1. RIB staanplaatsvergunningen (002).pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 25 juni 2024 Economische Zaken Sofyan Mbarki EZC (directie-.en.managementadvisering.ez@amsterdam.nl)

Onderwerp

Meer ruimte voor staanplaatsen en meer kansen voor ondernemers

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In Amsterdam is ruimte voor ondernemers die bijdragen aan een goed voorzieningenaanbod en voor economische activiteiten die Amsterdam versterken als duurzame en inclusieve stad. Daarom heeft Amsterdam een groot aanbod aan winkels en markten. Daarnaast zijn er staanplaatsen, buiten de markten, voor de verkoop van waren in de openbare ruimte. Deze staanplaatsen zijn gewild en er is niet voldoende plek voor iedereen die daar wil ondernemen. Daarom moeten voor deze staanplaatsen vergunningen worden uitgegeven. Op dit moment is dat niet mogelijk, omdat het vergunningstelsel niet voldoet aan Europese regelgeving voor schaarse staanplaatsvergunningen. Het vergunningenstelsel zal daarom gewijzigd moeten worden. Dat betekent dat vergunningen voor staanplaatsen die vrijkomen, op dit moment niet worden uitgegeven. Daarnaast is er ruimte gevonden voor vijftien nieuwe staanplaatsen, maar ook deze kunnen op dit moment niet worden vergund. Vooruitlopend op het nieuwe stelsel introduceert het college een tijdelijke regeling om nieuwe en vrijgekomen bestaande staanplaatsen weer te kunnen vergunnen. In deze brief licht ik dat nader toe. Ruimte voor vernieuwing en ondernemerschap In de stad is behoefte aan staanplaatsen. Ondernemers verkopen hier graag hun waren en bewoners en bezoekers kopen er regelmatig iets.

Vergunningen voor staanplaatsen zijn schaarse vergunningen (er kan maar een beperkt aantal vergunningen worden verleend en er is meer vraag dan aanbod) en werden tot voor kort verleend via een wachtlijst, de zogenaamde sollicitantenlijst. Op deze manier vergunnen, kan niet meer, omdat dit in strijd is met het gelijkheidsbeginsel. Iedereen die geïnteresseerd is in een schaarse vergunning moet een gelijke kans hebben op zo’n vergunning. Een vergunning verleend op basis van de sollicitantenlijst zal geen standhouden voor de rechter bij een bezwaarprocedure. Doordat er momenteel geen vergunningen worden verleend, zit de markt op slot. Dat is zonde, omdat er ondernemers klaar staan om te ondernemen. Niet alleen op bestaande staanplaatsen die vrijkomen, maar ook op nieuwe plekken. Er is in de stad namelijk ruimte voor vijftien nieuwe staanplaatsen. Op termijn zal het gehele vergunningstelsel worden herzien. Dat is een proces dat meer tijd in beslag neemt. Om in de tussentijd toch nieuwe vergunningen uit te kunnen geven, stelt het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 juni 2024 Pagina 2 van 3

college een tijdelijke maatregel in. Voor de uitgifte van nieuwe vergunningen besluit het college om per direct de sollicitantenlijst af te schaffen. Voor ondernemers die reeds een vergunning hebben, verandert er nu nog niks. Door voortaan vergunningen te verlenen via loting of selectiecriteria kunnen nieuwe staanplaatsen weer op korte termijn én conform de Europese regelgeving worden gerealiseerd. Bovendien krijgen nieuwkomers in de straathandel daarbij een eerlijke kans op een vergunning. Dat stimuleert vernieuwing en innovatie en zorgt voor betere aansluiting op de behoefte van bewoners. Dat komt de kwaliteit van het voorzieningenniveau en de aantrekkelijkheid van de buurten ten goede. De hiervoor noodzakelijke maatregelen beschrijf ik hieronder. De sollicitantenlijst vervalt ▪ De sollicitantenlijst / wachtlijst voor staanplaatsvergunningen houdt per direct op te bestaan. ▪ Nieuwe vergunningen – voor nieuw gecreëerde of vrijgekomen staanplaatsen – worden voortaan verleend via loting en eventueel op basis van selectiecriteria. Iedereen kan zich hiervoor inschrijven en krijgt een gelijke kans op de vergunning. ▪ Ondernemers die op de wachtlijst stonden, kunnen nog steeds meedingen naar de vergunning. ▪ Er blijft ruimte voor door ondernemers aangedragen nieuwe ideeën en locaties voor staanplaatsen, maar de vergunningen daarvoor worden via loting verdeeld.

▪ Het opheffen van de sollicitantenlijst gebeurt met een tijdelijke regeling. Deze regeling vervalt zodra binnen enkele jaren een nieuwe verordening voor staanplaatsen is opgesteld. Deze verordening zal in lijn zijn met de Europese regelgeving. De wachttijd van ondernemers op de sollicitantenlijst komt hiermee per direct te vervallen. Dat kan voor ondernemers die lang op de wachtlijst stonden teleurstellend zijn. Deze ondernemers hebben lang gewacht in de hoop en verwachting dat zij op zeker moment aan de beurt zouden zijn en een vergunning zouden krijgen voor een mooie plek in de stad. Die teleurstelling begrijpt het college heel goed, maar deze maatregel is noodzakelijk om weer vergunningen uit te kunnen geven. Daarnaast worden er vijftien nieuwe staanplaatsen toegevoegd, daarmee wordt ook nieuw perspectief geboden aan ondernemers. Ondernemers die op de sollicitantenlijst stonden, behouden via loting of selectiecriteria een eerlijke kans op een vergunning. Tegelijkertijd wordt door deze regeling ook nieuwkomers een reëel perspectief op een vergunning geboden. Voor ondernemers die al een vergunning hebben, verandert er nu nog niets Dat de nieuwe, tijdelijke regels gaan gelden, betekent dat er voor ondernemers die nu een vergunning hebben er op dit moment nog niks verandert.

Behalve het niet langer verstrekken van vergunningen op basis van de sollicitantenlijst, moet er nog een andere wijziging in het vergunningstelsel worden doorgevoerd. Veel ondernemers hebben nu een vergunning voor een staanplaats gekregen voor onbepaalde tijd. Het verstrekken van schaarse vergunningen voor onbepaalde tijd is volgens de Europese Dienstenrichtlijn ook niet toegestaan. Want ook dit zorgt ervoor dat nieuwkomers onvoldoende perspectief hebben om zich te vestigen als straathandelaar, omdat in dat geval de kans bestaat dat er vrijwel nooit staanplaatsen vrij komen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 25 juni 2024 Pagina 3 van 3

Om die reden heeft het college in 2023 al besloten om, in lijn met Europese regelgeving, nieuwe staanplaatsvergunningen alleen nog voor bepaalde tijd te verlenen. Dit betrof ook een maatregel vooruitlopend op nieuw beleid en een nieuwe verordening. In de meeste gevallen is de looptijd van nieuwe vergunningen tien jaar, zodat de vergunninghouder een reële terugverdientijd van de investeringen heeft. Er kunnen (locatiegebonden) redenen zijn voor een kortere looptijd van een vergunning. Bijvoorbeeld wanneer de staanplaats is gesitueerd in een straat of op een plein waar wijzigingen in de inrichting worden verwacht. Nieuw beleid en verordening Op termijn moeten bestaande vergunningen die zijn verleend voor onbepaalde tijd worden omgezet naar bepaalde tijd. Voor veel ondernemers is dat een ingrijpende maatregel. Met hen worden overgangsregelingen getroffen. In de meeste gevallen wordt de vergunning omgezet naar een vergunning met een looptijd van tien jaar. Dit biedt ondernemers de kans om hun investeringen terug te verdienen. Tegelijk biedt dit op termijn ruimte voor nieuwkomers in de straathandel. De omzetting van vergunningen vindt plaats op basis van onderzoek naar een redelijke overgangstermijn (op basis van boekenonderzoek en verwachte periodes om investeringen terug te verdienen) en vervolgens vaststelling van een nieuwe verordening voor staanplaatsen.

Naar verwachting is de nieuwe verordening eind 2025 gereed. De tijdelijke regeling voor het opheffen van de sollicitantenlijst komt dan te vervallen. Met het nieuwe beleid worden de regels voor staanplaatsen in overeenstemming gebracht met de Europese Dienstenrichtlijn en wordt er ruimte geboden voor nieuw ondernemerschap. Ondernemers worden betrokken bij de ontwikkeling van dit beleid en krijgen ruimte voor inspraak. Voordat dit beleid ingaat, verandert er niets aan de huidige vergunningen. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl