1. RIB380KV NNHN + VAWOZ.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 november 2024 Duurzaamheid Dirk de Jager Anne Blankert, Ruimte & Duurzaamheid A.Blankert@Amsterdam.nl

Onderwerp

Energieprojecten 380kV NNHN + VAWOZ

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Om te kunnen voldoen aan de groeiende energievraag in Noord-Holland Noord gaan Tennet en het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) de capaciteit van het hoogspanningsnet in Noord Holland uitbreiden, onder de naam 380kV netuitbreiding Noord-Holland Noord (380kV NNHN). Concreet betekent dit de aanleg van een nieuwe bovengrondse 380kV-hoogspanningslijn, met masten van ca. 60 meter hoog. De nieuwe lijn zal worden aangelegd vanaf de bestaande 380kV-hoogspanningslijn ten noorden van het Noordzeekanaal / IJ, richting de kop van NoordHolland. Aan het begin en het eind van dit tracé moet voor de aantakking op het bestaande net een onderstation worden aangelegd van ca. 17 hectare (ca. 350 x 500 meter). Landelijk Noord is een van de zoekgebieden voor zowel de hoogspanningslijn als het onderstation. Tegelijkertijd is het ministerie van Klimaat en Groene Groei in het programma VAWOZ (Verkenning Aanlandingen Wind Op Zee) aan het onderzoeken via welke tracés de kabels van de windmolenparken op zee het beste kunnen worden aangesloten op het landelijke 380kV hoogspanningsnet. In Noord-Holland gaat het om 4 kabels. Voor de aansluiting wordt ook gekeken naar de nieuw aan te leggen hoogspanningsstations van het project 380kV NNHN.

Stand van zaken 380kV NNHN De nieuwe verbinding 380kV NNHN wordt aangelegd om de netcongestie in Noord-Holland Noord op te lossen, en te kunnen anticiperen op de toekomstige stroomvraag. Op dit moment zijn er verschillende tracés voor de nieuwe hoogspanningslijn in beeld, evenals verschillende zoeklocaties voor de nieuwe onderstations (zie kaart 1 en 2). Deze tracés en locaties vormen de basis van de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) waarop Amsterdam een zienswijze heeft ingediend. De cNRD zal na de verwerking van de zienswijzen uitmonden in de definitieve NRD, die de basis vormt voor de verdere inpassings- en haalbaarheidsonderzoeken. Deze onderzoeken, o.a. een Milieu effectrapportage (plan-MER), een studie naar technische haalbaarheid en een studie naar het effect op het werelderfgoed, zullen resulteren in een integrale-effectanalyse (IEA). De IEA

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 november 2024 Pagina 2 van 5

vormt weer de basis voor de voorkeursbeslissing die eind 2025 zal worden genomen. Dan zal ook duidelijk zijn of het tracé en het onderstation op Amsterdams grondgebied komen of niet.

Kaart 1: - gekleurde banen: te onderzoeken tracéalternatieven - grijs gearceerde vlakken: onderzoekslocaties voor de onderstations - rode lijn: bestaande 380kV hoogspanningslijn - Blauwe lijnen: bestaande 150kV hoogspanningslijnen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 november 2024 Pagina 3 van 5

Kaart 2: Uitsnede van het gebied rond Amsterdam. - Rode lijn: bestaande 380kV hoogspanningslijn - Lichtgroen rechthoekje: indicatie grootte nieuwe onderstation (ca. 17ha) - Lichtrood vlak: te onderzoeken tracéalternatief voor nieuwe 380kV lijn - Grijs gearceerde vlakken: onderzoeksgebieden voor het nieuwe onderstation - Blauwe lijnen: bestaande 150kV hoogspanningslijnen

Stand van zaken programma VAWOZ Om Nederland klimaatneutraal te maken worden op zee windmolenparken aangelegd. Het programma VAWOZ (Verbindingen Aanlandingen Wind Op Zee) 2031 – 2040 onderzoekt op welke plekken de stroom van de in aanleg zijnde windparken op zee het beste aangesloten kunnen worden op het landelijke energienet. De verwachting is dat er in de provincie Noord-Holland 4 zeekabels moeten worden aangesloten in de periode tussen 2031 - 2040. De kabels die van de windparken komen, moeten worden aangesloten op een 380kV-onderstation om stroom te kunnen leveren aan het elektriciteitsnet. Dit kan alleen als er op het onderstation voldoende capaciteit is. De huidige onderstations in de provincie Noord-Holland hebben geen capaciteit meer over. Bij de haven van Amsterdam staat een nieuw 380kV-onderstation gepland (station A9 Zuid, omgeving Houtrakpolder), waarop waarschijnlijk 1 á 2, of misschien 3 kabels van VAWOZ aangesloten kunnen worden. De overige kabels van VAWOZ moeten dus aangesloten worden op de nieuw te bouwen onderstations voor het project 380kV NHN. Op elk van de twee nieuw te bouwen stations voor het project 380kV NHN zal genoeg capaciteit over zijn voor 3 aansluitingen van VAWOZ.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 november 2024 Pagina 4 van 5

De kabels die van de windparken komen kunnen ondergronds worden aangelegd (omdat dit gelijkstroom is). Er lijken nu drie opties te zijn om de kabels van VAWOZ aan te sluiten op een onderstation van het project 380kV NHN: 1) Aansluiten met een ondergronds kabeltracé in de omgeving van Beverwijk, indien het zuidelijke onderstation van het project 380kV NHN in de omgeving van Beverwijk komt. 2) Aansluiten met een ondergronds kabeltracé in de omgeving Wijdewormer, Landsmeer of Amsterdam Noord, indien het zuidelijk onderstation van het project 380kV NHN in de omgeving van Wijdewormer, Landsmeer of Amsterdam Noord komt. 3) Een derde optie is om aan te sluiten op het noordelijke onderstation van het project 380kV NHN, (omgeving Medemblik / Schagen). Consequentie hiervan is dat er dan teveel stroom komt op een plek met weinig gebruikers, waardoor er een tweede bovengrondse hoogspanningsleiding met masten aangelegd moet worden richting het zuidelijke onderstation. Voor de aansluiting van één kabel van VAWOZ op een 380kV onderstation is per kabel ook een converterstation nodig, om de gelijkstroom om te zetten in wisselstroom. 1 converterstation beslaat ca. 4,5 hectare (9 voetbalvelden) en is ca. 25 meter hoog. De converter moet in de omgeving van het onderstation gebouwd worden, op maximaal 6 km afstand. Ruimtelijke consequenties Beide projecten vragen veel ruimte.

Deze ruimte wordt gevraagd door de 380kV-onderstations en hoogspanningslijnen van het project 380kV NNHN, en de ondergrondse kabels en convertorstations van het programma VAWOZ. Het lijkt waarschijnlijk dat een deel van de VAWOZ kabels op A9-Zuid aangesloten wordt, wat betekent dat er in de omgeving van dit station ook ruimte gevonden moet worden voor 1 of meerdere converterstations. Daarnaast is het mogelijk dat al deze energie-infra een plek moet krijgen in de omgeving van landelijk Noord. Het is evengoed mogelijk dat een deel of niets van deze infrastructuur op grondgebied van Amsterdam gebouwd hoeft te worden. De onderzoeken die in 2025 worden uitgevoerd zullen daar meer inzicht in geven. In deze onderzoeken zal de landschappelijke- en natuurwaarde van landelijk Noord meegewogen worden, waarbij moet worden opgemerkt dat dit deels zal worden afgewogen tegen de natura2000 en UNESCO-werelderfgoed status van andere gebieden in Noord-Holland. Besluitvorming en proces Omdat beide projecten gaan over de versterking van de landelijke energie-infrastructuur, en benoemd zijn tot “project met een nationaal belang”, worden de besluiten genomen door de minister van Klimaat en Groene Groei samen met de minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijkrelaties.

Als gemeente Amsterdam hebben we net als alle andere betrokken lagere overheden (gemeenten, waterschappen en provincie) geen beslissingsbevoegdheid. Wel worden de bestuurders van alle betrokken lagere overheden gevraagd om inhoudelijk mee te denken in bestuurlijke overleggen die met enige regelmaat georganiseerd worden. Daarnaast wordt de regio de ruimte gegeven om na de afronding van de onderzoeken (w.o. planMER) een voorkeurstracé aan te dragen bij de ministers. Deze voorkeur, het zogenaamde regioadvies, wordt mits unaniem door de regio gedragen en technisch uitvoerbaar, doorgaans

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 november 2024 Pagina 5 van 5

door de ministers overgenomen. Op dit moment is er nog geen zicht op een unaniem gedragen regioadvies omdat alle betrokken gemeenten de nieuwe hoogspanningslijn liever niet over hun eigen grondgebied zien lopen, en er geen logisch tracé in beeld is. Wellicht dat hier verandering in komt als de inhoudelijke onderzoeken zijn afgerond. In het schema hieronder is de planning van beide projecten naast elkaar gezet.

Gecombineerde planning 380kV NNHN en VAWOZ.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Dirk de Jager, wethouder Duurzaamheid Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl