1. Raadsvoordracht.pdf

Gemeenteraad

VN2023-004296 Bijzondere Projecten

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Agendapunt

3

Datum besluit

B&W 14 maart 2023 Onderwerp

Kennisnemen van de rapportage vierde kwartaal 2022 programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam en beschikbaar stellen van € 3,3 miljoen voor project Renovatie Piet Heintunnel t.l.v. de middelen van het overkoepelende programma (indexering/risicovoorziening) De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van de rapportage van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam over het vierde kwartaal van 2022, met als belangrijkste gebeurtenissen: a. De openstelling van de Piet Heintunnel is vertraagd als gevolg van veiligheidsrisico’s die uit de laatste testen zijn gebleken. In december zijn deze punten opgelost, waarna de tunnel op 20 januari 2023 is opengesteld. b. Het uitvoeringsbesluit en het bijbehorend kredietbesluit voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam zijn conform planning door het gemeentebestuur genomen, waardoor het project nu kan starten met de uitvoeringsfase. c. De voorbereiding van de software-aanpassingen aan de Michiel de Ruijtertunnel vergt meer tijd, waardoor de werkzaamheden die nu in de zomer 2023 gepland staan opnieuw zullen worden ingepland (in overleg met Stadsregie). d. Door verleende kredieten voor de uitvoering van de nieuwe verkeerscentrale en voor compensatie van prijsstijgingen is het totaal aan het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) beschikbaar gestelde krediet afgelopen kwartaal gestegen naar € 289,4 miljoen. e. Het eerder gerapporteerde risico met betrekking tot de hoogte van het beschikbare risicobudget op programmaniveau is wat betreft de hoge prijsstijgingen in het fysiek domein nog steeds aan de orde.

Het vraagstuk omtrent indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente. De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode 2022 en verder is eind vierde kwartaal 2022 begroot op € 2,2 miljoen. 2. Voor project Renovatie Piet Heintunnel € 3,3 miljoen beschikbaar te stellen ten behoeve van prijsstijgingen over 2021/2022 en verrekening van minderwerk en hiervoor een budgettair neutrale verschuiving door te voeren van het krediet van het overkoepelende programma (indexering/ risicovoorziening) naar het krediet voor project Renovatie Piet Heintunnel. Wettelijke grondslag

• Art. 160, lid 1 onder a Gemeentewet: voeren dagelijks bestuur van de gemeente. • Artikel 160, lid 1 onder b Gemeentewet: Het college is in elk geval bevoegd beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast.

Gegenereerd: v1.1

1

Gemeenteraad

VN2023-004296 Bijzondere Projecten

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

• Art. 169 lid 1 en 2 Gemeentewet: Het college en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de raad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur. Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. • Art. 189 lid 1 jo. art. 212 lid 1 Gemeentewet en art. 5 Financiële verordening Amsterdam 2023: • lid 1: De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting: a. de totale lasten en baten op programmaniveau en de lasten en baten per onderdeel daarvan als het programma is onderverdeeld; b. de mutaties in reserves op programmaniveau en per onderdeel daarvan als het programma is onderverdeeld; c. de in de begroting opgenomen investeringsruimte van een portfolio; d. het overzicht algemene dekkingsmiddelen; e. het overzicht kosten van overhead; f. de geraamde vennootschapsbelasting. • lid 2: Het college legt investeringsruimte die in de loop van het jaar benodigd is en niet in de begroting is opgenomen ter vaststelling aan de raad voor. • lid 5: De raad autoriseert met het vaststellen van een begrotingswijziging het aanpassen van de begroting waar de wijziging de onder lid 1 genoemde onderdelen raakt. Bestuurlijke achtergrond

De voorgeschiedenis van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is lang. Zo is in 2009 gestart met de Renovatie Amsterdamse Wegtunnels met het besluit tot een combinatie van de doelstellingen zoals ingegeven door de nieuwe wetgeving (Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels, Warvw) en het noodzakelijk groot onderhoud aan de Amsterdamse wegtunnels. In de Warvw, in werking getreden in 2006, en in het Bouwbesluit 2012 zijn veiligheidseisen vastgelegd voor nieuwe wegtunnels. Met de wijziging van de Warvw in 2013, is de overgangstermijn waarop ook alle bestaande wegverkeerstunnels aan dit wettelijk veiligheidsniveau moeten voldoen, gesteld op 1 mei 2019. Op 28 maart 2019 is de raad geïnformeerd over de veiligheidssituatie in de Piet Heintunnel per 1 mei 2019 en het maatregelenpakket om het veiligheidsniveau zoveel mogelijk te verhogen, waaronder het instellen van een vrachtwagenverbod voor de periode van 1 mei 2019 tot de start van de renovatie. Op 29 april 2019 heeft de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied het gedoogbesluit genomen, zodat de Piet Heintunnel tussen 1 mei 2019 en 30 juni 2021 in gebruik mocht blijven (met uitzondering van het vrachtverkeer). Op 4 juni 2019 heeft het college het programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam vastgesteld (ZD2019-004012). De raad heeft op 11 juli 2019 kennisgenomen van dit programmaplan.

Binnen dit programma vallen de projecten Renovatie Piet Heintunnel, Aanpassingen aan de Michiel de Ruijtertunnel, Renovatie Amsterdam Arenatunnel en Vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam. In de raadsvergadering van 10 en 11 juli 2019 zijn de kredieten voor deze projecten vastgesteld en op 27 november 2019 heeft de gemeenteraad het uitvoeringskrediet voor de aanpassingen aan de Michiel de Ruijtertunnel (raadsbesluit 1923.19) en Renovatie Piet Heintunnel (raadsbesluit 1924/19) beschikbaar gesteld. Op 1 juli 2020 zijn de Nota’s van Uitgangspunten voor de projecten Renovatie Amsterdam Arenatunnel (raadsbesluit 753/20) en Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (raadsbesluit 754/20) door de gemeenteraad vastgesteld. Op 1 september 2020 is via een brief aan de gemeenteraad de latere start van werkzaamheden gemeld voor de start van de uitvoering van de projecten Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel en Renovatie Piet Heintunnel. Op 4 november 2020 heeft de raad ingestemd met de eerste aanspraak van de risicovoorziening (budget neutrale verschuiving van € 10,5 miljoen naar project Renovatie Piet Heintunnel en €1,5 miljoen naar project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel). (raadsbesluit 225/1206) Op 17 december 2020 heeft de raad ingestemd met het beschikbaar stellen van een investeringskrediet voor afronding van de voorbereidingsfase project Vernieuwing Verkeerscentrale

Gegenereerd: v1.1

2

Gemeenteraad

VN2023-004296 Bijzondere Projecten

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Amsterdam en realisatie Proof of Concept (raadsbesluit 363/1557) en een investeringskrediet voor de voorbereiding van de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel en realisatie van Bediening, Bewaking en Besturing van deze tunnel (raadsbesluit 364/1559). Op 11 november 2021 heeft de raad de Begroting 2022 vastgesteld en daarin het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel in portefeuille gehouden. Op 22 juni 2022 heeft de gemeenteraad twee aanvullende indexeringsbudgetten beschikbaar gesteld voor het programma AWA (indexering 2020 ter grootte van € 3,6 miljoen, raadsbesluit 2022-110; indexering 2021 ter grootte van € 6,8 miljoen, raadsbesluit 2022-133). Onderbouwing besluit

1. Kennisnemen van de rapportage van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam over het vierde kwartaal van 2022. Nadere toelichting op de belangrijkste gebeurtenissen: a. De Piet Heintunnel is niet zoals gepland op 2 december 2022 weer opengegaan voor het verkeer. Uit de laatste testen (eind november 2022) zijn veiligheidsrisico’s naar voren gekomen die niet voor 2 december konden worden opgelost. Als gevolg hiervan is de openstelling van de tunnel een aantal weken uitgesteld. In december zijn de veiligheidskritische bevindingen opgelost en is geconstateerd dat de tunnel voldoet aan de vooraf gestelde eisen. De aanvaarding van de tunnel (oplevering van Alliantie naar project/programma AWA) heeft op 20 december 2022 plaatsgevonden. Vervolgens is de tunnel door project/programma AWA op 22 december 2022 overgedragen aan de tunnelbeheerder. De tunnelbeheerder heeft vervolgens de laatste informatie, inclusief het aanvullend advies van de veiligheidsbeambte, aan de Omgevingsdienst verstrekt ten behoeve van de openstellingsvergunning. De vergunning is vervolgens verleend op 17 januari 2023 waarna de Piet Heintunnel is opengesteld op 20 januari 2023. b.

Eind 2o22 zijn het uitvoeringsbesluit (15 november 2022 door het College van B&W) en het bijbehorend kredietbesluit (22 december 2022 door de gemeenteraad) voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam genomen, conform planning, waardoor het project nu kan starten met de uitvoeringsfase. De aanbesteding voor het nieuw te realiseren gebouw start in het eerste kwartaal 2023. c. Voor de resterende werkzaamheden aan de software van de Michiel de Ruijtertunnel is gewerkt aan het uitvoeringsontwerp en aan de voorbereiding voor de eerste pre-testen die gepland staan voor februari 2023. Het verwerken van een wijziging op het raakvlak tussen de verschillende besturingsinstallaties en de afstemming van deze raakvlakken tussen de verschillende ontwerpen heeft meer tijd gekost dan gepland. Op dit moment wordt bekeken hoe deze vertraging kan worden geminimaliseerd waarbij begin 2023 in afstemming met Stadsregie het definitieve tijdvenster wordt bepaald van de werkzaamheden tijdens circa negen nachten die na de zomer vallen.

Gegenereerd: v1.1

3

Gemeenteraad

VN2023-004296 Bijzondere Projecten

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

d. Financiën: Door de afgelopen kwartaal verleende kredieten voor de uitvoering van de nieuwe Verkeerscentrale en de compensatie van prijsstijgingen is het totaal aan het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam beschikbaar gestelde krediet afgelopen kwartaal gestegen naar € 289,4 miljoen. In totaal is voor een bedrag van € 198,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 184,1 miljoen betaald. Bij de begroting worden jaarlijks aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen. Voor prijsstijgingen die zijn opgetreden in 2022 zal een aanvraag worden gedaan bij de Voorjaarsnota 2023. Zoals eerder aangegeven zijn de prijzen aanzienlijk gestegen (zie ook onder Risico’s). Ten behoeve van het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) is een deel van het risicobudget op programmaniveau ingezet. Deze neutrale wijziging is 22 december 2022 akkoord bevonden door de raad. e. Risico’s: De prognose voor het tekort aan risicobudget voor de dekking van de indexeringen over de periode 2022 en verder is eind vierde kwartaal 2022 begroot op € 2,2 miljoen. Het vraagstuk van indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen in het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente.

Door het Programma AWA worden de effecten van de prijsstijgingen gevoeld doordat de uurtarieven van ingehuurde medewerkers al jaren gemaximeerd zijn en niet geïndexeerd worden, waardoor de praktijk is dat medewerkers sneller dan voorheen hun contract niet uitdienen. Momenteel wordt een integrale risicoanalyse gemaakt voor het Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam voor wat betreft de resterende scope na openstelling Piet Heintunnel en het daartoe benodigde onvoorzien budget op programmaniveau. Hierover zal in de voortgangsrapportage over het eerste kwartaal 2023 worden gerapporteerd. f. IJ-tunnel en Amsterdam Arenatunnel: Voor wat betreft de wegtunnels waarvan de renovatie niet in de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is opgenomen: • IJ-tunnel: In de begroting 2023 is € 30 miljoen opgenomen, waarmee (een deel van) het benodigde budget voor de noodzakelijke vervangingswerkzaamheden in de IJ-tunnel (onder andere vervanging van asfalt en installaties en het mogelijk maken van de aansluiting op de nieuwe verkeerscentrale) is aangevraagd; momenteel wordt de projectorganisatie opgestart die bezig gaat met de projectvoorbereiding van dit nieuwe project. • Amsterdam Arenatunnel: de tunnel voldoet op dit moment aan de meest basale veiligheidseisen. Renovatie van de tunnel blijft wel nodig voor een betrouwbaar en toekomstvast gebruik.

Voor deze renovatie zal door de tunnelbeheerorganisatie budget worden aangevraagd via de Voorjaarsnota 2023. 2. Beschikbaar stellen van € 3,3 miljoen voor project Renovatie Piet Heintunnel ten behoeve van prijsstijgingen over 2021/2022 en verrekening van minderwerk en hiervoor een budgettair neutrale verschuiving door te voeren van het krediet van het overkoepelende programma (risicovoorziening/ indexering) naar het krediet voor project Renovatie Piet Heintunnel.

Gegenereerd: v1.1

4

Gemeenteraad

VN2023-004296 Bijzondere Projecten

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

In de bij beslispunt 1 vermelde Kwartaalrapportage worden risicovoorzieningen op programmaniveau aangesproken voor het project Renovatie Piet Heintunnel. Om deze aanspraak op het programmabudget door uw raad vast te leggen is dit beslispunt 2 toegevoegd. Korte toelichting op methodiek uitputting overkoepelende risicovoorziening Dit voorstel is in lijn met de werkwijze zoals opgenomen in de kredietvoordrachten voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam, waarover op 11 juli 2019 is besloten. Er is destijds voor gekozen om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten binnen het Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam centraal onder te brengen bij het overkoepelende programma. Het betreffende krediet op programmaniveau is beschikbaar gesteld bij de kredietaanvragen voor de projecten Piet Heintunnel en Michiel de Ruijtertunnel op 11 juli 2019 en 27 november 2019 en voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale en Renovatie Amsterdam Arenatunnel op 17 december 2020 en recent voor de Vernieuwing Verkeerscentrale op 22 december 2022. Zodra de risicovoorziening op programmaniveau voor de afzonderlijke projecten moet worden aangesproken, wordt deze uitputting aan de raad voorgelegd. Op deze wijze kunnen de risico’s op programmaniveau worden beheerst en kunnen het bestuur en de raad via de kwartaalrapportage de voortgang van de uitputting van deze risicovoorziening volgen.

Uitputting middelen overkoepelende programma in vierde kwartaal 2022 Voorgesteld wordt om middelen vanuit het overkoepelende programma aan te wenden. Dit betreft: 1. 2.

Voor het toekennen van de prijsstijgingen over 2021 en 2022 voor de Piet Heintunnel is een neutrale kredietwijziging van toepassing van € 3,5 miljoen vanuit de op programmaniveau beschikbare middelen voor indexering. Verder is er sprake van minderwerk van circa € 0,2 miljoen dat vanuit het krediet van de Piet Heintunnel weer naar het krediet voor risicovoorzieningen op programmaniveau moet worden overgeheveld.

In totaal resulteert dit in een netto aanwending van de middelen van het overkoepelende programma van € 3,3 miljoen. De neutrale kredietwijzigingen zijn inzichtelijk (en traceerbaar) gemaakt en zijn via een verzoek tot wijziging (VTW) goedgekeurd. Zoals in onderstaande tabel is te zien, zorgen de bedragen uit beslispunt 2 in totaal voor een budgettair neutrale verschuiving van circa € 3,3 miljoen voor project Renovatie Piet Heintunnel. Daarnaast zijn de in december genomen raadsbesluiten met betrekking tot indexering en het uitvoeringskrediet voor de Verkeercentrale in de tabel verwerkt. Het ging om een bedrag van € 3,6 miljoen respectievelijk € 39,5 miljoen (plus een neutrale kredietverschuiving), in totaal € 43,1 miljoen. Meer in detail betrof het een verlaging van het krediet van het overkoepelende programma met € 4,2 miljoen, een per saldo verlaging van € 1,5 miljoen van de risicovoorziening/ indexeringsbudgetten en een € 48,8 miljoen ophoging van het krediet voor project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam.

Gegenereerd: v1.1

5

Gemeenteraad

VN2023-004296 Bijzondere Projecten

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 10 mei 2023

Financiële onderbouwing Overige toelichting

n.v.t.

Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-016130

1. Kwartaalrapportage Q4 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (pdf)

AD2023-026306

Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Bijzondere Projecten, L.G.J. Siebrand, programmadirecteur programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (06 2909 8355, r.siebrand@amsterdam.nl)

Gegenereerd: v1.1

6