1. Raadsinformatiebrief visie aandeelhouderschap Johan Cruijff ArenA

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 juli 2025 / College B&W: 17 juni 2025 Grond en Ontwikkeling, Deelnemingen Steven van Weyenberg, Alexander Scholtes G&O (bestuurszaken.go@amsterdam.nl); Deelnemingen (deelnemingen@amsterdam.nl) Gemeentelijke visie op het aandeelhouderschap van de Johan Cruijff ArenA

Geachte leden van de gemeenteraad, In deze brief informeren wij u over de visie van het college van B&W op het aandeelhouderschap van de Johan Cruijff ArenA (hierna: ArenA). Vooraf De ArenA is een multifunctioneel stadion en een visitekaartje voor de stad. Het stadion is thuishaven voor Ajax en concerttempel voor de grootste artiesten ter wereld. Daarnaast is de ArenA een koploper als het gaat om innovatie en duurzaamheid. Het stadion beschouwt zichzelf als een maatschappelijke pilaar van de stad: het is gebouwd om namens de Amsterdammers het huis van Ajax te zijn, het wil winstgevend zijn zodat het geen subsidies nodig heeft om het stadion in goede staat te houden en is sterk gericht op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Er spelen verschillende zaken rond de ArenA die het college ertoe hebben aangezet deze visie op te stellen. De ArenA bevindt zich in ArenAPoort West, het gebied dat de komende jaren verandert in een wijk waar gewerkt, gewoond en plezier wordt gemaakt. Grootschalige evenementen vallen er straks samen met andere functies. Tijdens deze evenementen investeert de gemeente fors in bereikbaarheid, openbare orde en veiligheid. Aan het stadiongebouw zelf draagt de gemeente niet financieel bij. Het komt in de stad regelmatig voor dat beleidsbelangen tegengesteld zijn.

De gemeente benadert de ArenA vanuit verschillende beleidsafdelingen, die soms niet goed met elkaar overleggen. Het is belangrijk dat de vertegenwoordigers van deze belangen elkaar eerder weten te vinden, in de juiste overlegstructuren en dat zij het gesprek aangaan op basis van vastgestelde afwegingskaders. Als aandeelhouder begrijpt het college goed dat de ArenA pal staat voor het behouden van de mogelijkheden om in de toekomst evenementen te organiseren. Tegelijk vindt het college dat de ArenA een aantrekkelijker stadion wordt als ook de omgeving floreert, met de transformatie naar een uitgaansgebied waar ook gewoond en gewerkt wordt. Een succesvolle gebiedsontwikkeling kan alleen slagen als de ArenA de ruimtelijke gebiedsontwikkeling omarmt. De ArenA en de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juli 2025 Pagina 2 van 7

gemeente hebben hierover een terugkerend overleg. Dit overleg verloopt positief: tegengestelde belangen worden besproken en zo veel mogelijk opgelost. De ArenA is benieuwd naar de visie van de stad op de ArenA en heeft zorgen over de goede bereikbaarheid van het gebied als gevolg van alle stedenbouwkundige ontwikkelingen. Met andere woorden: vallen de stedelijke ontwikkeling en de mobiliteitstransitie wel te combineren met de goede en veilige bereikbaarheid van het gebied? En wordt de ArenA, door alle ambities, niet langzaam het gebied uitgedrukt? Terechte vragen, waar het college graag een antwoord op wil geven. De ArenA is een belangrijke samenwerkingspartner voor het college. Er komen bij de ArenA veel publieke belangen samen. Daarom heeft het college de gemeentelijke belangen afgebakend en de mogelijkheden voor een hechtere samenwerking met de ArenA in kaart gebracht. Ook is met de ArenA gesproken. Zo heeft het college een beeld kunnen vormen dat recht doet aan de belangen van zowel de gemeente als van de ArenA. Een dergelijke overkoepelende visie ontbrak tot nog toe. In lijn met het beleidskader voor Verbonden Partijen en op basis van deze gesprekken, heeft het college de diverse publieke belangen die rond de ArenA spelen bijeengebracht in een eenduidige gemeentelijke visie die in deze brief aan u wordt gepresenteerd.

Deze visie laat zich samenvatten als: “Een duurzame, bereikbare en innovatieve ArenA als partner in een groeiend en hecht Amsterdam Zuidoost.” Deze visie is het startpunt om met de ArenA tot nadere afspraken te komen over hoe de publieke belangen het beste kunnen worden behartigd en hoe de gemeente, de ArenA en eventuele andere partners daaraan kunnen bijdragen. Inzet van het aandeelhouderschap De gemeente heeft meerdere rollen ten opzichte van de ArenA. Naast aandeelhouder is de gemeente onder meer belastinginner, regelgever, gebiedsontwikkelaar en samenwerkingspartner. Zo kan zij op verschillende manieren de belangen van de Amsterdammers behartigen. Met 48% van de stemgerechtigde certificaten in haar bezit is de gemeente de grootste minderheidsaandeelhouder en is haar zeggenschap niet doorslaggevend. Het college benut de bevoegdheden van het aandeelhouderschap om grip te houden op deelnemingen als de ArenA, bijvoorbeeld bij belangrijke investeringsbeslissingen of het benoemen van de leden van het bestuur en de RvC. Dat betekent niet dat het college op de stoel van het bestuur of de RvC gaat zitten. Het college zoekt de dialoog en wil in constructief overleg duidelijke afspraken maken met bestuur en RvC, waarbij gemeentelijke doelen en financieel rendement evenwichtig worden nagestreefd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juli 2025 Pagina 3 van 7

Het college wijst in deze visie de wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling voor een periode van vier jaar aan als vakinhoudelijke wethouder, omdat het gebied nu volop in ontwikkeling is. De wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling gaat na het vaststellen van deze visie samen met de wethouder Deelnemingen met de ArenA in gesprek over de doelen van het aandeelhouderschap. Binnen de gemeente zorgt de wethouder via betere interne overlegstructuren voor de juiste afweging van de vele publieke belangen. Zo kan de gemeente zich met één geluid tot de ArenA verhouden. Doelen van het aandeelhouderschap Hieronder staan de concrete doelen van het aandeelhouderschap voor de komende jaren. Ze vormen de leidraad waarmee het college de visie op “een duurzame, bereikbare en innovatieve ArenA als partner in een groeiend en hecht Amsterdam Zuidoost” tot uitvoering wil brengen. 1. Het mogelijk blijven maken van verschillende soorten evenementen in een goed onderhouden stadion, waar iedereen zich veilig en welkom voelt en waarbij topsport en entertainment op innovatieve en goede wijze worden ondersteund. Het college schaart zich als aandeelhouder achter het convenant bereikbaarheid dat op 9 oktober 2024 is vastgesteld. Het Arenagebied is hét evenementengebied van Nederland, en dat moet zo blijven.

Daarvoor moet de ArenA wedstrijden en evenementen kunnen blijven organiseren; dat is ook belangrijk voor de continuïteit en het investeringsvermogen van het stadion. De ArenA is het symbool van (top)sport in Amsterdam en ver daarbuiten. Als grootste stadion van Nederland en thuishaven van Ajax en het Nederlands elftal vormt het hét decor voor nationale en internationale topwedstrijden. Hiermee verstevigt het stadion de positie van Amsterdam als sporthoofdstad en levert het een economische impuls voor de stad. De ArenA en de gemeente werken al jaren samen op het gebied van innovatie om oplossingen te vinden voor verschillende vraagstukken. Het college wil deze samenwerking voortzetten, zowel onderling als met andere overheden, kennisinstellingen en bedrijven. 2. Het versterken van de kansengelijkheid en leefbaarheid van Zuidoost door het eigen succes te verbinden aan het succes van de lokale gemeenschap. Dit kan door actief de verbinding te zoeken met de kwetsbaarste delen van de omgeving, werkgelegenheid te bieden en overlast te beperken. Inwoners van stadsdeel Zuidoost ondervinden meer discriminatie dan de gemiddelde Amsterdammer, op de werkvloer, bij sollicitaties en in het dagelijks leven. Volwassenen ervaren vaker sociale uitsluiting, eenzaamheid en gevoelens van onvoldoende regie op het leven dan gemiddeld in Amsterdam.

In Zuidoost is hierdoor minder vertrouwen of zelfs wantrouwen jegens instanties zoals de overheid, corporaties en de politie. Daarom verwacht het college dat de ArenA een voorloper is op het gebied van diversiteit en inclusie. De top en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juli 2025 Pagina 4 van 7

het algehele werknemersbestand van het bedrijf moeten een goede afspiegeling vormen van de omgeving. De ArenA zoekt de verbinding met de inwoners van het stadsdeel. Het verstrekt concertkaarten aan bewoners van Zuidoost en stelt soms zijn faciliteiten beschikbaar aan sociale partners. Daarnaast zijn er voor leerlingen rondleidingen georganiseerd en hebben er sportmiddagen voor basisschoolkinderen plaatsgevonden. De ArenA heeft een burendag georganiseerd waar is samengewerkt met jongerenorganisaties en lokale artiesten en sociale partijen samenkwamen en blijft in de toekomst ook deze activiteiten organiseren. Doordat de ArenA zich bewust is van de rijkdom van de culturele diversiteit van dit stadsdeel is, heeft het de potentie om voorloper te zijn. Als lid van de Masterplanalliantie heeft de ArenA zich meerjarig gecommitteerd om de bedrijvigheid in en rond het stadion ten gunste te laten komen van de inwoners van Zuidoost. Het college ziet mogelijkheden voor meer verbinding tussen ArenA en Zuidoost. De ArenA kan nog meer bijdragen aan de sociale (evenementen)agenda, onder meer door op vaste momenten ruimte en faciliteiten ter beschikking te stellen voor jaarlijks terugkerende sociale bijeenkomsten en evenementen. Ook kunnen de rondleidingen worden aangeboden aan asielzoekers van de opvanglocatie in Zuidoost, net zoals het jaarlijks doet voor de bewoners van het stadsdeel.

De ArenA is een middelgroot bedrijf met ongeveer 70 medewerkers. Het college beseft dat de ArenA niet een aanzienlijk deel van de doelstelling voor zijn rekening kan nemen. Tegelijkertijd wil het college als aandeelhouder concrete en ambitieuze streefcijfers met het stadion afspreken. Op dit moment biedt de ArenA voldoende stageplaatsen aan met 8 plekken1. Het is ook goed als de ArenA kijkt naar mogelijkheden om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen. Aan scholen in Zuidoost kunnen leer-/werkplekken of meeloopdagen worden aangeboden. De ArenA huurt lokaal personeel in via Zuidoost Werkt. Dit is een project van het Masterplan Zuidoost. Hierbij gaat het vooral om stewards en horecapersoneel. Dit is geen vast personeel. Het college ziet graag dat ook vaste personeelsleden van de ArenA worden geworven via Zuidoost Werkt. Op het gebied van innovatie bouwt het college graag voort op de experimenten om samen met andere bedrijven deeltijdbanen aan te vullen tot volwaardige fulltime banen. Het college is blij met de verantwoordelijkheid die de ArenA neemt voor de gevolgen van de evenementen buiten het stadion. De ArenA betaalt de professionele schoonmaak rondom de ArenA na wedstrijden en evenementen. We zien graag het onderzoek naar en de uitwerking van de inzet van ArenA-personeel in de openbare ruimte tegemoet.

Deze uitwerking is aanvullend op de afspraken om de parkeeroverlast in Venserpolder te verminderen en komt bovenop de bijdrage aan het tegengaan van geluidsoverlast en afval na wedstrijden en evenementen. 1 Bron: Jaarverslag Deelnemingen 2023.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juli 2025 Pagina 5 van 7

Omwille van de leefbaarheid moeten gemeente en ArenA de handen ineenslaan om de vervuiling en geluids- en parkeeroverlast van wedstrijden en evenementen verder te verminderen. Het college zal het aandeelhouderschap inzetten om aandacht te vragen voor dit onderwerp en om te onderzoeken welke acties betrokken partijen kunnen nemen om de leefbaarheid te vergroten. 3. Het mogelijk maken van nieuwe woningbouwprojecten en voorzieningen zodat het gebied een levendige wijk wordt, waar het voor en na evenementen plezierig verblijven is. De omgeving van de ArenA is in de Ontwikkelstrategie 2035 aangewezen als nieuwe stadskern. Het college beschouwt de ArenA als een partner bij het realiseren van de gebiedsontwikkeling en de woningbouwplannen. Voorbeelden van situaties waarin de ArenA een rol kan spelen zijn: woningbouw en licht en geluid of de doorontwikkeling van mobiliteit en bereikbaarheid. 4. Het garanderen van de bereikbaarheid van het gebied bij evenementen, en het leveren van een passende financiële bijdrage. Een belangrijk onderdeel van de gebiedstransformatie is de bereikbaarheid, voor bewoners, bezoekers en evenementenorganisaties. Bovendien is bereikbaarheid van oudsher een kenmerk van dit gebied. Het wordt een uitdaging om bij de transformatie en de komst van nieuwe doelgroepen dit voordeel voor het gebied en het stadion te behouden.

Het college gaat het aandeelhouderschap inzetten om nieuwe afspraken met de ArenA en OV-partijen te maken over het terugdringen van autogebruik van hun bezoekers. Het college bouwt daarbij graag verder voort op bestaande afspraken met de ArenA en andere werkgevers in Zuidoost om het autoverkeer van werknemers te verminderen en over de dag te spreiden. Een slim parkeersysteem kan helpen de druk op het gebied te verminderen, daar is veel innovatiekracht bij nodig. De ArenA werkt hierin samen met de Ziggo Dome, de AFAS Live en de gemeente Amsterdam. Bij een goede bereikbaarheid gaat het ook om het oplossen van operationele knelpunten, het verminderen van de parkeerdruk en het in goede banen leiden van de massa's mensen die de wedstrijden en evenementen bezoeken. Dit is met name van belang als er tegelijkertijd optredens bij de andere evenementenlocaties plaatsvinden. Hierbij zijn de ideeën die het stadion in het eigen innovatiecentrum ontwikkelt en de goede contacten van de ArenA onontbeerlijk. Het college kijkt uit naar het voortzetten van de uitstekende samenwerking hierbij.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juli 2025 Pagina 6 van 7

In het convenant bereikbaarheid staan ook afspraken voor bijdragen van de ArenA en de andere evenementenorganisaties om de bereikbaarheid te verbeteren. Het is daarnaast van belang dat de ArenA bijdraagt aan de lobby om de business case voor de dekking van de ontwikkeling van stationsgebied Bijlmer ArenA rond te krijgen. Dit past in het gezamenlijke streven om duurzaam naar de ArenA te reizen en om in aanmerking te komen voor een bijdrage van het Rijk en de Provincie Noord-Holland aan het stationsgebied. 5. Bijdragen aan oplossingen om duurzaamheid te bevorderen, op korte termijn met name op het gebied van netcongestie. Als aandeelhouder verwacht het college van zijn deelnemingen dat ze een voortrekkersrol op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen vervullen. De ArenA heeft hier gehoor aan gegeven door op 31 mei 2023 de ambitie uit te spreken om net positive te zijn in 2030. De ArenA heeft in gesprekken met onder meer de gemeente bij haar partners uitgezocht op welke onderwerpen zij in actie moeten komen om hun impact positief te maken2. De uitkomst van dit onderzoek is sterk in lijn met de visie van dit college: de ArenA moet de impact op het klimaat verminderen, en de – gunstige – impact op de mensen uit de omgeving vergroten door banen te creëren, het realiseren van een veilige omgeving en door het stimuleren van diversiteit en inclusiviteit.

Het college is nauw betrokken bij de ambities van de ArenA op het gebied van duurzaamheid en blijft ook betrokken bij het pad richting net positive. Het LIFE-project in het kader van netcongestie samen met TU Delft en AMS Institute is hier een voorbeeld van. De gemeente en de ArenA trekken ook samen op om kennis over duurzaamheid en verplichtingen inzake de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) te delen met de andere deelnemingen. De CSRD is een Europese richtlijn waarin staat dat bedrijven vanaf 2024 moeten rapporteren over hun impact op mens en klimaat. Op het gebied van kennisbevordering is de ArenA een gewaardeerde partner voor de duurzaamheidsambities van de stad. Het college ziet meer kansen om de duurzaamheidsvraagstukken van de stad te verbinden aan de net positive-ambities van de ArenA. Het college wil dat de ArenA een bijdrage gaat leveren aan het verminderen van de belasting van het energienetwerk. Dat moet gebeuren door met naburige bedrijven afspraken over energieverbruik te maken. Het stadion levert al een belangrijke haar bijdrage met de inzet van de batterijen ter voorkoming van pieken in het net.

2 Zie hiervoor: https://www.johancruijffarena.nl/net-positive/

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juli 2025 Pagina 7 van 7

Het college wil graag verder praten over waar en hoe onze organisaties elkaar kunnen helpen bij deze grote opgaven. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Steven van Weyenberg Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Bijlagen 1. Convenant Bereikbaarheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Alexander Scholtes Wethouder Deelnemingen