1. Raadsinformatiebrief voortgang aanpak luide voertuigen_def.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 juni 2024 Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Melanie van der Horst Carlo Schoonebeek, R&D, Bestuurszaken.RD@amsterdam.nl

Onderwerp

Voortgang aanpak geluidsoverlast luide voertuigen

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Luide motorfietsen en auto’s zorgen al jaren voor veel overlast in de stad. Dit blijkt uit de vele klachten van bewoners maar ook uit de vierjaarlijkse Gezondheidsmonitor van de GGD, waarin de motorfietsen als grootste geluidhinderbron naar voren zijn gekomen. Nederland kent weliswaar wettelijke geluidsnormen voor het verkeer maar in deze normen wordt geen rekening gehouden met het ‘piekgeluid’ van de luide voertuigen. De normen zijn namelijk gericht op ‘jaargemiddelde geluidniveaus’, het piekgeluid valt hierin weg. Terwijl piekgeluid ook bijdraagt aan schadelijke effecten voor de gezondheid van bewoners, met name als het gaat om luide passerende motorfietsen in de avond en nacht. De mogelijkheden van de gemeente om iets te doen aan deze overlast zijn beperkt. Handhaving is primair een bevoegdheid van de politie, die hiervoor slechts beperkte capaciteit heeft. Het probleem van de luide voertuigen speelt in alle grote steden en Amsterdam werkt daarom sinds 2021 samen met de andere G4-gemeenten aan oplossingen om de overlast te beperken. In deze brief geef ik aan wat er in Amsterdam en in G4-verband aan dit onderwerp is gedaan en welke acties voor dit jaar zijn ingepland.

College aanpak ter vermindering van overlast door luide voertuigen Om meer inzicht te krijgen in de oorzaken van de overlast én de mogelijkheden om geluidsoverlast te verminderen is TNO door de G4 gevraagd het probleem in alle gemeenten nader in kaart te brengen. TNO heeft hiervoor in 2021 gerichte geluidmetingen uitgevoerd in Amsterdam. Vanwege de strenge privacy-eisen zijn de metingen in Den Haag en Rotterdam in 2022 uitgevoerd en die in Utrecht in 2023. Uit de metingen bleek onder meer dat overlast van te luide voertuigen vooral wordt veroorzaakt door: - Het gedrag van de rijders (bv. te snel optrekken, te snel rijden). - Aanpassingen aan de voertuigen (tuning, illegale uitlaten). Het gaat zowel om luide motorfietsen als - in Amsterdam beperkter – luide auto’s. TNO heeft de gemeenten op basis van de uitgevoerde metingen ook geadviseerd over mogelijke maatregelen om de overlast van de luide voertuigen aan te pakken. In de raadsinformatiebrief van 22 februari 2023 is hier uitvoerig op ingegaan en in die brief heeft het college de raad ook geïnformeerd over de aanpak van de overlast van luide voertuigen, zoals vastgesteld in de collegevergadering van 31 januari 2023. Die aanpak bestaat uit drie uitvoeringssporen:

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

1. 2. 3.

Datum 3 juni 2024 Pagina 2 van 4

Inzet op communicatie (incl. de pilot “geluid-smiley”) Verkenning mogelijkheden lawaaiflitspaal Vereenvoudiging handhaving

Het gaat zowel om acties in G4-verband als om specifieke acties voor Amsterdam. Ik ga nu in op de resultaten van de uitgevoerde acties. Actie: Inzet op een pilot met een “smiley geluidmeetsysteem (vallend onder spoor 1) De pilot met een smiley meetsysteem is van juni t/m december 2023 uitgevoerd op vier locaties in Amsterdam (Europaboulevard, Molenaarsweg, Stadhouderskade en Tussen Meer). Dit systeem is niet eerder in Nederland toegepast, maar is vergelijkbaar met de bekende snelheid-smiley systemen. De verkeersdisplays zijn in fasen vanaf 10 augustus aangesloten. Doel van de pilot was het bevorderen van bewustwording bij de veroorzakers van geluidsoverlast door luide voertuigen en het stimuleren van gedragsverandering bij de veroorzakers van de overlast. Er zijn dan ook geen boetes gegeven. Bij de proef werd langs de weg het geluid van de voertuigen gemeten. Ca. 100 meter verder was een display (scherm) langs de weg geplaatst waarop de boodschap “TE LUID” werd gegeven als het geluidsniveau boven 80 dB(A) kwam. Het geluidsniveau van gewone verkeerspassages ligt aanmerkelijk lager, in de regel tussen de 65 en 75 dB(A). Voorafgaand aan de pilot heeft de gemeente advies ingewonnen over de te hanteren schermboodschappen alsmede de toelichtende teksten op borden die onder het display zijn geplaatst.

Voor de onderborden zijn tijdens de pilot twee teksten uitgeprobeerd: “Rustig door de buurt” en ”Lawaaicontrole”. In de gemeente Rotterdam is op basis van de Amsterdamse aanpak ook een pilot uitgevoerd. De eindrapportage ’Pilot geluid-smiley Amsterdam 2023’ is bijgevoegd als bijlage 2. Kort samengevat zijn dit de conclusies: - De apparatuur heeft goed gewerkt, al waren er bij de start wat kinderziektes. - Op basis van een vergelijking van perioden waarin er wel- en geen schermboodschappen waren hebben de onderzoekers geconcludeerd dat er een positief effect (= afname van geluid) lijkt uit te gaan van de schermboodschappen in combinatie met het onderbord “Rustig door de buurt”. Dit kon niet hard worden vastgesteld omdat de perioden waarin er wel- en geen schermboodschappen waren in de tijd verschilden. - De pilot heeft geleid tot meer inzicht in de mate waarin luide geluidniveaus optreden. De gemeente heeft veel reacties ontvangen over de inzet van de smiley systemen. Deels zijn de reacties positief: er wordt tenminste iets (zichtbaars) gedaan aan de overlast van luide voertuigen. En deels is men teleurgesteld dat het slechts om informatieve metingen gaat en ziet men liever hardere actie in de vorm van bekeuren (flitsen). Dat is heel begrijpelijk, maar flitsen/bekeuren is op dit moment helaas nog niet mogelijk, In het eind van de brief zal ik daar nog nader op ingaan.

Actie: uitvoering van een communicatie actie (vallend onder spoor 1). Bij deze actie werd gedacht aan communicatie via tekstborden, gedacht is bv. aan aansluiting bij de al in een aantal steden lopende actie “Te luid geluid is uit”. Er zijn alleen borden ingezet op de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juni 2024 Pagina 3 van 4

pilotlocaties voor de geluid-smiley en aansluitend hieraan is via de websites van gemeente en stadsdelen aandacht besteed aan de overlast van luide voertuigen pilot. Actie: verkenning mogelijkheden lawaaiflitspaal (vallend onder spoor 2) In mei 2023 heeft de gemeente Amsterdam, mede namens Den Haag, Rotterdam en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), aan TNO-opdracht gegeven een verkenning uit te voeren naar de haalbaarheid van de geluidflitspaal in Nederland. Het eindrapport van TNO is bijgevoegd als bijlage 3. TNO geeft in de rapportage onder meer aan dat: - Technologie voor de geluidflitspaal in principe beschikbaar is en beboeting van onnodig geluid met een flitspaal is het eenvoudigst in te passen onder de verkeerswetgeving (RVV art. 57). - Dit niet op korte termijn kan, dit vereist nog een uitvoeringstraject dat nog jaren in beslag kan nemen. Het gaat dan o.a. om aanpassing van de regelgeving, certificering en invoering van werkwijzen. Invoering is volgens TNO het eenvoudigst en uniform als de geluidflitspaal nationaal wordt geregeld. - Pilotprojecten al eerder gestart kunnen worden. Er zijn al enkele systemen op de markt om hiermee in Nederland proefprojecten op te zetten ter evaluatie van de effectiviteit en inzetbaarheid.

Voor een succesvolle invoering is draagvlak nodig bij de betrokken instanties, waaronder ministeries, politie, CVOM, CJIB, RDW en gemeentes. - Geluidmeetsystemen nu al wél direct inzetbaar zijn voor ondersteuning bij handhaving, datavergaring, en displays voor waarschuwing van bestuurders, hiervoor is geen aanpassing van de wetgeving nodig (zoals de uitgevoerde pilot in Amsterdam en Rotterdam). De komende tijd zal in afstemming met het ministerie van IenW ingezet worden op de door TNO voorgestelde vervolgstap: de uitvoering van een pilot waarin de aanbevelingen van TNO worden uitgewerkt met als inzet daadwerkelijk te komen tot een geluid flitspaal in Nederland. Focus zal hierbij liggen op een mobiele toepassing van een flitser voor handhaving. Van belang is dat dan ook partijen als het ministerie van Justitie en Veiligheid, CVOM en de politie betrokken worden. Actie: inzet op vereenvoudiging van het handhavingsproces voor de Politie (spoor 3) Zoals aangegeven in de raadsinformatiebrief van 22 februari 2023 heeft de Rijksdienst wegverkeer (RDW) mede op voorspraak van Rotterdam en Amsterdam in opdracht van het ministerie van IenW onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor vereenvoudiging van de handhaving, met name als het gaat om technische gebreken aan voertuigen. De resultaten zijn gepubliceerd in een nota van de RDW1. De nota bevat concrete voorstellen voor deze aanpak.

Aansluitend hierop heeft de RDW vorig jaar ook een uitvoeringstoets opgesteld waarin de consequenties van deze nieuwe werkwijze zijn uitgewerkt. Deze uitvoeringstoets is in een rapport d.d. 21 december 2023 aangeleverd aan de opdrachtgever, het ministerie van IenW. Het rapport is op dit moment nog niet openbaar. Het ministerie van IenW zal het nu eerst beoordelen. Vanuit de G4-gemeenten is aangegeven dat de gemeenten zeer hechten aan een dergelijke vereenvoudigde handhavingsaanpak en dat verdere uitwerking dan ook gewenst is. 1

Deze nota van 21 november 2022 is hier te vinden: https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-infrastructuur-enwaterstaat/documenten/rapporten/2022/11/21/2022258226-1-bijlage-rdw-nota-aanpak-geluidoverlast

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juni 2024 Pagina 4 van 4

Hoe verder Zoals uit het TNO-onderzoek naar de lawaaiflitser naar voren is gekomen is het op dit moment nog niet mogelijk om op basis van geluidmetingen te handhaven. Op dit moment is de inzet van informatieve geluidsmetingen al wel mogelijk en daarom zal de pilot met de geluid-smiley meetsystemen deze zomer worden voortgezet. Het gaat dan om: - De inzet van vier meetsystemen op nieuwe locaties. Hierbij zullen er een aantal verbeteringen worden doorvoeren op basis van de in 2023 opgedane ervaringen. Ook zal contact opgenomen worden met de politie om af te stemmen of er zaken zijn te combineren (gedacht wordt bv. aan ‘prikacties’ op een of meer van de pilotlocaties). - De inzet van een meer geavanceerde geluidsmeter op een vijfde locatie. Deze geluidsmeter wordt ook gekoppeld aan een ANPR-kentekencamera. Het is niet zo dat de andere geluidmeters niet geschikt zijn. Die voldoen prima voor de geluid-smiley aanpak. Maar de meer geavanceerde geluidscamera kan ook de ruimtelijke positie van de geluidsbron waarnemen. In combinatie met een ANPR-kentekencamera biedt dit mogelijk voor de toekomst meer opties om ook aansluiting te vinden bij een meer op handhaving gerichte aanpak.

Vanwege de wens om de handhavingsinzet te vergroten zal Amsterdam zich ook actief blijven inzetten voor de uitvoering van de lopende G4 acties: - De uitvoering van de eerdergenoemde pilot voor de verdere ontwikkeling van de “lawaaiflitser”. - Afstemming met het ministerie van IeW en de RDW om te komen tot de door de RDW beoogde aanpak voor de vereenvoudiging van de handhavingsaanpak. Wat zijn de kosten? - De projectkosten voor de uitvoering van de smiley-pilot in 2023 bedroegen € 41.575 -. Daarnaast bedroegen de kosten voor het verkennend onderzoek door het gedragsbureau € 27.951, -. - De kosten voor de uitvoering van het TNO-onderzoek naar de lawaaiflitser bedroegen €46.000,-, waarvan Amsterdam ¼ deel op zich heeft genomen. - De kosten voor de vervolg pilot in 2024 zijn nog niet bekend maar kunnen beperkt zijn omdat de apparatuur meerjarig is aangeschaft. - De kosten voor de pilot met de Sorama geluidscamera (apparatuur en inzet/begeleiding vanuit M+P) bedragen ca. € 50.000, -. Alle kosten incl. de personele capaciteit worden gedekt vanuit het reguliere budget geluidbeleid. De genoemde acties zullen grotendeels in 2024 worden uitgevoerd maar enkele acties kunnen ook langer (meerjarig) doorlopen. Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl