1. rib NSL monitor 2021.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 december 2021 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Egbert de Vries Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

NSL Monitor Luchtkwaliteit 2021, zichtjaar 2020

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeer ik u over de resultaten van de monitoring van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Deze monitoringsresultaten zijn conform verwachting. In de monitoringsrapportage van het RIVM wordt de ontwikkeling van de luchtkwaliteit geschetst in (o.a.) Amsterdam over het (zicht)jaar 2020. Belangrijkste conclusies NSL-monitoring De belangrijkste conclusie: de luchtkwaliteit in Amsterdam is in 2020 dusdanig verbeterd ten opzichte van de voorgaande jaren dat overal in de stad wordt voldaan aan de wettelijke EUgrenswaarden voor luchtkwaliteit. De resultaten zijn als volgt: -

-

-

-

Het aantal overschrijdingslocaties stikstofdioxideconcentratie (NO2) is gedaald van 3 knelpunten in 2019 naar 0 knelpunten in 2020. Het aantal straten met overschrijdingen is gedaald van 1 straat (Stadhouderskade) naar 0 straten. Voor de andere gemonitorde stoffen (fijnstof; PM10 en PM2.5) geldt dat Amsterdam al jaren (ruimschoots) voldoet aan de EU-grenswaarden. Daar is in 2020 geen verandering in gekomen. Dit geldt echter niet voor de WHO-norm, die veel strenger is. De bovengenoemde resultaten betekenen dat Amsterdam een belangrijke mijlpaal in het Actieplan Schone Lucht (ASL) heeft bereikt: “overal in de stad voldoen aan de Europese normen voor luchtkwaliteit.” De maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus hebben een gunstig effect op de luchtkwaliteit gehad, maar ook uit een aanvullende berekening, waarin het effect van de coronamaatregelen niet zijn meegenomen, blijkt dat er in 2020 overal aan de wettelijke normen wordt voldaan.

Monitoring luchtkwaliteit RIVM Het NSL is het programma waarin de rijksoverheid met decentrale overheden samenwerkt om overschrijdingen van de wettelijk vastgelegde Europese normen voor luchtkwaliteit terug te dringen. Het gaat daarbij om stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10 & PM2.5). Het RIVM stelt jaarlijks de NSL-monitoringsrapportage op, waarbij een berekening wordt gemaakt van de luchtkwaliteit op elke 100 meter wegvak van drukke straten in Nederland. De nu voorliggende monitoringsrapportage 2021 gaat over het zichtjaar 2020 en geeft prognoses voor 2030. Deze

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 december 2021 Pagina 2 van 4

rapportage is op 15 december 2021 aangeboden aan de Tweede Kamer door de Minister van I&W. De rapportage is te vinden op de: https://www.nsl-monitoring.nl/rapportages-en-documenten/ Resultaten luchtkwaliteit Amsterdam (zichtjaar 2020) De monitoringsrapportage van het RIVM laat zien dat de berekende jaargemiddelde concentraties stikstofdioxide (40,5 μg/m3) overal in Amsterdam onder de Europese normen liggen. Daarmee zijn ook de laatste 3 knelpunten, die in 2019 enkel nog aan de Stadhouderskade waren gelegen, opgelost. Voor stikstofdioxide zijn er ook nergens meer zogenoemde bijna knelpunten (met concentraties van meer dan 38,5 μg/m3). Voor fijnstof werd de wettelijke norm (evenals afgelopen jaren) nergens overschreden en zijn er ook geen bijna knelpuntlocaties. De daling van het aantal overschrijdingen kent verschillende oorzaken:  De Amsterdamse maatregelen die zorgen voor een (verdere) verschoning van het rondrijdende wagenpark (zoals de stimuleringsregelingen en milieuzones) en een vermindering van voertuigkilometers (zoals verkeerscirculatiemaatregelen).  De langjarige landelijke trend van dalende achtergrondconcentraties. Dit komt voornamelijk door de strengere emissie-eisen en de daarmee dalende emissies voor o.a. het wegverkeer in ons land alsmede in de landen die lid zijn van de Europese Unie.

 Externe invloeden zoals weer en wind; 2020 was een relatief warm en zonnig jaar (onder invloed van zonlicht wordt stikstofdioxide afgebroken).  Maatrelen tegen de verspreiding van het Corona-virus; als gevolg van de maatregelen nam onder andere het aantal voertuigkilometers op de weg sterk af. Dit heeft een gunstig effect op achtergrondconcentraties en lokale concentratiebijdragen van het wegverkeer. Onderstaande tabel geeft een historisch overzicht van het aantal (straten met) knelpunten stikstofdioxide per kalenderjaar (voor de periode 2013 t/m 2020). Resultaten NSL-monitoring NO₂ concentratie Zichtjaar

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Aantal straten met knelpunten#

11

9

4

6

9

3

1

0

Aantal knelpunten#

46

32

12

23

33

18

3

0

# een knelpunt staat gelijk aan 100m rijrichting met een overschrijding.

Prognose RIVM De trend in Amsterdam staat niet op zichzelf. Het RIVM ziet een jarenlange daling van de gemiddelde concentraties stikstofdioxide in Nederland. Het RIVM verwacht dat deze dalende trend zich de komende jaren voorzet, maar wel afvlakt. De dalende maar afvlakkende trend komt overeen met de analyses van de GGD. Dit jaar bent u hierover geïnformeerd middels het rapport ‘Meetresultaten luchtkwaliteit 2020 Amsterdam’. De NSL-monitoring bevat ook berekeningen voor het toekomstige zichtjaar 2030. Op basis hiervan kan de haalbaarheid van de ASL-doelstellingen m.b.t. het voldoen aan WHO-

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 december 2021 Pagina 3 van 4

advieswaarden worden getoetst. In het ASL is de ambitie geformuleerd om in 2030 te voldoen aan de WHO-advieswaarden op stikstofdioxide en fijnstof. Deze ambitie is in 2020 landelijk omarmd middels de ondertekening van het Schone Lucht Akkoord (SLA), waaraan het Rijk, alle provincies en een groot aantal (grote) gemeenten zich hebben gecommitteerd. Over de stand van zaken ten aanzien van het voldoen aan de WHO-advieswaarden wordt u geïnformeerd via de jaarlijkse ASLmonitor. Het verschil tussen meten en berekenen wordt kleiner Er bestaan verschillen tussen de door het RIVM berekende stikstofdioxide-concentraties en de door de GGD Amsterdam gemeten concentraties. De door de GGD Amsterdam gemeten concentraties zijn over het algemeen hoger. Amsterdam baseert daarom haar luchtkwaliteitsbeleid en de bijbehorende maatregelen op zowel de berekende resultaten van het RIVM als op de resultaten van de metingen van de GGD. Het verschil tussen meten en berekenen is in 2020 kleiner dan in 2019, namelijk: 1,2 μg/m³ in 2020 ten opzichte van 1,9 μg/m³ in 2019. Inwerkingtreding Omgevingswet en toekomst NSL-monitoring In 2022 zal de NSL-monitoring voor het laatste jaar plaatsvinden. Dit is het directe gevolg van de geplande inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 juli 2022.

Het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat werkt samen met de NSL-partners aan een goede afronding van het NSLprogramma. In de Omgevingswet is opgenomen dat de luchtkwaliteit gemonitord moet blijven worden in zogenaamde aandachtsgebieden. De agglomeratie Amsterdam is daar een voorbeeld van. De verwachting is dat de bijbehorende monitoringssystematiek op eenzelfde/vergelijkbare wijze wordt ingericht als binnen het NSL. Actieplan Schone Lucht (ASL) en Schone Lucht Akkoord (SLA) De luchtkwaliteit in Amsterdam is nog lang niet overal goed genoeg. Het ASL, dat in oktober 2019 is vastgesteld, biedt daarom een pakket aan maatregelen om te komen tot gezonde lucht in de stad. Uitgangspunt van het ASL is het voldoen aan de WHO-advieswaarden voor luchtkwaliteit in 2030 én tegelijkertijd het realiseren van een CO2-reductie van 9%. De WHO-advieswaarden zijn voor stikstofdioxide gelijk aan de wettelijke EU-normen. Voor fijnstof zijn de WHO-advieswaarden strenger en bijna nergens in Amsterdam worden deze waarden gehaald. Deze ambities zijn eveneens vastgesteld in het Schone Lucht Akkoord, dat in 2020 door het Rijk, alle provincies en veel (grote) gemeenten is ondertekend. De voortgang van het ASL wordt gemonitord door onder andere jaarlijks te inventariseren wat de samenstelling van het rondrijdend wagenpark in Amsterdam is.

Ook de voortgang van de maatregelen die in het ASL beschreven staan, wordt in kaart gebracht. Middels de jaarlijkse monitor (die bij vaststelling van het ASL is toegezegd) wordt de Raadscommissie MLW hiervan op de hoogte gehouden. Aanscherping van de WHO-advieswaarden In 2021 zijn de WHO-advieswaarden voor zowel stikstofdioxide en fijnstof (stevig) aangescherpt. Wegens de grote afhankelijkheid van omliggend beleid, bekijkt Amsterdam in gezamenlijkheid met de SLA-partners welke consequenties er aan de nieuwe WHO-advieswaarden moeten en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 december 2021 Pagina 4 van 4

kunnen worden verbonden. Een visie hierop volgt begin 2022. Hierover zal de Raadscommissie MLW te zijner tijd worden ingelicht. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl