1. Raadsrapportage Ontwikkelbuurten 2020.pdf
Tekst van het document
68
De Wieden vroeger, nu en straks
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Noord Waterlandpleinbuurt
20. Waterlandpleinbuurt 20.1 Inleiding
20.3 Initiatieven
De Waterlandpleinbuurt is een woonwijk in het noordoosten van Amsterdam, gebouwd in de jaren zestig met in het hart een vernieuwd winkelcentrum. Achter de A10 in het noorden ligt Waterland. Sinds 2001 hebben de gemeente en corporaties de wijk vernieuwd. De komende jaren investeert de gemeente samen met de corporaties extra in de openbare ruimte in de Markengouw en Werengouw om zo de omgeving van de woningen aantrekkelijker te maken.
Sommige delen van de Waterlandpleinbuurt zijn een paar jaar terug opgeknapt, bij andere buurten moet dit nog gebeuren. Een belangrijke doelstelling van de Ontwikkelbuurtenaanpak is om tweedeling in buurten te voorkomen en terug te dringen. Bewoners hebben aangegeven dat de gemeente en corporaties ook moeten investeren in die plekken van de buurt waarvoor nog geen plannen zijn gemaakt.
20.2 Prioriteiten De prioriteiten van de aanpak van de Waterlandpleinbuurtzijn: ■ Beperken van tegenstellingen in de buurt en het gevoel van sociale onveiligheid; ■ Verbeteren van het onderhoud van de openbare ruimte; ■ Aanpakken van de sociale problemen die zich bij buurtbewoners opstapelen.
Een van de locaties in de Waterlandpleinbuurt waar nu goed naar gekeken wordt, is de Beemsterstraat en omgeving. Vergeleken met andere delen van de buurt blijft de kwaliteit van de openbare ruimte hier achter. We maken ons sterk om deze tweedeling weg te nemen. Belangrijk is dat alle bewoners van de Waterlandpleinbuurt kunnen zien dat we investeren in hun omgeving. Samen met het groot onderhoud van deze plek zijn we daarom begonnen om het groen kleurrijker te maken en daar gaan we mee verder in 2021. Daarbij kijken we ook naar de mogelijkheid van een moestuin die bewoners hier graag willen zien. Ook op andere plekken maakt de Ontwikkelbuurten aanpak het mogelijk om achterstallig onderhoud van de openbare ruimte echt goed aan te pakken en denken bewoners mee hoe het beter kan. Vijf binnenhoven bij de Waalenburgsingel konden wel een opknapbeurt gebruiken. Samen met bewoners en de corporaties hebben we een ontwerp gemaakt voor de hoven van de Den Burgstraat en Westerduinenstraat. Voor de andere drie hoven starten we dit traject begin 2021. Het is de bedoeling deze hoven echt grondig te vernieuwen. Ook op andere plekken in de Waterlandpleinbuurt kan het groen beter en mooier. In 2020 is het definitief ontwerp voor het Waalenburggroen vastgesteld.
69
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
20. Waterlandpleinbuurt Een groenstrook tussen de Waalenburgsingel en de A10 wordt in 2021 verbeterd zodat wandelaars, hardlopers en bewoners die willen ontspannen hier beter terecht kunnen. Er is (nog) geen aparte jeugdvoorziening terwijl jongeren hier wel grote behoefte aan hebben. We zijn met corporaties opzoek naar mogelijkheden en doen momenteel onderzoek naar zowel een tijdelijke als een definitieve locatie. Op verschillende manieren werken de GGD, corporaties en gemeente aan het terugdringen van de rattenoverlast in de buurt: met technische aanpassingen in de openbare ruimte, in de wijkkrant over het weggooien van eten op straat en huis-aan-huisgesprekken om de bewustwording te vergroten.
20.4 Gebiedsontwikkeling en planvorming De gemeente werkt ook aan verbeterplannen voor de middellange termijn in de Waterlandpleinbuurt. Op dit moment werken we aan de Verkenning van Kansen. Hierin worden ideeën onderzocht die de buurt ten goede komen.
20.5 Duurzaamheid De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurt had in 2019 label D (23%). In 2019 zijn de corporatiewoningen flink verduurzaamd met een afname in corporatiewoningen met label D (14%) en een toename in corporatiewoningen met label A (10%) en B (7%)
In de Markengouw en Werengouw zijn 2 teams van buurtambassadeurs (leefbaarheidsambassadeurs) actief. Dit zijn bewoners die zich inzetten voor de leefbaarheid in hun buurt en het vergroten van bewonersbetrokkenheid. De teams worden aan gestuurd door een voorman. De ambassadeurs lopen in koppels regelmatig een rondje door de wijk. Zij krijgen professionele begeleiding en trainingen om zich verder te ontwikkelen. De voorman houdt contact met de corporatie en de gebiedsmakelaar. Daarnaast zijn de buurtambassadeurs aanwezig bij buurtbijeenkomsten en ondersteunen daar in som mige gevallen ook bij. Ook organiseren zij soms zelf een buurtactiviteit. De gemeente en corporaties investeren hier samen in. Bepaalde bewoners die ondersteuning nodig hebben, weten de maatschappelijke voorzieningen en het ondersteunende aanbod dat er is vaak niet goed te vinden. Daarom is ook in de Waterlandpleinbuurt in 2020 extra geïnvesteerd om de zorg dichterbij de mensen zelf te brengen. Dat doen we door vaker in de buurt aanwezig te zijn en mensen thuis op te zoeken. Voor verschillende ontwikkelbuurten in Noord, waaronder de Waterlandpleinbuurt, is in 2020 een iemand aan het werk geweest met deze opdracht.
70
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
20. Waterlandpleinbuurt 20.6 Najmia is de drijvende kracht achter het opgeknapte Bussumplein Najmia woonde in verschillende buurten in de stad. Overal zette zij zich in, want betrokkenheid bij elkaar en bij de buurt zit bij Najmia in het bloed. Nu woont ze in de Waterlandpleinbuurt en is ze de drijvende kracht achter het opknappen van het Bussumplein, samen met het stadsdeel. Inmiddels is Najmia een bekendheid in de Waterlandpleinbuurt. Als zeer actieve bewoonster begon ze met het opzetten van een buurtkamer, in een gebouwtje van Ymere dat al langere tijd leegstond. “Ik deed al vrijwilligerswerk in de buurt en organiseerde veel activiteiten”, vertelt Najmia. “Het ontbrak ons alleen nog aan een geschikte ruimte hiervoor. Ik ging met Ymere praten en kon aan de slag.” Het Bussumplein was een onprettige plek De buurtkamer voorziet in een grote behoefte van bewoners. Het is voor veel mensen een fijne en laagdrempelige voorziening. Maar daar bleef het voor Najmia niet bij. Daarna was het pleintje tegenover de buurtkamer aan de beurt. Najmia: “Door de inrichting en slechte verlichting hingen er ’s avonds vaak jongeren. En er werden drugs gebruikt. Het was echt een onprettige plek. Voor jonge kinderen waren er geen leuke voorzieningen
71
en ook voor hun ouders was er geen ruimte voor ontmoeting.” Najmia kaartte het probleem aan bij de woningbouwcorporatie en bij gebiedsmakelaar Joke van Geel. “Er werd een projectleider aangesteld en we gingen aan de slag. Allereerst organiseerden we een aantal heel succesvolle bewonersbijeenkomsten. Al hun ideeën zijn meegenomen in de uiteindelijke plannen.” Van goed naar beter Ondanks de coronacrisis is het Bussumplein nieuwe stijl enkele maanden geleden geopend. Najmia vindt het een verbetering, maar het had in haar beleving nog wel beter gekund. “Misschien ben ik te veeleisend”, zegt Najmia. “Kleine gebreken geef ik meteen door aan de gemeente.” Als actieve bewoner houdt ze constant de vinger aan de pols. “Onze buurt verdient het. Er wonen hier veel kinderen die gebaat zijn bij een mooie plek om buiten te spelen. Het doet mensen goed als ze zien dat er in ze geïnvesteerd wordt. Daarom blijf ik me inzetten. Ik hoop dat we dit in goede samen werking met de gemeente kunnen blijven doen.”
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Noord
Banne Noord
21. Banne Noord 21.1 Inleiding
21.3 Initiatieven
Banne Noord is een groene woonwijk uit de jaren zeventig, aan de noordrand van Amsterdam Noord, omgeven door water en grenzend aan de A10. Vanwege deze barrières ligt de buurt relatief geïsoleerd. De afgelopen jaren zijn enkele voorzieningen verdwenen en namen onder bewoners gevoelens van onveiligheid toe. Bewoners hebben daarnaast te maken met armoede. Het college werkt nu verschillende plannen uit om deze problemen aan te pakken.
Het college maakt plannen om Banne Noord op meerdere terreinen te verbeteren. Dit leidt tot een sociaal plan en projectnota (zie paragraaf ‘Gebiedsontwikkeling’). Een groot aantal bewoners heeft de afgelopen periode samen met het de gemeente gewerkt aan verbeterplannen voor de buurt. Veel van deze plannen zijn echter voor de middellange termijn. De ontwikkelbuurtenaanpak maakt het mogelijk om tegelijkertijd op korte termijn concreet aan de slag te gaan met tijdelijke initiatieven in de openbare ruimte.
21.2 Prioriteiten De prioriteiten van de aanpak van Banne Noord zijn: ■ Terugdringen van het grote aantal vroegtijdige schoolverlaters; ■ Verminderen armoede, meer aandacht voor laaggeletterdheid en voor mensen met een lichte verstandelijke beperking die in de knel komen; ■ Verbeteren van de bereikbaarheid van voorzieningen en (buurt)economische functies.
72
In september en november 2020 hebben we bewoners uitgenodigd om mee te denken over kleine initiatieven in hun eigen buurt. Helaas konden we vanwege de coronacrisis niet eerder beginnen. Maar we gaan door in 2021 en dan komen er onder andere een kas en volkstuintjes in de buurt. Het doel is om de buurt niet alleen sociaaleconomisch en ruimtelijk te verbeteren, maar ook om bewoners zeggenschap en eigenaarschap te geven. Bewoners uit de Banne dachten de afgelopen jaren al intensief mee over de toekomst van hun buurt. Een van de resultaten daarvan is de diamantlamp, een idee van een jonge scholiere. Het ontstond in 2018 bij De Nieuwe Banne, een toneel- en kunstproject in de buurt waarbij bewoners werden uitgenodigd mee te denken over het verleden en toekomst van de buurt. De lamp wordt binnenkort opgehangen aan de tijdelijke jeugdvoorziening in de buurt.
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
21. Banne Noord 21.4 Gebiedsontwikkeling en planvorming De verbeterplannen voor Banne Noord bestaan uit twee trajecten: het uitwerken van de sociale opgave en de projectnota. Op dit moment werkt het projectteam verder aan de plannen van de principenota uit 2018. Die plannen worden nu verder in detail uitgewerkt in een projectnota. Centraal staat de doelstelling om met de nieuwbouw van voorzieningen en woningen en het verbeteren van de openbare ruimte weer een toekomstbestendige wijk te maken. Dit wordt de komende 10 jaar gefaseerd aangepakt. De woningbouw in Banne Noord bestaat uit twee fasen. Tot 2024 start het projectteam gebiedsontwikkeling met de werkzaamheden voor de eerste fase. Er komt een nieuw gebouw voor voorzieningen in de buurt (horeca, broedplaats, cultuur- en theaterzaal en eventueel een moskee) en Rochdale realiseert nieuwbouw van seniorenwoningen en appartementen. Ook worden, de eerste 7 van 12 hoven en het zuidelijke deel van het park en de rotonde op de IJdoornlaan worden aangepakt. Het is de verwachting dat we de projectnota en investeringsnota voor de eerste fases in 2021 bestuurlijk kunnen aanbieden.
21.5 Duurzaamheid Banne Noord gaat als een van de eerste buurten van het gas af. Het aardgasvrij maken van woningen zit in de ontwerpfase, met uitzondering van de grond gebonden woningen. Er volgt nog verder onderzoek naar een passende warmteoplossing. Hoeveel woningen van het totale aantal in Banne Noord aardgasvrij worden, is nog niet bekend. De gemeente, Nuon, Vattenfall, de corporaties (met uitzondering van Ymere) en Alliander overleggen hierover met bewoners. De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurt had in 2019 label C (44%). In 2019 zijn de woningen in de buurt duurzamer geworden met een toename van het aantal corporatiewoningen met label B (9%) en een afname van corporatiewoningen met label C (10%).
Na 2024 gaan we onder andere aan de slag met woningbouw aan de Noorderbreedte en op de oude locatie van basisschool de Driemaster, evenals met de herinrichting van de resterende groene hoven en de nieuwe inrichting van de Oosterlengte en de Westerlengte. Banne Noord wordt dus op meerdere terreinen tegelijk verbeterd. Naast de plannen voor woningen, voorzieningen en de openbare ruimte heeft de GGD een sociaal plan gemaakt waarin de belangrijkste speerpunten voor de wijk in kaart zijn gebracht. Bewoners hebben daarover meegedacht. Hier kwamen 4 hoofdthema’s uit naar voren: passende steun en zorg voor bewoners, perspectief voor de jeugd, meer ondersteuning bij werk, ondernemerschap en participatie, en mensen met elkaar in contact brengen (om daarmee eenzaamheid tegen te gaan). De komende anderhalf jaar werken we deze ideeën uit naar concrete acties voor de buurt. We kunnen op dit moment nog niet aangeven wat die acties precies zijn omdat het juist de bedoeling is dat bewoners hierover meebeslissen.
73
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
21. Banne Noord 21.6 Buurt Maken doe je samen als je ‘snel’ een betere leefomgeving wilt Het Parlevinkerplein heeft een opknapbeurt nodig maar het duurt nog even voor de aanpak begint. Dat uitstel heeft effect op de leefbaarheid in de buurt, die toch al niet zo prettig is. Om het snel toch leuker te maken voor bewoners is er nu het project Buurt Maken: bewoners bedenken samen met een stedenbouwkundige en het stadsdeel wat er tijdelijk gedaan moet worden zodat mensen zich er prettiger voelen. Het Parlevinkerpad met basisschool De Vier Windstreken is het hart van Banne Noord. Deze de buurt kent veel sociale problemen, verouderde sociale voorzieningen, slecht onderhoud van de openbare ruimte en gevoelens van onveiligheid. Hamza zet zich graag in “Toch voel ik me thuis in deze buurt”, zegt Hamza. “Ik ben hier geboren en getogen en ken veel mensen.” Hamza zet zich graag in voor een mooiere en betere leefomgeving. Een tijd terug had hij een idee om iets voor jongeren te doen. Daarover was hij in gesprek met de moskee en het stadsdeel die zijn plan met enthousiasme ontvingen. “Zo raakte de bal aan het rollen en kwam ik in contact met stedenbouwkundige Stefan Bodecker. Hij vroeg of ik wilde meedoen met het project Buurt Maken om samen plannen te bedenken die in het voorjaar van 2021 al gerealiseerd zouden kunnen worden. Denk
74
aan een buurtserre, gezellige ontmoetingsplekken of volkstuintjes.” Grote kans voor een betere buurt De plek waar de ‘buurtmakers’ samen kwamen, was de basisschool. Per keer waren er zo’n 100 tot 150 bewoners. “Heel gemengd qua samenstelling”, aldus Hamza. “Maar na een tijdje merkte ik dat niet iedereen erin geloofde, jammer. Ondanks dat ook ik kritisch ben, zag ik het vooral als een grote kans om iets te doen voor onze buurt.” Uiteindelijk kwam er een budget van 50.000 euro beschikbaar voor de buitenruimte van Banne Noord. Hamza: “Toen moesten we ons buigen over de invulling.” Mooi wandelparcours? Hamza denkt aan een mooi wandelparcours in het Haarlemmermeer Bos, met een start en finish. “Met een aantal medebewoners heb ik dit idee uitgewerkt en binnenkort mogen we het presenteren: langs het parcours is ruimte om te sporten, er is groen met sierplanten en er is ruimte voor ontmoeting. Dat vind ik heel belangrijk in deze 1,5 meter samenleving. Veel bewoners wonen hier met veel mensen in een hele kleine ruimte, dan is een aantrekkelijke buitenruimte van levensbelang. In ieder geval moet het een verbindende plek zijn, dat komt ook de veiligheid in een gebied ten goede.”
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Noord Banne Zuid
22. Banne Zuid 22.1 Inleiding
22.3 Initiatieven
Banne Zuid ligt tussen de IJdoornlaan, de Buiksloterdijk, de Kadoelerscheg en het Noordhollandsch kanaal. Sinds 2004 hebben de gemeente en corporaties een stedelijke vernieuwing uitgevoerd in een groot deel van de buurt. Toch heeft niet iedereen kunnen profiteren van de veranderingen in de buurt, zoals in Banne Zuidwest.
Opdat bewoners in de buurt elkaar beter kennen en meer helpen, zetten studenten van stichting Vooruit zich per persoon 10 uur per week in voor de wijk waarin zij wonen. Zij ondersteunen buurtbewoners in ruil voor woonruimte. In Banne Zuid wonen studenten die activiteiten organiseren voor de oudere bewoners van de buurt. Door deze gezellige en informatieve activiteiten maken zij ontmoetingen tussen buurt bewoners mogelijk.
22.2 Prioriteiten De prioriteiten van de aanpak van Banne Zuid zijn: ■ Aanpakken van de als onveilige ervaren plekken in de openbare ruimte, met name in Zuidwest; ■ Verbeteren van de woningvoorraad en de openbare ruimte in Banne Zuidwest; ■ Verbeteren van de verkeersveiligheid; ■ Uitbreiden van de gebruiksmogelijkheden van de Sportzone.
Tijdens een bewonersbijeenkomst in oktober 2019 wierpen bewoners het idee op voor een aangenamere inrichting van de buitenruimte rondom het Loggerhof, vooral ook voor kinderen. De speeltoestellen die hier nu staan zijn oud en versleten. We werken hier nu onder andere aan het opknappen van de speel toestellen bij het Loggerhof. Het opknappen van het Loggerhof gebeurt samen met de VvE, waaraan ook De Alliantie deelneemt. Bewoners denken mee over het nieuwe ontwerp: ze hebben al aangegeven dat zij hier graag een natuurspeeltuin zien komen. Zij hebben lang moeten wachten, maar sinds eind 2020 staat vast dat deze er komt.
22.4 Gebiedsontwikkeling en planvorming De verbetering van Banne Zuid pakken we op meerdere manieren aan. We zijn gestart met een onderzoek naar de kansen en mogelijkheden van de Sportzone Banne Zuid, bestaande uit sportcomplex Buiksloterbanne, de groene zone met kinderboerderij De Buiktuin en de Krijtmolen d’Admiraal. Dit onderzoek vindt plaats in afstemming met de daar aan wezige partijen en met de buurt.
75
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
22. Banne Zuid De stedelijke vernieuwing en herinrichting van de openbare ruimte van het Koopvaardersplantsoen is klaar. In 2020 is de openbare ruimte daar vernieuwd met groen en speeltoestellen. Verder werken we aan een Verkenning van Kansen voor Banne Zuid. De kansen liggen fysiek gezien vooral in het verbeteren van de openbare ruimte en veilige fiets- en voet gangersverbindingen langs de Statenjachtstraat, Schepenlaan en Banne Buikslootlaan. Met de corporaties onderzoeken we hoe we een betere en duur zame woningvoorraad in Zuidwest kunnen creëren. Parallel daaraan maken we ook een plan om de buurt op sociaal vlak verder te verbeteren.
22.5 Duurzaamheid Banne Zuid is één van de eerste buurten in Amsterdam die aardgasvrij worden. De gemeente gaat niet alleen te werk, maar in nauw overleg met bewoners en met partners in de buurt. Samen met de woningbouwcorporaties, VVE’s, particuliere eigenaren, Vattenfall en Alliander onderzoeken we per complex hoe dit het beste zou kunnen gebeuren, bijvoorbeeld met stadswarmte of een lokaal warmtenet. Het programma Aardgasvrij sluit aan bij de planvorming voor Banne Zuid. De focus ligt op Banne Zuidwest en de complexen van Stadgenoot, Rochdale, een aantal VvE-complexen en woningen van particuliere eigenaren. De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurt had in 2019 label D (28%). Het aantal corporatiewoningen met label C nam iets toe (6%) en het aantal corporatiewoningen met label A nam af (6%).
76
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
22. Banne Zuid 22.6 Eigen schetsontwerp van bewoners maakt van stenen pleintje een groenere (natuur)speelplek Twee zeer actieve bewoonsters namen het voortouw om een nieuw schetsontwerp te maken voor het pleintje in het Loggerhof. Het is toe aan een opknapbeurt en wie weten er beter wat er nodig is dan de bewoners zelf? De dames hebben alle wensen van omwonenden verzameld. Samen met projectleider Eymert Reidinga van het stadsdeel en andere bewoners zijn ze met de plannen aan de slag. “We zijn eerst naar de situatie op het plein gaan kijken”, vertelt Eymert. “De speeltoestellen daar zijn oud en aftands en het groen is slecht onderhouden. In de bewonersbijeenkomst werd duidelijk dat omwonenden volop ideeën hebben voor verbeteringen. Veel mensen zien hier graag een natuurspeeltuin. Ook de VVE, waar De Alliantie in zit, dacht actief mee en neemt deel aan de opknapbeurt.” Digitaal plannen uitwerken Want met een paar ingrepen kan er al veel verbeteren. Er is ook geld beschikbaar. Eymert vroeg
77
offertes op voor onder meer bestrating, speel toestellen en valondergronden. “We weten nu goed wat er kan en wat het kost. Maar toen we samen met de bewoners de plannen en ideeën verder wilden uitwerken, begon de coronacrisis. Daardoor was het moeilijk contact te krijgen en te onderhouden met elkaar. Nu we weten dat de crisis langer duurt, gaan we samen digitaal aan de slag. Straks ligt er een definitief ontwerp en kan het opknappen beginnen.” Bewoners vinden elkaar Moeilijkheden verwacht Eymert niet bij dat traject. “Ik denk dat de initiatiefnemers en de VVE elkaar wel gaan vinden. Er komen mooie nieuwe speel toestellen van duurzaam houtmateriaal. De Alliantie gaat ons helpen met de vergroening van het plein. Er gaan veel stoeptegels uit waar natuurlijke materialen voor terugkomen zoals boomschors. Ook de directe omgeving wordt verder vergroend. Ik denk eigenlijk dat niemand daar tegen kan zijn.”
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Noord Molenwijk
23. Molenwijk 23.1 Inleiding
23.3 Initiatieven
Molenwijk is een groene woonwijk in het noordwesten van Amsterdam, omringd door de verhoogde Stellingweg en de Molenaarsweg. De wijk bestaat ruim 50 jaar. Architect Klaas Geerts ontwierp in de jaren zestig de indrukwekkende flats in de vorm van molenwieken met in het midden een parkeergarage. Vorig jaar konden Molenwijkers aangeven wat ze graag in hun buurt wilden verbeteren. Vervolgens zijn we dit jaar aan de slag gegaan met ‘kleine’, zichtbare verbeteringen en met plannen voor de midden - en lange termijn.
Voor goede leefbaarheid in een buurt zijn prettige plekken noodzakelijk om te ontspannen en elkaar te ontmoeten. Een grote wens van bewoners was om het Diereneiland, een natuurspeeltuin en kinderboerderij, op te knappen. In 2021 komt hier een nieuwe buurtkamer, onder andere voor milieuonderwijs maar ook veel andere activiteiten voor kinderen en volwassenen zijn dan mogelijk. Daarnaast hebben we in 2020 het schoolplein van De Krijtmolen vergroot en is het plein na schooltijd voor alle kinderen toegankelijk. De schoolspeeltuin is nu uitgebreid.
23.2 Prioriteiten De prioriteiten van de aanpak van de Molenwijk zijn: ■ Wegwerken van het grote achterstallig onderhoud in de openbare ruimte; ■ Bevorderen van locaties met wijkvoorzieningen en activiteiten gericht op ontmoeting, met specifieke aandacht voor jongeren; ■ Terugdringen van de relatief hoge laaggeletterdheid en andere taalproblemen onder bewoners.
Bewoners hebben nu nog veel last van rondslingerend grofvuil. Daarom hebben we eind 2020 samen met de corporaties de verzamelplekken voor grofvuil verbeterd. De Werkbrigade maakt maandelijks de bloementapijtjes rond de afvalcontainers schoon. De Werkbrigade heeft ook de banken vervangen en een aantal seniorenbanken in de wijk geplaatst. Elke bewoner in de Molenwijk moet een plek hebben om fijn samen te komen. Jongeren hebben daarom een eigen hangplek gekregen. Daarnaast werken we aan plannen voor een jeugdvoorziening in de Molenwijk. Dit vergt echter meer tijd. Framer Framed biedt kunst- en cultuuractiviteiten aan voor allerlei leeftijdsgroepen. Hierdoor worden bewoners meer met elkaar in contact gebracht. Ook zijn we begonnen met extra naschoolse activiteiten: een wijkstudiezaal voor bovenbouwkinderen en workshops over ondernemen voor jongeren. Bewoners in de Molenwijk willen meer kunnen sporten in hun eigen buurt. Daarom zijn we het project Molenwijk To Go, een beweegroute door de buurt, gestart. Na uitgebreide gesprekken met bewoners worden de plannen voor de beweegroute
78
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
23. Molenwijk begin volgend jaar gepresenteerd en zal het stadsdeel de route aanleggen. Jong en oud kan hier spelen, sporten, bewegen en chillen. Bewoners die dat nodig hebben worden extra ondersteund om de weg te vinden naar de voorzieningen die hulp en ondersteuning kunnen bieden. Dit project loopt door in 2021.
23.4 Gebiedsontwikkeling en planvorming Door al deze concrete veranderingen maken we van de Molenwijk op korte termijn een nog mooiere buurt. We willen dat het verder verbetert maar dat vergt veel meer tijd. De plannen voor de midden - en lange termijn staan in de principenota Verkenning van Kansen Molenwijk. Eind 2020 heeft het college deze vastgesteld. We willen de kwaliteit van de woningen, de gebouwen, de leefomgeving en het groen verbeteren. Ook willen we ervoor zorgen dat regenwater makkelijker weg kan stromen na een hevige regenbui. Daarnaast willen we dat de wijk beter toegankelijk wordt voor omliggende wijken en dat het gevoel van veiligheid toeneemt. Met deze plannen maken we de buurt klaar voor de komende vijftig jaar. In de Verkenning van Kansen staat een aantal andere mogelijke plannen en ideeën opgenomen zoals een nieuwe alles-in-één- school, een sportzaal, een verandering in de infrastructuur in en rondom Molenwijk, de herontwikkeling van het (winkel) centrum Molenwijk enzovoort. De Alliantie onderzoekt de aanpak van de parkeergarages bij de flats en kijkt daarbij ook naar mogelijk aanvullende functies. De gemeente ondersteunt de Alliantie daarbij.
23.5 Duurzaamheid Molenwijk is een van de eerste buurten waar de gemeente en corporaties onderzoeken of en hoe de buurt van het aardgas kan worden afgehaald. Daarbij kijken we naar betaalbaarheid en duurzaamheid. De meeste woningen zijn eigendom van de Alliantie en Eigen Haard. Daarnaast zijn er eigenaar-bewoners die vertegenwoordigd worden door een VvE. Het energievraagstuk is nog in onderzoek. De Alliantie wil een aantal flats revitaliseren. Het plan is om eind 2021, begin 2022 te starten bij twee flats. Dit is dan het aangrijpingspunt om de woningen te verduur zamen, voor te bereiden op een energietransitie en een stap te maken naar een toekomstbestendige buurt. Buurkracht en !WOON ondersteunen de huurders en de VvE’s in de buurt bij de revitalisatieplannen en bij het maken van plannen voor het aardgasvrij maken van de woningen. Er worden kostenvergelijkingen opgesteld van de verschillende alternatieven voor aardgas als hulpmiddel bij de keuze. In het eerste kwartaal van 2021 volgt de definitieve keuze voor de warmteoplossingen voor woningen in de Molenwijk. De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurt had in 2019 label D (41%). In 2019 was er een afname van corporatiewoningen met label E (23%) en label A (12%) en een toename van corporatiewoningen met label C (24%) en B (12%).
Met ondersteuning van Stichting !WOON hebben we voor de Verkenning van Kansen intensief gepraat met de buurt en is een publieksvriendelijke krant over de principenota onder alle bewoners verspreid. Het (bewoners-)Meedenknetwerk Molenwijk is betrokken en zal ook in de toekomst over de plannen voor de buurt blijven meedenken. Het komend jaar gaan we deze mogelijkheden en ideeën verder onderzoeken. De resultaten nemen we op in een projectnota, die het college naar verwachting eind 2021/ begin 2022 zal vaststellen.
79
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
23. Molenwijk 23.6 Meer buiten sporten en bewegen door Molenwijk TO GO Al ruim twee jaar werkt Laura Alvarez met haar architectenkantoor in Molenwijk aan verschillende projecten. Zo heeft ze de buurt, bewoners en ondernemers goed leren kennen. Nu werkt ze samen met anderen aan een plan voor een beweeg- en leefstijlroute. “Het is een interessante buurt”, vindt Laura. “Ik bedacht me wat we nog meer voor Molenwijk konden betekenen. Zouden we iets bijzonders, iets landschappelijks kunnen toevoegen? Ik merkte dat mensen behoefte hadden aan sportieve voorzieningen in de buurt, dus besloot ik de gemeente te benaderen om te kijken wat we met die behoefte konden doen. Dat leidde tot een samenwerkingsproject waarbij wij als bureau werden gevraagd om het participatietraject in Molenwijk te starten.” Meedenken over sporten in de buurt Laura kreeg middelen om aan de slag te gaan, onder meer uit het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. “Sinds april zijn we iedere woensdag in de wijk te vinden en spreken we bewoners aan op straat”, vertelt ze. “We vroegen ze naar hun mening. Wat zou je mooi vinden? Ook organiseer-
80
den we workshops om ideeën op te halen. En er is ook een maquette gemaakt waar kinderen hun wensen hebben aangegeven. Het was heel inspirerend. Uit al die contactmomenten werd duidelijk dat bewoners meer ruimte en mogelijkheden willen om buiten te sporten.” De bevindingen zijn aan de gemeente voorgelegd en besproken. Laura: “We hopen in januari 2021 daadwerkelijk aan de slag te kunnen met de uitwerking van Molenwijk TO GO. De gemeente geeft een bedrag voor de aanleg van een beweegen leefstijlroute en voor de toestellen. Ons plan zal dus echt worden uitgevoerd.” Bewegen en spelen, maar ook rust Laura en haar collega’s van het architectenkantoor hebben goed naar het gedrag van buurtbewoners gekeken. Hoe gebruiken omwonenden de publieke ruimte? Hoe spelen kinderen in de buurt? Waarom laten ze sommige plekken links liggen? “Die observaties zullen we verwerken in ons uiteindelijke ontwerp”, besluit Laura. “Er is behoefte aan speel- en sportruimte. Maar ook aan plekken waar rust is. En dat kan. Het een sluit het ander niet uit. Daar gaan we allemaal rekening mee houden.”
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Bijlage 1: Duurzaamheid van de corporatiewoningen in 2019 Onderstaande tabel biedt een overzicht van de voortgang op de energielabels van corporatiewoningen in de ontwikkelbuurten in 2019. De cijfers zijn gebaseerd op data van de corporaties.
Ontwikkelbuurten
Energielabel meest voorkomend
Label A aantal woningen 2019
Label A %
Label A aantal woningen
Label A %
2019
2020
2020
Analyse
Label B aantal woningen
2019-2020
2019
Label B %
Label B aantal woningen
Label B %
2019
2020
2020
Analyse
Label C aantal woningen
2019-2020
2019
Label C %
Label C aantal woningen
Label C %
2019
2020
2020
Analyse
Label D aantal woningen
2019-2020
2019
Label D %
Label D aantal woningen
Label D %
2019
2020
2020
Analyse
Label E aantal woningen
2019-2020
2019
Label E %
Label E aantal woningen
Label E %
2019
2020
2020
Analyse
Label F aantal woningen
2019-2020
2019
Label F %
Label F aantal woningen
Label F %
2019
2020
2020
Analyse
Label G aantal woningen
2019-2020
2019
Label G %
Label G aantal woningen
Label G %
Analyse
Onbekend
2019
2020
2020
2019-2020
2019
Totaal Ontwikkelbuurten in NieuwWest
Label C
2430
15%
3623
22%
7%
2095
13%
1783
11%
-2%
3474
21%
3750
23%
1%
3633
22%
3301
20%
-2%
2353
14%
2039
12%
-2%
1726
10%
1263
8%
-3%
777
5%
874
5%
1%
Lodewijk van Deyselbuurt
Label C
3
0%
2
0%
0%
71
6%
63
5%
-1%
406
32%
405
32%
0%
328
26%
335
27%
1%
204
16%
207
16%
0%
121
10%
121
10%
0%
128
10%
128
10%
0%
Confuciuspleinbuurt
Label C
82
7%
95
8%
1%
157
13%
178
14%
2%
342
28%
442
36%
8%
119
10%
166
14%
4%
240
19%
113
9%
-10%
179
15%
79
6%
-8%
114
9%
156
13%
3%
Couperus-, en dichtersbuurt en Noordoever Sloterplas
Label C
54
3%
159
8%
5%
249
12%
189
9%
-3%
687
34%
800
39%
6%
605
30%
561
27%
-2%
395
19%
296
14%
-5%
49
2%
34
2%
-1%
6
0%
7
0%
0%
Slotermeer Noordoost
Label D
322
12%
542
20%
8%
203
8%
177
7%
-1%
397
15%
328
12%
-3%
922
35%
925
34%
-1%
474
18%
432
16%
-2%
247
9%
247
9%
0%
76
3%
48
2%
Slotermeer Noordwest
Label E
59
8%
57
8%
0%
18
3%
20
3%
0%
21
3%
39
6%
3%
152
22%
162
23%
2%
253
36%
219
32%
-4%
159
23%
157
23%
0%
42
6%
41
Geuzenveld
Label A
1044
30%
1565
43%
13%
673
19%
461
13%
-7%
739
21%
791
22%
0%
569
16%
377
10%
-6%
114
3%
98
3%
-1%
266
8%
214
6%
-2%
52
2%
Wildeman- en Blomwijckerbuurt
Label C
107
5%
196
9%
4%
488
23%
408
19%
-4%
333
16%
510
24%
8%
511
24%
420
20%
-4%
332
16%
283
13%
-2%
267
13%
187
9%
-4%
67
Reimerswaalbuurt
Label A
273
25%
427
41%
17%
154
14%
199
19%
5%
296
27%
171
17%
-10%
85
8%
40
4%
-4%
38
3%
20
2%
-2%
109
10%
6
1%
-9%
De Punt
Label D
189
19%
194
20%
1%
71
7%
76
8%
1%
138
14%
159
16%
2%
198
20%
230
24%
3%
126
13%
155
16%
3%
144
15%
74
8%
Jacob Geelbuurt
Label A
297
31%
386
40%
9%
11
1%
12
1%
0%
115
12%
105
11%
-1%
144
15%
85
9%
-6%
177
19%
216
22%
4%
185
19%
144
Totaal Ontwikkelbuurten in Noord
Label C
1627
11%
1723
12%
1%
1765
12%
2423
16%
4%
4110
27%
4549
30%
3%
3844
26%
3397
23%
-3%
2256
15%
1627
11%
-4%
687
5%
Banne Zuid
Label D
397
22%
295
16%
-6%
273
15%
312
17%
2%
293
16%
406
22%
6%
555
31%
506
28%
-3%
222
12%
229
13%
0%
57
Banne Noord
Label C
285
16%
337
19%
3%
246
14%
397
22%
9%
978
54%
792
44%
-10%
139
8%
94
5%
-2%
6
0%
5
0%
0%
IJplein en Vogelbuurt
Label C
155
6%
133
5%
-1%
492
19%
571
22%
3%
1057
41%
1063
41%
0%
440
17%
457
18%
0%
237
9%
197
8%
Volewijck
Label C
306
8%
346
9%
1%
280
7%
334
9%
1%
791
21%
1030
27%
6%
910
24%
967
25%
2%
789
21%
630
Molenwijk
Label D
136
12%
0
0%
-12%
0
0%
136
12%
12%
93
8%
375
32%
24%
495
43%
483
41%
-1%
430
37%
De Kleine Wereld
Label C
2
0%
4
0%
0%
96
10%
104
11%
1%
344
35%
353
36%
1%
264
27%
269
28%
1%
201
Waterlandpleinbuurt
Label D
346
12%
608
22%
10%
378
13%
569
21%
7%
554
19%
530
19%
0%
1041
37%
621
23%
-14%
Totaal Ontwikkelbuurten in Zuidoost
Label C
1139
7%
1881
12%
5%
3923
26%
4024
26%
1%
5548
36%
4980
33%
-3%
2823
18%
2466
16%
Reigersbos
Label C
7
0%
104
5%
4%
427
19%
474
22%
2%
1403
63%
1278
58%
-5%
376
17%
333
K-buurt
Label D
760
19%
730
19%
-1%
937
24%
941
24%
0%
798
20%
768
20%
-1%
1063
27%
E-/G-buurt Noord
Label C
39
4%
31
3%
-1%
287
30%
290
30%
0%
437
46%
423
44%
-1%
165
Venserpolder
Label B
241
9%
105
4%
-5%
1161
44%
1228
47%
3%
1005
38%
1092
42%
4%
Holendrecht
Label C
37
1%
852
26%
25%
883
27%
840
26%
-1%
1540
48%
1063
33%
H-buurt
Label E
55
2%
59
3%
0%
228
10%
251
11%
1%
365
16%
356
15%
81
28
Onbekend
Totaal woningen excl. Onbekend
Totaal Woningen excl. Onbekend
2020
2019
2020
16488
16633
1261
1261
23
1233
1229
13
2045
2046
-1%
2641
2699
6%
0%
704
695
120
3%
2%
3457
3626
3%
101
5%
2%
2105
2105
150
14%
170
16%
3%
1105
1033
-7%
119
12%
89
9%
-3%
985
977
15%
-4%
23
2%
14
1%
-1%
952
962
542
4%
-1%
703
5%
660
4%
0%
6
1027
14992
14921
3%
70
4%
1%
0
0%
0
0%
0%
1
155
1797
1818
122
7%
124
7%
0%
37
2%
45
3%
0%
1813
1794
-2%
90
4%
54
2%
-1%
79
3%
111
4%
1%
4
419
2550
2586
16%
-4%
316
8%
195
5%
-3%
450
12%
326
9%
-3%
0
21
3842
3828
164
14%
-23%
10
1%
11
1%
0%
0
0%
0
0%
0%
1164
1169
21%
177
18%
-2%
46
5%
46
5%
0%
25
3%
25
3%
0%
978
978
371
13%
225
8%
-5%
46
2%
42
2%
0%
112
4%
153
6%
2%
0
29
2848
2748
-2%
1580
10%
1570
10%
0%
290
2%
281
2%
0%
44
0%
50
0%
0%
3
269
15347
15252
15%
-2%
14
1%
14
1%
0%
1
0%
1
0%
0%
0
0%
0
0%
0%
0
48
2228
2204
1075
27%
1%
383
10%
392
10%
0%
2
0%
2
0%
0%
9
0%
15
0%
0%
1
86
3952
3923
17%
183
19%
2%
21
2%
22
2%
0%
4
0%
4
0%
0%
6
1%
6
1%
0%
0
1
959
959
240
9%
203
8%
-1%
6
0%
2
0%
0%
1
0%
0
0%
0%
1
0%
1
0%
0%
0
13
2655
2631
-15%
372
11%
73
2%
-9%
351
11%
343
11%
0%
35
1%
29
1%
0%
19
1%
19
1%
0%
0
3237
3219
0%
607
26%
599
26%
0%
805
35%
797
34%
0%
247
11%
245
11%
0%
9
0%
9
0%
0%
1
2316
2316
25
3
176
139
1
121
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Bijlage 2: Financiën: terugblik en vooruitblik Deze financiële stand van zaken wordt ter kennisname aan de leden van de commissie Bouwen Wonen meegezonden. Het beeld dat in deze bijlage wordt geschetst is op hoofdlijnen.
Terugblik
Vooruitblik
In 2019 was er nog een forse onderbesteding van €5 miljoen op het budget van de ontwikkelbuurten. €2 miljoen van deze onderbesteding is toegevoegd aan het budget van 2020. In totaal was de begroting voor 2020 €12 miljoen. In 2020 is het budget volledig gebruikt. We zien dat veel van de in 2019 in gang gezette activiteiten in 2020 tot resultaat zijn gekomen. Dit wordt in 2021 uiteraard op volle kracht voortgezet. De resultaten zullen voor de bewoners zeker steeds meer zichtbaar gaan worden in het komende jaar.
Het college van B&W heeft vanwege de coronacrisis op 2 september 2020 haar plannen bijgesteld en deze vastgelegd in een herzien collegeakkoord Samen sterker uit de crisis!. Afgesproken is om een flink deel van het budget voor de ontwikkelbuurten te reserveren voor het creëren van meer werkgelegenheid in de buurten om zo nog meer de sociaaleconomische positie van deze buurten en haar bewoners te versterken. De concrete plannen worden in het eerste kwartaal van 2021 uitgewerkt samen met de stads delen. De verwachting is dat dit project vanaf 1 april 2021 met volle kracht van start gaat. Vooralsnog is hier voor de komende twee jaar €12 miljoen voor gereserveerd. Overige bestedingen voor het programma “investeren in werk” zitten in de uitgaven voor fysieke/sociale projecten 2021/2022.
Ook in 2020 is samen met bewoners hard gewerkt aan een groot aantal plannen waarin de integrale opgave op buurtniveau in beeld is gebracht. Het gezamenlijk ontwikkelen van deze plannen kost tijd, maar levert ook veel draagvlak en positieve energie op in de ontwikkelbuurten. Het opstarten van veel zaken heeft meer tijd gevergd dan aanvankelijk gedacht in 2019 en begin 2020. Zie het als een dieseltrein die langzaam op gang komt en pas in de 2e helft van 2020 zijn er veel meer zichtbare resultaten geboekt die reeds een jaar eerder in gang waren gezet.
Per buurt is de opgave en zijn de belangrijkste prioriteiten in beeld gebracht. Dat maakt dat de resterende beschikbare middelen in 2021 doelgericht gaan worden uitgegeven. De begroting is ingedeeld volgens een verdeling over de drie stadsdelen.
In 2020 is er intensief samengewerkt met de werk brigade van Pantar. Dit werd mogelijk gemaakt door een interessante co-financiering met de directie Werk. Vanuit de aanpak ontwikkelbuurten was de bijdrage in 2020 €1,1 miljoen. In het komende jaar wordt de samenwerking voortgezet. Veel werkzoekenden hebben een betaalde baan gekregen en de buurten extra schoon gemaakt. De komende twee jaar wordt deze succesvolle inzet van de werkbrigade voort gezet.
82
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Bijlage 2: Financiën: terugblik en vooruitblik
Dit leidt tot de volgende begroting (op hoofdlijnen):
Indicatieve begroting ontwikkelbuurtenbudget (OWB) 2021/2022
Budget ontwikkelbuurten 2021/2022
Bijdrage stadsdelen 2021/2022
Zuidoost Reguliere projecten OWB (fysiek/sociaal)
€ 4.000.000,-
OWB project Investeren in Werk
€ 2.267.000,-
Informeren bewoners Subtotaal
€ 112.000,€ 6.379.000,-
€ 440.000,-
Noord Reguliere projecten OWB (fysiek/sociaal)
€ 4.000.000,-
OWB project Investeren in Werk
€ 2.267.000,-
Informeren bewoners Subtotaal
€ 112.000,€ 6.379.000,-
€ 440.000,-
Nieuw West Reguliere projecten OWB (fysiek/sociaal)
€ 4.000.000,-
OWB project Investeren in Werk
€ 2.267.000,-
Informeren bewoners Subtotaal
€ 112.000,€ 6.379.000,-
€ 440.000,-
Inzet Werkbrigade Zuidoost, Nieuw West en Noord Subtotaal
€ 2.200.000,-
Gezamenlijke inspanningen e/o proces Subtotaal Totaal
83
€ 2.110.000,€ 23.447.000,-
€ 1.320.000,-
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Bijlage 3: Stand van zaken plaberum ontwikkelbuurten
Ontwikkelbuurt
Plaberumfase
Status Plaberumbesluit
Investeringsbesluit
Besluit genomen
Nolenstraat
Investeringsbesluit
Besluit genomen
Ruychaveflat
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Nieuwenhuijsenbuurt
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
Struijkenkade
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
Dobbebuurt/broedplaats De Vlugt
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Plein 40-45
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Diderotblok
Investeringsbesluit
Besluit genomen
Couperusbuurt
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Dichtersbuurt
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Lodewijk van Deysselbuurt
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
Thomas a Kempislocatie
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Rousseaubuurt/Confuciusbuurt
n.t.b.
Stadsdeel Nieuw-west Jacob Geelbuurt Geuzenveld:
Slotermeer Noord
Slotermeer Zuid
Osdorp Wildeman- en Blomwijckerbuurt Entree
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2022
Wildeman- en Blomwijckerbuurt
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
Wildeman- en Blomwijckerbuurt Hoekenes
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2023
De Punt Noord/Dijkgraafplein
Investeringsbesluit
Besluit genomen
84
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Bijlage 4: Stand van zaken plaberum ontwikkelbuurten
Ontwikkelbuurt
Plaberumfase
Status Plaberumbesluit
H-buurt Noord
Projectbesluit
Besluit verwacht in 2021
H-buurt Midden
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
K-buurt
Herz. Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
Reigersbos
Projectbesluit
Besluit verwacht in 2021
Holendrecht
Projectbesluit
Besluit verwacht in 2021
Venserpolder
Principebesluit
Besluit genomen
De Venser
Investeringsbesluit
Besluit verwacht in 2021
Venserpolder: 4 locaties
Projectbesluit
Nota wordt gereed gemaakt
Investeringsbesluit
Besluit genomen
De Punt Noord/Dijkgraafplein
Investeringsbesluit
Besluit genomen
Banne Noord
Projectbesluit
Besluit verwacht in 2021
Banne Zuid
Principebesluit
Besluit verwacht in 2021
Oud Noord Vogelbuurt/Ijplein
Principebesluit
Besluit verwacht in 2021
Oud Noord Volewijck/Gentiaan
Principebesluit
Besluit verwacht in 2021
Molenwijk
Principebesluit
Besluit genomen
Waterlandpleinbuurt
Principebesluit
Besluit verwacht in 2021
De Kleine Wereld
Principebesluit
Besluit verwacht in 2021
Stadsdeel Zuidoost H-buurt:
EG-buurt Noord E-buurt Oost
Stadsdeel Noord
85
Rapportage Ontwikkelbuurten 2020
Gemeente Amsterdam, 2020