1. RIB Voortgangsrapportage PWA Q2 en Q3 2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Bijlage

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 november 2024 Duurzaamheid Dirk de Jager Team RES Wind, resamsterdam@amsterdam.nl N.v.t.

Onderwerp

Voortgangsrapportage Windenergie Amsterdam Q2 en Q3 2023

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Geachte leden van de gemeenteraad, Bij deze informeer ik u over de voortgang van de invulling Regionale Energiestrategie (RES) Wind Amsterdam1. Het opwekken van duurzame energie heeft door de wereldwijde ontwikkelingen een nog hogere urgentie gekregen. De gemeente wil klimaatverandering tegengaan, en ook minder afhankelijk zijn van geïmporteerde energie. Dit kan door een betrouwbare basis van lokaal opgewekte, groene energie te produceren. Amsterdam neemt in deze energietransitie haar verantwoordelijkheid door zich in te zetten voor betaalbaarheid van energie, beperking van de afhankelijkheid van fossiele bronnen en import. De urgentie van dit vraagstuk is onderstreept in het IPCC-klimaatrapport waarin opnieuw de bittere noodzaak voor het beperken van de temperatuurstijging onomstotelijk wordt aangetoond en landen worden opgeroepen om alles op alles te zetten. Naast het feit dat de gemeente de urgentie ziet om deze verantwoordelijkheid vol op zich te nemen, is zij daar -gelet op de recente klimaat-uitspraken- ook toe gehouden.2

1

In mei 2021 is door de gemeenteraad de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES NHZ) vastgesteld. Hierin staat dat de gemeente de ambitie heeft om tenminste 52 MW extra windenergie te realiseren voor 2030, ten opzichte van het huidige vermogen van 75 MW en is een aantal zoekgebieden benoemd. Een deel van de 52 MW extra windenergie kan in de haven gerealiseerd worden. Deze ambitie mag niet leiden tot onaanvaardbare schade aan natuur en gezondheid. 2 ECHR (klimaseniorinnen.ch)

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 november 2024 Pagina 2 van 5

Dit proces is ingericht om in 2024 te komen tot de besluitvorming over de gebieden voor plaatsing van extra windturbines op Amsterdams grondgebied. Onderstaande tabel geeft inzicht in de te doorlopen processtappen tot aan het besluit over het Programma Windenergie Amsterdam 2030. Datum 18 juli 2023

Product NRD

Juli - december 2023 April - december 2023

Plan-MER PWA

Begin 2024

PWA en plan-MER

Tweede kwartaal 2024

PWA en plan-MER

Tweede en derde kwartaal 2024 Vierde kwartaal 2024

PWA en plan-MER

Eerste kwartaal 2025

PWA en plan-MER

PWA en plan-MER

Onderwerp • Nota van Beantwoording NRD vastgesteld door B&W. • Opstellen plan-MER. • Opstellen Programma Windenergie (PWA). • Participatie: adviezen SARA en afstemming diverse stakeholders. • Tervisielegging ontwerp-PWA met plan-MER inclusief participatie bijeenkomsten. • Nota van Beantwoording PWA en plan-MER opstellen. • Wensen en bedenkingen in de gemeenteraad. • Besluitvorming college van B&W.

Zoals afgesproken informeer ik u periodiek over de voortgang en ontwikkelingen in het dossier Windenergie. In de raadsinformatiebrief van 14 mei 2024 kondigde ik de terinzagelegging aan van het ontwerp-PWA en het bijbehorende plan-MER. De terinzagelegging heeft inmiddels plaatsgevonden en op 22 oktober 2024 heeft het college van Amsterdam ingestemd met de Nota van Beantwoording (NvB) en het aangepaste PWA, waarbij de zienswijzen en adviezen zijn meegewogen die het college over het ontwerp-PWA en de bijbehorende stukken heeft ontvangen. Voor informatie hierover verwijs ik naar de raadsvoordracht met het verzoek van het college om uw wensen en bedenkingen ten aanzien van het voorgenomen collegebesluit over het windenergieprogramma aan ons over te brengen. In voorliggende voortgangsrapportage besteed ik speciale aandacht aan de ontwikkelingen van windenergie in het Havengebied, naar aanleiding van uw vragen in de commissie DC van 4 juli jl. Verder besteed ik in deze brief aandacht aan de afronding van de werkafspraken met de (Stedelijke Adviesgroep RES Amsterdam (SARA) en kom ik terug op mijn toezeggingen uit de genoemde commissievergadering. 1. Windenergie in het Havengebied Het Havengebied is al lange tijd een zoekgebied voor windturbines. Tot op heden is 73 MW van de 75 MW aan opgesteld vermogen van de gemeente gerealiseerd in of direct rond het Havengebied.

In 2021 hebben Port of Amsterdam (PoA) en gemeente Amsterdam in het kader van de RES1.0 de ambitie uitgesproken om bovenop de al aanwezige en vergunde windturbines nog eens 10 MW

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 november 2024 Pagina 3 van 5

aan wind in het Havengebied te realiseren. De gemeente Amsterdam en PoA hebben daarom de afgelopen jaren actief naar aanvullende mogelijkheden gezocht, waarbij twee belangrijke kenmerken van het gebied naar voren komen. Enerzijds constateren we dat het Havengebied al drukbezet is met de bestaande windturbines, primaire functies van het havenbedrijf en infrastructuur. Anderzijds is het Havengebied beter geschikt voor windturbines dan andere zoekgebieden, door de beperkte effecten op natuur en gezondheid. Ook blijkt uit een groot deel van de zienswijzen op het ontwerp-PWA een duidelijke voorkeur voor het plaatsen van zoveel mogelijk windturbines in het Havengebied. Het college deelt deze ambitie en voorkeur, maar is zich ook bewust van de uitdagingen die hierbij komen kijken. Het Havengebied speelt een cruciale rol in de energietransitie en de circulaire economie op industriële schaal. Het realiseren van meer windturbines in dit gebeid is complex en de feitelijke ruimte is beperkt. Voor het inpassen van windturbines zijn oplossingen nodig (b.v. met betrekking tot vlieghoogte) en zullen prioriteiten moeten worden afgewogen t.o.v. andere ‘ruimtevragers’. Hierbij spelen verschillende factoren een rol.

O.a.: raakvlakken met op- en overslagactiviteiten in de haven, met de toekomstvisie van de haven waarbij terreinen zijn gereserveerd voor risicovolle milieubelastende activiteiten, raakvlakken met bestaande ondergrondse infrastructuur, en met plannen voor nieuwe ondergrondse infrastructuur, zoals uitbreiding van elektriciteitsnetwerken en onderstations. Verder kan de uitbreiding van scheepswerfactiviteiten (bijvoorbeeld voor Defensie) een rol spelen, alsook het gebruik van de haven in verband met de nautische veiligheid. Bij de inpassing moet ook rekening gehouden worden met de in- en uitvliegroute van de Helihaven in het Westelijk Havengebied en met luchtturbulentie bij andere windturbineposities. Ook zijn posities niet haalbaar gebleken, omdat ze zich bevinden op reeds uitgegeven kavels. In een zienswijze op het ontwerp-PWA brengt PoA de uitdagingen onder de aandacht. In de samenwerking richten wij ons daarbij op het nader onderzoeken van de mogelijkheden en het wegnemen van knelpunten bij de meest kansrijke posities. Als blijkt dat er tijdens het wegnemen van de knelpunten voor de meest kansrijke posities mogelijkheden ontstaan om met deze posities meer te realiseren dan de 10 MW die in de RES 1.0 is afgesproken, dan spannen wij en Port of Amsterdam zich daarvoor in. Wanneer door omstandigheden blijkt dat er minder mogelijk is, dan is dat eveneens een mogelijke uitkomst.

Onderzoek naar mogelijkheden om windturbines te plaatsen in de andere aangewezen gebieden van het PWA, blijft daarom nodig. Zoals in het PWA uitgewerkt, worden er geen onomkeerbare besluiten genomen over deze gebieden, totdat er meer duidelijkheid is over de verwachte hoeveelheid opgesteld vermogen voor windturbines in de haven en Noorder IJ-plas. PoA onderzoekt momenteel welke afhankelijkheden en voorwaarden er zijn om windturbines in te passen, waarbij de meest kansrijke locaties verder worden uitgewerkt. PoA heeft aangegeven de uitkomsten van dit onderzoek te delen met alle betrokkenen: partijen in het Havengebied en alle overheden (gemeenten, provincie en OD). Verwacht wordt dat dit jaar de concepten bekend zijn en gedeeld worden. Nadat PoA de resultaten openbaar heeft gemaakt, ga ik daarover graag met u in gesprek.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 november 2024 Pagina 4 van 5

Hoogtebeperkingen door Schiphol Een belangrijke voorwaarde en generiek knelpunt voor de hele opgave om windturbines in het Havengebied te plaatsen, zijn de hoogtebeperkingen vanwege de aanvliegroutes rond Schiphol. Rondom luchthavens gelden hoogtebeperkingen om de veiligheid van het vliegverkeer te waarborgen. Deze beperkingen zijn vastgelegd in het Luchthavenindelingsbesluit Schiphol, gebaseerd op internationale richtlijnen van de ICAO. Voor windturbines in het Havengebied betekent dit dat de huidige maximale hoogte vaak beperkt is tot 150 meter, wat problemen oplevert. Turbines met een beperkte tiphoogte zijn moeilijk verkrijgbaar en zullen binnenkort van de internationale markt verdwijnen. Daarnaast is de businesscase voor dergelijke turbines minder aantrekkelijk door de lagere energieopbrengst. Indien de hoogtebeperkingen worden aangepast naar 180 tot 200 meter, wordt het plaatsen van turbines in het Havengebied wel haalbaar. De hoogtebeperkingen zijn op dit moment voor alle onderzoekposities in het Havengebied een knelpunt. Aanpassing van de hoogtebeperkingen is niet alleen van belang voor nieuwe turbines, maar ook voor het vervangen van bestaande turbines wanneer die het einde van hun levensduur bereiken.

Om de belangen van hoogbouw, waaronder windturbines, en luchtvaart optimaal op elkaar af te stemmen heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) het voornemen aangekondigd om het obstakelbeleid rondom luchthavens te herzien3. Gemeente Amsterdam en PoA zijn hierbij nauw betrokken. Deze herziening wordt in 2028 verwacht en heeft niet alleen betrekking op windturbines in Amsterdam, maar ook op andere obstakels in het luchtruim, zoals hoogbouw. Ook bedrijven in het Havengebied volgen deze ontwikkelingen, omdat windturbines een oplossing bieden voor netcongestieproblemen en kunnen voorzien in continuïteit van de bedrijfsvoering. Er wordt onderzocht of er eerder dan 2028 met nieuwe uitgangspunten gewerkt kan worden en welke condities en afspraken daarbij voldoende houvast bieden. In het najaar van 2024 verwacht IenW een onderzoek op te leveren over de hoogtebeperkingen specifiek rond Schiphol, wat meer duidelijkheid zal geven over de mogelijkheden voor hogere turbines. Wanneer dit onderzoek beschikbaar is, zal ik dat met de raad delen en ga ik daarover graag met u in gesprek. 2. Afronding werkafspraken met SARA Op 9 juli jl. heb ik kennis gemaakt met de SARA-leden en heb ik de adviezen van de SARA op het concept ontwerp-PWA en Plan-MER besproken.

Ook hebben wij gesproken over de mogelijkheden voor een vervolg en ik heb met belangstelling kennisgenomen van hun ideeën daarover. Tegen de tijd dat de behandeling in de gemeenteraad is geweest en we meer zicht hebben op de definitieve besluitvorming over het PWA, ga ik daarover in gesprek met de SARAcoördinator. Op dit moment beschouw ik de werkafspraken (d.d. 27 juni 2022) tussen de SARA en de gemeente als afgerond. Dat heb ik de SARA-leden per brief laten weten. Ik heb hen in deze brief bedankt voor de uitgebreide en zorgvuldige adviezen, voor de tijd die zij hebben besteed aan dit onderwerp en de toewijding waarmee zij de diverse perspectieven binnen de gemeente Amsterdam en omliggende buurgemeenten op dit ingewikkelde onderwerp hebben vertegenwoordigd. 3

Kamerbrief over aankondiging herziening obstakelbeleid luchtvaart | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 7 november 2024 Pagina 5 van 5

3. Toezeggingen wethouder commissie Duurzaamheid en Circulaire economie (4 juli 2024) In de commissie van 4 juli jl. spraken wij over windenergie naar aanleiding van de voortgangsrapportage van 14 mei. Hierbij kom ik graag terug op de toezeggingen mijnerzijds: • Raadslid Nadif verzocht om de communicatie zowel mondeling als schriftelijk in het Engels te doen. De gemeente Amsterdam is zich ervan bewust dat de grote diversiteit van Amsterdam vraagt om een passende communicatie. Het bereiken van groepen met verschillende etnische achtergronden en verschillende talen, blijft een grote uitdaging. We zullen ons ook de komende periode inzetten om zo veel mogelijk bewoners van Zuidoost en omgeving te (blijven) informeren over de ontwikkelingen op het gebied van windenergie in Amsterdam. Communicatie in andere talen dan Nederlands, zoals Engels en Spaans, behoort daarbij tot de mogelijkheden. Ook vroeg mevrouw Nadif wat de raad zou kunnen doen met betrekking tot de hoogtebeperkingen rond Schiphol. Hier ben ik eerder in deze brief op ingegaan. (TA2024-000814) • Raadslid Garmy verzocht om in de gesprekken met onder meer de provincie en Waternet mee te nemen dat er voorwaarden in de aanbesteding over lokaal eigendom worden opgenomen.

Ik volg de ontwikkelingen bij andere overheden over hoe lokaal eigendom vormgegeven wordt en hetgeen hierover in de Energiewet (nog niet in werking) is opgenomen. Ik zal in de volgende fase met bevoegde gezagen, grondeigenaren en initiatiefnemers in gesprek gaan om onze ambitie met betrekking tot lokaal eigendom te realiseren. (TA2024-000815) • Raadslid Koppejan (CDA) verzoekt om te onderzoeken of en zo ja welke rol SARA in een volgende fase zou kunnen spelen. Hier ben ik eerder deze brief op ingegaan. (TA2024000816) • De commissie heeft mij verzocht om in samenwerking met de stadsdeelcommissie een werkbezoek aan de locaties te organiseren. Dit bezoek staat gepland op 21 november. Een uitnodiging heeft u via de dagmail ontvangen. (TA2024-000817) Tot slot Ik verwacht u met deze brief op hoofdlijnen voldoende te hebben geïnformeerd over de voortgang van het tweede en derde kwartaal van 2024. Ik zie ernaar uit om uw wensen en bedenkingen te bespreken en zo samen met u en vele anderen, tot een zorgvuldige besluitvorming te komen, met als doel nog meer duurzame energie in Amsterdam op te wekken. In het volgende kwartaal ontvangt u een volgende voortgangsbrief. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Dirk de Jager Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl