1. RIB Voortgangsrapportage PWA.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Bijlagen Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 december 2022 Duurzaamheid en Circulaire economie Wethouder Zita Pels Ruimte en duurzaamheid, Advies Ingredienten voor een afwegingskader (SARA) Voortgangsrapportage Windenergie Amsterdam Q3 en Q4 2022

Geachte leden van de gemeenteraad,

Bij deze informeer ik u over de voortgang van de Regionale Energiestrategie (RES) Wind Amsterdam1. Het opwekken van duurzame energie heeft door de wereldwijde ontwikkelingen een nog hogere urgentie gekregen. We willen klimaatverandering tegengaan, en ook minder afhankelijk zijn van geïmporteerde energie. Dit doen we onder meer door een betrouwbare basis van lokaal opgewekte, groene energie te produceren. Tijdens de technische sessie op 7 juni j.l. en in de laatste raadsbrief 0ver windenergie2 heb ik u geinformeerd over het vervolgproces richting besluitvorming over de zoekgebieden wind en de rol van de Stedelijke Adviesgroep RES Amsterdam (SARA). Zoals afgesproken informeer ik u periodiek over de voortgang en ontwikkelingen in het dossier Windenergie. Dit doe ik aan de hand van de afgesproken producten die de komende periode verschijnen. Het eerste product betreft de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), feitelijk de onderzoeksopzet die omschrijft wat onderzocht gaat worden om te kijken welke plekken meer of minder geschikt zijn voor windturbines. Daarop volgend worden de onderzoeken uitgevoerd en vastgelegd in het tweede product: het PlanMileueffectrapport (plan-MER). Hiermee worden de milieueffecten van windenergie in de zoekgebieden van Amsterdam in kaart gebracht.

Dit alles dient ter onderbouwing van het derde product: het Programma Windenergie Amsterdam (PWA), waarin staat in welke zoekgebieden en onder welke voorwaarden gestart kan worden met de ontwikkeling van windenergie. 1 In mei 2021 is door de gemeenteraad de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES NHZ) vastgesteld. Hierin staat dat

de gemeente de ambitie heeft om tenminste 52 MW extra windenergie te realiseren voor 2030, ten opzichte van het huidige vermogen van 75 MW en is een aantal zoekgebieden benoemd. . Deze 52 MW extra windenergie staat ongeveer gelijk aan het plaatsen van 17 extra windturbines van 3 MW, waarvan een deel in de haven gerealiseerd kan worden. Deze ambitie mag niet leiden tot onaanvaardbare schade aan natuur en gezondheid 2

Dd 12 juli 2022

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2022 Pagina 2 van 7

Bij de tot standkoming van deze producten is een participatieproces met betrokken partijen in de stad voorzien waarover ik u steeds zal informeren.

Dit hele proces is ingericht om in 2024 te komen tot besluitvorming over de plaatsing van circa 17 extra Windturbines op ons grondgebied. Het stroomschema en onderstaande tabel geven inzicht in de te doorlopen processtappen tot aan het besluit over het Programma. Dit wordt in de volgende paragrafen nader toegelicht. Datum November 2022

Product NRD/PWA

Onderwerp - Ambtelijke toets concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) - Concept NRD ter advisering aan SARA

December 2022 Eind Januari/ Februari 2023 februari 2023

PWA NRD

- Opzet PWA ter advisering aan SARA -Technische sessie over de NRD voor raadsleden - Technische sessies voor commissieleden van de stadsdelen - Vrijgave NRD door B&W voor de tervisielegging - Ter visielegging NRD februari-maart 2023 - Informatiesessies voor bewoners over de NRD

Februari April/ mei 2023

PWA

- Opzet PWA gepubliceerd op de website

NRD

- Nota van Beantwoording NRD opstellen en in besluitvorming college

Mei 2023

Plan-MER

- Start opstellen Plan-MER

AprilDecember 2023 Eind 2023/ Begin 2024 Februari – April 2024

PWA

- Opstellen Programma Windenergie Amsterdam - Participatiesessies over onderdelen van het PWA

NRD

PWA/ Plan-MER PWA en Plan-MER

- Tervisielegging ontwerp PWA met Plan-MER - Besluitvorming Programma met Plan-MER in B&W en Raad.

NoorderIJplas De ontwikkelingen van windenergie in het gebied Noorder IJ-plas/ Cornelis Douwesterrein zijn al geruime tijd aan de gang en daarom een stap verder in het proces. Daar zijn initiatiefnemers bezig met de voorbereidingen voor een vergunningaanvraag. Over die voortgang zal ik u half december verder informeren.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2022 Pagina 3 van 7

1. NRD & Plan-MER De gemeente werkt momenteel aan het opstellen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). De NRD is het eerste onderdeel van het opstellen van een MER. De NRD is feitelijk de onderzoeksopzet voor de uit te voeren onderzoeken in het Plan-MER. De NRD laat zien welke alternatieven we gaan onderzoeken, en hoe gedetailleerd we dat doen. De opbrengsten uit de Reflectiefase van expertgroepen en klankbordgroepen en o.a. het document ‘signalen uit de stad’ vormen hiervoor belangrijke input. Voor het uitvoeren van het plan-MER is, na een openbare aanbesteding, adviesbureau Bosch & van Rijn geselecteerd dat gespecialiseerd is in Milieueffectrapportages in combinatie met windenergie. Dit adviesbureau heeft de afgelopen maanden gewerkt aan het opstellen van de concept NRD. Daarnaast is contact gelegd met de commissie m.e.r (Milieu Effecten Rapportage) die een advies zal geven op de NRD én het Plan-MER. De commissie m.e.r. adviseert, als onafhankelijke organisatie, over de inhoud van milieueffectrapporten. Alle adviezen van de commissie m.e.r. zijn openbaar. De concept NRD is (ambtelijk) besproken met o.a. stadsdelen, buurgemeenten, provincie en andere RES NHZ partners. Daarnaast is het concept gedeeld met de SARA voor een advies. De NRD zal in februari 2023 door het college worden vrijgegeven voor ter visie legging waarna iedereen een zienswijze kan indienen.

In aanloop naar de tervisielegging van de NRD zullen bewoners in en rondom de zoekgebieden worden geinformeerd en uitgenodigd voor een informatiebijeenkomst. Alle zienswijzen en het advies van de commissie m.e.r. worden verwerkt in de Nota van beantwoording, waarna de aangepaste NRD wordt vastgesteld in het college zodat de onderzoeksopzet defintief is en alle onderzoeken van het Plan-MER kunnen starten. 2. Programma Windenergie Amsterdam In het Programma Windenergie Amsterdam (PWA) staat in welke zoekgebieden en onder welke voorwaarden gestart kan worden met de ontwikkeling van windenergie en met welk afwegingskader. De resultaten van het Plan-MER vormen, samen met de reacties uit de stad vanuit het participatieproces, de expertadviezen en het document ‘signalen uit de stad’, de informatie op basis waarvan het college en raad een besluit nemen over de beoogde locaties. Hiermee wordt ook invulling gegeven aan de motie Vink (#079, gemeenteraad van 17 februari 2022) om een richtinggevend afwegingskader voor te leggen op basis van deze ingredienten. Inhoudsopgave PWA Op dit moment wordt gewerkt aan een globale inhoudsopgave van het PWA. Hiermee informeren we u en de Amsterdammer vroegtijdig over het soort besluit dat uit het MER-proces rolt. Deze globale inhoudsopgave wordt net als de NRD gedeeld met de SARA en met andere stakeholders.

De inhoudsopgave wordt begin 2023 ter informatie met uw Raad gedeeld en op de website gepubliceerd tijdens de tervisielegging van de NRD. Nadat de tervisielegging van de NRD is afgerond, wordt er in het voorjaar 2023 gestart met de uitwerking van het PWA. De uitkomsten van het Plan-MER vormen daarvoor de input.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2022 Pagina 4 van 7

Begin 2024 wordt uiteindelijk het ontwerp PWA aan uw raad aangeboden ter beoordeling en bespreking. Ondanks dat het vaststellen van een programma in de zin van de Omgevingswet een bevoegdheid van het college is, is het mijn wens om dit met de raad te bespreken. Op dit moment wordt nog uitgezocht op welke wijze de raad het beste betrokken kan worden. Westelijk Havengebied Door een inspraakreactie van een lid van de SARA is helaas onterecht het beeld ontstaan dat we als gemeente de inzet in de haven voor windturbines verminderen. Dit is niet het geval. Het Westelijk Havengebied is in het PWA (en plan-MER) juist het meest voor de hand liggende zoekgebied waar de mogelijkheden onderzocht worden, zoals in de RES 1.0 aangegeven. Voor de windturbinelocaties in het westelijk havengebied heeft Port of Amsterdam intussen meerdere gesprekken gevoerd met de bedrijven waarbij op of in de buurt van hun terrein mogelijk een turbine zal worden gerealiseerd. Momenteel wordt de pre-toets voor het luchthavenindelingsbesluit voorbereid. De uitkomsten van de pre-toets bepalen hoe hoog (tiphoogte) de nieuwe turbines mogen worden. De hoogtebeperkingen in het havengebied bepalen de haalbaarheid van windturbineposities in het havengebied in grote mate. Naast het westelijk havengebied zijn andere gebieden uit de RES 1.0. noodzakelijk om onze doelen te behalen.

Bevoegd gezag Het PWA is een programma zoals bedoeld in de omgevingswet. De Provincie Noord-Holland is het bevoegd gezag voor de vergunningverlening van windparken tussen de 5 en 100 MW. Onder de 5 MW is de gemeente het bevoegd gezag3. 3. Participatieproces Zoals eerder aangegeven vind ik het belangrijk om bovenstaand producten via een zorgvuldig participatieproces tot stand te laten komen. Hierbij zijn veel partijen betrokken die ik graag betrek in het proces. SARA Met de SARA zijn werkafspraken SARA gemaakt om advies te geven over de producten in het proces. De afgelopen maanden heb ik met (leden van) de SARA een aantal keer gesproken over het vervolgproces en de wensen van belanghebbenden. In het gesprek dat ik op 19 oktober jl4. met de SARA heb gevoerd, heb ik ervaren dat het voeren van een dialoog soms ingewikkeld blijkt. Dit heeft er de afgelopen periode helaas toe geleid dat een aantal deelnemers 0.a. jong RES en Amsterdam Wind uit de SARA zijn gestapt, mede omdat men onvoldoende ruimte en veiligheid heeft ervaren om een dialoog te voeren vanuit verschillende perspectieven. Ik hecht nog steeds veel waarde aan de input van de SARA op ons proces. Ik heb er daarom bij de SARA op aangedrongen om te zorgen voor een sfeer van onderling vertrouwen, wederzijds respect 3

Na het inwerking treden van de Energiewet is de gemeente het bevoegd gezag voor windturbines tot 15MW. De verhoging van 5MW naar 15MW is voorzien, vanwege de toegenomen grootte van windturbines in Nederland 4 In dit gesprek zijn tevens de volgende toezeggingen gedaan: - SARA ontvangt te laatste draagvlakmetingen in Amsterdam - SARA ontvangt de laatste haalbaarheidsonderzoeken windenergie voor het Havengebied.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2022 Pagina 5 van 7

en een veilige omgeving, in combinatie met een evenwichtige vertegenwoordiging van perspectieven conform de werkafspraken, alvorens verder te gaan. De SARA heeft inmiddels intern een aangepaste werkwijze afgesproken die hierin voorziet en een aantal nieuwe leden vanuit verschillende perspectieven aan zich verbonden, zodat de samenwerking kan worden voortgezet. Helaas blijkt dat desondanks een aantal leden zich niet aan de werkafspraken houdt. Hierover worden gesprekken met hen gevoerd. Door voorgaande ontwikkelingen heeft de toelichting en bespreking van de concept NRD in de SARA pas op 28 november 2022 kunnen plaatsvinden. Omdat ik de SARA toch nog de tijd wil geven om te adviseren én comform de werkafspraken het advies nog wil verwerken in de NRD die ter visie gaat, heb ik besloten de NRD een maand later dan gepland ter visie te leggen. Ondertussen heeft de gemeente eind november van de SARA ook een (ongevraagd) advies ontvangen over ingredienten voor een afwegingskader. Deze ontvangt u ter informatie als bijlage bij deze rapportage. Over dit advies voert de gemeente nog gesprekken met de SARA. We betrekken dit bij het opstellen van het PWA, waarin het afwegingskader door het college uiteengezet zal worden. Ex-leden klankbordgroep Eind november 2022 heb ik een gesprek gevoerd met ex leden van de klankbordgroep en expertgroep gezondheid.

Ik heb met hen gesproken over de klachten ten aanzien van de reflectiefase, de totstandkoming van de adviezen en afgesproken hoe we in het vervolgproces (nieuwe) wetenschappelijke ontwikkelingen betrekken bij het onderzoek . Windalarm Ik heb in november 2022 een gesprek gevoerd met leden van Windalarm om te praten over nut en noodzaak en zij hebben hun inzichten en alternatieven met mij gedeeld. Hierover zullen we in gesprek blijven. Provincie en buurgemeenten Verder heb ik de afgelopen periode gesprekken gevoerd met de Provincie over het borgen van de resultaten uit het PWA bij de Provincie als bevoegd gezag. Daarnaast heb ik met de bestuurders van een aantal buurgemeenten gesproken of staat dit gepland (o.a. Zaanstad, Landsmeer, Oostzaan, Diemen, Gooise Meren) om kennis te maken en hen te informeren over het aankomende proces. Dit zal ik met regelmaat met de buurgemeenten blijven doen. Diemen Met Diemen vindt bestuurlijk en ambtelijk regelmatig afstemming plaats over de MER-procedures die zowel in Amsterdam als in Diemen parallel worden uitgevoerd. Eind oktober 2022 heeft het college hierover een ongevraagd advies ontvangen van de stadsdeelcommissie Weesp. Hierin werd het college verzocht om een zienswijze in te dienen op de NRD van Diemen en te verwijzen naar de adviezen van klankbordgroepen en expertgroepen uit de Amsterdamse reflectiefase.

Omdat er uitvoerig contact is geweest met de gemeente Diemen over de NRD en de zoektocht van Diemen én Amsterdam naar locaties voor windenergie, heb ik vertrouwen in de aanpak zoals die nu wordt voorgesteld in de NRD van Diemen. Daarom heb ik besloten geen zienswijze in te dienen, en heb ik

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2022 Pagina 6 van 7

begin november 2022 onze gezamenlijke werkwijze door middel van een brief bevestigd aan de gemeente Diemen. Raad en stadsdelen De NRD, Plan-MER en PWA worden bij ter visie legging in technische sessies toegelicht aan uw Raad. Met de stadsdelen is afgesproken dat de NRD ambtelijk wordt getoetst en in technische sessies wordt toegelicht aan commissieleden. Het ontwerp PWA met Plan-MER worden aan de stadsdelen aangeboden voor advies tijdens de tervisielegging eind 2023. Daarnaast vindt continu ambtelijke afstemming met de stadsdelen plaats over het proces en wordt de lokale kennis van stadsdelen benut bij informatiesessies, participatiemomenten etc. Maatschappelijke consultatie Naast de samenwerking met de SARA vindt ook een uitgebreider maatschappelijke consultatie plaats met andere stakeholders in het kader van het PWA. Tijdens de NRD fase wordt met name gekeken naar alle adviezen uit de reflectiefase, het advies van de SARA en kan iedereen een zienswijze indienen tijdens de tervisielegging. Na afronding van de NRD fase zal in het tweede en derde kwartaal over onderdelen van het PWA het gesprek worden gevoerd met partijen in de stad. Het kan dan bijvoorbeeld gaan over ideeën voor lokale participatie, of de manier om te komen tot een voorkeursalternatief na de resulaten van het Plan-MER.

De thema’s en de wijze waarop bewoners en andere belanghebbenden worden betrokken worden op dit moment uitgewerkt in een participatieplan voor deze fase. Dit plan wordt begin 2023 voor advies voorgelegd aan de stadsdelen en aan uw raad voorgelegd ter vaststelling. 4. Toezeggingen De volgende toezegingen zijn door mij gedaan aan u en wil ik als volgt afdoen: - TA2022-000593: Een gezondheid toets (Gezondheids Effect Screening of GES) is onderdeel van iedere project MER. Gezondheid is onderdeel van het plan-MER en project MER. De uitkomsten van het PlanMER in deze fase, kunnen aanleiding zijn om kaders mee te geven voor de wijze waarop gezondheid wordt onderzocht in de Project-MER van initiatiefnemers (bijvoorbeeld in de Gezondheids Effect Screening). - TA2022-000592: De Plan MER en het Programma Windenergie Amsterdam worden aan de raad voorgelegd. Zoals in deze rapportage vermeld, is de verwachting dat het plan-MER en Programma Windenergie Amsterdam voorjaar 2024 aan uw raad kunnen worden voorgelegd. - TA2022-000591 de Raad wordt ieder kwartaal geinformeerd over de ontwikkelingen rondom windenergie in Amsterdam. Middels deze brief stuur ik u de eerste rapportage die ik ook zal aanbieden aan de commissie DC. In het voorjaar 2023 ontvangt u een volgende rapportage.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 november 2022 Pagina 7 van 7

5. Tot slot Ik verwacht u met deze brief op hoofdlijnen voldoende te hebben geinformeerd over de voortgang van het derde en vierde kwartaal en een vooruitblik voor 2023. Ik zie er naar uit om samen met u, en vele anderen, tot een zorgvuldige besluitvorming te komen, met als doel nog meer duurzame energie in Amsterdam op te wekken. In het voorjaar 2023 ontvangt u een volgende voortgangsbrief.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

BIJLAGE: ‘Advies ingrediënten afwegingskader vanuit drie Amsterdamse perspectieven’ Ontvangen van de SARA op 30 november 2022