1 RaadsinformatiebriefCoalitieOuderen (versie 10 mei)

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 mei 2022 Zorg Simone Kukenheim Onderwijs, Jeugd, Zorg & Diversiteit, r.hamar@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgang van de Uitvoeringsagenda Amsterdamse Coalitie Ouderen 2021

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden, Met deze brief informeert het college u over de voortgang van de Uitvoeringsagenda Amsterdamse Coalitie Ouderen van Amsterdam Vitaal en Gezond. De Uitvoeringsagenda 2021 is 28 januari 2021 in de commissie ZJS met u besproken. Over de stand van zaken Amsterdam Vitaal en Gezond bent u op 13 januari 2022 geïnformeerd. Deze rapportage beschrijft de activiteiten die sinds de vorige rapportages plaatsvonden. In uw vergadering van 28 januari 2021 heb ik op een vraag van raadslid Van Pijpen (Groen Links) toegezegd (TA2021-000185) in de volgende rapportage extra in te gaan op hoe de aandacht voor culturele diversiteit is opgenomen in de Uitvoeringsagenda en dit met voorbeelden van initiatieven toe te lichten. Met deze rapportage wordt de toezegging afgedaan. Amsterdam Vitaal en Gezond Amsterdam Vitaal en Gezond (AV&G) is een samenwerking tussen zorg- en welzijnsaanbieders, zorgverzekeraar, zorgkantoor, cliëntenorganisaties en gemeente. Samen zetten zij zich in voor een toekomstbestendige zorg en welzijn in Amsterdam én voor gezonde en vitale burgers. De AV&G-partners hebben twee ambities afgesproken: alle Amsterdammers gelijke kansen op goede gezondheid én tien gezonde levensjaren erbij voor alle kwetsbare Amsterdammers in 2040. Coalitie Ouderen Eén van de acht coalities van AV&G is de Coalitie Ouderen.

Deze bestaat uit vertegenwoordigers van zorg (ziekenhuis, huisarts, verpleging en verzorging), ondersteuning (dagbesteding, ambulante individuele ondersteuning, logeeropvang en hulp bij huishouden), welzijn (buurtteams, sociale basis), bewoners (Cliëntenbelang, ouderen), corporaties, SIGRA, zorgverzekeraar en zorgkantoor, en de gemeente (wonen en zorg). De Coalitie heeft als ambitie dat in 2040 alle ouderen een vitaal en betekenisvol leven leiden in een vertrouwde omgeving. Ongeacht hun achtergrond, inkomen en behoefte aan ondersteuning. In de Bestuurlijke Coalitie Ouderen kunnen hier gezamenlijk afspraken over worden gemaakt.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 mei 2022 Pagina 2 van 5

Voor de jaren 2020-2021 heeft de Coalitie een Uitvoeringsagenda opgesteld die bestond uit drie pijlers: Vitaliteit, Netwerkzorg en Wonen & Zorg. Om deze agenda vorm te geven zijn er voor de drie pijlers acht projecten benoemd: valpreventie, dialoog laatste levensfase, dementieketens, acute wijkzorg en nachtzorg, verkorting ligduur ELV (eerstelijnsverblijf), 24/7 aanmeldportaal VVT (Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg), digitale gegevensuitwisseling professionals en passende woonvormen (bestaand en nieuw). Daarbij is afgesproken dat in elk project o.a. aandacht wordt besteed aan cultuursensitiviteit. De projecten lopen nog door. In de Raadsinformatiebrief Amsterdam Vitaal en Gezond die op 13 januari 2022 in de commissie ZJS is besproken, is de voortgang van een aantal van deze projecten beschreven. Visie 2040 In de Raadsinformatiebrief Amsterdam Vitaal en Gezond staat dat de Coalitie Ouderen werkt aan een ontwikkelstrategie 2022-2025 met als basis een breed gedragen perspectief op vitaal ouder worden richting 2040. Hiervoor heeft de Coalitie Ouderen oktober 2021 Coalitie ouderen, Visie 2040 en eerste doorkijk strategie 2025 vastgesteld, die als bijlage bij deze brief wordt meegestuurd. In de visie constateert de Coalitie Ouderen een disbalans in vraag en aanbod in de ondersteuning en zorg voor ouderen. Die vraag neemt de komende jaren alleen maar toe.

Om wonen, zorg en welzijn nu én in 2040 beschikbaar te houden voor de Amsterdamse oudere zijn ingrijpende veranderingen nodig. Daar komt bij dat de grote onderlinge verschillen tussen wijken om een verschillende aanpak vragen. Om beweging te krijgen in deze situatie vindt de Coalitie Ouderen een maatschappelijk debat over dilemma’s noodzakelijk. Op basis hiervan moeten nieuwe afspraken worden gemaakt om het beschikbare aanbod zo cultuursensitief, effectief en efficiënt mogelijk in te zetten en aan te laten sluiten op de toekomstige behoefte van ouderen in Amsterdam. Om ouderen in Amsterdam vitaal oud te laten worden, is het volgens de Coalitie Ouderen nodig dat het aanbod aan wonen, zorg, welzijn ouderen helpt bij het invullen van drie levenswensen: autonomie (zelfregie houden), verbondenheid (betekenisvolle contacten hebben) en ertoe doen (zinvolle bijdrage aan maatschappij leveren). De visie op het aanbod in 2040 is daarom: 1. Passend bij de leefwereld van de oudere 2. Mensgericht 3. Waardig. Om invulling te geven aan de veranderingen worden in de visie pijlers benoemd waarbinnen de komende jaren wordt gewerkt: 1. Gezonde Leefwereld in een prettige wijk; 2. (Lokale) ondersteuning en zorg; 3. Geschikte woonsituatie. Daarnaast worden vier randvoorwaardelijke thema’s genoemd: arbeidsmarkt, bekostiging en regulering, data, digitalisering en technologische innovatie en governance.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 mei 2022 Pagina 3 van 5

Van visie naar uitvoering In de Uitvoeringsagenda 2022 wordt de visie vertaald naar uitvoering. Daarbij zijn de zeven thema’s vertaald naar drie pijlers en een overkoepelend thema, het maatschappelijk debat:

De Coalitie Ouderen heeft voor de Uitvoeringsagenda 2.0 de drie pijlers vertaald naar een aantal doelen, subdoelen en de (mogelijke) inzet daarop. Binnen die pijlers is de opgave nog steeds groot. Daarom heeft Coalitie Ouderen er voor gekozen om in de Uitvoeringsagenda 2022 te focussen op vier concrete prioriteiten: 1. Debat over de(on)mogelijkheden van zorg en ondersteuning 2. Integratie formele en informele ondersteuning en zorg 3. Regiovisie inrichting subacute keten 4. Lokale Woonzorg Coalities Dit voorjaar werkt de Coalitie Ouderen deze prioriteiten uit in plannen met daarin de te behalen resultaten, welk resultaat wanneer wordt behaald, hoe dit resultaat behaald wordt, hoe hiervoor het gesprek met de stad wordt aangegaan en wat hiervoor de planning is. Cultuursensitieve zorg Tijdens de bespreking van de Uitvoeringsagenda in januari 2021 is toegezegd om in de volgende rapportage in te gaan op hoe in de Coalitie Ouderen aandacht aan culturele diversiteit wordt besteed. Voor alle vier prioriteiten in de Uitvoeringsagenda 2022 is afgesproken dat in de plannen beter wordt ingegaan op hoe er wordt aangesloten op leefwereld en behoefte van alle ouderen, met aandacht voor inclusiviteit, diversiteit, cultuursensitiviteit, inkomensongelijkheid, participatie en wederkerigheid. In de vorige Uitvoeringsagenda kwam dit bij verschillende projecten naar voren.

Zo is er bij valpreventie specifieke aandacht voor het bereiken van Amsterdammers met een migratieachtergrond. Datzelfde geldt ook voor de ontwikkeling van de Dementieketens, met name in die buurten waar veel Amsterdammers met een migratieachtergrond wonen. Hier worden bijvoorbeeld sleutelpersonen ingezet die kennis hebben van dementie, dementiezorg en die een brug kunnen slaan tussen migranten met dementie en hun mantelzorgers en instellingen. In het kader van het project Passende Woonvormen is onderzoek gedaan naar woonwensen van Turkse en Marokkaanse Ouderen waarbij ook vertegenwoordigers van die gemeenschappen zijn betrokken. Echter omdat de vorige Uitvoeringsagenda was opgebouwd op projecten, was er wel aandacht voor cultuursensitieve zorg, maar was deze nog gefragmenteerd. Daarom moet in de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 mei 2022 Pagina 4 van 5

uitwerking van de vier prioriteiten in de nieuwe Uitvoeringsagenda 2022 veel concreter naar voren worden gebracht hoe er aandacht wordt besteed aan dit onderwerp. Voor de prioriteiten kan het onderzoek ‘Cultuursensitief werken: sleutel tot goede zorg voor álle oudere Amsterdammers’ van de Leyden Academy ingezet. Dit onderzoek naar de manier waarop de zorg nu en in de toekomst voor de groeiende groep ouderen met een niet-westerse migranten eruit moet zien, is gedaan in opdracht van een aantal zorgaanbieders uit Amsterdam. Uit dit onderzoek komt naar voren dat het van belang is daarbij een persoonsgerichte benadering en werkwijze te hanteren die sensitief is voor culturele en religieuze overtuigingen. Dat betekent bewustzijn van en openheid voor diversiteit, die voorbij gaat aan iemands herkomstland en echt kijkt naar de persoon. Uit het onderzoek komt naar voren dat diversiteit-sensitief werken vraagt om het versterken van een persoonsgerichte benadering en vraagt om ruimt geven aan medewerkers om ervaringen, kennis en kunde op te doen en te delen. Het onderzoek bevat concrete en praktische aanbevelingen voor zorgorganisaties om hiermee aan de slag te gaan. Aanbevelingen die breder door het welzijns- en zorgdomein zouden kunnen worden opgepakt, bijvoorbeeld vanuit de Coalitie Ouderen. Op 9 juni 2022 worden de resultaten en de aanbevelingen aan de zorgpartners gepresenteerd.

Op 16 februari 2022 heeft de gemeenteraad het initiatiefvoorstel (2022-035) over bestrijding van racisme en discriminatie in de zorg aangenomen, waarin is aangegeven dat hierover met de zorginstellingen verenigd in de Sigra, het gesprek wordt aangegaan. Dit heeft ertoe geleid dat de Sigra voor haar leden op donderdag 16 juni 2022 de conferentie ‘Samen tegen discriminatie in de zorg- en hulpverlening’ organiseert. Op de conferentie presenteert Pharos de publicatie naar ervaren discriminatie in de zorg- en hulpverlening, komen het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam en de campagne Tolken in de zorg aan bod en presenteert de afdeling Diversiteit van de directie OJZD de concept toolkit Antidiscriminatie. Op basis hiervan kunnen in Sigra-verband concrete afspraken worden gemaakt over bestrijding van racisme en discriminatie. Bestrijding van racisme en discriminatie in de zorg is een aspect van cultuursensitief werken. In het onderzoek naar cultuursensitief werken wordt hier echter geen aanbeveling over gedaan. Omdat de afspraken met Sigra over specifiek de bestrijding van racisme en discriminatie al liepen voordat de resultaten van het onderzoek bekend waren, wordt dat onderwerp buiten de Coalitie Ouderen opgepakt. Het initiatiefvoorstel bevat daarnaast ook andere aspecten als het stimuleren van een divers personeelsbestand en een audit zoals de Roze Loper.

Deze zijn ook uit het onderzoek naar cultuursensitief werken naar voren gekomen, daardoor onderdeel van de aanbevelingen van het onderzoek en kunnen dus binnen de Coalitie Ouderen worden uitgewerkt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 mei 2022 Pagina 5 van 5

Om de samenhang tussen Amsterdam Vitaal en Gezond en Amsterdamse Coalitie Ouderen beter naar voren te laten komen, zal de volgende voortgangsrapportage van de Uitvoeringsagenda van de Coalitie Ouderen parallel lopen met die van de gehele AV&G. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Simone Kukenheim Wethouder Zorg

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl