1. Rib reactie motie 1581Cooperatief Ondernemen.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 november 2021 Economische Zaken Victor Everhardt Directie- en managementadvisering EZ, Directie.en.managementadvisering.EZ@amsterdam.nl Afdoening motie 1581.19 ( Coöperatief ondernemen in Amsterdam)

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 9 oktober 2019 heeft uw raad bij de behandeling van agendapunt 13 het Amsterdams Ondernemers Programma 2019-2022 ’Naar een sterke buurteconomie’ (Coöperatief ondernemen in Amsterdam) motie 1581.19 van de leden Biemond (PVDA), N.T. Bakker (SP) en Nadif (GroenLinks) aangenomen waarin het college gevraagd wordt om: 1. Mogelijkheden te verkennen hoe coöperatief ondernemen in de stad versterkt en uitgebreid kan worden; 2. Mogelijkheden te verkennen hoe de financiering van coöperaties kan worden ondersteund; 3. De uitkomsten hiervan terug te koppelen aan de raad. De motie vraagt een verkenning uit te voeren naar de versterking en uitbreiding van het coöperatief ondernemen in de stad. Gezien het discours in de raad is bij de uitvoering van de motie “de versterking en uitbreiding van het coöperatief ondernemen” geduid als het stimuleren van ondernemers om zich te verenigen. Dat veel Amsterdamse ondernemers coöperatief ondernemen blijkt uit de 68 biz’en en tientallen ondernemersverenigingen die de stad op dit moment telt. Vanaf 2012 kennen we in Amsterdam de bedrijveninvesteringszones (biz’en). Het aantal biz’en is sindsdien toegenomen van 12 naar 68 in 2021. De biz’en zijn van en voor ondernemers en wordt door ondernemers en/of eigenaren zelf opgezet.

Hiervoor stellen zij samen een plan op waarin zij onder andere afspreken wat ze gezamenlijk willen uitvoeren en welke begroting daarbij hoort. De gemeente ondersteunt en faciliteert dit proces. In de afgelopen jaren zijn ze een belangrijk en krachtig instrument geworden voor samenwerking tussen ondernemers in (winkel)gebieden én de samenwerking met de gemeente. In 2018 heeft een evaluatie plaatsgevonden onder alle biz’en om te onderzoeken hoe het collectief ondernemen in de stad kan worden versterkt en uitgebreid. Deze evaluatie liet zien dat met de biz de ondernemers en de gemeente een goed instrument in handen hebben om te investeren in de eigen buurt en de actieve deelname van ondernemers en vastgoedeigenaren te faciliteren. Op basis van signalen van een aantal biz'en heeft de gemeente het biz-proces in 2018 verbeterd. Het verbeteren en aanpassen van processen en subsidieregelingen is inmiddels een continu proces, waarbij de signalen van ondernemers, vastgoedeigenaren en straatmanagers een

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 november 2021 Pagina 2 van 4

belangrijke rol spelen. Dit heeft onder andere geleid tot de onderstaande versterking van de organisatiegraad en een uitbreidingen van de subsidieregelingen die dit faciliteren. Voor de (door)start van een ondernemerscollectief, zoals een biz, kunnen ondernemers een subsidie aanvragen. De regeling is onlangs aangepast waardoor gebieden met meer ondernemers en/of vastgoedeigenaren een hogere bijdrage ontvangen dan gebieden met minder potentiële leden. Dit om grotere collectieven te stimuleren. Ondernemerscollectieven zoeken ook steeds vaker onderling de samenwerking op. Met elkaar kunnen zij eerder hun doelstellingen bereiken en een gebiedsoverstijgende aanpak uitvoeren die ten goede komt aan meer dan alleen de eigen ondernemersvereniging. Een voorbeeld is een initiatief van meerdere ondernemersverenigingen om jongeren aan het werk te helpen. Voor de samenwerking tussen ondernemersverenigingen en bewonerscollectieven kan vanaf 1 januari 2021 een subsidie worden aangevraagd. Deze subsidie kan ook voor innovatieve initiatieven worden aangevraagd. Voorbeelden hiervan zijn collectieve afvalinzameling, duurzaamheid of gezonde voeding. Ook voor een innovatieve lokale variant van de online platforms kan men deze subsidie aanvragen. Vanuit het Economisch herstel- en investeringsplan is deze regeling uitgebreid met 0,2 miljoen euro voor initiatieven gericht op verantwoorde heropening.

In het Economisch herstel- en investeringsplan 2021-2024 is een bedrag van 0,9 miljoen euro opgenomen voor een extra impuls aan de straatgerichte aanpak aantrekkelijke winkelgebieden uit het AOP. Het gaat daarbij om een aantal winkelgebieden in Oost, Zuid, West en Centrum. Om grip te krijgen op de straat is het ontwikkelen van netwerken en samenwerkingsverbanden tussen het lokale MKB, vastgoedeigenaren en de gemeente essentiëler dan ooit. Het geld vanuit het herstelplan wordt ingezet voor een versnelling van de aanpak met extra menskracht in de publiek-private samenwerking Centrum XL, het samen met ondernemers maken van gebiedsprofielen en inzicht te krijgen in de vastgoed mutaties. Ook de promotie van cultuur en winkelen in het Paleiskwartier (kernwinkelgebied) en het Museumkwartier, gebieden die het meest getroffen zijn door het wegblijven van bezoekers van buiten de regio, is onderdeel van het herstelplan. Daarnaast promoten we Amsterdam als marktenstad en ondersteunen we marktverenigingen om een promotieplan voor hun markt op te stellen. Naast het ondersteunen en faciliteren van gebruikers-biz’en en ondernemersverenigingen zetten we extra in op het stimuleren van eigenaren-biz’en in de Aanpak Binnenstad. Door de vele vastgoedeigenaren in de historische binnenstad te verenigen zijn ook zij meer betrokken bij het gebied.

Dit leidt tot een gezamenlijke focus voor hun gebied en tot meer saamhorigheid tussen eigenaren en ondernemers. Met de biz-bijdrage investeren zij gezamenlijk in het gebied en dit komt ten goede aan de kwaliteit van de bedrijfsomgeving. Een andere vorm van samenwerking zien we terug bij Hello Zuidas. Deze stichting richt zich op niet alleen op de ondernemers, maar ook op de bewoners en de werknemers in het gebied. Zij zetten zich in voor het imago van hun gebied, bereikbaarheid, duurzaamheid, levendigheid en veiligheid. De stichting zoekt de publiek-private samenwerking met de gemeente, vervoersregio en ministerie van I&W op om de kwaliteit van de Zuidas te waarborgen. Een ander voorbeeld is de biz Knowledge Mile, die zich die door twee stadsdelen heen loopt. De Knowlegde Mile heeft ook een learning community die voortkomt uit de hogescholen die in het gebied zijn gevestigd en werkt nauw samen met de biz. Studenten hiervan worden verbonden met

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 november 2021 Pagina 3 van 4

innovatieve en duurzame opgaven in het gebied. In samenwerking met de gemeente worden concrete stappen gezet in de vergroening en het verduurzamen van dit stukje Amsterdam. De bedrijvenvereniging Vazo, de stichting ZuidoostPartners en stichting ZO! City zijn, met enkele ontwikkelaars, opgegaan in de stichting Zuidoost City die zich inzet voor heel Zuidoost. Zuidoost City en de gemeente zijn op 27 mei 2021 een publiek-private samenwerking aangegaan, om samen opgaven in het stadsdeel aan te pakken; de samenwerking levert hiermee ook een bijdrage aan het Masterplan Zuidoost. De stichting wordt tevens de licentiehouder van de ‘visuele identiteit’ van Zuidoost. Dit beeldmerk is een van de resultaten van het positioneringsplan dat door amsterdam&partners en het Storytelling Centre Amsterdam samen met bewoners, instellingen, ondernemers in opdracht van de gemeente voor Zuidoost is opgesteld. Weer een andere vorm van samenwerking zien we in Tuindorp Oostzaan. Hier wordt door de gemeente en Ymere een ondernemershub op het Zonneplein ontwikkeld. Op het plein wordt ruimte beschikbaar gesteld waar lokale ondernemers kunnen werken en bedrijfsadvies kunnen krijgen van de afdeling Ondersteuning ondernemers. Vanuit de hub wordt gekeken hoe in het tuindorp een collectief van en voor de ondernemers opgezet kan worden met het Zonneplein als ontmoetingsplek.

Daarnaast kan de toekomstige hub ook gebruikt worden voor grotere vraagstukken, zoals duurzame energietransitie, over het gebied. Heesterveld District heeft in Zuidoost onder de quote “coole blend van creative, business & living” van bewoners, ondernemers, creatieven en bezoekers haar eigen vorm van collectiviteit gecreëerd. En ook daar is een gemeentelijk adviespunt voor ondernemers actief. Om de positieve kwaliteiten van een gebied uit te lichten en daarmee de unieke identiteit te vergroten bestaat de subsidieregeling gebiedsbranding. Door een unieke identiteit uit te dragen zal het gebied onderscheidend zijn van andere gebieden. Deze regeling is onlangs aangepast, waardoor ondernemerscollectieven een hoger bedrag kunnen aanvragen en hier frequenter aanspraak op kunnen maken. Als collectieven samenwerken is het mogelijk om een hoger bedrag aan te vragen. De subsidieregeling gebiedsgebonden ondernemersinitiatieven richt zich op activiteiten voor een schoon, veilig en aantrekkelijk gebied. En op activiteiten gericht op het versterken van de binding met bezoekers, zoals een evenement, een koor tijdens de kerstperiode, of een Keurmerk Veilig Ondernemen. Het versterken van samenwerking kan ook rond een of meerdere thema’s. Een voorbeeld hiervan is de koplopersgroep duurzame ondernemerscollectieven.

Sinds 2019 werken Amsterdamse ondernemerscollectieven aan projecten die duurzaamheid, circulariteit en/of de leefbaarheid in een gebied vergroten en vormen samen een koplopersgroep. Elke koploper gaat aan de slag met een eigen uitdaging. De eerste ronde van zes koplopers hebben hun projecten afgerond over onder andere het duurzamer of anders inzamelen van bedrijfsafval, het duurzamer bevoorraden van de ondernemers in een gebied of het verminderen van vervoersbewegingen met als doel een betere luchtkwaliteit. Een tweede groep koplopers is recent van start gegaan. De koplopers inspireren elkaar, vergroten hun kennis en netwerk en krijgen ondersteuning vanuit de gemeente om hun duurzame ambitie te realiseren. In de samenwerking tussen ondernemers speelt de straatmanager een belangrijke rol. Om het straatmanagement te stimuleren bestaat de subsidieregeling straatmanagement, waarmee de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 november 2021 Pagina 4 van 4

gemeente de eerste twee jaar 75 procent en de jaren daarna 50 procent van kosten subsidieert. De straatmanager speelt een actieve rol bij het ontwikkelen en versterken van een duurzame concurrentiepositie van het gebied. Hij is namens de ondernemers een verbindende schakel in de samenwerking tussen de ondernemers en is tevens de schakel met de gemeente, politie, vastgoedeigenaren en bewoners. Hij weet de ondernemers in zijn gebied te stimuleren tot samenwerken en te blijven investeren in het gebied. Juist in deze moeilijke tijden van de coronapandemie zien we dat ondernemers het belang ondervinden van een ondernemerscollectief. Zij zijn een sterke gesprekspartner voor de gemeente en de straatmanager speelt daarin een belangrijke rol. Vooral nu is het belangrijk om samen te werken en samen te investeren in het gebied om tot een volledig herstel te komen. In Nieuw-West, Noord en Zuidoost blijft het aantal ondernemerscollectieven achter in vergelijking tot de andere stadsdelen, dit ondanks de beschikbare subsidies om samenwerking te stimuleren. Samen met ondernemers brengen we in kaart waarom er maar weinig actieve en goedlopende ondernemersverenigingen en biz'en zijn in deze gebieden en welke factoren daarbij een rol spelen. Het lijkt erop dat veel ondernemers in die gebieden een formeel samenwerkingsverband vaak een te grote stap vinden.

Eerst is het nodig om laagdrempelige alternatieve vormen van samenwerking op te zetten. Daarmee werken we aan een aanpak om de organisatiegraad te verhogen in deze stadsdelen. Uw raad heeft daar in het Amsterdams Ondernemers Programma geld voor vrijgemaakt. Door de coronacrisis is dit initiatief naar dit jaar doorgeschoven. Tot slot, dit najaar vinden draagvlakmetingen plaats voor 21 biz-gebieden. Dit zijn twaalf doorstartende biz’en en negen nieuwe gebieden die zich willen verenigen, zodat zij in de herstelperiode kunnen inzetten op het versterken van hun gebied. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Victor Everhardt Wethouder Economische Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl