1. RIB Informeren over de voortgang van de Strategie Innovatiedistricten.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 oktober 2025 Economische Zaken Sofyan Mbarki Economische Zaken en Cultuur (bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl)

Onderwerp

Voortgang Strategie Innovatiedistricten

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Innovatie wordt steeds belangrijker. Uit het Draghi-rapport (2024) weten we dat nieuwe innovaties niet alleen noodzakelijk zijn om maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatopwarming tegen te gaan, ook om onze economie te laten floreren en om onze strategische autonomie te behouden in een veranderende geopolitieke situatie. Europa, Nederland en Amsterdam kunnen en moeten hieraan bijdragen. Amsterdam is een stad met een sterk innovatief klimaat, maar we kunnen nog veel meer doen om innovatie te stimuleren. Als Amsterdam zetten wij ons in voor een sociaal rechtvaardige, ecologisch duurzame en economisch vitale samenleving vanuit verschillende opgaves. Dit doen wij vanuit de Economische Visie “Een nieuw Amsterdams economisch peil” en de onderliggende opgaven: a) Amsterdams Ondernemerschap b) Versterken van Innovatie en Impact Ecosystemen c) Ruimte voor Werk en Voorzieningen d) Economisch Arbeidsmarktbeleid e) Ondernemend Duurzaam Het Impulsproject “Amsterdam Open Tech en Innovatie Hub” wat zich op de onderstaande twee pijlers richt en waarover u in de commissie van 10 september geïnformeerd bent, bouwt voort op deze vijf opgaven: 1) Het versterken van de doorgroei van innovatieve bedrijven: gericht op het verbeteren van de infrastructuur voor scale-ups en versterken van de internationale profilering van Amsterdam als techstad.

2) Het versterken van de verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en innovatie: het verbeteren van de samenwerking en kruisbestuiving tussen onderwijs- en kennisinstellingen (MBO, HBO en WO), investeerders en bedrijven om innovaties Sneller naar de markt te brengen – met focus op kansrijke crossovers met tech en AI.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 2 van 6

De voorliggende brief gaat dieper in op een onderdeel van de opgave Ruimte voor Werk en Voorzieningen, namelijk de uitvoering van de Strategie Innovatiedistricten. We werken aan het behouden en versterken van innovatiedistricten. Om de samenwerking tussen het bedrijfsleven en kennisinstellingen te bevorderen moet er fysieke ruimte zijn om initiatieven op te kunnen pakken. Met de Strategie Innovatiedistricten stimuleren we de ontwikkeling van kennisclusters en campussen tot innovatiedistricten in Amsterdam. We zetten hierbij in op het stimuleren van samenwerking, het verstevigen van de governance en netwerken en op het creëren van zichtbaarheid en de realisatie van maatschappelijk impact. Daarnaast werken we als gemeente aan het behouden en creëren van complete stad/vitale buurten met een passende balans tussen wonen, werken en voorzieningen. Ook voor innovatiedistricten zetten we vanuit complete stad/vitale buurten in op een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen. Het doel is om innovatiedistricten bij te laten dragen aan, en te verbinden met, omliggende buurten, de stad en de regio. Een van de manieren waarop we dat doen is via de Strategie Innovatiedistricten, door u vastgesteld in december 2023.

Bij de vaststelling is aangegeven dat u periodiek een update krijgt van activiteiten die spelen in de innovatiedistricten, zodat u ziet wat er zich afspeelt in de verschillende districten in de stad. Aan de hand van de volgende vier punten ontvangt u een overzicht met voorbeelden: 1. Veelbelovende innovaties en initiatieven op de innovatiedistricten. 2. Impact voor omliggende buurten. 3. Verbinding innovatiedistricten en MBO. 4. Doorontwikkeling vanuit de Strategie Innovatiedistricten.

1. Veelbelovende innovaties en initiatieven Hieronder volgt een aantal veelbelovende recente innovaties rondom nieuwe technologieën, onderwijs of maatschappelijke vraagstukken, afkomstig uit een Amsterdams innovatiedistrict. Dit ter kennisname en/of ter inspiratie. Kenniskwartier Zuidas Op woensdag 14 mei 2025 heeft Hare Majesteit Koningin Máxima de deuren van het Research & Diagnostiek Centrum Adore in Amsterdam geopend. Adore is de grootste onco-neuro-campus ter wereld. Bij neurologisch onderzoek naar dementie gaat het volgens Arjen van der Zee (Amsterdam UMC) “om een tekort aan cellen”. Bij kankeronderzoek, de oncologie, gaat het juist om te veel cellen. Die twee disciplines ontmoeten elkaar in het RDC ADORE. Hier gaan neuro- en kankeronderzoekers samenwerken om de grootste vraagstukken binnen kanker en hersenziekten, zoals alzheimer en MS, te ontrafelen. Life Science District Op het Amsterdam UMC in Zuidoost wordt onderzoek gedaan naar een nieuwe manier van patiënten verdoven. Namelijk door middel van een vloeistof in plaats van met gas. Dit zorgt voor een enorme vermindering van CO2 uitstoot. Het doel is nu om deze methode wereldwijd te

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 3 van 6

verspreiden. Ter illustratie: als deze methode wereldwijd geadopteerd wordt, scheelt dat jaarlijks net zo veel CO2 als het land Denemarken per jaar uitstoot. Marineterrein Codam zet zich in voor meer inclusieve toegang tot tech-onderwijs. Ze zijn opnieuw gestart met een opleidingstraject voor mensen zonder startkwalificatie. Het doel is om in 2025 ten minste 200 nieuwe studenten te verwelkomen. Daarnaast is Codam bezig met de ontwikkeling van een nieuwe leergang rond Verantwoorde Technologie en Ethiek. Daarin worden studenten niet alleen technische vaardigheden bijgebracht, maar ook kritisch nadenken over de maatschappelijke impact van technologie. Dit ontwikkelen ze vanuit de Kenniscoalitie Marineterrein, waar ook de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten en het AMS Institute bij betrokken zijn. Knowledge Mile Het onderzoek 'Preventie van geldzorgen, schulden en armoede: verschillende typen interventies in kaart' is in de prijzen gevallen. Het is de winnaar van de allereerste Onderzoek met Impact Award van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Anna Custers, lector Armoede Interventies aan de HvA, nam met collega's uit het consortium de prijs in ontvangst op de SZW Wetenschapsdag in maart jongstleden. Samen met de Hogeschool Utrecht en Universiteit Leiden werkte het HvA-lectoraat aan het onderzoek mee.

2. Impact voor omliggende buurten De gemeente stimuleert de innovatiedistricten om zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij hun directe omgeving en op zaken die spelen in de stad. Zowel in de gebiedsontwikkeling, maar ook in de programmering van activiteiten en in onderzoek. Zo openen we deze gebieden steeds meer voor alle Amsterdammers en sluiten de activiteiten in de innovatiedistricten steeds beter aan op de behoeften van Amsterdammers. Dit noemen we ook wel ‘outreach’. De HvA heeft in samenwerking met de gemeente en de verschillende innovatiedistricten in de stad het handboek ‘Innovatiedistricten Amsterdam’ samengesteld. Dit is een handboek met casestudy's en aanbevelingen voor outreach’ geschreven (tevens te vinden op open research onder diezelfde naam voor de geïnteresseerden). Dit handboek biedt een overzicht van outreach activiteiten die al plaatsvinden en ook van aanbevelingen hoe de innovatiedistricten beter kunnen sluiten op de omgeving. De innovatiedistricten gaan hiermee aan de slag. Hieronder presenteren we een selectie van de activiteiten die op dit moment spelen. Amsterdam Science Park Het Amsterdam Science Park begint in september 2025 in samenwerking met de Gemeente met een zogenaamd ‘Outreach’ programma. ‘Outreach’ wil zeggen: hoe betrekken we de omliggende buurten beter bij wat er op het Science Park gebeurt.

Studenten van het Amsterdam University College gaan samen met de Science & Business organisatie aan de slag om de activiteiten op het Science Park beter zichtbaar te maken en ook om het Science Park beter te verbinden met de omliggende buurten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 4 van 6

Roeterseilandcampus De Roeterseilandcampus is samen met het Universiteitskwartier gestart met een project ‘Meer impact met innovatiedistricten voor de directe omgeving’. Doel van dit project is om tot een social impact agenda te komen, waarmee innovatiedistricten structureler vorm kunnen geven aan de sociaaleconomische en ruimtelijke functie in de directe omgeving (gebiedsontwikkeling en inzet van kennis en talent). Hiervoor wordt een Omgevingsanalyse uitgevoerd, waarbij ruim 170 partijen zijn benaderd. Dit zijn culturele en sociale instellingen, maar ook mkb en grote bedrijven. Het project wordt deels door de gemeente Amsterdam gefinancierd. Het project dient nadrukkelijk als proefproject voor andere innovatiedistricten én voor de ontwikkeling van een aanpak die we ook kunnen uitbreiden naar andere stadsdelen. Marineterrein Het ‘Amsterdam Time Machine’ is een samenwerkingsproject tussen twee innovatiedistricten (Universiteitskwartier & Marineterrein) waarbij ook het Scheepvaartmuseum, de gemeente en Defensie/Marine bij betrokken zijn. Doelstelling van het project is om de ontwikkeling en innovaties van het Marineterrein door de eeuwen heen zichtbaar te maken. Door middel van zowel digitale middelen als publieksactiviteiten, wordt getracht de verbinding tussen het Marineterrein en de rest van de stad goed weer te geven.

3. Verbinding innovatiedistricten en MBO Innovatiedistricten zijn traditioneel gebieden die gedomineerd worden door hbo- en woonderwijs. We hebben echter een groot tekort aan mbo geschoold talent. Samen met de kennisinstellingen proberen we de mbo-instellingen in Amsterdam zo goed mogelijk te verbinden met de innovatiedistricten. Hieronder twee voorbeelden van hoe we dat doen. Nieuwe Meer Het Stagepact is een samenwerking tussen de gemeente Amsterdam, scholen en bedrijven. PwC werkt samen met ISS (Integrated Facility Management) en stelt ruimte, middelen en kennis beschikbaar om jaarlijks diverse MBO studenten een volwaardige opleiding te geven. Dit doet ISS in nauwe samenwerking met ROC Amsterdam. Daarnaast worden statushouders, stagiaires en mensen vanuit de participatiewet kansen geboden om een volwaardige rol in de maatschappij te kunnen vervullen. Dit wordt binnen PwC – ISS per kwartaal gemonitord. De Plantijn / Health Innovation District (Hid) Het Hid en ROC Amsterdam willen een innovatieve leeromgeving oprichten waar begeleiders van het Hid, docenten en studenten van het ROC samenwerken. Deze omgeving biedt studenten de mogelijkheid om praktijkervaring op te doen met moderne apparatuur, wat de leerervaring verrijkt en de praktijkgerichte vaardigheden verbetert. De planning is om in januari 2026 de leeromgeving in gebruik te nemen.

Het oprichten van de leeromgeving heeft verschillende doelen:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

I.

II.

III.

Datum 1 oktober 2025 Pagina 5 van 6

Het vergroten van de instroom van studenten naar de Laboratoriumopleiding door het enthousiasmeren van leerlingen en studenten voor het vak en het verkleinen van het gat tussen opleiding en praktijk, vooral door een nauwere samenwerking tussen de opleiding en de negentien bedrijven op het Hid; Het verminderen van de uitval in met name het eerste en het tweede jaar. Ze verwachten dat uitval vermindert, omdat studenten eerder gemotiveerd raken doordat ze al vroeg in de studie op een laagdrempelige manier in aanraking komen met het werkveld en nieuwe technologische ontwikkelingen in hun vak; Het verminderen van de tekorten aan medewerkers bij de bedrijven op het Hid en partners. Door studenten beter voor te bereiden op de praktijk verwachten ze dat meer studenten zullen instromen naar de bedrijven met wie samengewerkt wordt. Tijdens het project worden studenten al ingewerkt in de praktijk wat bijdraagt aan een goede overstap van onderwijs naar arbeidsmarkt.

4. Doorontwikkeling van de innovatiedistricten Het bureau ARUP heeft een verkenning afgerond waarin zij de acties in de uitvoering van de Strategie Innovatiedistricten hebben geprioriteerd. Het belangrijkste advies is de innovatieve ecosystemen te organiseren op stads-, thematisch- en districtsniveau. Dit moet ervoor zorgen dat er beter op gezamenlijk niveau acties kunnen worden ondernomen. Hier zijn we momenteel druk mee bezig. Stadsbreed hebben we het Netwerk Innovatiedistricten Amsterdam opgezet, waar stakeholders uit alle innovatiedistricten samenkomen om kennis uit te wisselen en gezamenlijke uitdagingen te tackelen. Samen met de stakeholders zijn we ook in gesprek om in de individuele districten waar dit nog niet gelukt is een mate van organisatie aan te brengen. Op thematisch niveau werken we samen met een groot aantal partijen uit de stad aan de propositie van de Amsterdamse kenniseconomie. Amsterdam kent een grote verscheidenheid van technologische specialisaties. Daarnaast zijn de innovatiedistricten ruimtelijk gefragmenteerd en is het soms niet helder voor het Rijk waar de innovatievekracht van Amsterdam ligt. Dit kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de Nationale Technologie Strategie die januari 2024 door het ministerie van EZ naar buiten is gebracht en waar Amsterdam beter op aangehaakt kan zijn.

Daarom werken we aan het opstellen van een gezamenlijk propositie waar de Amsterdamse stakeholders en als gemeente achter kunnen staan. Hier wordt u in een volgend stadium uiteraard over geïnformeerd. Tot slot wordt er momenteel onderzoek gedaan naar de (on)mogelijkheden rondom ‘regelluwe zones’ in de innovatiedistricten. Omdat innovaties vaak de grenzen van het mogelijke opzoeken, lopen zij soms onbedoeld vast op bestaande regelgeving. Denk bijvoorbeeld aan beperkingen bij experimenteren in de openbare ruimte (zoals met drones), afvalverwerking van specifieke materialen of lange wachttijden voor bepaalde vergunningen. We willen daarom eerst duidelijk in kaart brengen wat binnen de huidige wetgeving wel mogelijk is en welke risico's dat met zich meebrengt. Vervolgens kunnen we beoordelen wat wel en niet wenselijk is.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 6 van 6

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl