1. Raadsinformatiebrief toezegging stavaza Ontsnipperingsplan_map 3 febr.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 februari 2026 Openbare ruimte en groen Melanie van der Horst bestuurszaken.rd@amsterdam.nl

Onderwerp

Toezegging sturen informatie ontsnipperingsplan

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Tijdens de behandeling van “Plan Biodiversiteit: parken en natuurgebieden” op 8 oktober 2025 heb ik op een vraag van raadslid Bakker van Partij voor de Dieren toegezegd om “alles wat er al ligt qua informatie over het op te stellen ontsnipperingsplan met de raad te delen, en hierbij zoveel mogelijk inzichtelijk te maken wat er nodig is qua budget, zodat hier in de coalitie onderhandelingen rekening mee gehouden kan worden” (TA2025-001426). Ontsnipperingsplan: aanpakken van de ecologische knelpunten Veel groengebieden in Amsterdam zijn door de verstedelijking versnipperd geraakt. Zo was er in Amsterdam één grote groep ringslangen die samen een leefgebied hadden (een metapopulatie). Door de verstedelijking is deze groep opgedeeld in een populatie in het Amsterdamse bos en een populatie in de Diemerscheg. Maar is het Amsterdamse bos wel groot genoeg voor de ringslangen om voort te blijven bestaan? Hoe kan deze populatie weer verbonden worden met de Diemerscheg? Dit is een voorbeeld van een situatie die wij onderzoeken in het ontsnipperingsplan. Het doel van het ontsnipperingsplan is te onderzoeken welke ecologische knelpunten er in de ecologische verbindingszones zijn en hoe deze opgelost kunnen worden.

Als soorten zich niet kunnen verplaatsen tussen gebieden dan kan dat gevolgen hebben voor de levensvatbaarheid van populaties. Populaties kunnen (op termijn) uitsterven of er kan sprake zijn van een groot aantal verkeersslachtoffers. Het verbinden van gebieden met elkaar is ook vanuit oogpunt van klimaatadaptatie belangrijk, zodat soorten zich bij extreme weersomstandigheden kunnen verplaatsen naar veilige gebieden. Op dit moment zijn er in de ecologische structuur veel ecologische knelpunten. Het is daarom belangrijk om per gidssoort aan te geven wat de meest essentiële verbindingszones zijn en welke knelpunten de grootste ecologische winst hebben indien zij opgelost worden. Zodoende is een prioritering van de knelpunten mogelijk en een gefaseerde aanpak in de tijd. Stappenplan De volgende stappen hebben wij reeds uitgevoerd: ✓ Benoemen wat de gidssoorten zijn voor de verbindingszones; ✓ In kaart brengen in welke gebieden deze gidssoorten reeds aanwezig zijn;

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

3 februari 2026 Pagina 2 van 5

✓ Overzichtelijk maken wat de gidssoorten als minimum leefgebied nodig hebben en hoe breed de verbindingszone moet zijn om voor de soort functioneel te zijn. De volgende stappen voeren wij in 2026 uit: o In kaart brengen of de gebieden waar de gidssoorten nu in voorkomen groot genoeg zijn voor een duurzame populatie; o In kaart brengen of er potentiële leefgebieden zijn, waarin de soort nu nog niet voorkomt, maar wel geschikt zou zijn als de verbindingszone verbeterd wordt; o In kaart brengen welke ecologische knelpunten er in deze verbindingszones liggen voor deze gidssoorten; o In kaart brengen wat de oplossingen voor deze knelpunten zijn en wat dit kost; o Een prioritering maken welke oplossingen het eerst genomen moeten worden, gezien het effect op de fauna en effect op nevendoelen zoals waterkwaliteit. Kosten We verwachten dat het oplossen van álle ecologische knelpunten een te hoge kostenpost met zich meebrengt. We gaan daarom de op te lossen knelpunten prioriteren. Door de verbindingszones te selecteren die het meest essentieel zijn voor de gidssoorten, kunnen we komen tot een doelmatige besteding van middelen. We hanteren daarbij een richtinggevend budget van ongeveer €500.000 per jaar, wat neerkomt op een budget van € 2,5 miljoen voor een periode van 5 jaar. Er is momenteel geen dekking voor dit plan.

Hieronder wordt een voorbeeld gegeven van een maatregelenpakket dat met dit budget kan worden aangelegd. Dit is gebaseerd op gemiddelde eenheidsprijzen, maar niet op de werkelijke lokale situatie. De uiteindelijke kosten in het ontsnipperingsplan kunnen daarom verschillen. ▪ 15 faunatunnels voor kleine zoogdieren onder (niet te brede) autowegen; ▪ Op 20 locaties betere geleiding van het groen naar de (bestaande) faunatunnels; ▪ 100 plekken waar te water geraakte dieren uit de watergangen kunnen klimmen (‘fauna uittreedplaatsen’); ▪ 30 ‘faunarichels’ om bruggen voor kleine zoogdieren passeerbaar te maken; ▪ Onder 40 viaducten keienwallen plaatsen, waardoor kleine zoogdieren dekking hebben tegen predatoren en veilig door kunnen steken; ▪ Aanleggen van 500 m1 natuurvriendelijke oever, waarlangs soorten als ringslang en kleine marters zich kunnen verplaatsen en foerageren; ▪ Aanleggen van 100 m2 moeras, als stapsteen voor o.a ringslang naar een volgend leefgebied; ▪ Aanleggen van 15 poelen als stapstenen voor ringslang, kleine marters en libellen; ▪ Aanleggen 5.000 m2 bloemrijk grasland of ruigtevegetaties zodat dekking en voedsel voor o.a. kleiner marters en bestuivende insecten aanwezig is; ▪ Aanplanten van 20 struweelhagen die als groene migratieroutes kunnen functioneren voor kleine zoogdieren, waaronder vleermuizen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

3 februari 2026 Pagina 3 van 5

Als gevolg van deze investeringen stijgen de beheerkosten licht. Voor dit maatregelenpakket zou dat neerkomen op ongeveer €50.000 per jaar extra beheerkosten (afschrijvingskosten). In de bijlage vindt u een onderbouwing voor deze bedragen. Het gaat hier om een voorbeeld. Dit wordt nader uitgewerkt in het ontsnipperingsplan. Wij werken dit jaar verder aan het ontsnipperingsplan. Het plan kan naar verwachting eind Q4 2026 aan u worden toegezonden. Ik verwacht dat ik met deze brief de betreffende toezegging heb nageleefd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder groen en openbare ruimte

Bijlagen 1. Toelichting kostenvoorbeeld

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

3 februari 2026 Pagina 4 van 5

BIJLAGE 1 TOELICHTING KOSTENVOORBEELD In het ontsnipperingsplan wordt gewerkt met een richtinggevend budget van €500.000 per jaar, voor de periode van 5 jaar. Als voorbeeld is een pakket maatregelen doorgerekend, om een beeld te kunnen geven wat er met dit budget uitgevoerd kan worden. Dit wordt nader uitgewerkt in het ontsnipperingsplan. Tabel 1: Investeringskosten bij voorbeeldpakket oplossen ecologische knelpunten

hoeveelheid

eenheidsprijs

subtotaal

INVESTERINGSKOSTEN

15 stuks 20 stuks 100 stuks 30 stuks 40 locaties

50.000 17.750 1.700 3.010 10.000

750.000 355.000 170.000 90.300 400.000

500 m1 100 m2 15 stuks

170 100 4.500

85.000 10.000 67.500

5.000 m2 20 stuks

10 5000

50.000 100.000 2.077.800 2.784.252

eenheid

OPLOSSEN ECOLOGISCHE KNELPUNTEN

FAUNAPASSAGES Faunapassages Faunageleiding Fauna uittreedplaats Ecoduiker/ faunarichel Keienwal onder viaduct VERBETEREN BIOTOOP Aanleggen natuurvriendelijke oever Aanleggen moeras Aanleggen poel Aanplanten ruigte, bloemrijk gras Aanplanten struweelhaag DIRECTE BOUWKOSTEN INVESTERINGSKOSTEN

*er is geen normprijs voor een faunapassage te geven. Sommige knelpunten zijn eenvoudiger en daardoor goedkoper dan anderen. We hanteren hier een eenheidsprijs voor een matig complex knelpunt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

3 februari 2026 Pagina 5 van 5

Tabel 2: Beheerkosten bij voorbeeldpakket oplossen ecologische knelpunten

levensduur (jaar)

vervangingskosten /stuk/jaar

vervangingskosten / jaar

7,34

110,1

40

1.250

18.750

20 stuks

7,34

146,8

40

444

8.875

100 stuks

2,83

283

10

170

17.000

30 stuks

5,78

173,4

20

151

4.515

40 locaties

7,75

310 n.v.t

n.v.t

n.v.t

Aanleggen natuurvriendelijke oever

500 m1

2,61

1.305 n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

Aanleggen moeras

100 m2

0,87

87 n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

Aanleggen poel Aanplanten ruigte, bloemrijk gras Aanplanten struweelhaag KOSTEN DAGELIJKS ONDERHOUD KOSTEN VERVANGING

15 stuks

0,87

13 n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

-4.275 n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

- n.v.t

n.v.t.

n.v.t.

FAUNAPASSAGES Faunapassages Faunageleiding Fauna uittreedplaats Ecoduiker/ faunarichel Keienwal onder viaduct VERBETEREN BIOTOOP

hoeveelheid

15 stuks

eenheid

dagelijks onderhoud/ jaar

BEHEERKOSTEN

dagelijks onderhoud/jaar/ eenheid

OPLOSSEN ECOLOGISCHE KNELPUNTEN

5.000 m2 20 stuks

-1.847 49.140

*het betreft hier een negatief getal omdat er uitgegaan is van omvorming van een in beheer duurder groentype (gazon) naar goedkoper groentype (ruigte).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl