13. Advies DB Nieuw-West evaluatie bestuurlijk stelsel

Adviesaanvraag college aan dagelijks bestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Bestuurlijke reactie op evaluatie bestuurlijk stelsel

Democratisering en bestuurlijk stelsel Bestuurs- en managementadvisering Datum behandeling college 27-05-2025 28-04-2025 Datum adviesaanvraag: Portefeuille: Directie:

Deadline ontvangst advies: 11-7-2025 Advies mailen naar: Meegestuurde stukken:

Thijs.de.grootamsterdam.n1; e.vanslijpe@amsterdann.n1 • Voorgenomen bestuurlijke reactie op de evaluatie bestuurlijk stelsel Amsterdam • • •

Heeft er consultatie vooraf

Bestuurlijke rapportage evaluatie BS Amsterdam van Necker Onderzoeksrapport evaluatie BS Amsterdam van Necker Memo BC Weesp over de bestuursvorm Weesp met de samenvatting interviews en

de aanbiedingsbrief voor het college Interviews met een aantal leden van DB's, SDC's en Bestuurscommissie Weesp

plaatsgevonden?

Invullen door stadsdeel: Stadsdeel: Procesbegeleider

Nieuw-West Joris Zevenbergen (programmamanager democratisering)

25 juni 2025 Datum stadsdeelcommissie: Advies wordt direct bij college aangeleverd juli 2025 Datum dagelijks bestuur: Datum weekstart/staf:

Registratienr. (optioneel):

Over gevraagde adviezen: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: (art. 12, lid 1) betrekken college en BM het DB bij voorbereiding van stedelijke kaders als deze kaders betrekking hebben op taken en bevoegdheden van DB of DB een rol krijgt in uitvoering van die kaders, of (art. 3.2, lid 2) als college of BM voornemens is over stedelijke kaders een besluit te nemen of voornemens is een ander besluit te nemen waarbij belangen van een of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wint college of BM bij DB advies in. DB legt deze adviesaanvragen voor aan SDC (art. 19). Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat het advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 3o, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt het advies van SDC over indien het is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van het advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in het advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5) Adviesvraag college

Dit voorjaar zijn twee evaluaties uitgevoerd over onderdelen van het bestuurlijk stelsel in gemeente Amsterdam. De eerste evaluatie richt zich op de doorontwikkeling van het bestuurlijk stelsel en is uitgevoerd door het bureau Necker. Deze evaluatie geeft uitvoering aan de motie van raadslid De Grave-Verkerk, die door de raad is aangenomen op 8 juli 2021 (motie 540.21, TA2021-000852). De tweede evaluatie heeft betrekking op de bestuursvorm voor het stadsgebied Weesp die is afgesproken bij de fusie met de gemeente Amsterdam in 2022 en is vastgelegd in het bestuursakkoord met Weesp. Het college heeft een voorgenomen bestuurlijke reactie over de evaluatie bestuurlijk stelsel 2025 opgesteld mede op basis van beide evaluaties. Het college vraagt u om uw visie op de voorgenomen bestuurlijke reactie te geven. Tevens geven we in overweging in uw advies voor zover voor u relevant voorstellen en suggesties mee te geven over de Pagina i van 4

volgende vragen. Deze worden ook in de adviesaanvragen aan de SDC's en de Bestuurscommissie Weesp gesteld en in de discussienota voor de raadscommissie SED.

•

Hoe kunnen de DB's en SDC's hun bijdrage aan participatie versterken, waaronder het bereiken van nu minder vertegenwoordigde inwoners? Wat zou helpen om de controlerende rol van de SDC's op de DB's beter te laten werken?

•

Hoe kunnen de stedelijke adviesaanvragen aan de stadsdelen en de advisering daarop verder worden toegespitst

•

op aspecten, die voor de stadsdelen relevant zijn, en kan de kwaliteit van dit adviesproces verder worden •

verbeterd? Welke meerwaarde en mogelijkheden ziet u om het onderlinge samenspel tussen de Raad en SDC's te versterken?

•

Welke adviezen geeft u mee om te komen tot een andere lange termijn ontwikkelaanpak om het bestuurlijk stelsel te versterken dan die van de afgelopen decennia?

Om DB's en SDC's van de stadsdelen en de Bestuurscommissie Weesp de ruimte te geven ieder vanuit hun eigen rol en perspectief hun visie te geven, ontvangen zij ieder een eigen adviesaanvraag.

Bij deze adviesaanvraag heeft u 6 weken de tijd om te adviseren. Het is van belang om uw adviezen voor de zomer binnen te hebben, zodat er in het zomerreces voldoende tijd is om de adviezen te verwerken in de definitieve bestuurlijke reactie en de wijziging van de Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Weesp. De gewijzigde Verordening wordt najaar 2025 ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Dit is noodzakelijk vanwege de voorbereidingen van de gemeenteraadverkiezingen 2026. We zien uw advies graag tegemoet.

Advies dagelijks bestuur Advies van het dagelijks bestuur aan het college

Inleiding Het dagelijks bestuur van stadsdeel Nieuw-West onderschrijft de noodzaak om het bestuurlijk stelsel te versterken en ziet de evaluatie 2025 als een kans om tot concrete verbeteringen te komen. In dit advies pleiten wij voor meer ruimte voor de dagelijks besturen en de stadsdeelcommissies om zelf te bepalen waar zij over adviseren, voor een transparant en navolgbaar adviesproces en voor structurele terugkoppeling over de opvolging van adviezen. Zo wordt de betrokkenheid van dagelijks besturen en stadsdeelcommissies versterkt en komt de lokale inbreng beter tot zijn recht binnen het stedelijk bestuur. Adviesaanvragen Het college stelt voor om de relevantie van adviezen te vergroten door sterker te focussen op stadsdeelrelevante adviesaanvragen, en zo indirect het aantal adviezen te verminderen. Het dagelijks bestuur onderschrijft het belang van meer effectiviteit in het adviesproces, maar plaatst een kanttekening bij deze voorgestelde werkwijze. Het gaat er niet zozeer om dat adviesaanvragen vooraf beperkt worden tot zogenoemde stadsdeelrelevante onderwerpen, maar dat inzichtelijk wordt gemaakt wat er met de adviezen gebeurt en wat aandachtspunten zijn voor de stadsdelen.

Juist stedelijk beleid — zoals de invoering van betaald parkeren — kan grote impact hebben op buurten en bewoners, en dagelijks besturen en stadsdeelcommissies zijn bij uitstek in staat die lokale gevolgen te duiden. Het is daarom van belang dat zij zelf bepalen of zij over een onderwerp adviseren, ongeacht of het als 'stadsdeelrelevant' wordt bestempeld. Om het adviesproces te versterken, pleit het dagelijks bestuur voor een structurele en uniforme werkwijze bij terugkoppeling, bijvoorbeeld in de vorm van een 'nota van beantwoording' waarin inzicht wordt gegeven in de opvolging van de adviezen van dagelijks besturen en stadsdeelcommissies. Deze nota zou na vaststelling actief met hen gedeeld moeten worden. Zo wordt de wederkerigheid in het bestuurlijk samenspel versterkt

Pagina 2 van 4

Ten aanzien van de overige vragen van het college heeft het dagelijks bestuur de volgende antwoorden: Hoe kunnen de DB's en SDC's hun bijdrage aan participatie versterken, waaronder het bereiken van nu minder vertegenwoordigde inwoners? Het dagelijks bestuur stelt voor om de versterking van de rol van het dagelijks bestuur en de stadsdeelcommissie bij participatie als prioriteit op te nemen in de bestuurlijke reactie. Een duidelijke, uniforme werkwijze voor de besluitvorming over participatieplannen en eindverslagen vergroot de invloed op participatietrajecten en hoe de inbreng van belanghebbenden is verwerkt. Die invloed is cruciaal, bijvoorbeeld bij het beter bereiken van ondervertegenwoordigde groepen. De huidige praktijk laat zien dat met name de adviserende rol van het DB aan het college (taak 18.2) onvoldoende is uitgewerkt. Het DB pleit daarom voor een heldere werkwijze waarbij het DB, als het college verantwoordelijk is, altijd advies geeft op participatieplannen en eindverslagen via een DB-besluit. Om dit te borgen, stelt het DB voor om het eindverslag expliciet toe te voegen aan taak 18.2 van de Verordening op de stadsdelen.

Wat zou helpen om de controlerende rol van de SDC's op de DB's beter te laten werken? Het dagelijks bestuur is van mening dat de controlerende rol van de stadsdeelcommissie het best tot zijn recht komt wanneer er sprake is van rolzuiverheid, een stevige informatiepositie en een duidelijke terugkoppeling van wat er met uitgebrachte adviezen gebeurt. Een heldere rolverdeling tussen DB en SDC voorkomt verwarring en versterkt het onderlinge samenspel. Tegelijkertijd is het essentieel dat commissieleden tijdig over relevante informatie beschikken om hun controlerende en adviserende taken goed te kunnen uitvoeren. Hoe kunnen de stedelijke adviesaanvragen aan de stadsdelen en de advisering daarop verder worden toegespitst op aspecten die voor de stadsdelen relevant zijn, en kan de kwaliteit van dit adviesproces verder worden verbeterd? Het dagelijks bestuur vindt dat dagelijks besturen en stadsdeelcommissies zelf moeten kunnen bepalen waarover zij adviseren, joist omdat stedelijk beleid lokaal verschillend kan uitpakken. Het vooraf beperken van adviesaanvragen tot wat als 'stadsdeelrelevant' wordt gezien, doet geen recht aan die lokale kennis. Wel is het van belang dat adviezen navolgbaar zijn en dat er inzicht gegeven wordt in de opvolging van adviezen. Een structurele terugkoppeling vanuit het college daarbij onmisbaar.

Welke meerwaarde en mogelijkheden ziet u om het onderlinge samenspel tussen de Raad en SDC's te versterken? Het dagelijks bestuur vindt dat deze vraag primair aan de stadsdeelcommissie is, maar ziet wel dat het onderlinge samenspel kan worden versterkt door meer duidelijkheid en navolgbaarheid in de behandeling van adviezen van de SDC aan het college. Een goede terugkoppeling over wat met deze adviezen gebeurt, is daarbij essentieel. Welke adviezen geeft u mee om te komen tot een andere lange termijn ontwikkelaanpak om het bestuurlijk stelsel te versterken dan die van de afgelopen decennia? Richt de ontwikkelaanpak op eenvoud, duidelijkheid en effectiviteit. Verminder bestuurlijke complexiteit, zorg voor herkenbare rollen en een transparant besluitvormingsproces waarin adviezen van dagelijks besturen en stadsdeelcommissies zichtbaar landen. Zo ontstaat meer ruimte voor concrete verbeteringen voor bewoners en wordt het bestuurlijk stelsel echt versterkt. Het dagelijks bestuur merkt op dat er regelmatig onderwerpen besproken worden in de stadsdeelcommissie die lokaal spelen, maar onder de formele verantwoordelijkheid van het college of een wethouder vallen. Wanneer hierover door de stadsdeelcommissie een advies wordt aangenomen, moet dit worden doorgeleid naar het college. Een duidelijk en eenduidig proces hiervoor ontbreekt echter.

Dit maakt het onduidelijk of, wanneer en hoe deze adviezen worden opgepakt. Het dagelijks bestuur roept daarom op om een helder proces te ontwikkelen voor de afhandeling en terugkoppeling van dit type adviezen, zodat de bijdrage van de stadsdeelcommissie ook op deze dossiers serieus en navolgbaar wordt behandeld. Het dagelijks bestuur herkent zich in de oproep om gedurende de hele bestuursperiode het onderlinge samenspel tussen dagelijks bestuur en stadsdeelcommissie actief te blijven bespreken. We delen het belang van regelmatige reflectie, wederzijds begrip en een open dialoog over elkaars rollen, verantwoordelijkheden en wederzijdse verwachtingen.

Pagina 3 van 4

Aldus vastgesteld in de vergadering van het dagelijks bestuur van Stadsdeel Nieuw-West, Gemeente Amsterdam, 8 juli 2025

Het dagelijks bestuur van Stadsdeel Nieuw-West, Gemeente Amsterdam 1.o.

Der E.C. Burke

De heer E. Unver

Stadsdeeldirecteur

Stadsdeelvoorzitter

Reactie college op advies dagelijks bestuur

Pagina 4 van 4