1. Raadsinformatiebrief vaststellen Integraal Raamwerk Haven-Stad.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 december 2021 Ruimtelijke Ordening Marieke van Doorninck Ruimte en Duurzaamheid, havenstad@amsterdam.nl Kennisnemen van de voortgang van Haven-Stad bestaande uit het Integraal Raamwerk, het Monitorrapport 2021, het Financieel Meerjaren Perspectief en het Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 -2025. Afhandeling van moties die in het kader van Haven-Stad zijn ingediend.

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Op 14 december heeft het college kennis genomen van de inspraakreacties en de adviezen van de stadsdelen op het concept Integraal Raamwerk Haven-Stad. Mede op basis hiervan heeft het college ingestemd met het definitieve Integraal Raamwerk. Daarnaast heeft het college kennis genomen van de eerste monitoringsrapportage Haven-Stad en het Financieel Perspectief HavenStad. Mede op basis hiervan heeft het college ingestemd met het Uitvoeringsprogramma HavenStad 2021 – 2025. Integraal Raamwerk Haven-Stad Het Integraal Raamwerk vertaalt de inhoudelijke ambities voor Haven-Stad in stedenbouwkundige kaders die richting geven aan de gebiedsontwikkeling en die samenhang aanbrengen tussen stedelijke kwaliteit, voorzieningen, groen, sport, water, ecologie, mobiliteit, duurzaamheid en sociaal. De betreffende thema’s zijn inhoudelijk uitgewerkt in de achterliggende plannen voor het Integraal Raamwerk: de Mobiliteitsstrategie Haven-Stad, het Werkplan Duurzaamheid, het Voorzieningenplan Haven-Stad en de Maatschappelijke Visie Haven-Stad. Deze plannen zijn u bij brief van 20 april 2021 ter kennisname aangeboden.

Het al eerder vastgestelde beleidsstuk Ruimte voor de Economie van Morgen (18 juli 2017) is eveneens opgenomen in het Integraal Raamwerk en geldt als brondocument voor de economische programmering. In het Integraal Raamwerk wordt uit gegaan van het maximale woon- en werkprogramma voor Haven-Stad zoals dat is opgenomen in de Ontwikkelstrategie Haven-Stad: 70.000 woningen en 58.000 arbeidsplaatsen. Hierbij wordt rekening gehouden met voorzieningen, groen en spelen conform de door u vastgestelde referentienormen. De principekeuzes die in het Integraal Raamwerk zijn uitgewerkt betreffen: 1. De infrastructuur: hoe we Haven-Stad bereikbaar kunnen maken per openbaar vervoer, fiets, voet en auto. En op welke wijze hierbij invulling kan worden gegeven aan mobiliteitshubs met deelmobiliteit en voorzieningen die nodig zijn voor stadslogistiek.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 2 van 10

2. Het ruimtegebruik: hoe we van Haven-Stad een aantrekkelijk gebied kunnen maken voor een diversiteit aan bewoners, bedrijven en bezoekers: - met een belangrijke rol van het water voor onder meer scheepvaart en stadslogistiek en daarnaast als aantrekkelijke plek om te verblijven; - met een samenhangend netwerk van stadsparken, wijkparken en buurtgroen; - met ruimte voor maatschappelijke voorzieningen zoals scholen en zorgvoorzieningen en ruimte voor sport als onderdeel van de woon-werkbuurten; - en klimaatbestendig met een nieuw oppervlaktewatersysteem dat belangrijk is voor de grondwaterstand, het afvoeren van regenwater en ecologie. Met het inzichtelijk maken van deze ruimtelijke uitwerking faciliteert het Integraal Raamwerk een dynamische wisselwerking tussen overheid, markt, bedrijven en burgers bij de verdere ontwikkeling van Haven-Stad. Daarnaast geeft het inzicht in de richting die het college zal volgen bij een eventuele afwijking van geldende bestemmingsplannen voor het gebied. Bij de onderbouwing van de (on)wenselijkheid van een dergelijke afwijking kan naar het Integraal Raamwerk worden verwezen. Het college neemt met dit Integraal Raamwerk dus geen beslissing over concrete ontwikkelingen, besluitvorming vindt in een volgende fase plaats per project/activiteit of binnen het kader van het reguliere planproces voor gebiedsontwikkeling.

399 inspraakreacties op het concept Integraal Raamwerk Tussen 7 april 2021 tot en met 2 juni 2021 is het Integraal Raamwerk vrijgegeven voor inspraak en advies. In totaal hebben bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden 399 inspraakreacties ingediend. Deze inspraakreacties bevatten belangrijke aandachtspunten voor de verdere ontwikkeling van Haven-Stad. Ook zijn er veel positieve reacties op het product waarin bewoners en betrokkenen de gebiedsontwikkeling van Haven-Stad aanmoedigen. Veel binnengekomen reacties gingen in op de vraag op welke wijze Amsterdammers op een goede manier betrokken worden bij de plannen voor Haven-Stad. Het is nodig dat in de toekomst ook (weer) fysieke bijeenkomsten georganiseerd worden en dat de informatie concreet en begrijpelijk is. Het Integraal Raamwerk is voor veel mensen nog te abstract en niet grijpbaar. Er is behoefte aan meer concrete plannen waar daadwerkelijk op geparticipeerd kan worden. Daarnaast zijn er ook veel reacties binnengekomen die gingen over de plannen voor windmolens rond de Noorder IJplas en over de consequenties van de plannen voor een Westbrug tussen NDSM-werf in de Minervahaven. Verder gingen de reacties onder meer over de volgende onderwerpen: 1. het belang van voldoende en samenhangend groen in Haven-Stad; 2. de voorgestelde fiets en OV routes door het Westerpark; 3.

de toegankelijkheid van de toekomstige woningbouw in Haven-Stad voor alle sociaaleconomische groepen; 4. het behoud van bestaande (sport)voorzieningen in het gebied (waaronder SDZ) en de zorg over voldoende voorzieningen bij komen, ook gezien de behoefte in bestaande wijken; 5. de mogelijk negatieve effecten van (te) veel hoogbouw in Haven-Stad; 6. de haalbaarheid van de lage parkeernormen in Haven-Stad; 7. de gevolgen voor de veiligheid en drukte van een tramlijn door de Spaarndammerstraat; 8. de kansen die Haven-Stad biedt voor een duurzame inrichting van het gebied; 9. de gevolgen voor bedrijven in het gebied.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 3 van 10

Stadsdelen vragen aandacht voor een goede aansluiting van Haven-Stad op bestaande wijken De vier bij Haven-Stad betrokken stadsdelen (Noord, West, Nieuw-West en Centrum) hebben hun reactie gegeven op het concept Integraal Raamwerk. Voor alle vier stadsdelen geldt dat zij zich over het algemeen goed kunnen vinden in de plannen. Het concept biedt voldoende kader als regiedocument om de ontwikkelingen in Haven-Stad in goede banen te leiden. De stadsdelen geven daarbij aan dat met name een goede aansluiting van de nieuwe wijken op de bestaande wijken belangrijk is. Dit komt in hun optiek nog onvoldoende tot uitdrukking in het concept Integraal Raamwerk. Het betreft zowel de fysieke verbindingen tussen oude en nieuwe wijken als ook de sociaaleconomisch relaties. Daarnaast is er in de optiek van de stadsdelen een belangrijke opgave om te zorgen voor een gemeenschappelijke identiteit tussen nieuwe en bestaande wijken.

Andere belangrijke aandachtspunten zijn:  een gelijktijdige ontwikkeling van woningen, groen, maatschappelijke voorzieningen en (OV)infrastructuur;  een woningbouwprogramma dat Haven-Stad toegankelijk maakt voor alle sociaaleconomische groepen en dat doorstroming vanuit de bestaande wijken mogelijk maakt en andersom;  houd bij de realisatie van maatschappelijk (sport) voorzieningen rekening met de behoefte en gebruik door bewoners bestaande wijken, neem ook religieuze voorzieningen op in het Raamwerk en zorg voor behoud van sportverenigingen in het gebied;  een geregeld bestuurlijke overleg over de Haven-Stadontwikkeling met als doel een evenwichtige ontwikkeling tussen bestaande en nieuwe stad en noord- en zuidzijde van het IJ;  het goed blijven betrekken van bewoners en ondernemers bij de plannen waarbij ook de bestaande aanliggende buurten worden meegenomen – en participatie niet beperkt blijft tot de projectgrens. Ook de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur (TAC) heeft een advies uitgebracht op het concept Integraal Raamwerk. De TAC heeft in haar advies geconstateerd dat de algemene uitgangspunten van het integraal raamwerk inpasbaar zijn in de Hoofdgroenstructuur. Maar tevens constateert ze dat het kader nog te abstract is en op basis van de themakaarten niet valt af te leiden wat de consequenties voor de Hoofdgroenstructuur zullen zijn.

Inpasbaarheid zal moeten blijken bij toetsing in het kader van de verdere uitwerking van deelgebieden. Aanpassingen in het Integraal Raamwerk op basis van de inspraakreacties en de adviezen In het vastgestelde Integrale Raamwerk is naar aanleiding van de inspraakreacties en de uitgebrachte adviezen een aantal aanscherpingen ten opzichte van de concept versie doorgevoerd. De belangrijkste aanpassingen betreffen dat, mede naar aanleiding van bespreking van het concept Integraal Raamwerk in de commissie RO op 9 september 2021, beter wordt aangegeven dat het de inzet is dat in elke fase van Haven-Stad voldoende groen gerealiseerd wordt en dat in Haven-Stad ook in de toekomst plaats blijft voor huidige in het gebied gevestigde sportverenigingen. Met betrekking tot een mogelijke OV route door het Westerpark wordt, in lijn met het door uw raad op 9 juli 2021, bij het vaststellen van de Omgevingsvisie, aangenomen amendement van de leden Van Renssen en Boutkan ( nr 2021.607), aangegeven dat deze OV verbinding nog niet vast ligt maar dat in de toekomst wel onderzocht gaat worden of en hoe een

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 4 van 10

tram/bus verbinding kan worden ingepast. Voor veel van ingebrachte aandachtspunten door zowel bewoners als de stadsdelen geldt dat deze niet direct leiden tot aanpassing van het Integraal Raamwerk maar meegenomen worden in de uitwerking van de plannen voor Haven-Stad per deelgebied in een volgende fase. Zo zal het verzoek van de stadsdelen om zorg te dragen voor een goede aansluiting van Haven-Stad op de bestaande wijken worden meegenomen in de Ruimtelijke Programmatische Kaders die in 2022 worden opgesteld voor de Centrale Zone (zuidzijde Haven-Stad) en de Noordzone (Cornelis Douwesterrein en Melkweg/Oostzanerwerf). Daarbij kan via de aanpassing van de Huisvestingsverordening vanaf 2022 ook invulling worden gegeven aan de mogelijkheid om nieuwe huurwoningen in Haven-Stad met voorrang beschikbaar te stellen aan belangstellenden die al in het stadsdeel wonen. Havengebonden bedrijven Coen- en Vlothaven De bedrijven in de Coen- en Vlothaven die deel uitmaken van het convenant Houthaven-NDSMwerf, hebben hun zorgen geuit over de continuïteit van hun bedrijfsvoering. Zij zien niet hoe de aanwezigheid van bestaande bedrijven en hun rechten in de Coen- en Vlothaven (erfpachtrechten tot 2075 of 2085) zich verhouden met de plannen voor de transformatie van Haven-Stad vanaf 2040.

In een overleg met deze bedrijven is aangegeven dat bij de transformatie van de Coen- en Vlothaven rekening gehouden zal worden met de looptijd van de geldende erfpachtcontracten. Op dit moment worden er nog geen afspraken gemaakt over een eventuele uitplaatsing van deze bedrijven. Zoals bij vaststelling van de transformatiestrategie (2o13) is vastgelegd, wordt pas in 2025 een afweging gemaakt over tempo en condities van transformatie van onder meer de Coenen Vlothaven. Het ligt in de rede dat dan zal worden besloten om de terreinen van Havenbedrijf Amsterdam binnen de ring te betrekken bij de geleidelijke transformatie naar gemengd stedelijk gebied. Dit betekent dat de onzekerheid voor deze bedrijven met de vaststelling van het Integraal Raamwerk niet zal veranderen ten opzichte van de huidige situatie. Indien bedrijven aangeven te willen verhuizen naar een andere, meer toekomstbestendige locatie, zullen wij hen hierbij samen met het Havenbedrijf zoveel mogelijk ondersteunen en faciliteren zoals in de afgelopen periode ook het bedrijf ICL ondersteund is bij hun voorgenomen verhuizing. Als buiten de Coen- en Vlothaven woningbouwplannen worden ontwikkeld die van invloed zijn op de milieucontouren van de bedrijven in Coen- en Vlothaven zal in overleg met de betrokken bedrijven worden gekeken of bronmaatregelen noodzakelijk en mogelijk zijn.

Daarbij is het vertrekpunt dat in een bedrijf de Best Beschikbare Technieken (BBT) worden toegepast. Samen met de bedrijven zal in dat geval worden gekeken welke financiële bijdrage de gemeente kan leveren aan het treffen van deze maatregelen. Beantwoording moties Haven-Stad In het Integraal Raamwerk is ook een aantal, door de gemeenteraad onder meer in het kader van de Ontwikkelstrategie Haven-Stad (2017) aangenomen moties uitgewerkt. Met het vaststellen van het Integraal Raamwerk beschouwt het college deze moties als afgehandeld. Het betreft: Afhandeling Motie versterken van bestaand recreatief en ecologisch groen en toevoegen van nieuw groen (Nuijens, Ernsting, van Osselaer, Geenen, TA2017-001590) Het betreft de motie waarin wordt gevraagd bij verdere planvorming omtrent Haven-Stad aan de raad opties voor te leggen voor het toevoegen van meer groen met een hoge ecologische en recreatieve waarde en te onderzoeken hoe bestaand groen nabij Haven-Stad kan worden

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 5 van 10

versterkt en vergroot en welke ruimte er binnen Haven-Stad is voor een volwaardig stadspark met een zo klein mogelijk verlies aan woningen. In de thematische kaart Rust en Ruimte (paragraaf 3.3) zijn verschillende opties voor nieuwe parken in Minervahaven en de Coen- en Vlothaven geschetst – zo worden in het Coenhavengebied mogelijkheden gezien voor de realisatie van een stadspark met de omvang van het huidige (oud) Westerpark inclusief cultuurpark Westergasfabriek. Daarnaast zijn twee wijkparkreserveringen in het Cornelis Douwesterrein opgenomen en wordt ook een deel van het Zaanstraatemplacement groen ingetekend. Het college doet hierbij deze motie af. Afhandeling Motie inzake een toekomstbestendig Westerpark, fase 1, een nota van uitgangspunten. (Bloemberg-Issa, Kat, De Heer, N.T. Bakker, Simons, Van Soest, Kiliç en Van Renssen, TA2020000233) De motie is aangenomen bij de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten Westerpark, en vraagt om het bestaande Westerpark niet mee te nemen in het bepalen van de groennorm voor Haven-Stad. In het Integraal Raamwerk wordt hieraan invulling gegeven door alleen die delen van het Westerpark die in de toekomst publiek toegankelijk worden gemaakt als uitbreiding van het bestaande openbaar gebruiksgroen mee te nemen als groen ten behoeve van Haven-Stad. Het college doet hierbij deze motie af.

Afhandeling Motie bouwen aan cultureel infrastructuur (Ernsting, Dijk, Vink, Geenen en Bakker, TA2017-001591) In het raamwerk zijn karakteristieke en beeldbepalende plekken aangegeven die in aanmerking komen onderdeel te worden van de culturele infrastructuur. Hiermee wordt ook een eerste invulling gegeven aan deze motie. In de vervolgfase zal, ook als uitwerking van het programmaplan Maatschappelijke Voorzieningen, in samenspraak met onder meer het AFK gekeken worden naar de invulling van deze locaties. Het college doet hierbij deze motie af. Afhandeling Motie datacenterwarmte (Van Osselaer, Ernsting, Dijk, Bosman en Groen, TA2017001586) De motie vraagt om bij de uitwerking van de plannen voor Haven-Stad de mogelijkheden die datacenters kunnen bieden voor de warmtevoorziening mee te nemen. Hieraan is uitwerking gegeven in het Integraal Raamwerk en het werkplan Duurzaamheid Haven-Stad. Het college doet hierbij deze motie af. Afhandeling Motie onderzoek verkeersopties (Geenen, TA2017-001588) De motie vraagt om globaal onderzoek te doen naar een vaste fietsverbinding tussen de Noorder en Zuideroever van het IJ ter hoogte van Haven-Stad en een Noord-Zuid metroverbinding tussen Haven-Stad (bijvoorbeeld bij Sloterdijk) en Zaanstad.

In de themakaart Mobiliteit in het Integraal Raamwerk is, mede op basis van het advies van de commissie D’Hooghe, invulling geven aan de vraag met betrekking tot een vaste fietsverbinding. Met betrekking tot een OV verbinding over het IJ wordt in het Raamwerk zowel rekening gehouden met de Westbrug die ook voor OV toegankelijk is als een Kabelbaan die beide oevers met elkaar verbindt. De gevraagde mogelijkheid voor een metroverbinding is als lange termijn optie meegenomen in de Omgevingsvisie. Het college doet hierbij deze motie af.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 6 van 10

Afhandeling Motie voldoende ruimte voor SDZ (Van Dantzig en Kreuger, 429.21) De bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2021 aangenomen motie vraagt om een garantie dat binnen Haven-Stad een nieuwe locatie voor voetbalvereniging SDZ beschikbaar komt die voldoende ruimte biedt voor de sportactiviteiten van de vereniging. En daarbij dat er ook tijdens de ontwikkeling van Haven-Stad voldoende ruimte is voor de club. En tot slot om SDZ samen met de Sportraad en de KNVB actief te betrekken bij de verdere planvorming voor sportvoorzieningen in Haven-Stad en de mogelijke nieuwe locaties voor SDZ. In het Integraal Raamwerk is nu als uitwerking van deze motie opgenomen dat SDZ in ieder geval tot 2030 kan blijven op de huidige locatie en dat, in geval SDZ na deze datum verplaatst dient te worden vanwege de gebiedsontwikkeling, binnen de grenzen van Haven-Stad een nieuwe locatie beschikbaar wordt gesteld. Als uitwerking van de plannen voor het sluiten van de Ringlijn en de woningbouw in het gebied zal naar verwachting medio 2025 duidelijk zijn of verplaatsing van SDZ inderdaad noodzakelijk is. Vanaf eind 2022/begin 2023 zal hierover verdere afstemming met SDZ plaatsvinden. In algemene zin blijft het uitgangspunt dat alle huidige sportverenigingen in HavenStad kunnen blijven bestaan en dat eventuele verplaatsingen gefaseerd worden doorgevoerd.

Hierbij wordt samen met de betrokken verenigingen en de overkoepelende organisaties invulling gegeven aan de verdere planvorming. Het Integraal Raamwerk is het instrument om er op toe te zien dat voor alle betrokken sportverenigingen tijdig voldoende alternatieve sportvoorzieningen beschikbaar komen en blijven tijdens de ontwikkeling van Haven-Stad. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Monitoringsrapport Haven-Stad 2021 Het voorliggende monitoringsrapport 2021 is het resultaat van de eerste monitoringscyclus voor Haven-Stad. Op basis van de ambities (of hoofddoelstellingen) en doelstellingen die beschreven staan in de Ontwikkelstrategie en het MER zijn objectieve indicatoren bepaald, die een beeld geven van het al dan niet behalen van doelstellingen. Aan de hand van deze indicatoren kan worden beoordeeld of bijgestuurd moet worden om de ambities voor Haven-Stad te halen. Het eerste Monitoringsrapport laat zien dat Haven-Stad nog aan de vooravond van de transformatie staat en dat mede hierdoor nog niet op alle indicatoren meetgegevens beschikbaar zijn. Twee deelgebieden worden al actief ontwikkeld: Sloterdijk-Centrum en Sloterdijk I Zuid. Hierover zijn in de afgelopen periode investeringsbesluiten genomen en de eerste 750 woningen zijn opgeleverd en ruim 900 woningen zijn reeds vergund.

Sinds de vaststelling van de Ontwikkelstrategie en het MER Haven-Stad is, in het kader van de versnelling van Haven-Stad de Principenota Centrale Zone opgesteld en is het Integraal Raamwerk Haven-Stad, als regiedocument opgesteld. Uit de monitor blijkt dat er op dit moment voor de thema’s hoogstedelijkheid, bereikbaarheid en gezondheid geen afwijkingen en trends zijn die niet verklaarbaar zijn of die het behalen van de doelstellingen van Haven-Stad in gevaar brengen. Er is vooralsnog bij deze thema’s geen aanleiding om de maatregelen die beschreven staan in de Ontwikkelstrategie eerder te treffen, aan te vullen of te vervangen om de ambities te behalen. Op basis van indicatoren waar voor al wel gegevens beschikbaar zijn geldt dat voor het thema het thema klimaatadaptatie (hitte, droogte, wateroverlast, overstromingen) een aanscherping van de doelstellingen nodig is. In het komende jaar wordt hier een voorstel gedaan. Met betrekking tot de huidige problematiek rond de stroomvoorziening is de verwachting dat dit geen belemmerende factor meer zal zijn op het moment dat de woningbouw, vanaf 2029, van start kan in de huidige pas op de plaatsgebieden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 7 van 10

Uitvoeringsprogramma Haven-Stad 2021 -2025 Het Uitvoeringsprogramma Haven-Stad voor de periode tot 2025 is gebaseerd op het Integraal Raamwerk en de achterliggende thematische brondocumenten. Daarnaast is het Uitvoeringsprogramma gebaseerd op de Monitoringsrapportage 2021 en de Principenota Centrale Zone. In de Principenota, als uitwerking van de Versnellingsstrategie Haven-Stad, is geconcludeerd dat de komende jaren vooral ingezet moet worden op het versnellen van de condities voor de toekomstige transformatie en de realisatie van niet-woonfuncties in de Centrale Zone. Pas vanaf 2024 kunnen binnen het in het Convenant Houthaven-NDSM-werf vastgelegde pas op de plaats-gebied nieuwe woningbouwplannen in procedure worden gebracht. Voor het Uitvoeringsprogramma Haven-Stad tot 2025 betekent dit dat, naast ondersteuning van de lopende transformaties in Sloterdijk Centrum en Sloterdijk 1 Zuid, in de komende periode wordt ingezet op: - Verkleining van milieucontouren in het gebied door het ondersteunen van bedrijven bij (gedeeltelijke) verhuizing, aanpassing van de bedrijfsvoering, nemen van bronmaatregelen en door revisie bestaande vergunningen. - Realisering van placemaking- en aanjaagprojecten die Haven-Stad op de kaart kunnen zetten.

Onder meer vastgoedontwikkeling voor niet woonfuncties, openbare ruimte projecten met een bijzondere uitstraling, tijdelijke huisvesting voor studenten en jongeren die een opleiding volgen, tijdelijke (verplaatsbare) groenvoorzieningen etc.. - Coördinatie van bovenplanse projecten die nodig zijn voor de realisatie van Haven-Stad en die de woningbouwproductie op gang kunnen brengen zoals (H)OV – en wegeninfrastructuur, fietsverbindingen en gebiedsoverstijgende energiesystemen. In het Uitvoeringsprogramma is een overzicht opgenomen van de geplande projecten tot 2025. - Ruimtelijke programmatische uitwerkingen van het Integraal Raamwerk voor de Centrale Zone (zuidzijde Haven-Stad) en de Noordelijke Zone (Cornelis Douwesterrein en Melkweg/Oostzanerwerf). Deze kaders geven sturing aan de gewenste (tijdelijke) ontwikkelingen in beide gebieden en vormen de inhoudelijke basis voor de planvorming in het kader van Plaberum (projectnota en investeringsbesluit) dat vanaf 2024/2025 kan worden opgepakt.

In dit kader worden ook een aantal inpassingsopgaven verder uitgewerkt waaronder verplaatsing van de PTA naar de Coenhaven, de inpassing van de Westbrug in de Minervahaven, het haalbaarheidsonderzoek naar een kabelbaan over het IJ, de aanleg van park en sportvoorzieningen waaronder een drijvend Haven-Stadspark, de uitwerking van bouwhubs en logistiek over water en de ontwikkeling van een deel van de Alfadriehoek in relatie tot het metrotracé (sluiten Ringlijn). - Stakeholdermanagement: samen met de haven en andere partijen (ontwikkelaars, bedrijven, eigenaren) wordt in wisselwerking invulling gegeven aan Haven-Stad en de vraag hoe inhoud kan worden gegeven aan de ‘productieve stad’ waarin wonen en werken samen gaan. Er wordt in dit kader een verdiepend onderzoek gestart naar ‘de economie van morgen en er wordt met een aantal partners, ten behoeve van het verder vormgeven van het stakeholdermanagement een krachtenveldanalyse uitgevoerd. De verwachte investeringen in bovenplanse projecten tot en met 2025 bedragen € 129,3 miljoen Voor de meeste projecten uit het Uitvoeringsprogramma geldt dat de uitvoering start na 2025.Een aantal bovenplanse projecten zal volgens de huidige planning wel een start uitvoering kennen in de periode tot en met 2025. Hiervoor zullen kredietbesluiten met dekkingsvoorstellen aan u

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 december 2021 Pagina 8 van 10

worden voorgelegd. Voor de projecten op het gebied van bereikbaarheid en openbare ruimte zijn de kosten inmiddels ingeschat. Ook is voor de aanpassing van het waternetwerk een indicatieve raming bekend. De totale omvang van de verwachte investeringen bedraagt tot en met 2025 € 129,3 miljoen. Circa 45% van deze kosten is al gedekt. Voor de uitvoering van de aanjaagprojecten en placemaking is nog geen concrete planning opgesteld. Ook hiervoor geldt dat per project een dekkingsvoorstel wordt opgesteld en eventueel een uitvoeringskrediet wordt aangevraagd. Er is in het kader van een subsidieregeling voor bovenwijkse groenprojecten al wel een aanvraag gedaan voor het drijvende park bij de Haparandadam en de noordoostelijke entreezone van het Westerpark. Realisatie van voorzieningen conform het Maatschappelijke Voorzieningenplan Haven-Stad zijn vooralsnog niet voorzien in de periode tot en met 2025 en dus niet meegenomen Dit geldt ook voor eventuele anticiperende aankopen hiervoor. Financieel perspectief Haven-Stad Het Financieel Perspectief Haven-Stad is een globale financiële doorrekening van de volledige gebiedsontwikkeling (grondexploitaties, bovenplanse investeringen en maatschappelijke voorzieningen) Haven-Stad in de komende 35 jaar gebaseerd op het Integraal Raamwerk, waarbij de focus ligt op de delen waarvoor nog geen Plaberum-besluit is vastgesteld.

Het opstellen van het Financieel Perspectief vloeit voort uit het vaststellen van de Ontwikkelstrategie in 2017 en zal gedurende de transformatie van Haven-Stad regelmatig worden herijkt. In het Financieel Perspectief Haven-Stad zijn de totale kosten geraamd op ca € 5,6 miljard. Deze kosten betreffen de volgende onderdelen:  de kosten in de globaal doorgerekende en grotendeels nog vast te stellen grondexploitaties van circa € 1,9 miljard. Dit betreft met name kosten voor verwerving, bouw- en woonrijpmaken, investeringen in duurzaamheid en proceskosten;  de investeringen in bovenplanse maatregelen op het gebied van groenen mobiliteit van naar verwachting circa € 2,3 miljard (exclusief Westbrug en HOV ZaanIJ);  de investeringen in de maatschappelijke voorzieningen, zoals scholen en ander maatschappelijk vastgoed, van circa €1,4 miljard. Hierin is nog geen rekening gehouden met benodigde investeringen in tijdelijke huisvesting. Eerder is aan u gemeld (raadsinformatiebrief 20 april 2021) dat de voorziene kosten van de bovenplanse maatregelen en maatschappelijke voorzieningen gezamenlijk bijna € 4 miljard betreffen. Momenteel worden deze kosten ingeschat op gezamenlijk € 3,7 miljard. De raming van begin 2021 betrof een eerste grove inschatting die veiligheidshalve naar boven was afgerond.

Voor de dekking van deze investeringen zijn de volgende bronnen in beeld:  de investeringen in de grondexploitaties worden gedekt door de grondopbrengsten (uitgifte en meerwaarde erfpacht). Deze opbrengsten zijn indicatief geraamd op ca €2,5 miljard;  over de dekking van de meeste bovenplanse investeringen, inclusief het sluiten van de Ringlijn, zijn nog geen sluitende afspraken gemaakt. Mogelijk zal deels dekking gevonden kunnen worden in het stedelijk Vereveningsfonds. Echter, gezien de omvang van de benodigde investeringen en het belang van Haven-Stad voor zowel de stad als de regio, zal ook een beroep worden gedaan op regionale ruimtelijke fondsen en op Rijksmiddelen;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 14 december 2021 Pagina 9 van 10

De dekking van de investering voor maatschappelijke voorzieningen vindt plaats op basis van normvergoedingen en wordt meegenomen in de aanvraag voor het meerjarig investeringsplan (MIP) als onderdeel van de plafonds maatschappelijk voorzieningen dan wel specials. Daar waar bovenop de vastgestelde norm vanuit het project of vanuit generieke beleidsdoelen (zoals duurzaamheid) aanvullende uitgangspunten worden gesteld, dient aanvullende dekking te worden gevonden. Aandachtspunt hierbij is dat de investeringsruimte voor de maatschappelijke voorzieningen nu reeds beperkt is en verder in verdrukking lijkt te komen door de snelle stijging van de stichtingskosten. In hoeverre er voldoende investeringsruimte is hangt af van de vast te stellen plafonds na 2025 voor maatschappelijke voorzieningen, het effect van de stijgende stichtingskosten en de totale investeringsopgave volgend uit de groei van de stad. Dit geldt eveneens voor de kosten voor beheer & exploitatie en programmakosten van nieuwe voorzieningen.

Samenvattend: Onderdeel

Kosten

Bestaande en nog vast te stellen grondexploitaties in Haven-Stad Bovenplanse investeringen (inclusief sluiten Ringlijn) (deels) ten behoeve van HavenStad Maatschappelijke voorzieningen voor Haven-Stad Totaal

€ 1,9 miljard

Opbrengsten / dekking €2,5 miljard

Saldo + € 0,6 miljard (komt in eerste instantie ten bate van het Vereveningsfonds) -/- € 2,3 miljard

€ 2,3 miljard

Grotendeels nog nader te bepalen

€1,4 miljard

€1,4 miljard (vanuit reguliere budgetten)

Nihil

€ 5,6 miljard

€ 3,9 miljard

-/- € 1,7 miljard

(Bovenstaande cijfers zijn indicatief en globaal. Bij de verder planuitwerking worden deze cijfers meer concreet. De cijfers zijn nominaal met prijspeil 2021) Bovenstaande investeringen en opbrengsten zijn op basis van de verwachte planning gefaseerd over de periode tot 2055. Hieruit volgt het volgende beeld:  Voor de nog vast te stellen grondexploitaties is sprake van een negatieve kasstroom (=meer kosten dan opbrengsten) in de komende 20 jaar. Pas op langere termijn is zicht op een positieve kasstroom;  Het zwaartepunt van de investeringen in bovenplanse maatregelen ligt na 2030, waarbij deze investeringen gelijk opgaan met de realisatie van het grootste deel van de woningen in HavenStad. Het betreft hierbij met name investeringen in de HOV infrastructuur (zoals sluiten van de Ringlijn, € 1,4 miljard).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 14 december 2021 Pagina 10 van 10

De investeringen in maatschappelijke voorzieningen zijn gefaseerd tot en met 2055, waarbij tot 2029 een totale investering van circa €210 miljoen wordt verwacht.

De stevige basis voor verdere ontwikkeling van Haven-Stad Met het vaststellen van het Integraal Raamwerk Haven-Stad, de eerste monitorrapportage, het Financieel Perspectief en het Uitvoeringsprogramma tot en met 2025 is de stevige basis gelegd om in de komende jaren de ontwikkeling van Haven-Stad verder vorm te geven. Het Integraal Raamwerk biedt hiervoor heldere kaders waarbij er voldoende ruimte is om in samenspraak met u, mede op basis van de toekomstige monitorrapportages, de ontwikkeling van Haven-Stad indien nodig bij te sturen. Hierbij is er, zoals aangegeven, een knelpunt met betrekking tot de dekking van de benodigde (bovenplanse) investeringen. Met name het doortrekken van de Ringlijn drukt zwaar op deze investeringen waardoor het verwachte tekort op basis van de eerste globale berekeningen circa € 1,7 miljard bedraagt. Gezien de belangrijke bijdrage die Haven-Stad kan leveren aan de grote behoefte aan betaalbare woningen en voldoende arbeidsplaatsen is daarom een gezamenlijke inzet van stad, regio en Rijk noodzakelijk. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl