezwaar indienen en/of een beroep doen op de hardheidsclausule met het verzoek op een plaats op een specifieke school. Zij richten zich hierbij tot het bestuur van de school van aanmelding. Deze verzoeken kunnen zowel vóór als na de plaatsing worden gedaan. In totaal zijn voor dit schooljaar 5 bezwaarschriften en/of beroepen op de hardheidsclausule ingediend. Hiervan zijn 2 verzoeken c.q. bezwaren gehonoreerd en 3 ongegrond verklaard en afgewezen. Het gaat hierbij om de volgende bezwaren en/of verzoeken: - ASKO (periode II) en Leren in de Tussenruimte (periode III) hebben voorafgaand aan de plaatsing een verzoek tot toepassen van de hardheidsclausule gehonoreerd. ASKO heeft het verzoek op grond van de persoonlijke omstandigheden van het gezin erkend; Leren in de Tussenruimte op grond van de beperking van het kind. - STWT (periode I) ontving direct na de plaatsing een verzoek tot plaatsing op de P.J. Troelstraschool. Deze ouders kregen een plaats op de school van 2de voorkeur (Timotheusschool), nadat de 1ste voorkeurschool meer dan 10 kinderen moest uitloten. Het verzoek is afgewezen, met de motivatie dat familierelaties en praktische voordelen geen grond voor erkenning van een uitzondering zijn. - AMOS (periode I) ontving een half jaar na de plaatsing het verzoek tot plaatsing van een tweeling op De Ichtusschool.
Ouders kregen een plaats op de 2de voorkeur, de Osdorpse Montessorischool. De ouders beriepen zich op de toezegging van de voorschool dat hun kinderen een plaatsgarantie hebben, omdat zij naar de voorschool gaan die bij de Ichtusschool hoort. AMOS heeft het verzoek afgewezen, omdat van een dergelijke plaatsgarantie in het toelatingsbeleid geen sprake is. Voorafgaand aan de plaatsing waren de ouders hiermee bekend middels de brochure ‘Naar de basisschool in schooljaar 2020-2021’en zijn zij zowel door school als de helpdesk hierop gewezen. - Esprit (periode II) ontving een bezwaar na de plaatsing op de Bos en Lommerschool met het verzoek op een plaats op Denise, met als motivatie dat deze school beter aansluit bij de behoeften van hun kind. Esprit heeft dit bezwaar/verzoek afgewezen onder verwijzing naar de regels van het stedelijk beleid die strikt zijn gevolgd. -7-
3.4. Uitvoering en verantwoordelijkheid BBO en gemeente
Het projectteam bestaat uit de helpdesk, de projectmedewerker en de projectleider. Daarnaast ondersteunt de systeemontwikkelaar het projectteam bij o.a. het verbeteren van Scholenring en ontwikkelen van nieuwe functionaliteiten; het doorvoeren van het scholenbestand in Scholenring i.s.m. OIS; het uitvoeren van aanvullend onderzoek (in opdracht van de werkgroep/BBO); het aanleveren van gegevens voor de rapportages en het implementeren van AVG-gerelateerde vereisten en mede-uitvoeren van de reguliere controles. Achter de schermen wordt voortdurend gewerkt aan verdere verbeteringen die vooral voor scholen, besturen en ouders nuttig zijn. Dit schooljaar zijn op alle niveaus de maatregelen gerealiseerd die in het kader van de AVG vereist en gewenst zijn. De helpdesk is een belangrijke (onafhankelijke) informatiebron voor ouders en heeft mede tot doel de scholen te ontlasten. Daarnaast voert de helpdesk samen met de projectmedewerker de voorbereidingen van de plaatsingen uit w.o. controles in Scholenring, afstemming met de scholen en benaderen van ouders. Na elke plaatsing neemt de helpdesk met de ouders van ongeplaatste en laaggeplaatste kinderen contact op, met als doel hen te ondersteunen bij het vinden van een passende school. In principe blijft de helpdesk met deze ouders contact houden totdat zij een gewenste plaats gevonden hebben.
De helpdesk is gedurende de schoolweken 20 uur per week bereikbaar en in de weken rond de plaatsing 30 uur per week. Daarnaast is de helpdesk beschikbaar voor o.a. de herplaatsing van kinderen bij een schoolsluiting, organiseren van scholenmarkten. Voor een goed verloop van het toelatingsbeleid is het cruciaal dat het BBO i.c. de projectleiding en de gemeente ieder vanuit de eigen rol samenwerken. De schoolbesturen zijn volgens de WPO verantwoordelijk voor het ontwikkelen, uitvoeren en naleven van het toelatingsbeleid. De gemeente ondersteunt en faciliteert de schoolbesturen door de uitvoering van het toelatingsbeleid te financieren en realiseren van de informatievoorziening naar ouders en gemeenteraad.
3.5. Informatie en communicatie toelatingsbeleid
Veel aandacht wordt besteed aan het goed informeren van ouders die een basisschool moeten kiezen en hun kind aanmelden. Vaste onderdelen hiervoor zijn: • Brochure ‘Voor het eerst naar de basisschool’ en het voorkeursformulier Eind oktober ontvangen ouders die hun kind voor het volgend schooljaar moeten aanmelden de brochure met het personaliseerde voorkeursformulier. Deze informatie is een pijler van het toelatingsbeleid. • Schoolwijzer Deze website is een tweede essentiële informatiebron, die door veel ouders wordt gebruikt om de basisscholen (incl. de voorrangsscholen) in volgorde van afstand vanaf het woonadres te vinden en makkelijk op de websites van de scholen terecht te komen. Jaarlijks per 1 november wordt deze geheel geactualiseerd. • Herinneringskaart (zie par. 3.5) Ouders ontvangen een herinneringskaart circa 1 maand voor de sluitingsdatum voor het inleveren van het voorkeursformulier. • Websites scholen Eind oktober ontvangt elke school de vernieuwde (op de school toegesneden) tekst over het toelatingsbeleid voor de website van de school plus de digitale versies van het voorkeursformulier en brochure. • Helpdesk Toelatingsbeleid (zie par. 3.4). • BBO-website De website van het BBO beschikt over de subpagina Toelatingsbeleid Basisonderwijs Amsterdam met o.a.
algemene informatie over het toelatingsbeleid, de rapportages over de plaatsingen en scholen met plaats in een bepaalde geboorteperiode. Onder ‘Recente resultaten en capaciteit per school’ staan per school de plaatsingskansen in de afgelopen drie perioden en beschikbare capaciteit voor toekomstige perioden. Deze informatie wordt dagelijks automatisch bijgewerkt, doordat deze aan Scholenring is gekoppeld. •
Extra dit schooljaar: Scholenmarkten In stadsdeel Noord (op de Mgr. Bekkersschool) en stadsdeel West (op Onze Amsterdamse School) vond resp. op 21 januari en 4 februari 2020 een scholenmarkt plaats. Hiervoor waren 3.128 ouders uitgenodigd met een kind dat in schooljaar 2020-2021 of periode I van 2021-2022 voor het eerst naar de basisschool gaat (geboren -8-
tussen 1 sept. 2016 en 31 dec. 2017). Zowel in Noord als in West was het merendeel van de scholen aanwezig. Zoals in voorgaande jaren ook het geval was, zijn beide markten goed bezocht. Ouders waren positief, met als belangrijkste argumenten dat men in korte tijd veel informatie krijgt en zich breed kan oriënteren. Het enige kritiekpunt betrof de afwezigheid van enkele scholen. De deelnemende scholen waren vol lof over de gekozen locaties en groepering van de kramen van de scholen per schoolbestuur.
3.6. Verhoging aanmeldingsgraad
Bij de bespreking van de vorige jaarrapportage is de wens uitgesproken om maatregelen te nemen om de aanmeldingsgraad (d.w.z. het percentage van de aangeschreven doelgroep dat in Scholenring geregistreerd staat) te verhogen. In het startjaar van het toelatingsbeleid was het percentage 76%, in schooljaar 2019-2020 was dit gedaald naar 71%. Dit schooljaar zijn meerdere acties in gang gezet. Hoewel deze niet geleid hebben tot een zichtbare stijging in de aanmeldingen, moet geconstateerd worden dat ondanks alle beperkingen waar scholen en ouders als gevolg van de coronamaatregelen sinds maart 2020 mee te maken hebben, de aanmeldingsgraad nauwelijks is gedaald. De aanmeldingsgraad voor schooljaar 2020-2021 is op de peildatum 69%. (Zie par. 4.2. voor het cijfermatig deel). Samengevat is ingezet op de volgende acties: 1. Scholen worden er op geattendeerd alle aanmeldingen in Scholenring te registreren, zowel vóór de plaatsing ook alle broertjes en zusjes als ná de plaatsing alle nieuwe aanmeldingen (tot een kind 4 jaar is). 2. Besturen (en hun scholen) worden bezocht waarvoor de registratie relatief nieuw is en/of waarvan de indruk bestaat dat zij niet alle aanmeldingen in Scholenring registeren. 3. Ouders ontvangen circa 1 maand voor de inleverdatum van het voorkeursformulier een herinneringskaart. 4.
Voorscholen, kinderopvang, Centra voor Jeugd en Gezin (OKC’s)en OCO worden ingeschakeld om ouders te attenderen op de noodzaak hun kind op tijd aan te melden. ad. 3 Voorafgaand aan de drie plaatsingen ontvingen de ouders de herinneringskaart. Naast het feit dat deze herinneringskaart ‘nieuwe’ ouders blijkt te bereiken, biedt deze kaart vlak voor de sluiting ook de mogelijkheid om – indien nodig – op de actuele situatie in te gaan. In periode II en III zijn ouders geïnformeerd hoe zij als gevolg van de coronamaatregelen hun voorkeursformulier konden inleveren. Ter verhoging van de aanmeldingsgraad zijn de volgende aanvullende acties in voorbereiding, gericht op de ouders die hun kind voor schooljaar 2021-2022 moeten aanmelden: • Groei-app van de OKC’s: Met deze groei-app informeert het OKC ouders over de bijzonderheden voor hun kind, bijvoorbeeld het halen van een prik. Het toelatingsbeleid mag hiervan ook gebruik maken. De ouders zullen via deze app herinnerd worden aan de inleverdatum van hun voorkeursformulier. •
Dag van de basisschool: Naar analogie van de Dag van de Voorschool zal als pilot in 2021 circa 5 á 6 weken voor de sluiting van de aanmeldingsperiode van periode I en II een digitale ‘Dag van de Basisschool’ worden georganiseerd. Door de beperkingen vanwege corona is dit een aanvullende mogelijkheid om ouders en scholen met elkaar in contact te brengen. De opzet hierbij is dat ouders op één dagdeel via een videomeeting met meerdere scholen en medewerkers van het toelatingsbeleid in gesprek kunnen gaan. Daarnaast kan elke school een filmpje over de school op de website van de ‘Dag van de Basisschool’ plaatsen. Na afloop van deze dag blijft het filmpje op de schoolpagina van Schoolwijzer beschikbaar.
•
Onderzoek: Om inzicht te krijgen in de achterliggende oorzaken en motieven van ouders om hun kind wel/niet tijdig aan te melden, heeft de werkgroep-toelatingsbeleid OIS verzocht onderzoek te doen naar de kenmerken van ouders die hun kind wel en niet voor de sluitingsdatum aanmelden. (Opleverdatum: maart 2021).
3.7. Conclusies over uitvoering
Na 6 jaar toelatingsbeleid kan geconstateerd worden dat het toelatingsbeleid ‘staat’. Op vrijwel alle scholen is dit jaar de uitvoering van het toelatingsbeleid probleemloos verlopen. Opvallend is dat ondanks de gevolgen van de pandemie zich geen stagnaties en/of calamiteiten in de uitvoering hebben voorgedaan. Aandachtspunten in de uitvoering blijven: - Wisseling bij een administratie en/of schoolleiding (het risico ‘eigen interpretatie’ van het toelatingsbeleid); - Het verwerken van alle aanmeldingen in Scholenring bij scholen met ruim voldoende plaats; -9-
-
Het verwerken van nieuwe aanmeldingen in Scholenring na de plaatsing totdat kinderen 4 jaar zijn; Het opnemen van de meest recente informatie over het toelatingsbeleid op de schoolwebsites (jaarlijks in oktober ontvangen scholen deze tekst) en de informatie van de school op Schoolwijzer. Het bepalen van de jaarcapaciteit en verdeling per periode. Tot vlak voor elke plaatsing kan een school de capaciteit aanpassen. Bij overaanmelding wordt altijd voor de plaatsing overlegd of deze bijgesteld kan worden, zonder de kans voor ouders in de volgende perioden te verkleinen. In welke mate geanticipeerd moet worden op aanstaande verhuizingen na de plaatsing blijft lastig in te schatten.
De wachtlijst (ook wel terugroeplijst van uitgelote kinderen op een school) werkt goed en leidt niet tot enorme verschuivingen en/of onrust (zie par. 4.1). Voor ouders geeft het rust, zij weten dat hun uitgelote kind recht heeft op een leeggekomen plek op een hogere school van voorkeur en benaderd worden als er een plek vrij komt en zij aan de beurt zijn. Voor scholen wordt het ook als overzichtelijk ervaren, want als de terugroeplijst leeg is, kunnen zij elk kind aannemen dat zich aandient. Voor scholen die hierdoor uiteindelijk een kind ‘kwijt’ raken aan een hogere voorkeurschool blijft het natuurlijk pijnlijk, zeker als een kind bijna 4 jaar is. Desondanks wordt het hogere doel ‘elke ouder de hoogst mogelijke school van voorkeur’ aanbieden, door de scholen als een groot goed van het toelatingsbeleid ervaren.
3.8. Voortgang overleg niet-deelnemende scholen
Ter voorbereiding van de deelname van (een deel van de) Federatie Eenpitters Zuid-Centrum en st. Geert Groote is per november 2019 de BBO-werkgroep-Toelatingsbeleid met een vertegenwoordiging van de federatie uitgebreid. De verwachting, zoals in de vorige jaarrapportage is uitgesproken, dat zowel (een deel van) de niet-deelnemende scholen van de Federatie als de scholen van st. Geert Groote per september 2020 bij het toelatingsbeleid zouden aansluiten, is niet bewaarheid. •
Federatie Eenpitters Zuid-Centrum De belangrijkste wensen van de eenpitters zijn: het behoud van het voorrangsgebied van de school en de mogelijkheid om te sturen op een gelijke instroom van jongens en meisjes. Beide onderwerpen zijn grondig onderzocht. OIS heeft het verschil in kaart gebracht tussen het huidige voorrangsgebied van elke eenpitter en het gebied bij het stedelijk toelatingsbeleid dat gebaseerd is op de 8 dichtstbijzijnde scholen waar ouders voorrang hebben. Door de projectleider is onderzocht in welke mate binnen het stedelijk toelatingsbeleid sprake is geweest van de ongelijkheid in aangemelde c.q. geplaatste jongens/meisjes en wat de juridische (on)mogelijkheden voor bijsturen hierin zijn. Eind 2019 heeft de BBO-werkgroep-toelatingsbeleid geconcludeerd dat een eigen voorrangsgebied per school in strijd is met een van de pijlers van het toelatingsbeleid t.w. ouders hebben recht op een gelijk aantal voorrangsscholen. Het sinds vorig jaar aangepaste plaatsingsalgoritme biedt aan kinderen elders uit de stad de mogelijkheid om op hun school te komen. Met betrekking tot het sturen in de verhouding te plaatsen jongens-meisjes is geconcludeerd dat dit binnen het stedelijk beleid ontoelaatbaar is. De Grondwet en Wet Gelijke Behandeling zijn leidend. Artikel 1 van de Grondwet biedt bescherming tegen discriminatie op grond van godsdienst, ras, geslacht enz..
Afwijken van gelijke behandeling kan alleen, wanneer sprake is van een voorkeursbeleid, bedoeld om feitelijke achterstanden op te heffen of te verminderen. In het najaar van 2020 heeft de Federatie meegedeeld dat ‘het uitgangspunt blijft om het toelatingsbeleid in goede afstemming met het stedelijke toelatingsbeleid vorm te blijven geven en dus nog niet in te stappen in het stedelijk toelatingsbeleid’.
•
St. Geert Groote Uit het onderzoek dat OIS op verzoek van het bestuur van St. Geert Groote heeft uitgevoerd, blijkt dat binnen het stedelijk toelatingsbeleid 25% van de woonadressen een vrije school als voorrangsschool aangeboden zou krijgen. In combinatie met het aangepast algoritme, waarbij voor ouders de kans op een niet-voorrangsschool aanzienlijk is vergroot, heeft de BBO-werkgroep-toelatingsbeleid eind 2019 geconcludeerd dat er in het stedelijk toelatingsbeleid geen grond voor een uitzonderingsregeling voor de vrije scholen is. Om interne redenen is verder overleg uitgebleven. In november 2020 is het gesprek met de nieuwe bestuurder van st. Geert Groote hervat. De intentie van het bestuur is per november 2021 (doelgroep 20222023) aan te sluiten. - 10 -
4. Plaatsingsresultaat schooljaar 2020-2021 (peildatum Scholenring: 18 januari 2021) 4.1. Plaatsingsresultaten per periode: kinderen geboren tussen 1 september 2016 en 31 augustus 2017 In dit hoofdstuk staan de resultaten, getotaliseerd voor alle plaatsingen voor het schooljaar 2020-2021 gebaseerd op de cijfers uit Scholenring op de peildatum 18 januari 2021. Toelichting tabel 1 en 2: In de kolommen van de perioden staan de resultaten op de peildatum (altijd minimaal 6 weken na de plaatsing). Alle wijzigingen na de plaatsingen van periode I, II en III zijn in deze jaargegevens (laatste kolom) verwerkt. De kolom ‘hele jaar’ geeft het eindresultaat voor de hele doelgroep (in Scholenring op 18 januari 2021) en is niet de gemiddelden van de voorgaande kolommen. Tabel 1 – Overzicht totalen 3 perioden schooljaar 2020-2021 Periode I
Periode II
Periode III
Hele jaar
d.d. 5-05-2020
d.d.18-09-2020
d.d. 18-1-2021
d.d. 18-01-2021
Aantal % Aantal % Aantal % Aantal % Deelnemende scholen 204 204 204 204 Totale capaciteit 3527 3319 3505 10540 Aangeschreven doelgroep 2915 2901 3166 8982 2001 1924 6241 Aanmeldingen * 69% 66% 1995 63% 69% - broertjes/zusjes 794 40% 771 40% 877 44% 2556 41% 115 6% 97 326 5% - voorscholers mét VVE ** 5% 103 5% - kinderen van het IKC 54 3% 38 2% 45 2% 140 2% - ouder werkzaam op school 7 0% 4 0% 6 0% 21 0% Geplaatste kinderen 1996 100% 1913 99% 1992 100% 6232 100% Waarvan boven de capaciteit geplaatst 1 0% 9 0% 7 0% 21 0% Stedelijk ongeplaatste kinderen 5 0% 11 1% 3 0% 9 0% 1532 Aantal vrije plaatsen *** 43% 1487 44% 1520 43% 4329 41% Scholen met lege plaatsen 157 77% 156 76% 160 78% 185 91% Scholen die vol zijn 47 23% 48 24% 44 22% 19 9% * Het aantal en percentage geregistreerde kinderen in Scholenring gebaseerd op de totaal aangeschreven doelgroep (incl. Zuidoost, waar de 18 garantiescholen minimaal registreren). ** Het aantal kinderen met VVE-indicatie ligt feitelijk hoger, doordat de registratie hiervan niet nodig is bij aanmeldingen van: broertjes/zusjes, kinderen met IKC-voorrang en op de 18 garantiescholen in Zuidoost. *** Het werkelijk aantal vrije plaatsen is hoger, want de capaciteit van de 18 scholen in Zuidoost wordt niet geregistreerd.
Aanmeldingen verdeeld over voorrang 2020-2021 14% 41% 40%
5%
Broertje/zusje Niet broertje/zusje met meer dan alleen buurtvoorrang Alleen buurtvoorrang Geen enkele voorrang
Figuur 2 – Aanmeldingen verdeeld over voorrang 2020-2021
- 11 -
Tabel 2 – Plaatsingsresultaten aangemelde kinderen, uitgesplitst naar periode Periode I
Periode II
Periode III
Hele jaar
d.d. 5-05-2020
d.d. 18-09-2020
d.d. 18-1-2021
d.d. 18-1-2021
Aantal
%
Aantal
%
1924
Aantal
%
1995
Aantal
%
Aanmeldingen
2001
1ste voorkeur
6241
1870
93%
1804
94%
1883
94%
5868
94%
2de voorkeur
91
5%
65
3%
71
4%
208
3%
3de voorkeur
22
1%
17
1%
17
1%
52
1%
Totaal top-3
1983
99%
1886
98%
1971
99%
6128
98%
4de voorkeur
6
0%
8
0%
4
0%
21
0%
5de voorkeur
4
0%
1
0%
6
0%
9
0%
6de voorkeur
0
0%
2
0%
1
0%
2
0%
Op niet-voorkeursschool
3
0%
16
1%
10
1%
72
1%
1996
100%
1913
99%
1992
100%
6232
100%
Niet geplaatst STB
5
0%
11
1%
3
0%
9
0%
Nergens geplaatst
5
0%
7
0%
0
0%
0
0%
Totaal geplaatst
Conclusies uit tabel 1 en 2: - Plaatsingsresultaten: Het plaatsingsresultaat is per periode min of meer gelijk. -
Overcapaciteit: Net als in de voorgaande jaren is een flink deel van de beschikbare plekken leeg gebleven, te weten 41%. In de voorgaande schooljaren schommelde dit tussen de 39% en 42%. Het aantal beschikbare plaatsen is feitelijk hoger, omdat de capaciteit van de garantiescholen in Zuidoost niet in Scholenring geregistreerd wordt.
-
Niet-voorkeursscholen: 72 kinderen zijn geplaatst op een school die niet op het voorkeursformulier stond. Voor het merendeel gaat het om geplaatste kinderen waarvan de ouders achteraf voor een andere school gekozen hebben. Daarnaast betreft het ongeplaatste kinderen waarvan de ouders een school moesten kiezen die oorspronkelijk niet tot hun voorkeuren behoorde. Dit aantal komt overeen met de voorgaande jaren.
-
Ongeplaatsten: Op de peildatum 18 januari 2021 staan in Scholenring 9 kinderen als ‘ongeplaatst’ binnen het stedelijk beleid. Voor alle 9 geldt dat zij wél een plaats hebben op een niet deelnemende school, dus op een Amsterdamse niet-deelnemende school of een school buiten Amsterdam (en daar ook wonen). Geen kind zit dus zonder school. Doordat de ouders van deze kinderen de kans op hun 1ste voorkeurschool willen behouden, blijven zij als ongeplaatst in Scholenring geregistreerd staan.
Bijzondere plaatsingen 2020-2021
• Toekenning plaats o.b.v. hardheidsclausule: 2 kinderen. Ter vergelijking: In 2015-2016: 6 kinderen; 2016-2017: 1 kind; 2017-2018: 1 kind; 2018-2019: geen; 2019-2020: 2 kinderen. • Plaatsing op grond van ouderinitiatieven / groepsaanmelding: geen. Ter vergelijking: 2015-2016: 42 kinderen; 2016-2017: 7 kinderen; 2017-2018 t/m 2020-2021: geen. • Plaatsing ter correctie van door scholen gemaakte fouten: 15 kinderen. Het betreft 11 gevallen waarin de school ten onrechte een toezegging had gedaan en niet meer in kon trekken. Bij de overige 4 kinderen betreft het een te late of foutieve verwerking van het voorkeursformulier waardoor het kind niet of in een te lage categorie meedeed bij de plaatsing. Deze kinderen zijn allen geplaatst op de opgegeven voorkeurschool. - 12 -
• Noodplaatsing ter opheffing van ongeplaatstheid: 2 kinderen.
Gevolgen toepassing plaatsingsalgoritme ongetrapt/tweetraps Boston op 1ste voorkeur
In 2019-2020 zijn de plaatsingsregels voor de eerste voorkeur aangepast: aanmeldingen zonder buurtvoorrang komen nu direct na de buurtaanmeldingen aan de beurt. Voorheen gingen eerst de 2de t/m 10de voorkeuren met buurtvoorrang voor. Deze aanpassing (technisch: van ‘getrapt Boston’ naar ‘ongetrapt Boston op de 1e voorkeur’) geeft een gemiddeld licht verhoogde plaatsingskans op een 1e-voorkeursschool buiten de buurt. Voor 2020-2021 is dit iets bijgesteld in die zin dat aanmeldingen die geen buurtvoorrang hebben én van buiten Amsterdam komen, wél moeten wachten tot de 2de t/m 10de voorkeuren met buurtvoorrang aan de beurt zijn geweest (technisch: tweetraps Boston op de 1e voorkeur). Wat is het effect hiervan geweest? Net als vorig jaar kan geconcludeerd kan worden dat het gewijzigde algoritme nauwelijks effect heeft gehad op het keuzegedrag van de ouders (d.w.z. een toename van aanmeldingen op niet-voorrangsscholen) en op de plaatsingskansen van de aangemelde kinderen. §
In 2019-2020 zijn ten gevolge van de aanpassing 16 niet-voorrangskinderen (0,25% van alle aanmeldingen) op de eerste voorkeur geplaatst terwijl dat anders niet zou zijn gebeurd. Daar staan 16 andere kinderen tegenover (2de – 10de voorkeuren mét buurtvoorrang) die hierdoor op een lagere voorkeur zijn geplaatst.
§
In 2020-2021 is het beeld hetzelfde, alleen gaat het nu om 17 kinderen (0,27% van de aanmeldingen).9
Verschuivingen na de plaatsingen tot de peildatum
Elke school die tijdens de plaatsing kinderen heeft uitgeloot, beschikt in Scholenring over een wachtlijst (voorheen terugroeplijst genoemd). Deze uitgelote kinderen staan (in volgorde van de plaatsingsregels) tot de 4de verjaardag op deze wachtlijst. Wanneer na de plaatsing bij een school een lege plaats ontstaat, komt het bovenste kind van de wachtlijst hiervoor in aanmerking. Pas wanneer een school alle kinderen van de wachtlijst een plaats heeft aangeboden, komen voor de verdere vrijgekomen plaatsen nieuwe (te late) aanmeldingen in aanmerking. Na de plaatsingen zijn voor 2020-2021 in totaal 69 kinderen op een hogere voorkeurschool terecht gekomen:10 - 55 kinderen naar hun school van 1ste voorkeur - 9 kinderen naar de 2de voorkeur - 3 kind naar de 3de voorkeur - 2 kind naar de 4de of 5de voorkeur De meeste verschuivingen deden zich voor op scholen in Oost (25%), Noord en Nieuw-West (beide 19%). Zuid was jarenlang ‘koploper’, het aandeel van Zuid is gestaag gedaald en zit nu met 14% precies op het gemiddelde.
9 Zie voor een uitgebreidere analyse de jaarrapportage 2019-2020; voor 2020-2021 is hierin nauwelijks iets veranderd. 10 Ter vergelijking: aantal verschuivingen na de plaatsing en de peildatum van de opgestelde jaarrapportage:
In 2019-2020: 43 In 2018-2019: 47 In 2017-2018: 49 in 2016-2017: 78 In 2015-2016: 135
- 13 -
4.2. Aanmeldingsgraad: ontwikkelingen in afgelopen 6 jaar Voor schooljaar 2020-2021 zijn ouders van 8.982 kinderen (geboren tussen 1.09.2016 en 31.08.2017) aangeschreven. Op de peildatum staan hiervan 6.241 kinderen in Scholenring aangemeld, dit is 69% van de aangeschreven doelgroep.
Aanmeldingsgraad per schooljaar
12.000 10.000 8.000
78%
11.000 8.350
9.464
76% 6.775
72%
6.000
9.216 6.412
9.132
9.181 6.480
6.341 70%
4.000
71%
8.982
74% 72%
6.241 69%
69%
76%
2.000
70% 68% 66%
0
64% 2015-2016
2016-2017 Aangemeld
2017-2018 2018-2019 Aangeschreven
2019-2020 2020-2021 Percentage
Figuur 3 – Aanmeldingsgraad per schooljaar
Aanmeldingsgraad per stadsdeel 2020-2021
2500
86%
80%
74% 65% 1.537 1.460 65% 1.386 1.229 1.202 1.140 921 897 75%
1500
1.240
1000 500
82%
1.922
2000
100%
450 524
42% 924 391
40% 20%
oo st
Zu id
t W es
Aangeschreven
Zu id
Aangemeld
Oo st
No or d
Ni eu w -W
Ce nt ru
es t
0% m
0
60%
Percentage
Figuur 4 – Aanmeldingsgraad per stadsdeel in 2020-2021 Het verschil tussen de aangeschreven doelgroep en de verwerkte kinderen in Scholenring kan deels als volgt verklaard worden: - Kinderen die na de plaatsing en voor het 4de jaar worden aangemeld (verhuizing, onbekend met de regels, de noodzaak hiervan niet zien ed.) - Aanmeldingen op 14 niet-deelnemende basisscholen, die voornamelijk in Zuid/Centrum staan, zijn niet meegeteld. Van 12 scholen is bekend dat zij op jaarbasis tussen de 510 en 540 kinderen plaatsen. (bijlage 3) - De 18 garantiescholen in Zuidoost registreren de aanmeldingen niet, minimaal of sterk vertraagd.11 - Kinderen die naar speciaal onderwijs gaan, kinderen die buiten Amsterdam naar school gaan of verhuizen.
11 Het bestuur levert t.b.v. de rapportages een uitdraai uit Parnassys van de ingeschreven kinderen op de 18 garantiescholen.
Deze uitdraai wordt in Scholenring verwerkt. Doordat de meeste kinderen pas rond de 4de verjaardag ingeschreven worden, betreft deze uitdraai een beperkt deel van de doelgroep die tot 31 augustus 2021 vier jaar wordt.
- 14 -
4.3. Scholen met overaanmelding per jaar en per stadsdeel Bij de plaatsing kan het voorkomen dat een school meer aanmeldingen dan de opgegeven capaciteit heeft. In 2020-2021 hadden 37 scholen bij de plaatsing in enige periode overaanmelding, waarbij het plaatstekort per school tussen de 1 en de 18 varieerde. Gemiddeld was het plaatstekort 6. Na de plaatsing (totdat kinderen 4 jaar worden) is het aantal scholen dat niet de 1ste voorkeuren heeft kunnen plaatsen naar 31 scholen gedaald. Deze daling wordt veroorzaakt doordat ouders van de aangeboden plaats afzien.
Scholen met overaanmeldingen 2020-2021 40
30% 25% 20% 15% 10% 5% 0%
30 20 10 0 Centrum Nieuw-West
Noord
Oost
West
Zuid
Zuidoost
Aantal scholen totaal Scholen met overaanmeldingen in minstens 1 periode %
Figuur 5 – Scholen met overaanmeldingen 2020-2021 op peildatum 18-1-2021: Ofwel scholen die niet alle 1e vk voor het hele jaar hebben kunnen plaatsen. In meerjarig perspectief is de ontwikkeling in de onderstaande plaatje inzichtelijk gemaakt.
Scholen met overaanmeldingen per stadsdeel meerdere jaren 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2017-2018 Centrum
2018-2019 Nieuw-West
Noord
2019-2020 Oost
West
2020-2021 Zuid
Zuidoost
Figuur 6 – Per stadsdeel over meerdere jaren de scholen met overaanmeldingen die niet alle 1e voorkeuren in het hele jaar konden plaatsen
- 15 -
4.4. Totalen per stadsdeel Tabel 3a - Per stadsdeel: capaciteit, aanmeldingen, bijzondere groepen, geplaatsten en vrije plaatsen (in aantallen)
Stadsdeel
Scholen
Cap.
Aanm.
Br/zus
VS+VVE
IKC Ouder
Gepl.
*Vrij
Centrum
10
579
450
178
15
9
2
449
130
Nieuw-West
38
2115
1240
585
109
10
7
1235
916
Noord
33
1793
921
414
67
15
4
919
885
Oost
34
2023
1202
499
35
79
1
1201
824
West
37
2104
1140
452
58
17
3
1140
956
Zuid
26
1380
897
329
26
10
3
897
465
Zuidoost
26
546
391
99
16
0
1
391
153
Totaal
204
10540
6241
2556
326
140
21
6232
4329
*
Omdat niet ieder kind geplaatst wordt in het stadsdeel waar het is aangemeld, én omdat sommige kinderen boven de capaciteit zijn geplaatst, is het getal in de kolom Vrij meestal niet gelijk aan Cap. minus Gepl.
**
De capaciteit In stadsdeel Zuidoost is hoger.
***
Het aantal kinderen met een VVE-indicatie ligt in werkelijkheid hoger. Bij broertjes/zusjes, kinderen met IKC-voorrang en bij de 18 scholen met plaatsgarantie wordt een VVE-indicatie meestal niet geregistreerd.
Tabel 3b - Per stadsdeel: capaciteit, aanmeldingen, bijzondere groepen, geplaatsten en vrije plaatsen (In percentages)
Stadsdeel
Scholen
Cap.
Aanm.
Br/zus
VS+VVE
IKC
Ouder
Gepl.
Vrij
Centrum
10
579
450
40%
3%
2%
0%
100%
22%
Nieuw-West
38
2115
1240
47%
9%
1%
1%
100%
43%
Noord
33
1793
921
45%
7%
2%
0%
100%
49%
Oost
34
2023
1202
42%
3%
7%
0%
100%
41%
West
37
2104
1140
40%
5%
1%
0%
100%
45%
Zuid
26
1380
897
37%
3%
1%
0%
100%
34%
Zuidoost*
26
546
391
25%
4%
0%
0%
100%
28%
Totaal
204
10540
6241
41%
5%
2%
0%
100%
41%
Opmerking bij tabel 3: De percentages van de aanmeldingen met broertje/zusje-garantie, IKC en ouder werkzaam op de school komen overeen met alle voorgaande jaren. Het percentage kinderen met een VVE-indicatie is in vergelijking met vorig jaar iets gestegen van 4% naar 5% (resp. van 260 naar 326 kinderen). Vanaf de start van het toelatingsbeleid is sprake van een dalende trend in de aanmeldingen met een VVE-indicatie van 13%, 10%, 9% en 6% en naar 4% vorig jaar. Toelichting: Voor de dalende trend in geregistreerde VVE-indicaties - die ook vorig jaar werd geconstateerd - is een verklaring dat er minder VVE-indicaties worden afgegeven. Bij de aanmeldingen ná de plaatsing heeft de registratie van de VVE-indicatie geen functie meer. Mogelijk worden kinderen met een VVE-indicatie gemiddeld vaker na de plaatsing aangemeld. Verder speelt zeker een rol bij scholen met voldoende plaats het registreren van de VVE-indicatie ‘vergeten’.
- 16 -
4.5. Plaatsingsresultaten per stadsdeel Tabel 4a – Per stadsdeel: op welke voorkeur zijn de aanmeldingen geplaatst (in aantallen) Stadsdeel
Aanm.
1e
2e
3e
Top-3
4e
5e
6/7 8-10
Ov.
Gepl.
Centrum
450
430
12
2
444
0
0
0
Nieuw-West
1240
1120
74
18
1212
6
1
Noord
921
851
37
13
901
5
Oost
1202
1155
24
5
1184
West
1140
1061
35
9
Zuid
897
862
24
Zuidoost
391
389
Totaal
6241
5868
Niet Nerg.
0
5
449
1
0
0
0
16
1235
5
0
5
2
0
6
919
2
0
4
1
0
0
12
1201
1
0
1105
5
1
0
0
29
1140
0
0
5
891
1
1
0
0
4
897
0
0
2
0
391
0
0
0
0
0
391
0
0
208
52
6128
21
9
2
0
72
6232
9
0
Tabel 4b – Per stadsdeel: op welke voorkeur zijn de aanmeldingen geplaatst (in percentages) Stadsdeel
Aanm.
1e
2e
3e
Top-3
4e
5e
6/7
8-10
Ov.
Gepl.
Niet Nerg.
Centrum
450
96%
3%
0%
99%
0%
0%
0%
0%
1%
100%
0%
0%
Nieuw-West
1240
90%
6%
1%
98%
0%
0%
0%
0%
1%
100%
0%
0%
Noord
921
92%
4%
1%
98%
1%
1%
0%
0%
1%
100%
0%
0%
Oost
1202
96%
2%
0%
99%
0%
0%
0%
0%
1%
100%
0%
0%
West
1140
93%
3%
1%
97%
0%
0%
0%
0%
3%
100%
0%
0%
Zuid
897
96%
3%
1%
99%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
0%
0%
Zuidoost
391
99%
1%
0%
100%
0%
0%
0%
0%
0%
100%
0%
0%
Totaal
6241
94%
3%
1%
98%
0%
0%
0%
0%
1%
100%
0%
0%
* Kolom Ov. betreft kinderen die op een niet-voorkeursschool terecht zijn gekomen.
In bijlage 4 worden de bovenstaande tabellen verder uitgesplitst naar de 22 gebieden. In hoofdstuk 5 worden de resultaten uit de bovenstaande tabellen in meerjarig perspectief getoond.
4.6. Samenhang tussen ongeplaatstheid en het opgeven van weinig voorkeursscholen Ouders wordt gevraagd tenminste 5 (bij voorkeur meer) voorkeurscholen op hun voorkeursformulier op te geven. In de gebieden waar de kans op loten groot is, wordt ouders geadviseerd meer dan 5 scholen op te geven. In de tabel wordt inzichtelijk gemaakt wat het verband is tussen het opgegeven aantal voorkeuren en het ongeplaatst blijven tijdens de plaatsingsronde. Kinderen met plaatsgarantie (bijv. broertjes/zusjes) en bijnagarantie (bijv. VVE-indicatie + voorrangsschool) en kinderen die pas na de plaatsingsronde zijn aangemeld, zijn niet meegenomen in de vergelijking, want deze groepen hoeven slechts één voorkeur op te geven. Tabel 5 - Aantal opgegeven voorkeuren, gesplitst naar geplaatst/ongeplaatst direct na de plaatsingsronden Geplaatst tijdens PR Ja
Aantal leerlingen
Gem. aantal voorkeuren
Gem. aantal voorrangs-vk
2871
4,5
3,0
Nee 25 2,8 1,2 * Voorrangs-vk: voorrangsschool die bij de aanmelding op de voorkeurslijst is gezet
Conclusie uit tabel 5: Er is een duidelijke correlatie tussen het opgeven van weinig voorkeuren en ongeplaatst blijven tijdens de plaatsingsronde. Ouders van ongeplaatsten hebben gemiddeld 38% minder voorkeursscholen en 60% minder voorrangsscholen opgegeven. Dit is ongeveer gelijk aan vorig jaar. - 17 -
De correlatie tussen het opgeven van veel minder (voorrangs)voorkeuren door de ongeplaatsten is al sinds de invoering van het beleid in 2015 hetzelfde. Het geldende advies aan de ouders blijft dan ook onveranderd: 1. Als uw kind geen plaatsgarantie heeft, geef dan minstens 5 scholen op, maar liefst meer. 2. Ga vervolgens na op hoeveel van de opgegeven scholen uw kind voorrang heeft. Zijn dit er minder dan 5, vul dan de voorkeurslijst aan tot er 5 voorrangsscholen op staan.
- 18 -
5. Plaatsingsresultaat laatste 5 jaar Stedelijk Toelatingsbeleid In de onderstaande tabel zijn de plaatsingsresultaten van de instroom van de laatste 5 jaar weergegeven. Voor de overzichtelijkheid, maar ook voor de vergelijkbaarbaarheid is startjaar 2015-2016 weggelaten. (N.B. het eerste jaar bestond uit 14 maanden en een deel van de aanmeldingen betrof toezeggingen uit het verleden.) Tabel 6 – Plaatsingsresultaten Stedelijk Toelatingsbeleid over de afgelopen vijf jaar 2016-2017
2017-2018
27-1-2017
2018-2019
29-1-2018
2019-2020
18-2-2019
2020-2021
27-1-2020
18-1-2021
Aant/%
Δ
Aant/%
Δ
Aant/%
Δ
Aant/%
Δ
Aant/%
Δ
Scholen
212
0%
208
-2%
209
0%
209
0%
204
-2%
Capaciteit
11033
-2%
10986
0%
10823
-1%
10503
-3%
10540
0%
Aanmeldingen
6775
-5%
6412
-5%
6341
-1%
6480
+2%
6241
-4%
Geplaatst op 1
94%
+1%
95%
+1%
94%
0%
93%
-1%
94%
+1%
In top-3
98%
+1%
98%
0%
98%
0%
98%
0%
98%
0%
Buiten top-3
2%
0%
2%
0%
2%
0%
2%
0%
2%
0%
Totaal geplaatst
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
Niet gepl. STB
12
0%
3
0%
7
0%
15
0%
9
0%
Nergens gepl.
12
0%
1
0%
1
0%
9
0%
0
0%
Vrije plekken
39%
+2%
42%
+3%
42%
0%
39%
-3%
41%
+2%
Scholen met plek*
92%
+10%
94%
+3%
92%
-2%
88%
-5%
91%
+3%
Scholen vol
8%
-10%
6%
-3%
8%
2%
12%
+5%
9%
-3%
* Scholen met plek = met plek in enige periode, dus niet altijd in alle perioden. Scholen vol = voor het hele jaar vol.
Toelichting tabel 6: 1.
Resultaten zijn zo veel mogelijk in procenten gegeven. De ongeplaatsten echter in aantallen, omdat ze anders niet zichtbaar zouden zijn (elk jaar 0%). De verschilkolommen Δ (delta) tonen telkens het verschil met het voorgaande schooljaar, in percentages van het aantal scholen, plaatsen of aanmeldingen.
2.
Alle verschillen zijn bepaald door de exacte (niet afgeronde) percentages van elkaar af te trekken. Hierdoor kan het soms lijken dat verschilpercentages niet kloppen (in 2018-2019 en 2019-2020 zijn bijv. de afgeronde percentages scholen met plek 92% resp. 88%; het eveneens afgeronde verschil is echter -5%).
Conclusies 6 jaar stedelijk toelatingsbeleid
De doelstellingen van het toelatingsbeleid, zoals het BBO in 2014 bij aanvang heeft vastgelegd, zijn op jaarbasis en in elke periode, ruimschoots behaald. De plaatsingsresultaten vertonen in deze zes jaar op rij een stabiel beeld. -
Honoreren van de voorkeur van ouders In hoge mate is de voorkeur van ouders gehonoreerd, waarbij aangetekend moet worden dat in de voorkeur geen onderscheid gemaakt wordt tussen een voorrangsschool en niet-voorrangsschool. Van alle aanmeldingen kreeg jaarlijks 93% tot 95% de school van eerste voorkeur en 98% een school in de top3 (alleen in het startjaar 2015-2016 was dit 97%).
-
Keuzegedrag van ouders Het keuzegedrag van ouders varieert in de afgelopen jaren nauwelijks. Over alle jaren gemiddeld is van alle aanmeldingen ruim 87% op een voorrangsschool terechtgekomen. Van de kinderen zonder plaatsgarantie (broertjes/zusjes, ouderinitiatief, toezeggingen uit het verleden) is gemiddeld 77% op een voorrangsschool en 23% op een niet-voorrangsschool geplaatst.
- 19 -
Percentage van alle aanmeldingen dat geplaatst is op een voorrangsschool 2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018 2016-2017 2015-2016
-
86% 87% 86% 87% 89% 89%
2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018 2016-2017 2015-2016
niet-voorrangsschool 24% 22% 25% 23% 20% 20%
Scholen met overaanmelding in minstens 1 periode
Aantal
%
Aantal
%
20 21 19 16 24 32
10% 10% 9% 8% 11% 15%
37 35 34 28 41 53
18% 17% 16% 13% 19% 25%
Scholen zonder aanmeldingen In het aantal scholen zonder aanmeldingen zijn de garantiescholen in Zuidoost niet meegenomen.
2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018 2016-2017 2015-2016
-
voorrangsschool 76% 77% 75% 77% 80% 79%
Scholen met overaanmelding Door de jaren heen is het gemiddelde aandeel scholen per periode met overaanmelding 10,5%. Zoals uit de rechterhelft van de tabel blijkt, zijn dit niet steeds dezelfde scholen. Scholen met overaanmelding, gemiddeld per periode
-
Percentage van alle niet-garanten geplaatst op een:
Scholen zonder aanmeldingen, gemiddeld per periode
Scholen met in het gehele jaar geen eigen aanmelding
Aantal
%
Aantal
%
10 15 10 10 11 10
5% 8% 5% 5% 6% 5%
2 10 4 4 2 1
1% 5% 2% 2% 1% 1%
Overcapaciteit Sinds de instroom voor 2017-2018 is het aantal kinderen jaarlijks gedaald van 9.464 (hoogste aantal) naar 8.982 in schooljaar 2020-2021. Dit is een daling van 482 kinderen.12 In de eerste 3 jaren van het toelatingsbeleid daalde de beschikbare capaciteit fors en daarna jaarlijks licht (zie tabel 7), maar is nog steeds ruim voldoende. Opvallend is dat de overcapaciteit in deze afgelopen jaren in stadsdeel Noord. N.B. Zuidoost is hierbij niet betrokken, omdat de garantiescholen aldaar ‘onbeperkt’ plaats hebben. Scholen met plaats vrij op peildatum jaarrapportage 2020-2021 2019-2020 2018-2019 2017-2018 2016-2017 2015-2016
Overcapaciteit op de peildatum is het hoogst/laagst in:
Aantal
%
Hoogst
Laagst
185 183 193 198 193 173
91% 88% 92% 95% 91% 82%