1.- RIB - Onderzoek betaalbaarheid

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 september 2025 Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie Zita Pels bestuurszaken.rd@amsterdam.nl Bewonersonderzoek naar betaalbaarheid van de warmtetransitie

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over de uitkomsten van het bewonersonderzoek naar de betaalbaarheid van de warmtetransitie voor bewoners in Amsterdam. Betaalbaarheid is een belangrijke randvoorwaarde in de warmtetransitie. De gemeente Amsterdam heeft daarom meegedaan aan een landelijk onderzoek in 16 verschillende gemeenten. De uitkomsten van het onderzoek gebruikt het college in de uitwerking van de nieuwe koers warmtetransitie waarover u op 3 juli een raadsinformatiebrief heeft ontvangen. Het onderzoek helpt om beter aan te sluiten bij de behoeftes van bewoners. Het onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd door Populytics en MSG Sustainable Strategies en onderdeel van een breder onderzoek dat in 16 gemeenten is uitgevoerd. In opdracht van Energie Beheer Nederland (EBN), de gemeente Amsterdam en 15 andere gemeenten is het onderzoek uitgevoerd. De landelijke en gemeentelijke onderzoeksrapporten zijn op 12 september 2025 gepubliceerd door EBN1 en op de gemeentelijke website2. Het doel van het onderzoek was te achterhalen wat bewoners verstaan onder een betaalbare warmteoplossing en welke waarden zij belangrijk vinden bij de overstap van aardgas naar duurzame alternatieven. In het onderzoek is gevraagd naar wat bewoners hun gemeente adviseren in de warmtetransitie. Dit betekent niet dat bewoners dezelfde keuzes zouden maken als consument.

Er zijn 15.000 willekeurige inwoners van Amsterdam met een brief gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek. In totaal hebben 1.103 Amsterdammers meegedaan met het onderzoek. Het onderzoeksbureau heeft de data gewogen per bewonerskenmerk waardoor de conclusies van het onderzoek representatief zijn voor alle inwoners van Amsterdam. Landelijk hebben zo’n 15.000 respondenten meegedaan aan het onderzoek verspreid over de 16 deelnemende gemeenten.

1

https://www.ebn.nl/feiten-en-cijfers/kennisbank/onderzoek-duurzame-warmte-september2025/ https://openresearch.amsterdam/nl/page/125986/inwonersonderzoek-in-amsterdam-over-debetaalbaarheid-van-duurzame 2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 september 2025 Pagina 2 van 2

Belangrijkste conclusies Uit het onderzoek in Amsterdam komen de onderstaande hoofdconclusies. De conclusies voor Amsterdam verschillen niet wezenlijk van de landelijke conclusies. • De meerderheid vindt het een (heel) goed idee om te stoppen met aardgas voor verwarmen, warm water en koken. Het gaat hierbij om 68% van de deelnemers. Een klein deel (12%) vindt het een (heel) slecht idee. Hier zijn Amsterdammers positiever dan het landelijk gemiddelde waarbij 61% het een (heel) goed idee en 17% het een (heel) slecht idee om te stoppen met gas. • Bewoners vinden het belangrijk dat zoveel mogelijk inwoners hetzelfde betalen voor duurzame warmte als voor gas, of minder. Vooral voor mensen met een krap budget. • Bewoners vinden het ook belangrijk dat energiebedrijven geen winstoogmerk heeft en transparant moet zijn. Verschillende groepen burgers vinden dit de belangrijkste kwestie als het gaat om de overstap naar duurzame warmte. Zij vinden dat het een basisprincipe moet zijn in het beleid rond de warmtetransitie. • Een ruime meerderheid vindt dat lage vaste kosten het belangrijkste zijn. Belangrijkste motivaties hiervoor waren de principes: de gebruiker betaalt en besparen moet lonen. Bewoners geven aan hogere maandlasten boven hogere eenmalige kosten te verkiezen.

• Voor een krappe meerderheid zijn kosten acceptabel in de warmtetransitie, maar voor een grote meerderheid moeten de kosten gelijkwaardig of minder zijn. Als bewoners op de stoel van de gemeente plaatsnemen lijkt een krappe meerderheid bereid te zijn hogere kosten te maken in de warmtetransitie t/m 2040 acceptabel te vinden als daar CO2-besparing en comfortverbetering in de winter én zomer tegenover staat. Voor een grote meerderheid, van bijvoorbeeld 70%, zijn weinig tot geen meerkosten acceptabel. Relevantie onderzoek in Amsterdamse context Voor de gemeente Amsterdam is het onderzoek waardevol. Het ondersteunt de inzet van de nieuwe koers in de warmtetransitie. Zo maakt dit college zich ervoor hard om de overstap van gas naar een duurzamer warmtealternatief voor de eindgebruiker tegen gelijkblijvende kosten of goedkoper te realiseren. Verder heeft het college het initiatief genomen om een publiek warmtebedrijf op te richten. Dit past bij de prioriteiten van bewoners waarin zij stellen dat een energiebedrijf moet opereren zonder winstoogmerk en transparant te werk moet gaan. De uitkomsten van het onderzoek worden tevens gebruikt in de gesprekken met het Rijk.

Daarbij benadrukt de gemeente Amsterdam onder andere dat de verdeling tussen variabele en vaste kosten voor bewoners moet veranderen en er meer Rijksbijdrage moet komen om de warmtetransitie voor bewoners betaalbaar te maken. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl