1. RIB Monitor Kantoren Amsterdam - 1 jan 2024.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 oktober 2024 Economische Zaken Sofyan Mbarki Chee-Key Teoh (Grond & Ontwikkeling), c.teoh@amsterdam.nl, 0648449717

Onderwerp

Monitor kantoren Amsterdam – stand van zaken 1-1-2024

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt de Monitor kantoren Amsterdam – stand van zaken 1-1-2024 die wordt opgesteld om de ontwikkelingen met betrekking tot de kantorenmarkt inzichtelijk te maken. In de Monitor kantoren is aandacht voor de kantorenvoorraad, de kantorenleegstand en de kantooropleveringen. Met deze brief informeert het college u over de monitorresultaten. Onzekere vooruitzichten op de markt De ECB renteverlaging en prognose op toekomstige ontwikkelingen hieromtrent leiden tot een daling van de financieringsrente. De rentedaling lijkt hiermee soelaas te bieden voor verdere afwaarderingen. De financieringsmogelijkheden of renovatie- en nieuwbouwontwikkelingen zijn echter nog zeer krap in het licht van het toegenomen risicoprofiel voor kantoorvastgoed en verscherpte financieringsbeleid van financiers. De financiële haalbaarheid en rendementen staan hiermee onder druk voor kantoorontwikkelingen (nieuwbouw, renovatie en transformatie). Kantorenvoorraad blijft stabiel De kantorenvoorraad in Amsterdam blijft in de tweede helft van 2023 nagenoeg stabiel op 6,1 miljoen m2 verhuurbaar vloeroppervlakte (kantoren ≥ 500 m2 verhuurbaar vloeroppervlakte). Dit geldt ook voor kleine kantoren (241.000 m2). Kantorenleegstand stijgt naar 7,8% De kantorenleegstand is aan het oplopen (in de tweede helft van 2023 van 7,2 naar 7,8%).

Dit komt met name door een verruiming van het aanbod als gevolg van de oplevering van nieuwe, moderne kantoorpanden die op voorhand niet voorverhuurd zijn. De beschikbaarheid van deze moderne kantoorpanden leidt tot een verhuisketen waarbij met name verouderde kantoorpanden op slecht bereikbare locaties te kampen hebben met toenemende leegstand. Toenemende verschillen op kantoorlocaties Met name de veranderende huisvestingsvoorkeuren van kantoorgebruikers leiden tot een enorme druk op locaties die goed bereikbaar zijn met het OV en waar moderne kantoorpanden beschikbaar zijn. Locaties die slechter bereikbaar zijn of waar het kantooraanbod relatief verouderd is hebben juist te maken met een vraaguitval en toenemende leegstand.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Monitor Kantoren Amsterdam – stand van zaken 1-1-2024

Datum 10 oktober 2024 Pagina 2 van 2

Omstandigheden voor transformatie/renovatie uitdagend Onderdeel van het verbeteren van het verouderde kantooraanbod is het optimaliseren van energieprestaties bij renovatie. Echter de oplopende leegstand en het verscherpte financieringsbeleid van financiers leiden ertoe dat het verkrijgen van financiering voor renovatie of verduurzaming moeilijk rond te krijgen is. Gebouweigenaren stellen investeringen in verduurzaming uit. Veranderde omstandigheden op de kantorenmarkt De marktomstandigheden voor kantoorontwikkeling zijn onzeker. De verwachting is dat de oplevering van nieuwe kantoorpanden en verandering van kantoorgebruik na corona (hybride werken) in de loop van 2024 zal leiden tot een leegstand van ca. 9%. Dit geldt met name voor specifieke locaties, bijvoorbeeld minder goed bereikbare locaties. Daarnaast veroorzaken netcongestie en duurzaamheidseisen onzekerheid bij investeringsbeslissingen voor nieuwbouw of transformatie. Aangezien in de grondexploitaties gerekend wordt met de uitgifte van de grond aan kantoren heeft dit mogelijk gevolgen voor het gemeentelijke Vereveningsfonds. Conclusie Het college is van mening dat de kantorenmarkt is veranderd en Amsterdam toe is aan de actualisatie van de Kantorenstrategie.

De actualisatie zal reflecteren op de veranderende omstandigheden van de kantorenmarkt en daarnaast de planvoorraad in de Kantorenstrategie en de streefgetallen in het Kantorenplan actualiseren. De oorspronkelijke planning waarin de actualisatie in dit jaar gereed zou zijn, wordt niet gehaald door de snel veranderde omstandigheden op de kantorenmarkt. De toegenomen de leegstand met name op incourante locaties en de onzekerheid bij investeringsbeslissingen door netcongestie en duurzaamheidseisen bij nieuwbouw of transformatie vragen om een ingrijpender herziening van de Kantorenstrategie dan voorzien. Het college zal begin 2025 de Kantorenstrategie actualiseren en ter besluitvorming aan de gemeenteraad aanbieden. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken Bijlage 1. Monitor kantoren Amsterdam – stand van zaken 1-1-2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl