11. 20210831 Def. DB advies Stadsdeel Noord Haalbaarheid groen-sport.pdf.docx.pdf

Adviesaanvraag B&W aan stadsdeelbestuur Noord Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Haalbaarheidsstudie Vergroening en Sport NDSM-werf Oost

Grondzaken – wethouder Van Doorninck G&O Datum behandeling staf WH Gez. Staf 14 januari 2021 en 28 juni 2021 Datum adviesaanvraag: 7 juli 2021 Deadline ontvangst advies: 8 juli 2021 voor 12.00 uur Portefeuille: Directie:

Advies mailen naar: Meegestuurde stukken:

Heeft er consultatie vooraf

Haalbaarheidsstudie Vergroening en Sport NDSM Oost dd. 22 juni 2021 met 4 bijlagen en adviezen van de Subcommissie Integrale Ruimtelijke Kwaliteit en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed Nee, wel in tweede instantie.

plaatsgevonden?

Invullen door stadsdeel: Noord Anne-Jan Zieleman Datum weekstart/staf: 28 juni & 5 juli 2021 Datum stadsdeelcommissie: 7 juli 2021 en 25 aug. 2021 Datum dagelijks bestuur: 31 aug. 2021 Registratienr. (optioneel): … Stadsdeel:

Procesbegeleider:

Over gevraagde adviezen: conform art. 12 van de verordening op het lokaal bestuur vraagt B&W advies aan een DB over besluiten die (lid 1) betrekking hebben op de taken en bevoegdheden van het DB of (lid 2) op de belangen van het stadsdeel . Het DB legt deze adviezen voor aan de stadsdeelcommissie (art. 19). Het DB neemt het advies van de stadsdeelcommissie over indien het is vastgesteld met een meerderheid van stemmen en binnen de budgettaire kader past (art. 19 lid 5). Afwijkingen van het advies motiveert het DB.

Adviesvraag B&W Formuleer hier de vraag aan het stadsdeel

Adviesvraag Hoewel de Haalbaarheidsstudie Vergroening en Sport NDSM-werf geen Plaberum-document is, acht het college het gezien het belang van de NDSM-werf Oost voor Noord (en heel Amsterdam) wenselijk dat het stadsdeelbestuur van Noord in de gelegenheid wordt gesteld over (het resultaat van) de Haalbaarheidsstudie een advies uit te brengen dat betrokken wordt bij de verdere besluitvorming. Agendering van het Haalbaarheidsonderzoek voor de gemeenteraad staat gepland voor september 2021. Haalbaarheidsstudie Vergroening en Sport NDSM-werf Oost De herontwikkeling van het westelijke deel van de NDSM-werf tot een nieuwe woon- en werk wijk is in volle gang. Basis hiervoor is het Investeringsbesluit uit januari 2013. Begin 2018 zijn voor Amsterdam “Referentienormen voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen” vastgesteld. Geconstateerd is dat de stedenbouwkundige opzet voor NDSM-werf West niet voldoet aan de normen voor groen en sport. In het kader van de Actualisatie van het Investeringsbesluit NDSM-werf 2020 (op 30 sept. jl. vastgesteld door de gemeenteraad en met aangenomen motie over de groen- en sportnorm voor herontwikkelingsgebieden in het algemeen) is het aandeel groen op NDSM-werf West met 10% verhoogd, maar blijft nog steeds onvoldoende.

Op 17 maart 2020 heeft het college van B&W aan Gebiedsontwikkeling Noord (projectteam NDSM-werf) besloten tot uitvoering van een Haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden om groen en sportvoorzieningen toe te voegen op het oostelijk deel van de NDSM-werf. Behoud van het monumentale en cultureel erfgoed, het industriële karakter en de functie als evenementen terrein gelden daarbij als Pagina 1 van 9

uitgangspunten. Inmiddels is het onderzoek in de vorm van bijgaande concept Haalbaarheidsstudie gereed en zijn opmerkingen van de kant van het stadsdeelbestuur hierin verwerkt. Het resultaat is uitdrukkelijk geen masterplan of concreet inrichtingsplan voor de NDSM-werf Oost. De Haalbaarheidsstudie bestaat uit twee componenten: Een onderzoek naar varianten voor de toevoeging van vierkante meters groen en sport en een strategie voor de wijze(n) waarop de vergroening en inpassing van sport tot stand kunnen komen; waar kansen liggen en waar synergie te halen is. De strategie omvat drie onderdelen: 1. Behoud van bestaande Kernkwaliteiten: het monumentale ensemble van loodsen en andere elementen uit de scheepswerfperiode vormen de basis voor de structuur. 2. Investeren in een Goede (groene) Basis: De richtingen in het gebied, de lengtes van de hellingen en de schaal van de tussenruimtes zijn gebruikt om het gebied te zoneren. Deze zones vormen daarmee de groene basis en zullen met verschillend groen en sportelementen worden ingericht. 3. De Vrije Ruimte voor ontwikkeling van (tijdelijke) initiatieven: De punten 2 en3 vormen het raamwerk waarbinnen ruimte is voor vrije initiatieven. De doelstelling van de Vrije Ruimte is om activiteiten en initiatieven een plek te geven in het gebied.

Deze initiatieven verschillen in mate van tijdelijkheid: tijdelijke evenementen en seizoens- en langdurige initiatieven. Van evenementen, nieuwe (culturele) ondernemers tot buurt initiatieven. Samen zorgen zij voor de dynamiek die zo belangrijk is voor de NDSM-werf. Doel is uiteindelijk om op NDSM werf- Oost een openbare ruimte te maken die er voor zorgt dat de verschillende onderdelen een samenhangend geheel vormen en waarvan groen en sport een geïntegreerd onderdeel uitmaken. Een publieke ruimte die die niet alleen betekenis heeft voor de bewoners en gebruikers van de NDSM-werf, maar ook van aangrenzende buurten, heel stadsdeel Noord en de rest van de stad. Bovendien levert toevoeging van groen een bijdrage aan de klimaatadaptatie en bestrijding van hittestress. Groen en sportnormen Omdat op het westelijk deel van de NDSM-werf verder geen mogelijkheden zijn, wordt voorgesteld de nog benodigde vierkante meters groen en sport (totaal samen 84.000 m2) zo veel als mogelijk te realiseren op het oostelijk deel van de NDMS-werf. Voor de hoeveelheid groen en sport zijn minimale en maximale varianten bekeken. Voor groen is de minimale variant de hoeveelheid groen die is gebaseerd op het nog te realiseren bouwprogramma op de NDSM-werf vanaf de vaststelling van de norm in 2018. De maximale variant is gebaseerd op het totale bouwprogramma op de NDSM-werf vanaf 2013.

Voor groen geldt dat minimaal 34.700 m2 moet worden gerealiseerd en dat maximaal 74.500 m2 haalbaar is. Voor sport komt dit respectievelijk neer op minimaal haalbaar 4.000 m2 en maximaal haalbaar 9.500 m2. Theoretisch is het haalbaar om aan de normen (74.500 + 9.500 = 84.000 m2) te voldoen. De vraag is of dit ook kwalitatief en voor het functioneren van de NDSM-werf Oost als geheel, wenselijk is. In de Haalbaarheidsstudie wordt daarom uitgegaan van hetgeen reëel haalbaar is, zoals in onderstaande tabel aangegeven. Variant Minimaal nodig Maximaal nodig Reëel haalbaar

m2 groen 34.700 74.500 53.000

m2 sport 4.000 9.500 6.000

m2 totaal 38.700 84.000 59.000

De reëel haalbare vierkante meters zijn gebaseerd op de al bestaande openbare ruimte en de terreinen van die tijdelijk verhuurd zijn als particulier parkeerterrein en aan enkele bedrijven. Het vrijspelen van terreinen ten behoeve van groen en sport wordt o.a. bereikt door de ruime parkeergelegenheid (openbaar en particulier) in eerste aanleg te clusteren op maaiveld en het parkeren uiteindelijk onder te brengen in een nieuwe, centrale parkeervoorziening op de zg. Docklandsplot. Ook wordt voorgesteld om tijdelijke grondverhuringen en huurcontracten voor onbepaalde tijd met in acht name van de opzegtermijn, c.q. einddatum van het contract niet meer te verlengen. Op die manier komen gefaseerd terreinen beschikbaar die vervolgens (geleidelijk aan) ingevuld kunnen worden met groen en sport.

Registratienummer ………………….. Pagina 2 van 9

Financiën Binnen de grondexploitatie voor de NDSM-werf is een budget gereserveerd voor de vergroening van NDSMwerf Oost. Dit bedrag is gebaseerd op de benodigde bodemsanering en de kosten voor toevoeging van groenvoorzieningen met bijbehorende paden, proceskosten, VAT-kosten en post Onvoorzien. Voor de wenselijke herstelinvesteringen in het monumentaal erfgoed (bijv. herstel van Helling 4 de dokdeuren van Helling 2/3 en kades en oevers) moeten middelen/dekking buiten de grondexploitatie NDSM-werf worden gevonden. Hiervoor worden de assethouders V&OR-Civiel en Vastgoed uitgenodigd om een plan van aanpak op te stellen. De beoogde sportvoorzieningen op NDSM-werf Oost zijn kleinschalig. Om te voldoen aan de norm voor buitenveldsport wordt onderzoek gedaan naar de optimalisatie-mogelijkheden van sportpark Tuindorp Oostzaan. Dekking voor de hieruit voortkomende noodzakelijke investeringen in het sportpark en op NDSMwerf Oost moet deels worden geregeld via de begroting Sport & Bos en deels via de grondexploitatie NDSMwerf. Planning en aanpak Er is nog geen planning beschikbaar voor de uitvoering. Eerst moet de gemeenteraad zich op 15 september a.s. uitspreken over de Haalbaarheidsstudie. Wel is duidelijk dat een gefaseerde aanpak nodig is. Dit wordt ingegeven door:  het gegeven dat de bodem van het voormalige werf-terrein behoorlijk vervuild is.

Daar waar verharding verwijderd wordt, moet eerst gesaneerd worden voordat een schop in de grond kan om een boom of struik te planten of om een sportvoorziening aan te leggen.  het tempo waarin de benodigde terreinen voor de vergroening die nu in gebruik zijn voor maaiveld-parkeren of voor een tijdelijk initiatief/onderneming vrijgespeeld kunnen worden, rekening h0udend met de gestelde opzegtermijnen in de huurcontracten. Dat wil niet zeggen dat de komende tijd niets gebeurt. De Stichting NDSM-werf (die namens de gemeente het beheer voert over de openbare ruimte op het oostelijk deel van de NDSM-werf) vervult de voortrekkersrol om samen met buurtbewoners, zittende ondernemers en geïnteresseerde partijen op korte termijn al de eerste (tijdelijke) groen- en sportprojecten te realiseren. Voorbeelden hiervan zijn de moestuinbakken en het basketbalveld. Voorts heeft de Stichting in de zomer van 2020 via meerdere (digitale) kanalen bij een breed publiek ideeën opgehaald. De oogst bleek omvangrijk en verrassend innovatief. Deze ideeën zijn gebundeld in het zg. Playbook. De Stichting maakt hieruit een voorselectie van tijdelijke ideeën/projecten die een grote mate van haalbaarheid hebben. Vervolgens maakt de gemeente hieruit een keus welke ideeën dit en volgend jaar gerealiseerd kunnen worden.

Binnen de zone van de Vrije Ruimte krijgen bewoners en andere partijen straks de mogelijkheid om tijdelijke initiatieven te ontplooien. Wel wordt verwacht dat deze initiatieven bijdragen aan de identiteit van NDSM werf op ten minste twee aspecten (Historie, Cultuur, Sport, Groen of Ecologie). Ze hebben een publiek karakter en zijn vrij te bezoeken voor iedereen. Participatie Uit een gemeentelijk enquête (zomer 2020) en een (digitale) informatieve livestream incl. enquête (10 december 2020) blijkt de behoefte aan groen op de NDSM-werf groot en lijkt er sprake van voldoende maatschappelijk draagvlak voor het vergroenen van NDSM-werf Oost. Voor de invulling van de Vrije Ruimte is het nadrukkelijk de bedoeling dit samen te doen met buurtbewoners en ondernemers op de NDSM-werf. Een voorstel over de te hanteren trede van de participatieladder wordt nog uitgewerkt en samen met de Haalbaarheidsstudie voorgelegd aan de gemeenteraad. Ondernemers Begrijpelijkerwijs is het draagvlak bij de ondernemers op de NDSM-werf Oost die een tijdelijk huurcontract of contract voor onbepaalde tijd met opzegtermijn hebben, minder groot. Omdat voor NDSM-werf Oost op de lange termijn (conform Investeringsbesluit 2013 en Koers 2025) rekening werd gehouden met toevoeging van een woonprogramma, werden tijdelijke initiatieven toegestaan voor max. 10 jaar.

In de tijdelijke huurcontracten is om die reden de clausule opgenomen “dat huurder er bekend mee is dat het gehuurde gereserveerd is en blijft voor toekomstige ontwikkelingen op het NDSM-terrein. Huurder verklaart bij Registratienummer ………………….. Pagina 3 van 9

einde huur daadwerkelijk tot tijdige algehele ontruiming van het gehuurde over te gaan, waaronder afbraak van alle opstallen, en geen aanspraak te kunnen maken op vervangende huisvesting en/of een andere locatie. ruimtelijke ontwikkelingen”. Voor drie ondernemers (Pllek, NDSM Bikes en Trammelant) is dit al medio 2022 het geval. De laatste tijdelijke huurcontracten lopen af in 2028. De gemeente wil de afgesproken contracttermijnen respecteren, maar ziet het als de verantwoordelijkheid van de ondernemer om tijdig actie te ondernemen en zelf te zoeken naar een vervangende locatie. Gegeven de beoogede opgave voor de NDSM-werf Oost hanteert de gemeente het uitgangspunt dat er geen mogelijkheid is om de termijn te verlengen. Via twee door de gemeenteraad aangenomen moties is hierop een uitzondering gemaakt voor horecaonderneming Pllek. Het tijdelijke huurcontract voor deze onderneming loopt per 31-3-2022 af en wordt verlengd tot 31-12-2025. De in erfpacht uitgegeven gronden zijn geen onderdeel van de vergroeningsopgave. Daarmee kunnen alle hierop gevestigde bedrijven - en dit zijn er ca. 200 – behouden blijven op NDSM-werf Oost. Verschillende horeca en culturele ondernemers op de NDSM-werf Oost (en West) hebben in een brieven eind november 2020 en begin februari 2021 aan het college, c.q.

de verantwoordelijk wethouder hun zorg geuit dat de NDSM-werf Oost haar aantrekkingskracht verliest door de vergroening en de vergroeningsopgave daarom als een risico zien voor hun economische belangen. N.a.v. hiervan is de wethouder eind maart jl. in aanwezigheid van de portefeuillehouder EZ, openbare ruimte en groen, met enkele van deze ondernemers, andere stakeholders en partijen (waaronder Made Up North) in gesprek gegaan om hun zorgen aan te horen. In het gesprek is benadrukt dat behoud van industrieel erfgoed, het ruige karakter en de mogelijkheid van het houden van evenementen gelden juist als harde uitgangspunten voor het vergroeningsproces. Bovendien kan niet uitgesloten worden dat het tot ca. 2030 toenemende aantal bewoners op het westelijk deel van de NDSMwerf een positieve bijdrage zal leveren aan de omzet van veel van deze bedrijven. Ook kan een groenere NDSMwerf Oost met sportfaciliteiten meer, maar wellicht een ander, publiek trekken. Enig tijd na vaststelling van de Haalbaarheidsstudie door de gemeenteraad start een participatietraject dat uit gaat van de treden 2 en 3 van de participatieladder (adviseren en co-creëren, met als doel de verdere uitwerking tot een daadwerkelijk plan in actieve samenwerking de ondernemende werfgemeenschap, omwonenden en andere stakeholders en belangstellenden op de NDSM-werf tot stand te (kunnen) laten komen.

De spelregels die onderdeel zijn van de Haalbaarheidsstudie zorgen hierbij voor sturing en borging van de uitgangspunten. Actieve bottom-up initiatieven zijn een voorwaarde voor het welslagen van de vergroeningsopgave. Het gaat hierbij niet om één of twee participatiemomenten, maar om een proces voor de duur van het hele ontwerptraject. ).

Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies

Het stadsdeelbestuur van Noord is positief dat de NDSM-werf flink kan bijdragen aan de ambitie om te vergroenen en meer sport te faciliteren. Het stadsdeelbestuur verwacht dat de NDSM-werf hierdoor nog aantrekkelijker wordt om te bezoeken en te verblijven; niet alleen voor de bewoners van de nieuwe wijken aan het IJ, zoals de Buiksloterham en de NDSM-West maar juist ook voor bewoners uit omliggende bestaande wijken. Wel vraagt het stadsdeelbestuur om in de uitwerking van de haalbaarheidsstudie nog een flinke inhaalslag te slaan; om bedrijvigheid (nieuw en bestaand) beter in de ambities op te nemen en ook zorg te dragen dat de werfgemeenschap betrokken wordt en een passende rol krijgt in de verdere uitwerking en uitvoering van de ambities. Over de studie en het voorgestelde vervolgtraject geeft het stadsdeelbestuur de volgende aandachtspunten mee: Kleinschalige maakindustrie In de beschrijving van de identiteit en het karakter van de werf ontbreekt de aanwezigheid van kleine bedrijvigheid op het vlak van maakindustrie, creatieve industrie, culturele initiatieven en ambachten. Verspreid over de werf, in de NDSM-Loods, aan de van Riemersdijkweg zijn deze ondernemers gevestigd en geven met hun werkzaamheden kleur aan de w erf en de werf ook aan hen. Het stadsdeelbestuur vraagt om deze categorie nadrukkelijker mee te nemen in Registratienummer ………………….. Pagina 4 van 9

de haalbaarheidsstudie en hen ook onderdeel te laten zijn van de ambities voor vergroenen en toevoegen van sport. Mogelijk biedt dit ook voor nieuwe ondernemers binnen dit domein kansen om zich te vestigen op de werf. Zorg voor bestaande ondernemers en initiatieven Het stadsdeelbestuur vraagt aandacht voor de ondernemers en initiatieven met tijdelijke huurcontracten. Daag deze ondernemers uit om onderdeel te zijn van de ontwikkelingen op de werf en enthousiasmeer om daarbij passende nieuwe concepten te realiseren. Deze partijen vormen een belangrijk deel van de werfgemeenschap en dragen nu al vaak bij aan de ontwikkeling van de werf door middel van bijvoorbeeld vergroening. Hoewel het tijdelijke karakter van deze huurovereenkomsten gerelateerd is aan toekomstige ontwikkelingen op de NDSM-werf Oost, adviseren wij het college om voor de enkele ondernemingen waarvan het huurcontract in 2022 afloopt, net als is toegezegd aan horecaonderneming Pllek, om, indien nodig, een verlenging van max. één jaar toe te staan, mits dit de ontwikkelingen op de NDSM-werf Oost niet belemmert, maar daag ze dus vooral uit om mee te doen. Bij voorkeur zou dit, naast het behoud van werkgelegenheid, ook nieuwe broedplaatsconcepten kunnen opleveren, bijvoorbeeld gekoppeld aan de realisatie van de parkeerhub op het Docklandsplot.

Het stadsdeelbestuur vraagt om dit verder te onderzoeken in het vervolgtraject. Kunst & Cultuur, innovatie en creativiteit Aan de studie hebben diverse experts uit de gemeente meegewerkt. Opvallende afwezige hierbij zijn de experts van de directie Kunst&Cultuur, terwijl de NDSM-werf juist in dit domein een belangrijke waarde heeft. Het stadsdeelbestuur vraagt om deze directie alsnog aan te haken en te betrekken bij het vervolg. Ook in de realisatie van meer groen en sport op de werf liggen koppelingskansen met cultuur en kunst, juist de koppeling die er op de werf al sinds jaar en dag zo nadrukkelijk aanwezig is. Zet ook maximaal in op creativiteit en innovatie bij het uitwerken van de ideeën en initiatieven. Dit aspect komt nu nog onvoldoende in de haalbaarheidsstudie naar voren. Balans op de werf Met het vergroenen en het toevoegen van sport op de werf, wordt een ruimtelijke claim en een ambitie neergelegd naast reeds bestaande claims en ambities. Van belang is dat het monumentale erfgoed en industriële karakter en ook de mogelijkheid voor het houden van evenementen behouden blijven. Dit zelfde geldt voor het mogelijk blijven van het ontplooien van tijdelijke initiatieven door bewoners en(culturele) ondernemers. Het stadsdeelbestuur vindt het belangrijk dat deze claims en ambities in goede samenhang met elkaar tot stand komen en dat deze balans goed blijft.

De impact van de vergroening en toevoegen van sport op de NDSM-werf vraagt aanpassing van (beleids)kaders en afspraken, bijvoorbeeld het locatieprofiel evenementen, geluidsbelasting, beheer en onderhoud van de werf, parkeren, etc. Deze aanpassingen hebben direct impact op de huidige gebruikers en ondernemers op de werf. Het stadsdeelbestuur acht het van belang om deze impact snel helder te hebben en de bijbehorende kaders en afspraken hierop aan te passen. Kiezen en prioriteren, democratisering In de haalbaarheidsstudie wordt hiervoor een afwegingskader en werkwijze voorgesteld maar veel is afhankelijk van hoe je dat gaat doen en met wie. Dit is in de haalbaarheidsstudie onvoldoende uitgewerkt. Voor de korte termijn ligt deze rol nu bij de stichting NDSM om snel de reeds opgehaalde initiatieven te kunnen opstarten en uitvoeren. Gezien de belangrijke rol van de stichting NDSM en de jarenlange ervaring op de werf, vraagt het stadsdeelbestuur de stichting om parallel aan het stadsdeeladvies, een eigen advies over de haalbaarheidsstudie op papier te zetten en dat aan de gemeenteraad te sturen. Het stadsdeelbestuur vraagt het College het gesprek over de ambities snel te starten op de hele werf, met alle betrokkenen en alle organisaties en ondernemers die al jarenlang actief zijn op de werf.

Doel hiervan moet zijn om een goede en heldere organisatiestructuur en samenwerking te organiseren, waarbij iedereen wordt gehoord en ideeën en bedenkingen kwijt kan. De werf is bij uitstek een plek waar diverse ambities op het vlak van democratisering en vrije ruimte kunnen worden uitgetest en waargemaakt. Benut die mogelijkheden. Indien gewenst kan het stadsdeelbestuur zelf daar een rol in vervullen, wij staan hier voor open en gaan graag met het College in gesprek over hoe de ontwikkeling van de werf ook bestuurlijk goed georganiseerd en geregisseerd kan gaan worden in de toekomst. Registratienummer ………………….. Pagina 5 van 9

Zorg voor goede verbindingen met omliggende wijken De NDSM-werf wordt vooralsnog te weinig actief gebruikt door bewoners uit omliggende wijken. De inzet op meer groen en sport kan daar verandering in brengen. Het kan zowel een plek worden met kwaliteit voor de nieuwe omliggende wijken als ook bestaande wijken, en de rest van Amsterdam. In de studie wordt met name ingegaan op ecologische verbindingen met de omliggende wijken. Van belang is om deze verbinding ook sociaal te maken, zodat omwonenden de werf ook echt zelf eigen kunnen maken. Daag omwonenden uit om onderdeel te worden van pilots en projecten op de werf, zorg voor communicatie en participatie die aansluit bij hun belevingswereld en maak actief gebruik van sociale netwerken die er al zijn. Concrete voorstellen waarvoor het stadsdeelbestuur aandacht vraagt om nader te onderzoeken: - De NDSM-werf wordt omringd door water, de kanalen en wellicht ook het IJ-front kun je betrekken bij het areaal wat geprogrammeerd kan worden voor sport en groen/recreatie. - De hellingen op de werf bieden mogelijkheden voor de realisatie van een (tijdelijke) zwembad. Het stadsdeelbestuur is positief hierover omdat het een grote waarde kan hebben voor bewoners van omliggende wijken.

- De jachthaven D' Anckerplaets en de openbare helling in het Cornelis-Douweskanaal-Oost zijn van waarde voor Noord, het stadsdeelbestuur vraagt om deze functies te behouden op de werf. - De werf kan is bij uitstek geschikt voor urban sports; 3x3 basketbal, urban free-running en boldering. Er is behoefte aan een goede overdekte boldering-baan. Sluit hierbij goed aan bij het recente onderzoek naar mogelijkheden Urban Sports in Noord en betrek daar ook huidige en toekomstige gebruikers bij.

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB

Met belangstelling hebben de adviesaanvraag over sport en groen op NDSM-Oost gelezen. We kunnen ons vinden in het advies van het DB, en willen daarnaast graag de volgende punten benadrukken dan wel aanvullen: • We zijn blij dat woningbouw in NDSM-oost is geschrapt en zouden graag zien dat daar ruimte komt voor groen en sport. We adviseren dat de gemeente hier het maximale mogelijk aantal m2 voor benut, en niet uitgaat van de minimale variant. Wellicht is het hierbij nuttig te kijken naar optimalisatie van het sportpark Tuindorp Oostzaan. • Het op zichzelf sympathieke concept van tijdelijke contracten faalt soms, zeker als blijkt dat zulke initiatieven succesvol blijken te zijn. Dan wordt de tijdelijkheid door contractanten gezien als opmaat tot een definitief contract. Wij willen nogmaals benadrukken dat lopende of nieuwe tijdelijke initiatieven, hoe succesvol ze ook zijn, niet definitief gemaakt mogen worden als ze niet passen in het groenbeleid. De groennorm moet ten alle tijden leidend blijven. • Playbook: maak met de stichting NDSM, haast met het realiseren van tijdelijke initiatieven uit het Playbook. • (p. 54-55) Er bestaat een scenario om de zwaar vervuilde grond te storten in het IJ, als ze daar een speciale vergunning voor zouden kunnen krijgen (mag niet zomaar vanwege de wet). Wat ons betreft sluiten we dat scenario uit. • (p.

56-58) De parkeerplekken moeten volgens het stuk worden geconcentreerd, vooral op het Dockland. In de verkenning wordt als optie genoemd om de hoogte in te gaan met een nieuwe parkeergarage. Zo’n nieuwe parkeertoren past echt niet bij waar we met de NDSM naartoe zouden willen. Een beter idee is om het minimale vereiste aantal plekken (voor de daar gevestigde bedrijven) ondergronds (of elders) te realiseren, zodat de ruimte erboven gebruikt kan worden voor sport en recreatie. Zo blijven de mooie monumentale loodsen ook goed zichtbaar. • Festivals horen wat ons betreft bij de NDSM-werf. Laten we in de verdere ontwikkeling in de gaten houden dat er genoeg ruimte blijft hiervoor, naast het nieuwe groen. Een optie daarvoor is om het Dockland vrij te houden en daar sport en festivals af te wisselen. • De aansluiting met omliggende buurten vinden we erg belangrijk, dus goed dat het DB al in hun advies om extra aandacht vraagt. Een concreet voorstel om die verbinding te verbeteren is om een loopbrug of ander makkelijk oversteekpunt te creëren over de Klaprozenweg. In de verkenning wordt een bruggetje voorgesteld over het Cornelis-Douweskanaal (zie kaartje op p. 34), maar dat bruggetje voegt niks toe als Registratienummer ………………….. Pagina 6 van 9

• •

•

je eerst een heel eind moet omlopen om veilig over de Klaprozenweg heen te kunnen. Die weg vormt een barrière tussen oud en nieuw die we absoluut moeten zien te doorbreken. Betrek tijdens de participatietraject zowel bewoners als gebruikers van NDSM-Oost erbij. We juichen de vergroening van NDSM-Oost toe maar willen adviseren om een goede balans tussen cultuur en groen te streven. Vergroening moet niet ten koste gaan van cultuur. Cultuur hoort bij dit gebied dat willen we graag behouden, maak huidige cultuur en culturele ruimte permanent. Streef tevens naar vergroening van het gebied. Het is belangrijk om te zorgen voor een goede aansluiting van deze plannen op de eerder behandelde projectnota Klaprozenweg. Bijvoorbeeld voor de mogelijke komst van een parkeergarage op het Dockland geldt dat dit indruist tegen het idee van open zichtlijnen waar de genoemde projectnota sterk op inzet.

Definitief advies stadsdeel Noord: Advies van Stadsdeel Noord aan het college van burgemeester en wethouders

Het stadsdeelbestuur en stadsdeelcommissie van Noord (hierna stadsdeel Noord) is positief over de bijdrage die het de NDSM-werf kan leveren aan de ambitie om te vergroenen en meer sport te faciliteren. Stadsdeel Noord verwacht dat de NDSM-werf hierdoor nog aantrekkelijker wordt om te bezoeken en te verblijven; niet alleen voor de bewoners van de nieuwe wijken aan het IJ, zoals de Buiksloterham en de NDSM-West maar juist ook voor bewoners uit omliggende bestaande wijken. Wel vraagt stadsdeel Noord om in de uitwerking van de haalbaarheidsstudie nog een flinke inhaalslag te slaan; om bedrijvigheid (nieuw en bestaand) beter in de ambities op te nemen, om voldoende ruimte te geven aan festivals en ook zorg te dragen dat de werfgemeenschap betrokken wordt en een passende rol krijgt in de verdere uitwerking en uitvoering van de ambities. Over de studie en het voorgestelde vervolgtraject geeft Stadsdeel Noord de volgende aandachtspunten mee: Kleinschalige maakindustrie In de beschrijving van de identiteit en het karakter van de werf ontbreekt de aanwezigheid van kleine bedrijvigheid op het vlak van maakindustrie, creatieve industrie, culturele initiatieven en ambachten. Verspreid over de werf, in de NDSM-Loods, aan de van Riemersdijkweg zijn deze ondernemers gevestigd en geven met hun werkzaamheden kleur aan de werf en de werf ook aan hen.

Stadsdeel Noord vraagt om deze categorie nadrukkelijker mee te nemen in de haalbaarheidsstudie en hen ook onderdeel te laten zijn van de ambities voor vergroenen en toevoegen van sport. Mogelijk biedt dit ook voor nieuwe ondernemers binnen dit domein kansen om zich te vestigen op de werf. Zorg voor bestaande ondernemers en initiatieven Stadsdeel Noord vraagt aandacht voor de ondernemers en initiatieven met tijdelijke huurcontracten. Daag deze ondernemers uit om onderdeel te zijn van de ontwikkelingen op de werf en enthousiasmeer om daarbij passende nieuwe concepten te realiseren. Deze partijen vormen een belangrijk deel van de werfgemeenschap en dragen nu al vaak bij aan de ontwikkeling van de werf door middel van bijvoorbeeld vergroening. Hoewel het tijdelijke karakter van deze huurovereenkomsten gerelateerd is aan toekomstige ontwikkelingen op de NDSM-werf Oost, adviseren wij het college om voor de enkele ondernemingen waarvan het huurcontract in 2022 afloopt, net als is toegezegd aan horecaonderneming Pllek, om, indien nodig, een verlenging van max. één jaar toe te staan, mits dit de ontwikkelingen op de NDSM-werf Oost niet belemmert, maar daag ze dus vooral uit om mee te doen. Bij voorkeur zou dit, naast het behoud van werkgelegenheid, ook nieuwe broedplaatsconcepten kunnen opleveren, bijvoorbeeld op het Docklandsplot of in de plint van de NDSM loods.

Stadsdeel Noord vraagt om dit verder te onderzoeken in het vervolgtraject. Kunst & Cultuur, innovatie en creativiteit Aan de studie hebben diverse experts uit de gemeente meegewerkt. Opvallende afwezige hierbij zijn de experts van de directie Kunst&Cultuur, terwijl de NDSM-werf juist in dit domein een belangrijke waarde heeft. Stadsdeel Noord vraagt om deze directie alsnog aan te haken en te betrekken bij het vervolg. Bij de realisatie van meer groen en sport op de werf adviseert stadsdeel Noord met klem om ruimte voor kunst en cultuur te behouden en een permanente plek te geven. Maak daarbij gebruik van de koppeling die er op de werf al sinds jaar en dag zo nadrukkelijk aanwezig is. Maak met de stichting NDSM haast met het realiseren van tijdelijke initiatieven uit het Playbook. Zet ook Registratienummer ………………….. Pagina 7 van 9

maximaal in op creativiteit en innovatie bij het uitwerken van de ideeën en initiatieven. Dit aspect komt nu nog onvoldoende in de haalbaarheidsstudie naar voren. Balans op de werf Met het vergroenen en het toevoegen van sport op de werf, wordt een ruimtelijke claim en een ambitie neergelegd naast reeds bestaande claims en ambities. Van belang is dat het monumentale erfgoed en industriële karakter en ook de mogelijkheid voor het houden van evenementen behouden blijven. Dit zelfde geldt voor het mogelijk blijven van het ontplooien van tijdelijke initiatieven door bewoners en(culturele) ondernemers. Stadsdeel Noord vindt het belangrijk dat deze claims en ambities in goede samenhang met elkaar tot stand komen en dat deze balans goed blijft. Het stadsdeel voorziet in de zoektocht naar balans een ingewikkelde puzzel op het Docklandsplot, waar een parkeergarage is gepland. Het stadsdeel ziet mogelijkheden om deze garage te combineren met ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid, evenementen, sport en/of groen en verzoekt dit verder te onderzoeken. Dit vergt een zorgvuldige ruimtelijke inpassing, vooral vanwege de relatie met het aangrenzende Klaprozenweg Noord en bijbehorende zichtlijnen richting het IJ.

De impact van de vergroening en toevoegen van sport op de NDSM-werf vraagt aanpassing van (beleids)kaders en afspraken, bijvoorbeeld het locatieprofiel evenementen, geluidsbelasting, beheer en onderhoud van de werf, etc. Al deze aanpassingen hebben direct impact op de huidige gebruikers en ondernemers op de werf. Stadsdeel Noord acht het van belang om deze impact snel helder te hebben en de bijbehorende kaders en afspraken hierop aan te passen. In de haalbaarheidsstudie staat een scenario beschreven waarin vervuilde grond gestort wordt in het IJ, indien daar een speciale vergunning voor verleend wordt. Dit scenario kan wat betreft stadsdeel Noord uitgesloten worden. Kiezen en prioriteren, democratisering In de haalbaarheidsstudie wordt hiervoor een afwegingskader en werkwijze voorgesteld maar veel is afhankelijk van hoe je dat gaat doen en met wie. Dit is in de haalbaarheidsstudie onvoldoende uitgewerkt. Voor de korte termijn ligt deze rol nu bij de stichting NDSM om snel de reeds opgehaalde initiatieven te kunnen opstarten en uitvoeren. Gezien de belangrijke rol van de stichting NDSM en de jarenlange ervaring op de werf, heeft stadsdeel Noord de stichting gevraagd een eigen advies over de haalbaarheidsstudie op papier te zetten en dat aan de gemeenteraad te sturen. Stadsdeel Noord beveelt dit lezenswaardige advies van stichting NDSM, dat bijgevoegd is, van harte aan.

Stadsdeel Noord vraagt het College het gesprek over de ambities snel te starten op de hele werf, met alle betrokkenen en alle organisaties, bewoners, gebruikers en ondernemers die al jarenlang actief zijn op de werf. Doel hiervan moet zijn om een goede en heldere organisatiestructuur en samenwerking te organiseren, waarbij iedereen wordt gehoord en ideeën en bedenkingen kwijt kan. De werf is bij uitstek een plek waar diverse ambities op het vlak van democratisering en vrije ruimte kunnen worden uitgetest en waargemaakt. Benut die mogelijkheden. Indien gewenst kan stadsdeel Noord zelf daar een rol in vervullen, wij staan hier voor open en gaan graag met het College in gesprek over hoe de ontwikkeling van de werf ook bestuurlijk goed georganiseerd en geregisseerd kan gaan worden in de toekomst. Zorg voor goede verbindingen met omliggende wijken De NDSM-werf wordt vooralsnog te weinig actief gebruikt door bewoners uit omliggende wijken. De inzet op meer groen en sport kan daar verandering in brengen. Het kan zowel een plek worden met kwaliteit voor de nieuwe omliggende wijken als ook bestaande wijken, en de rest van Amsterdam. In de studie wordt met name ingegaan op ecologische verbindingen met de omliggende wijken. Van belang is om deze verbinding ook sociaal te maken, zodat omwonenden de werf ook echt zelf eigen kunnen maken.

Daag omwonenden uit om onderdeel te worden van pilots en projecten op de werf, zorg voor communicatie en participatie die aansluit bij hun belevingswereld en maak actief gebruik van sociale netwerken die er al zijn.

Registratienummer ………………….. Pagina 8 van 9

Concrete voorstellen waarvoor stadsdeel Noord aandacht vraagt om nader te onderzoeken: - De NDSM-werf wordt omringd door water, de kanalen en wellicht ook het IJ-front kun je betrekken bij het areaal wat geprogrammeerd kan worden voor sport en groen/recreatie. - De hellingen op de werf bieden mogelijkheden voor de realisatie van een (tijdelijke) zwembad. Stadsdeel Noord is positief hierover omdat het een grote waarde kan hebben voor bewoners van omliggende wijken. - De jachthaven D' Anckerplaets en de openbare helling in het Cornelis-Douweskanaal-Oost zijn van waarde voor Noord, het stadsdeel Noord vraagt om deze functies te behouden op de werf. - De werf kan is bij uitstek geschikt voor urban sports; 3x3 basketbal, urban free-running en boldering. Er is behoefte aan een goede overdekte boldering-baan. Sluit hierbij goed aan bij het recente onderzoek naar mogelijkheden Urban Sports in Noord en betrek daar ook huidige en toekomstige gebruikers bij. - Het is belangrijk om te zorgen voor een goede aansluiting van deze plannen op de eerder behandelde projectnota Klaprozenweg door bijvoorbeeld de voorgestelde brug over het Cornelis Douwes kanaal te koppelen aan nieuwe oversteekplek van de Klaprozenweg.

Registratienummer ………………….. Pagina 9 van 9