1. Raadsvoordracht

VN2025-014206 rve waternet

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 10 december 2025

Agendapunt

Water (excl. Varen) (34) 14

Datum besluit

4 november 2025

Portefeuille

Onderwerp

Beschikbaar stellen van een krediet voor vervanging en uitbreiding van de drinkwaterdistributie in 2026 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Beschikbaar te stellen een investeringskrediet van €26 miljoen voor de vervanging en

uitbreiding van de drinkwaterdistributie in 2026. 2. Kennis te nemen dat de investeringsruimte is opgenomen in het portfolio van de tariefdiensten 2025-2029 3. Aan te wijzen de directeur Drinkwater van Stichting Waternet, welke stichting is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41216593 en vanaf 1 januari 2026 zal opereren onder een nieuwe, nog te bepalen statutaire naam, als kredietbeheerder voor het investeringskrediet uit beslispunt 1. Wettelijke grondslag

Artikel 5, tweede lid, aanhef en onderdeel a van de Gewijzigde financiële verordening Amsterdam 2023 Voor investeringen die een bedrag van € 25 miljoen na aftrek van bijdragen van derden te boven gaan, legt het college voorafgaande aan het aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel en een voorstel voor een investeringskrediet aan de gemeenteraad te vaststelling voor. Artikel 7, eerste lid, aanhef en onderdeel b van de Drinkwaterwet De eigenaar van een drinkwaterbedrijf heeft tot taak: […] het tot stand brengen en in stand houden van de infrastructuur die noodzakelijk is voor de […] distributie van drinkwater in dat distributiegebied. Bestuurlijke achtergrond

De gemeente Amsterdam heeft al jaren een drinkwaterbedrijf. In 2002 is het drinkwaterbedrijf gefuseerd met DWR en daarmee is de stichting Waternet gevormd. Om die reden geeft het college van B&W van Amsterdam jaarlijks de opdracht voor de aanleg en het beheer van de (drink)waterinfrastructuur en de productie en distributie van (drink)water, alsmede de uitvoering van overige taken op grond van de Drinkwaterwet aan de stichting Waternet. Om deze taken uit te voeren doet de directie van de stichting Waternet met mandaat van het college van B&W van Amsterdam ten laste van de begroting van Amsterdam bestedingen. De vervanging en uitbreiding van de drinkwaterdistributie is zo een besteding. De omvang van deze besteding bevindt zich de laatste jaren rond de grens waarvoor een investeringsvoorstel en een verzoek om een investeringskrediet ter vaststelling aan de raad moeten worden voorgelegd. De geraamde investering in 2026 ligt met € 26 miljoen net boven de grens van 25 miljoen. Met deze jaarlijkse investeringen wordt de goede staat, waarin het drinkwater distributienet zich verkeerd, gewaarborgd.

VN2025-014206 rve waternet

RAAD Op 3 juni 2025 heeft het college van B&W, samen met het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht besloten tot de ontvlechting van de Stichting Waternet. Het waterschap Amstel, Gooi en Vecht stapt uit de stichting en stichting Waternet gaat tijdelijk in aangepaste vorm verder. De kerntaak drinkwater blijft volgens dit besluit voorlopig bij de tijdelijke aangepaste stichting. In dat besluit is voorgenomen om de aangepaste stichting zoveel mogelijk in te richten in twee aparte kolommen: Drinkwater en Amsterdamse Riool- en Watertaken. Onderbouwing besluit

Ad 1 en Ad 2 Beschikbaar te stellen een investering en een investeringskrediet van €26 miljoen voor de vervanging en uitbreiding van de drinkwaterdistributie in 2026. Amsterdam is de enige gemeente in Nederland met een eigen drinkwatervoorziening. In de drinkwaterwet is de centrale doelstelling: de bevordering van de volksgezondheid door de voorziening van drinkwater aan alle consumenten op een maatschappelijk verantwoorde wijze te waarborgen. Van belang hierbij is een goede kwaliteit van het drinkwater, de leveringszekerheid, continuïteit en doelmatigheid van de openbare drinkwatervoorziening. Om dit doel te waarborgen is het vervangen van het distributienetwerk drinkwater een routinematige vervangingsinvestering. Vandaar dat deze investering wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Vanuit de drinkwaterwet en het drinkwaterbesluit worden eisen gesteld aan de waterkwaliteit en leveringszekerheid. De doelmatige werking van het distributienetwerk wordt behouden door nieuwe aanleg, renovaties en vervanging van leidingen op basis van datagedreven conditiebepalingen en risico's op storingen en lekkages. Dit betreft een wettelijke taak. Mede uit storingsdata en nader onderzoek is gebleken dat onderdelen van de drinkwaterdistributie aan vervanging toe zijn.

Tevens vinden er verleggingen plaats als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen en zijn er uitbreidingen als gevolg van de groei van de stad en omliggende gemeenten binnen het leveringsgebied van Waternet. Met het investeringsvoorstel en het bijbehorende krediet kunnen deze investeringen worden voorbereid en uitgevoerd en daarmee wordt er zorg gedragen voor een goed functionerend drinkwaterdistributienetwerk voor de aankomende jaren. In de begroting van de portfolio van de tariefdiensten 2025-2029 zijn deze en aankomende investeringsbedragen voor de drinkwaterdistributie reeds opgenomen. Deze investering is al opgenomen in de tarieven. Het betreft een rendabel krediet dat gedekt wordt uit de drinkwatertarieven. Met het investeringskrediet wordt de uitbreiding en vervanging van de transport-, distributie- en aansluitleidingen gefinancierd. De onderhoudswerkzaamheden, storingen en lekreparaties aan de bestaande transport en distributieleidingen worden gefinancierd uit de drinkwater exploitatiebegroting. Een en ander is ingericht conform de richtlijnen van de landelijke Benchmark voor drinkwaterbedrijven. Het totale investeringsbedrag voor de drinkwaterdistributie voor de periode 2026 komt uit op € 26 miljoen. Dit is opgebouwd uit:

2 Gegenereerd: v1.13

VN2025-014206 rve waternet

RAAD Tabel 1 Bovenstaand overzicht betreft de geraamde jaaruitgave voor 2026 voor de drinkwaterdistributie. Projecten Bij drinkwaterdistributie staat in 2026 een groot aantal projecten geprogrammeerd, onder andere de gedwongen verlegging van de transportleidingen door het Schinkelkwartier, vervangen van distributieleidingen in de Kalverstraat, de aanleg van een nieuwe transportleiding in de Linaeusstraat en de opstart van het project grootschalige vervanging van watermeters. Zoals de meeste projecten die in uitvoering zijn of gaan, is er een doorloop naar volgende jaren. Risico’s De belangrijkste risico’s met betrekking tot het volledig uitvoeren van het programma en daarmee het benutten van het investeringskrediet zijn:

1. De samenwerking met andere partijen; 2. planningen van gemeentelijke en andere partijen; 3. vergunningverlening; 4. verstoring van de leveringszekerheid; 5. lekkages; 6. kwaliteitsverlies; 7. schades aan de openbare ruimte of derden; 8. personele capaciteit; 9. inflatie; en 10. leveringstijden van materialen. 11. Ontvlechting Waternet is een risico voor het project Watermeter verwisselen De volgende beheersmaatregelen worden getroffen om deze risico’s te mitigeren:

a. In samenwerking met andere assetbeheerders van ondergrondse en bovengrondse

infrastructuur worden meerjarenopgaven afgestemd, om de vervanging zo efficiënt mogelijk en met minimale overlast te laten verlopen. Onder meer via Stadsregie en conform de regels van de WIOR (Werken in de Openbare Ruimte). b. In de programmering zit enige flexibiliteit opgenomen. Door bovengenoemde risico’s is het niet realistisch om alle projecten van het uitvoeringsprogramma tot uitvoering te krijgen. Door te werken met een overprogrammering , is het mogelijk om uitgestelde projecten op te vangen. c. De vergunningen worden via de vastgestelde procedures en planningsvoorschriften aangevraagd. d. Het distributienet wordt gerenoveerd indien de technische staat of ruimtelijke veranderingen erom vragen. Naar aanleiding van BEEL (Beoordeling Externe Effecten Leidingwerk) treffen we maatregelen om de impact van leidingbreuken te beperken. e. Binnen Waternet proberen we onder andere via werkvoorbereider.nl extra mensen aan te stellen (vaak met een afstand tot de huidige technische arbeidsmarkt), die via een intern leertraject de benodigde vakkundige kennis op gaan doen. Dit doen we in lijn met het Amsterdams beleid om mensen aan te stellen met een afstand tot de arbeidsmarkt. f.

Binnen de context van een ontvlechtende organisatie als Waternet heeft het project watermeters de hoogste prioriteit gekregen op de werkvoorraad van de IT-afdeling Planning De werkzaamheden worden uitgevoerd door de stichting Waternet of diens rechtsopvolger. De voor Amsterdam geldende wet- en regelgeving wordt daarbij gevolgd. De investering betreft de geraamde uitgaven voor het jaar 2026 van reeds vastgestelde langlopende investeringen, aangevuld

3 Gegenereerd: v1.13

VN2025-014206 rve waternet

RAAD met werkzaamheden die afgestemd zijn met Stadsregie en andere gemeenten binnen het leveringsgebied. De planning van de lopende drinkwater distributieprojecten in Amsterdam loopt in de pas met de geplande wegenvervangingsprojecten van de afdeling Verkeer en Openbare Ruimte van de gemeente of andere nutspartijen die werken in de openbare ruimte. Waternet is hierin volgend. Middels overprogrammering zorgen we ervoor dat we voldoende werkzaamheden uitvoeren. Ad 3 Aan te wijzen de directeur Drinkwater van Stichting Waternet, welke stichting is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41216593 en vanaf 1 januari 2026 zal opereren onder een nieuwe, nog te bepalen statutaire naam, als kredietbeheerder voor het investeringskrediet uit beslispunt 1. Met de ontvlechting van stichting Waternet heeft de gemeente Amsterdam gekozen om de Drinkwatertaak en de Amsterdamse Riool- en watertaken binnen een aangepaste tijdelijke stichting te houden. De verdeling van de stichting in twee kolommen voor elk van deze taken is daarbij beoogd. Op het moment van de voorbereiding van dit besluit is nog niet duidelijk wanneer de aanpassing van de stichting gedaan zal worden. Wel is duidelijk dat er een directeur is die verantwoordelijk is voor de drinkwatertaken. Het is gepast om het kredietbeheer bij deze directeur te leggen. Participatie

Er is geen aanleiding tot het opstellen van een participatieplan met betrekking tot dit besluit. Er is geen sprake van de start van een proces voor beleid of een project of evaluatie hiervan, dus participatie is niet vereist. Als herinrichtingen van de openbare ruimte aanleiding zijn voor Waternet om te investeren, worden bewoners in dat kader gevraagd om te participeren bij het nieuwe ontwerp van de openbare ruimte. De inrichting van de ondergrond speelt daarin vrijwel nooit een grote rol. Financiële onderbouwing

Het betreft een rendabel krediet. De exploitatie van de drinkwatervoorziening is kostendekkend. De tarieven zorgen voor een meerjarige volledige dekking van de exploitatielasten. De kapitaallasten zijn verwerkt in de begroting 2026. De begrote baten uit het drinkwatertarief in 2026 zijn € 162,8 miljoen. De exploitatielasten zijn begroot op € 159,1 miljoen en bestaan uit € 30,8 miljoen kapitaallasten en € 128,3 miljoen uitvoeringskosten Waternet. Deze investering valt binnen het investeringsplafond 2026. Zie ook Ad2 Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-063960

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

4 Gegenereerd: v1.13

VN2025-014206 rve waternet

RAAD Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Stichting Waternet, Bestuurlijke.zaken.amsterdam@waternet.nl

5 Gegenereerd: v1.13